Theo Hãng tin AFP ngày 7-5, WHO đến nay đã ghi nhận 5 ca xác nhận và 3 ca nghi nhiễm vi rút Hanta liên quan đến hành trình của tàu Hondius, trong đó có ba người tử vong. Các trường hợp đang được theo dõi hoặc điều trị tại Anh, Đức, Hà Lan, Thụy Sĩ và Nam Phi.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết nguy cơ xuất hiện thêm ca bệnh vẫn hiện hữu do thời gian ủ bệnh của chủng Andes thuộc nhóm vi rút Hanta có thể kéo dài tới 6 tuần.
“Có khả năng sẽ còn thêm các ca nhiễm được ghi nhận”, ông Tedros nói, lưu ý chủng Andes được phát hiện trên tàu là dạng đặc biệt khi là chủng duy nhất trong số 38 chủng thuộc vi rút Hanta có khả năng lây truyền từ người sang người.
Dù vậy, WHO cho rằng nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng hiện vẫn thấp hơn đáng kể nếu so với COVID-19.
Giám đốc phụ trách cảnh báo và ứng phó khẩn cấp của WHO, ông Abdi Rahman Mahamud, nhận định đây nhiều khả năng chỉ là “một đợt bùng phát hạn chế” nếu các quốc gia phối hợp truy vết và áp dụng nghiêm các biện pháp y tế công cộng.
Ổ dịch bắt đầu thu hút sự chú ý quốc tế sau khi một cặp vợ chồng người Hà Lan tử vong vì nhiễm vi rút Hanta. Hai người này từng du lịch qua nhiều nước Nam Mỹ trước khi lên tàu MV Hondius tại Ushuaia, Argentina hôm 1-4.
Người chồng sau đó đã tử vong trên tàu ngày 11-4. Thi thể ông được đưa xuống tại đảo Saint Helena ở nam Đại Tây Dương hôm 24-4.
Người vợ sau đó rời tàu để đưa thi thể chồng về Nam Phi và qua đời 15 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng bệnh.
Giới chức xác nhận vi rút Hanta là nguyên nhân gây tử vong.
Một hành khách người Đức cũng đã tử vong ngày 2-5, trong khi một bệnh nhân khác vừa có kết quả dương tính tại Hà Lan.
Giới chức y tế Argentina hiện chưa xác định được nguồn gốc chính xác của ổ dịch. Bộ Y tế nước này cho biết chưa đủ dữ liệu để xác nhận nơi lây nhiễm ban đầu, song đang lên kế hoạch xét nghiệm các loài gặm nhấm tại Ushuaia – nơi tàu khởi hành.
Hanta là vi rút lây từ loài gặm nhấm nhiễm bệnh, có thể gây ra hai nhóm bệnh nguy hiểm: hội chứng phổi do Hanta (HPS) dẫn đến suy hô hấp cấp và sốt xuất huyết kèm suy thận (HFRS). Hiện chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu cho các thể bệnh này.
Trong lúc giới chức tiếp tục truy vết hành khách và thủy thủ đoàn, tàu MV Hondius vẫn đang hướng đến đảo Tenerife của Tây Ban Nha và dự kiến cập cảng ngày 10-5. Theo đơn vị vận hành Oceanwide Expeditions, hiện không còn ai trên tàu có triệu chứng bệnh.
Bệnh viện Sir Run Run Shaw liên kết với trường Y thuộc Đại học Chiết Giang hôm 28/4 thông tin về trường hợp vợ chồng chị Li và anh Zhang ở thành phố Hàng Châu, khiến nhiều người xúc động, theo Sohu. Suốt 19 năm chung sống, cả hai được người ngoài ngưỡng mộ như một cặp hoàn hảo nhưng ít ai ngờ họ chưa từng giao hợp như những đôi vợ chồng bình thường.
