Bước chuyển mình trở thành “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”
Từ một trong những trung tâm công nghiệp trọng điểm của cả nước, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, phát triển cân bằng giữa kinh tế và chất lượng sống. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ mang ý nghĩa hành chính mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian đô thị.
Theo các chuyên gia, khi một địa phương “lên hạng”, áp lực về dân số, giao thông và dịch vụ công sẽ gia tăng nhanh chóng. Một đô thị trực thuộc Trung ương không thể vận hành hiệu quả nếu chỉ dựa vào một vài trung tâm cũ được mở rộng. Thay vào đó, cần hình thành các cực đô thị được quy hoạch đồng bộ, có khả năng tự vận hành và liên kết chặt chẽ theo mô hình đa trung tâm.
Trong định hướng phát triển dài hạn, sông Đồng Nai được xác định là “xương sống” về cảnh quan và không gian phát triển. Dọc theo hành lang này, nhiều khu đô thị quy mô lớn đang hình thành, được quy hoạch theo hướng tích hợp đa chức năng, kết hợp giữa nhà ở, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng.
Không chỉ dừng ở trục ven sông, Đồng Nai còn mở rộng không gian đô thị về phía khu vực sân bay Long Thành và các hành lang giao thông chiến lược theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Đây là những khu vực có tiềm năng trở thành cực tăng trưởng mới nhờ lợi thế kết nối và logistics.
Mô hình này sẽ giúp phân tán áp lực hạ tầng khỏi khu vực lõi, giảm nguy cơ quá tải về giao thông và dịch vụ công cộng, đồng thời tạo ra các khu vực có môi trường sống đồng bộ ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, các đại đô thị quy hoạch bài bản còn đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư vào địa phương. Khi một khu vực có hạ tầng hoàn chỉnh, pháp lý minh bạch và cộng đồng dân cư ổn định, dòng vốn từ các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ sẽ tự nhiên theo sau. Đây là vòng tuần hoàn kinh tế mà nhiều đô thị phát triển ở khu vực Đông Nam Á đã kiểm chứng trong hai thập niên gần đây.
Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, việc phát triển đô thị xung quanh sân bay là xu hướng phổ biến trên thế giới, khi các sân bay quốc tế không chỉ là cửa ngõ giao thông mà còn là hạt nhân hình thành các đô thị tích hợp. Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, nhu cầu về nhà ở, dịch vụ và hạ tầng sẽ gia tăng mạnh, tạo động lực cho sự phát triển của các khu đô thị trong khu vực.
Khi các khu đô thị trở thành “hạt nhân” phát triển
Theo Sở Xây dựng, tính đến quý I/2026, Đồng Nai có hơn 440 dự án nhà ở đang triển khai, trong đó phần lớn là các khu đô thị quy mô lớn. Con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét từ phát triển dàn trải sang mô hình đại đô thị tích hợp. Đây được xem là một trong những chiến lược quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển.
Thực tế cho thấy, các đại đô thị được quy hoạch bài đa chức năng, trong đó nhà ở gắn liền với hệ sinh thái dịch vụ như: thương mại, giáo dục, y tế, giải trí,… có thể góp phần nâng cao chất lượng sống, phân bổ lại dân cư, giảm áp lực cho khu vực trung tâm, đồng thời, thu hút lực lượng lao động chất lượng cao.
Câu chuyện đại đô thị Aqua City là một ví dụ rõ ràng trong việc viết lại diện mạo đô thị Đồng Nai. Trong số các dự án dọc hành lang sông Đồng Nai, Aqua City được xem là một trong những đại đô thị trọng điểm, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển chuỗi đô thị ven sông của địa phương.
Dự án tọa lạc bên dòng sông Đồng Nai, ngay trục Hương lộ 2 – tuyến kết nối chiến lược giữa TP.HCM, Đồng Nai và sân bay Long Thành. Với vị trí này, Aqua City được đánh giá là một trong những đô thị hưởng lợi trực tiếp nhất từ làn sóng đầu tư hạ tầng.
