Những ngày qua, nhiều phụ huynh tại Hà Tĩnh xôn xao trước việc Trường tiểu học Nguyễn Du (P.Thành Sen, Hà Tĩnh) triển khai mô hình lớp học thông minh cho khối lớp 1. Mô hình với màn hình tương tác, máy tính bảng và giáo trình số hóa, được kỳ vọng đưa trẻ tiếp cận môi trường giáo dục chuẩn quốc tế.
Tuy nhiên, kèm theo “giấc mơ công nghệ” là những con số khiến không ít phụ huynh giật mình. Theo phản ánh, để tham gia lớp học này, mỗi phụ huynh phải đóng gần 2 triệu đồng tiền mua sắm thiết bị dùng chung cho lớp (tổng đầu tư khoảng 80 triệu đồng/lớp có 40 em). Đáng chú ý, đây mới chỉ là kinh phí “cứng”, mỗi học sinh còn phải tự trang bị thêm máy tính bảng (iPad) riêng với giá hơn 8 triệu đồng để phục vụ việc học.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, năm học 2025 – 2026, Trường tiểu học Nguyễn Du có 8 lớp khối 1. Sau khi họp phụ huynh và triển khai trên tinh thần tự nguyện, hiện trường đã mở được 5 lớp học thông minh, 3 lớp còn lại vẫn học theo chương trình bình thường. Việc đầu tư, mua sắm thiết bị do hội cha mẹ học sinh các lớp lựa chọn, làm việc với đơn vị cung cấp.
Trước đó, năm học 2024 – 2025, mô hình này cũng được nhà trường triển khai cho 3/7 lớp thuộc khối lớp 1 (nay là lớp 2). Ngoài các lớp học thông minh, Trường tiểu học Nguyễn Du cũng triển khai mô hình phòng học thông minh, dùng chung cho các lớp còn lại.
Trên mạng xã hội, cuộc “đấu khẩu” giữa hai luồng quan điểm đang diễn ra quyết liệt. Nhóm ủng hộ cho rằng đây là xu thế tất yếu, giúp trẻ hứng thú hơn và giảm tải sổ sách cho giáo viên.
Tuy nhiên, luồng ý kiến phản đối lại đặt ra hàng loạt vấn đề về sức khỏe thị lực của trẻ 6 tuổi khi tiếp xúc sớm với thiết bị điện tử, cũng như hiệu quả thực tế của các thiết bị đắt tiền này.
Đặc biệt, nỗi lo về sự phân hóa giàu nghèo ngay trong môi trường giáo dục công lập đang trở thành tâm điểm của sự chỉ trích. Nhiều phụ huynh thẳng thắn đặt vấn đề: Việc chia tách “lớp thường” và “lớp thông minh” dựa trên khả năng tài chính đang dán nhãn lên cơ hội tiếp cận tri thức của trẻ em. Liệu việc tạo ra những “đặc quyền” về thiết bị có khiến học sinh lớp thường nảy sinh tâm lý tự ti?
Hiện tại, 5 lớp học thông minh thuộc khối 1 tại Trường tiểu học Nguyễn Du đã đi vào hoạt động được hơn 2 tuần. Tuy nhiên, những tranh luận về việc đưa “đẳng cấp xã hội” vào học đường thông qua các khoản đóng góp tự nguyện vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Liên quan đến việc này, bà Trần Thị Thu Cúc, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Du khẳng định, việc triển khai mô hình lớp học thông minh được nhà trường thực hiện theo chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 của Bộ GD-ĐT. Tất cả đều dựa trên đăng ký tự nguyện của phụ huynh và các nguồn vận động tài trợ được đảm bảo theo đúng quy trình.
“Việc triển khai mô hình được nhà trường thực hiện theo đúng các quy trình hướng dẫn và dựa trên tinh thần tự nguyện của phụ huynh. Tuy vậy, đâu đó vẫn có vài ý kiến chưa đồng tình, nhà trường cũng tiếp thu với tính chất rất cầu thị. Sau khi có sự tranh cãi trên mạng xã hội, nhà trường cũng bất ngờ vì mình đã làm đúng quy định. Có thể trước mặt thì phụ huynh tỏ ra đồng thuận với nhà trường, nhưng sau đó lại có sự bàn tán, gây ra sự tranh cãi trên không gian mạng”, bà Cúc giải thích.