Nguyên nhân bắt nguồn từ việc chị Li mắc hội chứng sợ bẩn (mysophobia) nghiêm trọng, cùng tâm lý lo âu và bài trừ đụng chạm thân thể. Suốt từng ấy năm, anh Zhang chọn cách bao dung, tôn trọng và kiên nhẫn bảo vệ cuộc hôn nhân của mình.
Tuy nhiên, khi tuổi tác ngày một lớn và chứng kiến con cái của bạn bè dần trưởng thành, nỗi khao khát về một mái ấm trọn vẹn trong hai vợ chồng càng thêm cháy bỏng, thôi thúc cả hai tìm đến sự hỗ trợ của y tế.
Kết quả kiểm tra cho thấy dự trữ buồng trứng của chị Li đang suy giảm, trong khi chức năng sinh sản của anh Zhang vẫn bình thường. Ban đầu, bác sĩ chỉ định lộ trình tư vấn tâm lý trong ba tháng để hướng tới việc thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, những rào cản tinh thần của chị Li quá lớn khiến nỗ lực này không mang lại kết quả.
Trước tình hình đó, các chuyên gia đã xây dựng một phác đồ hỗ trợ sinh sản (ART - gồm các phương pháp như thụ tinh nhân tạo IUI hay thụ tinh trong ống nghiệm IVF) chuyên biệt dành riêng cho cặp vợ chồng. Sau thất bại ở lần điều trị đầu tiên, hai vợ chồng không bỏ cuộc mà cùng nhau điều chỉnh tâm lý để bước vào liệu trình thứ hai. Sự bền bỉ của họ cuối cùng được đền đáp xứng đáng khi chị Li mang thai và sinh một bé gái khỏe mạnh. Giờ đây, tổ ấm nhỏ của họ tràn ngập tiếng cười và niềm vui nhờ sự hiện diện của thành viên mới.
Hội chứng sợ bẩn, hay còn gọi là mysophobia hoặc chứng sợ vi trùng, là một dạng rối loạn lo âu đặc trưng bởi nỗi sợ hãi tột độ, phi lý và dai dẳng đối với bụi bẩn, vi khuẩn hoặc sự lây nhiễm, thường liên quan mật thiết đến chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.
Khác với thói quen ưa sạch sẽ thông thường, nỗi sợ của người bệnh lớn đến mức chi phối hoàn toàn các hoạt động sống. Họ thường có những hành vi làm sạch cưỡng chế như rửa tay hoặc tắm rửa liên tục đến mức bong tróc da, đồng thời né tránh việc đụng chạm thân thể, bắt tay, ôm ấp hay thậm chí là quan hệ tình dục. Họ cũng rất sợ không gian công cộng, từ chối chạm vào tay nắm cửa hay đi phương tiện giao thông chung, và nếu buộc phải đối mặt với môi trường mà họ cho là ô nhiễm, người bệnh có thể hoảng loạn, tim đập nhanh, khó thở, đổ mồ hôi và run rẩy.
Nguyên nhân dẫn đến hội chứng này thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố như trải nghiệm sang chấn tâm lý trong quá khứ, yếu tố di truyền từ gia đình có người mắc rối loạn lo âu, hoặc do ảnh hưởng từ cách giáo dục quá khắt khe về vấn đề vệ sinh từ khi còn nhỏ. Đôi khi, các đợt dịch bệnh lớn cũng có thể kích hoạt chứng bệnh này ở những người nhạy cảm.
Việc điều trị không thể chỉ dựa vào những lời khuyên thông thường mà đòi hỏi sự can thiệp của y khoa thông qua liệu pháp nhận thức - hành vi, đặc biệt là phương pháp cho bệnh nhân tiếp xúc dần với các tác nhân gây sợ hãi trong môi trường kiểm soát để họ từ từ làm quen và giảm bớt lo âu. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể cần sử dụng thêm thuốc chống lo âu hoặc thuốc chống trầm cảm để kiểm soát các triệu chứng đi kèm.