Với quy mô hơn 1.000ha và 32km đường sông tự nhiên bao quanh, dự án dành 70% diện tích cho mảng xanh, hạ tầng và hệ tiện ích đẳng cấp, mang đến không gian sống trong lành, khác biệt hiếm có. Đây là nền tảng quan trọng để thu hút cộng đồng cư dân chất lượng cao và chuyên gia quốc tế lựa chọn an cư lâu dài.
Đến nay, gần 1.200 căn nhà phố và biệt thự đã được bàn giao, hàng trăm gia đình đã chuyển về sinh sống, từng bước hình thành cộng đồng cư dân văn minh và thịnh vượng bên sông. Theo lộ trình, Aqua City sẽ bàn giao sổ hồng cho cư dân từ tháng 6 năm 2026.
Giai đoạn 2025–2028, Aqua City dự kiến đóng góp khoảng 23.000 tỷ đồng vào ngân sách, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội của địa phương.
Đồng Nai hiện đang ở thời điểm hội tụ nhiều điểu kiện thuận lợi như chính sách và có chế đặc thù tạo ra kỳ vọng phát triển mới, hạ tầng giao thông liên vùng được đầu tư mạnh, và dòng vốn tiếp tục tìm đến các địa phương giàu tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, yếu tố then chốt vẫn là chất lượng quy hoạch và năng lực thực thi.
Con số này không chỉ cho thấy mức độ phổ cập của công nghệ mà còn phản ánh một thực tế: không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của trẻ.
Theo đó, vấn đề vì thế không còn là "có nên cho trẻ dùng Internet hay không", mà là làm sao để trẻ an toàn trong một môi trường vừa rộng mở, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Không gian số mang đến cơ hội học tập, kết nối, phát triển kỹ năng. Nhưng đi kèm với đó là những nguy cơ ngày càng tinh vi như bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại, nội dung độc hại, nghiện game, lệ thuộc mạng xã hội…
Như cảnh báo từ UNICEF, công nghệ có thể "ảo", nhưng những tổn thương mà trẻ em phải gánh chịu là hoàn toàn có thật . Một lời xúc phạm trên mạng có thể lặp lại vô hạn. Một hình ảnh bị phát tán có thể không bao giờ biến mất. Một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô hại có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành vi thao túng.
Điều đáng lo hơn là trẻ em bước vào thế giới đó khi chưa có đủ khả năng tự bảo vệ. Các em tò mò, dễ tin, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và môi trường xung quanh.
Trong khi đó, chính thiết kế của các nền tảng lại hướng đến việc giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, liên tục đề xuất nội dung, tạo vòng lặp tương tác.
Với người lớn, điều này đã khó kiểm soát; với trẻ em, đó là một "cái bẫy" tinh vi. Việc sử dụng Internet quá mức có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, hành vi, cảm xúc, thậm chí cả sự phát triển não bộ và kỹ năng xã hội.
Trước thực tế đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội sớm. Đây là phản ứng dễ hiểu khi phụ huynh chứng kiến những rủi ro ngày càng rõ ràng. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, lệnh cấm không phải là lời giải trọn vẹn.
Trẻ em có thể tìm cách vượt rào, sử dụng tài khoản của người lớn, chuyển sang các nền tảng khác ít kiểm soát hơn. Khi đó, rủi ro không biến mất, mà chỉ chuyển sang những "vùng tối" khó nhận diện và khó can thiệp hơn.
Như nhiều chuyên gia nhận định, vấn đề không nằm ở việc trẻ có dùng Internet hay không, mà ở việc các em sử dụng như thế nào và có được chuẩn bị đủ kỹ năng hay chưa .
Thực tế cho thấy khoảng cách lớn nhất hiện nay không phải là tiếp cận công nghệ, mà là năng lực sử dụng an toàn.
Trẻ em online mỗi ngày, nhưng lại thiếu kỹ năng nhận diện nguy cơ, thiếu khả năng tự bảo vệ và thiếu cả nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh và giáo viên vẫn chưa theo kịp tốc độ thay đổi của môi trường số, dẫn đến khoảng trống trong việc đồng hành cùng trẻ.