Trước những ý kiến, băn khoăn về hiệu quả học tập cũng như liệu có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe khi học sinh sử dụng máy tính bảng trong thời gian dài, bà Cúc cho hay việc sử dụng thiết bị trong lớp học thông minh được triển khai linh hoạt, không áp dụng theo thời lượng cố định. Tùy từng bài học, nội dung ôn tập hoặc yêu cầu giảng dạy, giáo viên sẽ cân đối thời gian sử dụng phù hợp.
Đặc biệt, chương trình giảng dạy, kiểm tra và đánh giá chất lượng học sinh tại các lớp học thông minh vẫn được thực hiện theo đúng quy định của Bộ GD-ĐT, không có sự khác biệt về chuẩn kiến thức so với các lớp học thông thường.
“Mỗi học kỳ, nhà trường đều tổ chức đánh giá chất lượng thông qua các kỳ kiểm tra định kỳ. Qua quá trình theo dõi và đánh giá thực tế, học sinh ở lớp học thông minh cho thấy sự nhanh nhạy hơn trong việc tiếp cận công nghệ, thao tác trên thiết bị và kỹ năng sử dụng công cụ học tập số”, bà Cúc thông tin.
Theo bà Cúc, trong sáng 8.5, lãnh đạo UBND P.Thành Sen cũng đã làm việc với nhà trường, chỉ đạo đánh giá lại hiệu quả mô hình lớp học thông minh, rà soát hồ sơ vận động tài trợ, đồng thời tăng cường tuyên truyền để phụ huynh nắm rõ mục đích, hiệu quả và các khoản kinh phí triển khai mô hình đảm bảo minh bạch, tạo được sự đồng thuận.
Trao đổi với báo chí vào hôm nay 30.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT, cho biết, bộ này đang trình Chính phủ chính sách học bổng mới cho khối ngành STEM. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ được triển khai từ ngày 1.9.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học, mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược (những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia).
Chính sách học bổng này được áp dụng cho người học đang theo học hệ chính quy, từ trình độ đại học (cử nhân, kỹ sư) và sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ).
Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, điều kiện để sinh viên được nhận học bổng trước hết là đang theo học khối ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Có 2 nhóm được xét học bổng. Nhóm thứ nhất là những thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đạt giải không quá 3 năm).
Nhóm thứ hai là các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và 2 môn trong số 4 môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,5 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp). Đồng thời, các em phải nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc.
GS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh: "Thí sinh trúng tuyển bằng các tổ hợp khác ngoài 5 môn nói trên, dù là vào 15 nhóm ngành STEM mà Bộ GD-ĐT đề xuất, sẽ không được nhận học bổng".
Để duy trì học bổng trong toàn khóa, người học phải đáp ứng các yêu cầu về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập. Đối với bậc sau đại học, căn cứ đánh giá là năng lực nghiên cứu khoa học.
"Chính sách này không chỉ "trao cơ hội", mà còn tạo cơ chế sàng lọc và thúc đẩy người học phát triển liên tục", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
15 nhóm ngành GS Nguyễn Tiến Thảo nhắc đến ở trên gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện - điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học - vật liệu - luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất - địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, và xây dựng.
Mức học bổng được thiết kế trên nguyên tắc bảo đảm nhu cầu học tập - sinh hoạt tối thiểu, dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 - 5,5 triệu đồng/tháng; ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng.
Đây là mức học bổng giúp sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo. Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Đặc biệt, một điểm cải cách rất đáng chú ý là việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học (tức là không tạo cơ chế xin - cho), bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
GS Nguyễn Tiến Thảo khẳng định, chính sách học bổng này nếu được thông qua sẽ mở ra cơ hội cho những học sinh có năng lực trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ. Với những em có nền tảng tốt về toán và các môn khoa học, đây là thời điểm cần tập trung cao độ để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi sắp tới.