Sau một đêm dài nghỉ ngơi, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để khởi động lại các hoạt động chuyển hóa. Một bữa sáng cân bằng với thực phẩm quen thuộc như bún có thể giúp duy trì sự tỉnh táo và hạn chế mệt mỏi trong ngày.
Theo Tổ chức Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, bữa sáng nên kết hợp đầy đủ tinh bột, protein và rau củ để cung cấp năng lượng bền vững và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Đây là lựa chọn phổ biến, dễ tìm và phù hợp với nhịp sống bận rộn:
Sự kết hợp giữa tinh bột và protein giúp ổn định đường huyết, hạn chế tình trạng mệt mỏi sau ăn. Khi ăn kèm rau, quá trình tiêu hóa cũng diễn ra tốt hơn.
Bác sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại hệ thống bệnh viện Fortis Healthcare (Ấn Độ), cho biết bữa sáng cân bằng giúp duy trì năng lượng ổn định và cải thiện khả năng tập trung trong buổi sáng.
Não bộ cần nguồn năng lượng liên tục để hoạt động hiệu quả. Khi ăn sáng đầy đủ, khả năng tập trung và xử lý thông tin được cải thiện rõ rệt.
Bà Sarah Schenker, chuyên gia dinh dưỡng ở Anh, cho biết bữa sáng đầy đủ giúp tăng hiệu suất nhận thức và giảm cảm giác mệt mỏi.
Để tối ưu lợi ích, ăn bún buổi sáng không chỉ dừng lại ở việc “ăn no” mà cần điều chỉnh cách chọn nguyên liệu và chế biến.
Trước hết, nên ưu tiên thịt nạc hoặc cá thay vì các loại nhiều mỡ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc giảm chất béo bão hòa trong khẩu phần giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Bữa ăn nên cân bằng giữa tinh bột, protein và chất xơ giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định hơn, tránh tình trạng mệt mỏi sau ăn. Vì vậy, khi ăn bún, nên kết hợp thêm nhiều rau sống như giá, xà lách, rau thơm để tăng lượng chất xơ và hỗ trợ tiêu hóa.
Bên cạnh đó, cần lưu ý lượng muối trong nước dùng. Nhiều món bún có nước lèo đậm vị, dễ dẫn đến dư natri nếu ăn thường xuyên. Theo khuyến nghị dinh dưỡng, ăn quá mặn có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Một tô bún lành mạnh nên có ít mỡ - ít muối - nhiều rau - đủ đạm, giúp cơ thể vừa có năng lượng nhanh vừa duy trì sự sảng khoái trong suốt buổi sáng.
Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều hoặc bỏ rau, vì có thể khiến bữa ăn mất cân bằng dinh dưỡng. Ngoài ra, cần thay đổi thực đơn thường xuyên để đảm bảo cơ thể nhận đủ dưỡng chất.
Theo BBC ngày 11/5, quân đội Anh đã điều động máy bay vận tải A400M của Không quân Hoàng gia (RAF) thả 3,3 tấn vật tư y tế cùng nhóm 8 người xuống đảo Tristan da Cunha. Lực lượng bao gồm 6 lính dù thuộc Lữ đoàn Tấn công Đường không số 16 và hai chuyên gia y tế quân sự. Một bác sĩ hồi sức cấp cứu cùng một điều dưỡng thực hiện nhảy dù đôi cùng các binh sĩ nhằm nhanh chóng bổ sung nhân lực cho trạm y tế chỉ có hai người của địa phương. Trước đó, người bệnh rời tàu biển vào ngày 14/4 để lên đảo, bắt đầu tiêu chảy vào ngày 28/4 và lên cơn sốt hai ngày sau đó.