Bảo vệ trẻ trên không gian mạng không thể là trách nhiệm của riêng gia đình, mà cần một hệ sinh thái nhiều tầng, với sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Phía gia đình, điều quan trọng nhất không phải là kiểm soát tuyệt đối, mà là thiết lập quy tắc và duy trì đối thoại. Cha mẹ cần hiểu con mình đang làm gì trên mạng, sử dụng nền tảng nào, tiếp xúc với nội dung gì. Việc cài đặt công cụ quản lý là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều cốt lõi là xây dựng sự tin cậy để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề, thay vì giấu kín.
Đối với nhà trường, giáo dục cần mở rộng sang kỹ năng công dân số. Trẻ cần được dạy cách ứng xử trên mạng, cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, cách nhận diện tin giả, cách phản ứng khi bị bắt nạt hoặc tiếp cận bởi người lạ. Những kỹ năng này quan trọng không kém bất kỳ môn học nào trong thời đại số.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp công nghệ, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở việc cung cấp nền tảng. Khi rủi ro xuất phát từ chính thiết kế hệ thống, các nền tảng cần chủ động xây dựng môi trường an toàn hơn: kiểm soát nội dung theo độ tuổi, cải thiện cơ chế báo cáo, tăng cường xác minh người dùng và cung cấp công cụ hỗ trợ phụ huynh.
Cũng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và hỗ trợ nạn nhân. Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và tham gia các sáng kiến quốc tế nhưng trước tốc độ phát triển của công nghệ, các giải pháp cũng cần được cập nhật liên tục.
Quan trọng hơn cả, cần chuyển từ tư duy "ngăn chặn" sang "trao quyền". Trẻ em không thể bị tách khỏi thế giới số, nhưng có thể được trang bị để bước vào đó một cách an toàn. Khi có kỹ năng, có nhận thức và có sự hỗ trợ, các em không chỉ là đối tượng cần bảo vệ, mà trở thành chủ thể có khả năng tự bảo vệ mình.
Không gian mạng sẽ tiếp tục mở rộng và trẻ em sẽ tiếp tục hiện diện trong đó nhiều hơn. Do đó không phải là làm cách nào để cấm cản mà là làm sao để các em không bị tổn thương khi tham gia. Đây là sự thật không thể trì hoãn!
Cá bống tượng là loài cá cá có hình dáng đẹp, một trong hai loại cá nước ngọt có giá trị cao nhất tại Cà Mau. Thân cá tròn, có vằn nâu loang lổ trên nền đen bóng. Đuôi cá hình chữ V nổi bật, vây cá thì luôn xòe hết cỡ trong quá trình bơi.
Có kích thước to nhất trong họ cá bống nước ngọt, cá bống tượng có trọng lượng khoảng 1-2 lạng, loại to có thể lên đến 0,5kg – 1kg, thậm chí cá biệt có con nặng 5kg.
Dù hình dáng hơi tối màu do thói quen sinh sống trong bùn, nhưng cá bống tượng được đánh giá cao về chất lượng thịt. Thịt cá màu trắng, có độ dai nhẹ tương tự thịt gà, mùi vị ngọt thanh, không tanh và không bị bã. Thịt cá không quá dày song vị ngọt đặc trưng và độ dai tự nhiên khiến món ăn được đánh giá cao.
Trước đây, cá bống tượng chủ yếu xuất hiện ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ, hiếm khi có mặt ở thị trường miền Bắc. Nhưng vài năm gần đây, người nuôi tại miền Trung và miền Bắc – đặc biệt là vùng hồ sông Đà – bắt đầu phát triển loài cá này giúp nguồn cung trở nên dồi dào hơn.
Cá bống tượng xưa không ai ăn, giờ thành đặc sản được bán với giá cao.
Theo khảo sát giá cá bống tượng khá đa dạng, cá bống nuôi ở Vĩnh Long, Cà Mau... có kích thước lớn, giá dao động 200.000–450.000 đồng/kg, tùy loại. Loại cá lớn, hiếm và trọng lượng đồng đều mức giá gần 500.000 đồng/kg. Trong khi đó cá bống tượng sông Đà chủ yếu là loại nhỏ, được bán với giá khoảng 140.000 - 160.000 đồng/kg, 1kg được khoảng 6-8 con cá.