Còn hơn 1 tháng nữa là thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp năm 2026. Từ nay đến 17 giờ 30 ngày 5.5, học sinh tiếp tục đăng ký môn thi tốt nghiệp hoặc điều chỉnh lựa chọn lại môn thi nếu muốn thay đổi. Đây là cơ hội để những em vẫn có thế mạnh về các môn khoa học tự nhiên rà soát lại hồ sơ đăng ký dự thi tốt nghiệp, kịp thời thụ hưởng lợi ích của chính sách mới.
"Nếu trước đây còn lưỡng lự thì bây giờ là thời điểm ra quyết định cho con đường phía trước. Nếu bạn có năng lực toán và khoa học tự nhiên, đây là thời điểm để bứt phá. Học bổng này không chỉ hỗ trợ tài chính, mà là cơ hội bước vào các lĩnh vực then chốt của đất nước trong 10 - 20 năm tới.
Học bổng này không chỉ hỗ trợ 10 tháng/năm học mà còn là bệ phóng cho sự nghiệp. Hãy lấy đó làm động lực lớn nhất để chọn môn thi và ngành học ngay từ bây giờ. Lựa chọn đúng ngành học ở thời điểm này chính là lựa chọn vị trí của mình trong tương lai", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
Tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức thi và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức sáng 10.4, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực, gian lận, thậm chí là vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn kỳ thi.
Theo ông Tuấn, do kết quả của kỳ thi không chỉ đánh giá chất lượng giáo dục, xét tốt nghiệp THPT mà còn dùng để xét tuyển ĐH nên vẫn còn một bộ phận học sinh, phụ huynh có tư tưởng tiêu cực, gian lận, tìm mọi cách để có kết quả thi cao nhằm trúng tuyển vào các trường ĐH.
Đại tá Anh Tuấn nêu thực tế, qua các kỳ thi đã có các trường hợp gian lận. Kỳ thi năm 2025 có 39 trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động bị đình chỉ thi. Trong đó có 5/39 thí sinh sử dụng điện thoại di động chụp ảnh gửi đề thi ra bên ngoài.
Năm 2025, A03 đã phối hợp với Công an Hà Nội và Lâm Đồng nhanh chóng xác minh làm rõ 2 vụ việc: khởi tố 1 thí sinh về tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước; khởi tố 1 thí sinh về hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước do sử dụng thiết bị công nghệ cao chụp ảnh đề thi gửi cho người thân nhờ giải.
Từ thực tế này, ông Tuấn đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền để học sinh hiểu, nhận thức được quy định để không vi phạm quy chế thi, vi phạm pháp luật. Trong đó, quán triệt rõ đề thi của kỳ thi tốt nghiệp thuộc danh mục bí mật nhà nước độ "tối mật", mọi hành vi làm lộ đề thi đều bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cảnh báo vẫn tiềm ẩn những nguy cơ về gian lận thi bằng các thiết bị công nghệ cao, nhất là tình trạng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi gian lận; tình trạng mua bán các thiết bị công nghệ cao vẫn diễn ra tràn lan và công khai. Thí sinh có thể tiếp cận một cách dễ dàng, mua bán phục vụ cho việc gian lận.
Lực lượng công an cũng nhấn mạnh vai trò của công tác phòng ngừa, giáo dục để hạn chế vi phạm ngay từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra. Rà soát các hội nhóm, diễn đàn mạng xã hội của học sinh, sinh viên để phát hiện, xử lý các đường dây mua bán thiết bị công nghệ, thi thuê, thi hộ hoặc các đối tượng đăng tin thất thiệt về lộ đề thi.
"Ngoài ra, trong những năm qua, dư luận tiếp tục phản ánh nghi vấn một số địa phương có điểm thi cao bất thường so với mặt bằng chung, liệu có sự buông lỏng trong quá trình chấm thi?", đại tá Nguyễn Anh Tuấn nêu.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cũng thẳng thắn thừa nhận, trong những năm qua, một số địa phương còn khiến dư luận băn khoăn khi công bố kết quả chấm thi. Chẳng hạn có nơi điểm thi môn văn đạt 9 hoặc 9,5 rất nhiều…
Ông Thưởng cho biết, Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các sở giải trình. Ở kỳ thi năm nay, ông Thưởng nhấn mạnh Bộ GD-ĐT sẽ có văn bản chỉ đạo tiếp theo về vấn đề này. Trước mắt, Bộ yêu cầu cục, vụ chức năng tiếp tục rà soát những sở GD-ĐT nào năm ngoái có các môn này, môn kia có biểu hiện "chấm lỏng tay".