Lính Anh nhảy dù xuống đảo Tristan da Cunha để cứu chữa ca nghi nhiễm Hantavirus. Video: Minstry of Defence/The Guardian
Tướng Ed Cartwright, chỉ huy Lữ đoàn 16 kiêm người điều phối chiến dịch, quyết định loại bỏ phương án cứu hộ đường thủy do chuyến đi thường kéo dài hơn một tuần, trong khi bệnh nhân đang cạn kiệt nguồn oxy. Ông cho biết toàn bộ quá trình từ lúc nhận yêu cầu đến khi đội ngũ y tế tiếp đất kéo dài khoảng 56 giờ. Vận tải cơ A400M xuất phát từ căn cứ Brize Norton ở Oxfordshire, nhận tiếp nhiên liệu trên không từ máy bay Voyager, bay qua đảo Ascension trước khi tiến thẳng đến Tristan da Cunha.
Quá trình tiếp đất đòi hỏi kỹ thuật phức tạp do hòn đảo núi lửa ở Nam Đại Tây Dương này có diện tích nhỏ, không sở hữu đường băng và sức gió thường xuyên vượt 40 km/h. Từ độ cao 5 km trên đại dương, các binh sĩ bung dù, cẩn trọng điều khiển cánh dù ngược chiều gió để lùi dần vào đất liền và hạ cánh sát rìa đảo. Chuẩn tướng Cartwright nhấn mạnh bất kỳ sai sót tính toán nào cũng khiến lính dù rơi thẳng xuống biển.
Đây là lần đầu tiên quân đội Anh thả nhân viên y tế bằng dù để thực hiện nhiệm vụ nhân đạo. Nhóm chuyên gia không chỉ điều trị ca bệnh mà còn hỗ trợ y tế cho toàn bộ 221 cư dân trên đảo, đặc biệt là những người từng tiếp xúc với ca nghi nhiễm. Hiện tại, giới chức quân đội điều động một số tàu biển và chuẩn bị các biện pháp y tế bổ sung để đón đội cứu hộ trở về an toàn.
Ngoại trưởng Yvette Cooper khẳng định sự an toàn của "mọi thành viên trong cộng đồng Anh" là ưu tiên hàng đầu. Bà cho biết: "Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quốc tế và chính quyền đảo Tristan da Cunha để cập nhật thông tin cho những người bị ảnh hưởng, đồng thời đảm bảo các biện pháp hỗ trợ phù hợp được duy trì tại Anh cũng như trên khắp các lãnh thổ hải ngoại".
Gần một tháng sau ca tử vong đầu tiên trên tàu MV Hondius, con tàu này đã đến cảng Tenerife, Tây Ban Nha hôm 10/5. Tại đây, giới chức trách đang hỗ trợ hơn 100 hành khách rời tàu để hồi hương. Đợt bùng phát dịch khiến ba người tử vong. Hantavirus là nhóm virus lây truyền qua các loài gặm nhấm. Phần lớn chủng virus này không lây từ người sang người, tuy nhiên chủng Andes, vốn được phát hiện ở một số người trên tàu MV Hondius, lại có khả năng lây nhiễm trực tiếp giữa người với người.
Hiện hai công dân Anh đã được xác nhận nhiễm virus đang điều trị tại Hà Lan và Nam Phi. Cơ quan An ninh Y tế Anh (UKHSA) cho biết không có công dân Anh nào khác trên tàu Hondius báo cáo triệu chứng nhưng tất cả đều đang được giám sát chặt chẽ. Ngoài ra, hai người khác từng rời tàu tại đảo St Helena vào ngày 24/4 cũng đang tự nguyện cách ly tại nhà ở Anh.
22 hành khách người Anh còn lại dự kiến bay từ Tenerife về nước trên một chuyến bay thuê riêng. Họ sẽ được đưa đến bệnh viện Arrowe Park tại Wirral để cách ly trong vòng 72 giờ, sau đó tiếp tục tự cách ly tại nhà thêm 42 ngày để dự phòng. Bộ Quốc phòng khẳng định rủi ro đối với cộng đồng rộng rãi hiện vẫn ở mức rất thấp.