Lý giải việc cá bống tượng trước đây ít người ăn, anh Hoàng - một chủ cửa hàng hải sản cho biết, loại cá này có hình dạng đặc biệt, do hay vùi mình trong bùn nên tối thui, kích thước nhỏ hơn so với các loại cá quả, cá trắm, thịt cũng không dày lại nhiều xương nên nhiều người ban đầu hơi e dè. Nhưng ai đã ăn thử thì sẽ thích vì cá ngọt thịt và không bị bã.
"Cá bống có thể chui xuống bùn sâu, có thể đến cả mét và nằm ở đó hàng giờ đồng hồ khi gặp kẻ thù tấn công. Ban ngày là thời điểm chúng hay vùi mình trong bùn nhiều nhất nên khó đánh bắt. Hiện tại cá bống tượng đã được nhân giống thành công không chỉ ở miền Nam, miền Trung mà cả miền Bắc, vùng sông Đà cũng nuôi loại cá này nên nguồn hàng dồi dào", anh Hoàng nói.
Thịt cá màu trắng tinh, khi ăn có độ dai kiểu thịt gà.
Theo chủ cửa hàng hải sản, cá bống tượng được xem là 1 trong 2 loại "vua cá nước ngọt" ở Cà Mau, vì giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao. Ðây vốn là mặt hàng chủ yếu được xuất bán sang thị trường nước ngoài như Trung Quốc, Ðài Loan và được cung ứng cho các điểm chợ đầu mối, quán ăn, nhà hàng, chế biến thành những món ăn cao cấp.
Zhang Jining đã dùng gần như toàn bộ số tiền tích lũy suốt 6 năm để thanh toán tiền thuê nhà 10 năm. "Tôi có cảm giác vừa lo vừa nhẹ nhõm", cô nói.
Trước đó, vợ chồng cô dự định mua nhà tại Bắc Kinh, với ngân sách khoảng 4 triệu tệ. Tuy nhiên, với ngân sách đó, họ chỉ có thể mua căn hộ 60 m2, hai phòng ngủ và cách chỗ làm 30 phút di chuyển - một không gian quá chật chội. Bố mẹ hai bên đề nghị hỗ trợ tiền trả trước nhưng Zhang từ chối vì lo giá nhà giảm sẽ ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm của cha mẹ, trong khi vẫn phải gánh khoản vay kéo dài nhiều năm.
"Nghĩ đến tiền lãi đủ mua một căn nhà ở thành phố, tôi thấy quá áp lực", cô nói.
Sau nhiều lần tính toán, họ dừng kế hoạch mua nhà và chuyển sang thuê căn hộ ba phòng ngủ rộng 80 m2 trong khu tập thể trường đại học nơi Zhang làm việc. Giá thị trường khoảng 12.000 tệ mỗi tháng, nhưng khi thanh toán một chỉ còn 8.000 tệ, tương đương gần một triệu tệ cho 10 năm. Hợp đồng được bổ sung điều khoản bồi thường cao để hạn chế chủ nhà đột ngột chấm dứt hợp đồng trước hạn.
Tại Thượng Hải, Ding Yuyuan lại chọn phương án giữ nhà nhỏ và đi thuê nhà lớn. Năm 2020, vợ chồng cô mua căn hộ cũ 36 m2, giá 3 triệu tệ. Khoản trả góp hàng tháng tương đương tiền thuê nhà cùng mức. Kế hoạch đổi nhà rộng hơn của họ trở nên cấp bách khi đứa con sắp chào đời.
Trong khi đó, giá nhà tại Thượng Hải tăng mạnh. Giải pháp của họ là cho thuê căn hộ cũ với giá 5.000 tệ mỗi tháng và bù thêm 2.000 tệ để có không gian sống rộng hơn, điều kiện tốt hơn mà không phải gánh thêm khoản vay.
"Việc thuê nhà mới giúp chúng tôi linh hoạt hơn trong tài chính và không bị ràng buộc bởi biến động giá bất động sản", Ding nói.