"Tránh tình trạng năm nay nhắc nhở được sở này thì năm sau lại ra sở khác", ông Thưởng nói và cho rằng không thể vì muốn trường mình, sở mình điểm cao nhưng kết quả đó lại không công bằng với đơn vị khác.
Ông Thưởng cũng khẳng định sẽ tăng cường công tác kiểm tra tất cả các khâu của kỳ thi, nếu cần thiết sẽ phối hợp với Thanh tra Chính phủ và các địa phương để tiến hành thanh tra.
Nội dung nằm trong đề án Xây dựng mô hình "Trường học xã hội chủ nghĩa" giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo, được Hải Phòng phê duyệt hai ngày trước. Đây là địa phương đầu tiên của cả nước triển khai mô hình này.
Cụ thể, 9 trường ở ba cấp học được chọn làm mẫu, tập trung ở các xã Vĩnh Am (mầm non Tam Cường, Tiểu học Vĩnh Tiến - Cổ Am, THCS Tam Cường), phường Thủy Nguyên (mầm non Sao Mai, Tiểu học Núi Đèo, THCS Lê Ích Mộc), phường Thạch Khôi (tiểu học Liên Hồng), phường Lê Thanh Nghị (tiểu học Tân Bình, THCS Võ Thị Sáu).
Mục tiêu là tạo nền tảng cho hệ thống giáo dục tiên tiến, công bằng, nhân văn và hội nhập, hướng tới phát triển con người Hải Phòng toàn diện theo các giá trị xã hội chủ nghĩa, góp phần phát triển bền vững thành phố.
Đề án đưa ra bộ tiêu chí chi tiết về cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, phẩm chất và năng lực của học sinh, dạy học và các hoạt động giáo dục, môi trường giáo dục.
Như với cấp tiểu học, 100% phòng học đáp ứng được ứng dụng công nghệ thông tin, có ít nhất một phòng học STEM, 30% giáo viên đạt trình độ trên chuẩn (trên đại học), 80% sử dụng AI thành thạo, có ít nhất một giáo viên dạy được một số môn khoa học bằng tiếng Anh...
Với cấp THCS, 80% giáo viên có khả năng sử dụng tiếng Anh giao tiếp, có 1-2 giáo viên mỗi môn đủ năng lực dạy bằng tiếng Anh, 30% tiết học ứng dụng Công nghệ thông tin và AI...
Để đạt được các tiêu chí trên, TP Hải Phòng dự kiến đầu tư gần 252 tỷ đồng cho 9 trường từ nay đến năm 2030. Kinh phí chủ yếu từ kế hoạch đầu tư công trung hạn và các nguồn khác.
Hải Phòng hiện có gần 1.700 trường mầm non đến đại học với quy mô gần 1,1 triệu học sinh, sinh viên.
Tại hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện nghị quyết Hội nghị Trung ương 10 (khóa XIV) hồi tháng 10/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu Hải Phòng, Đà Nẵng cần đi đầu xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa gắn với con người xã hội chủ nghĩa ở từng địa phương, tạo cơ sở rút kinh nghiệm, nhân rộng trong cả nước.
Từ 9 trường trên, Hải Phòng dự kiến nhân rộng ra toàn thành phố trong 5 năm tiếp theo.
Không trong danh sách, nhưng sáng 13/5, trường Tiểu học Lê Hồng Phong, phường Phù Liễn đã ra mắt mô hình này.
Hiệu trưởng Phạm Văn Xình khẳng định tính ưu việt của mô hình giáo dục xã hội chủ nghĩa là đặt con người ở vị trí trung tâm của sự phát triển. Giáo dục không chỉ dừng lại ở truyền đạt tri thức mà còn là quá trình hình thành nhân cách, đạo đức, lý tưởng sống, khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm cho học sinh.
Theo ông Xình, mô hình "trường học xã hội chủ nghĩa" có ý nghĩa thiết thực để xây dựng lớp học sinh phát triển toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và chịu nhiều tác động đa chiều của kinh tế thị trường.