Tại Vô Tích, Shi Qi bán hai căn nhà vào năm 2024 sau khi nhận thấy thị trường giảm. Từ lúc đó, Shi không mua nhà nữa mà thuê biệt thự liền kề rộng 127 m2 với giá 3.500 tệ mỗi tháng. "Căn biệt thự tương tự có giá khoảng 2,8 triệu tệ, trong khi thuê 40 năm vẫn chưa hết 2 triệu tệ", cô nói.
Nhà mới có phòng khách rộng, nhiều ánh sáng tự nhiên, mùa đông vẫn ấm nhờ nắng chiếu trực tiếp cả ngày. Ban công trở thành nơi cả gia đình uống trà và thư giãn. Hai con trai của Shi thích không gian mới đến mức luôn gọi đây là "căn phòng đẹp nhất từng ở". Khoản tiền gửi tiết kiệm sau khi bán nhà cũng giúp gia đình giảm áp lực chi tiêu.
Li, môi giới bất động sản tại khu Vọng Kinh, Bắc Kinh, cho biết từ năm 2023 giá nhà tại khu vực này giảm 40-50%, trong khi giá thuê giảm khoảng 20%. Nhiều người có thu nhập 30.000-50.000 tệ mỗi tháng chọn bán nhà nhỏ hoặc không mua nhà mới, chuyển sang thuê căn hộ lớn hơn.
Anh từng hỗ trợ một cặp vợ chồng bán căn hộ hai phòng ngủ giá 5 triệu tệ và thuê căn ba phòng ngủ trong cùng khu với giá 12.000 tệ mỗi tháng, thay vì mua căn mới giá 8 triệu tệ. Họ dùng phần tiền còn lại để đầu tư và chi cho sinh hoạt.
Theo chuyên gia bất động sản, xu hướng "thuê nhà để cải thiện điều kiện sống" đang phổ biến trong nhóm trung lưu thành thị. "Thay vì dồn tiền vào một căn nhà, họ ưu tiên không gian sống và khả năng sử dụng vốn hiệu quả hơn", cô nói.
Dù nhiều lợi ích, thuê nhà dài hạn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Huahua, từng thuê nhà ở Đại Lý nhưng bị chủ nhà chấm dứt hợp đồng sớm khiến cô mất hơn 100.000 tệ tiền cải tạo.
Theo các môi giới, nhiều chủ nhà có quy định cấm nuôi thú cưng, cấm sửa chữa hoặc đặt mức bồi thường (nếu chấm dứt hợp đồng sớm) thấp, khiến người thuê dễ bị thiệt hại. Vì vậy, mọi người thường ưu tiên hợp đồng dài 5-10 năm, điều khoản bồi thường rõ ràng và giao dịch qua môi giới chính quy để đảm bảo quyền lợi.
Với một số người, thuê nhà không chỉ là bài toán tài chính mà còn thay đổi quan niệm sống. Zhang Yue đã bán bốn bất động sản tại nhiều thành phố và chuyển sang thuê biệt thự tại ngoại ô Hàng Châu với chi phí khoảng 200.000 tệ mỗi năm, trong khi giá trị căn nhà tương tự khoảng 15 triệu tệ.
Anh cho rằng việc thuê nhà giúp gia đình linh hoạt hơn trong cuộc sống và không bị ràng buộc. "Nếu sau này con đi học ở nơi khác, chúng tôi có thể chuyển đến đó thuê nhà", anh nói.
Khoảng sân hơn 100 m2 được gia đình tận dụng trồng rau và nuôi thú cưng. Sau nhiều năm làm việc trong ngành Internet với cường độ cao, Zhang cho biết nhịp sống hiện tại giúp anh cân bằng.
Sự thay đổi này cho thấy quan niệm về nhà ở đang dịch chuyển trong tầng lớp trung lưu Trung Quốc. Thay vì coi nhà là tài sản bắt buộc phải sở hữu, nhiều người xem đó là một dịch vụ có thể sử dụng linh hoạt theo từng giai đoạn cuộc sống.
Thuê nhà không còn đồng nghĩa với tạm bợ, mà trở thành lựa chọn chủ động để tối ưu tài chính, nâng cao chất lượng sống và giảm áp lực dài hạn. Với nhiều người trẻ, căn nhà không còn là đích đến, mà chỉ là nơi để sống thoải mái trong từng giai đoạn của cuộc đời.
