Triều Tiên sắp triển khai pháo tự hành có năng lực bắn đến Seoul

Sau gần một tháng yên bình nhờ lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 4/5 đã phải phát báo động không kích tới người dân, đồng thời kích hoạt hệ thống phòng không đánh chặn 15 tên lửa và 4 thiết bị bay không người lái (drone) được phóng lên từ lãnh thổ Iran.

Toàn bộ tên lửa Iran bị bắn hạ hoặc rơi xuống biển, nhưng ít nhất một drone đã đánh trúng Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah, khiến 3 công dân Ấn Độ bị thương và gây đám cháy lớn.

Bộ Ngoại giao UAE lên án các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Iran, gọi đây là hành động "bội tín". Cơ quan này khẳng định UAE có đầy đủ quyền chính đáng để đáp trả các cuộc tấn công nói trên, đồng thời cho rằng đây là một bước leo thang nghiêm trọng, đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia.

Natasha Turak, bình luận viên thường trú tại Dubai của CNBC, cho rằng cuộc tấn công vào Fujairah là cách Iran phản ứng với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố mở chiến dịch "Dự án Tự do" để hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

"Iran coi việc hải quân Mỹ triển khai các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường hộ tống tàu chở dầu đang bị mắc kẹt ra khỏi Eo biển Hormuz là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn," Turak nói. "Tehran đang phản ứng lại bằng cách tấn công tàu thuyền ở Hormuz và giờ đây là tấn công cơ sở năng lượng tại UAE".

Georgi Kantchev, nhà bình luận của WSJ, cho rằng cuộc tấn công vào Fujairah là động thái thể hiện nhiều tính toán của Iran, bởi đòn tập kích này đã đánh thẳng vào "lối thoát hiểm" dầu mỏ của UAE, quốc gia gần đây đã tăng cường xuất khẩu dầu để bù đắp tình trạng thiếu hụt do eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Cảng Fujairah nằm trên vịnh Oman, phía ngoài eo biển Hormuz, và là điểm cuối của đường ống dẫn dầu Habshan - Fujairah. Đường ống này cho phép UAE vận chuyển trực tiếp một phần dầu thô khai thác từ các mỏ ra bờ biển để xuất khẩu mà không cần đưa tàu chở dầu đi qua Hormuz.

Đường ống Habshan - Fujairah vận chuyển khoảng 1,8 triệu thùng dầu mỗi ngày. Trước khi xung đột nổ ra hồi cuối tháng 2, UAE sản xuất khoảng 3,4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, theo WSJ.

Bởi vậy, Fujairah được coi là chìa khóa quan trọng để UAE duy trì dòng chảy dầu mỏ ngay cả khi eo biển Hormuz bị tê liệt.

Fujairah cũng là một trung tâm lưu trữ dầu lớn và là điểm tiếp nhiên liệu cho tàu biển của UAE.

"Mục tiêu của Iran khi tung đòn tập kích vào Fujairah là đặt các kênh xuất khẩu dầu thay thế của UAE vào tình trạng nguy hiểm, duy trì giá dầu ở mức cao và chặn đứng mọi ý định bình thường hóa tình hình", Hamidreza Azizi, chuyên gia về Trung Đông tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức, nhận định.

Hãng tin Tasnim có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dẫn một nguồn tin giấu tên cảnh báo rằng nếu "UAE có hành động thiếu khôn ngoan, tất cả lợi ích của nước này sẽ trở thành mục tiêu của Iran".

Cũng trong ngày 4/5, Bộ Ngoại giao UAE cho biết một tàu chở dầu thuộc công ty dầu khí quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã bị tấn công bằng drone khi đang đi qua eo biển.

Cố vấn Tổng thống UAE Anwar Gargash đã lên án cuộc tấn công vào tàu chở dầu Barakah là hành vi "cướp biển hàng hải", trong khi ADNOC cho biết không có ai bị thương và con tàu khi đó không chở hàng.

Thông điệp nhắm vào Mỹ

Cuộc tập kích vào UAE diễn ra sau khi Tổng thống Trump ngày 3/5 công bố chiến dịch "Dự án Tự do", triển khai lực lượng và tàu Mỹ hộ tống các tàu chở dầu bị mắc kẹt qua eo biển Hormuz. Huyết mạch hàng hải quan trọng, chiếm 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu, gần như bị đóng cửa trong thời gian xung đột.

Đài truyền hình nhà nước Iran ngày 4/5 dẫn lời quan chức quân sự nước này cho hay vụ tấn công vào UAE vốn không nằm trong kế hoạch từ trước của Tehran, mà là do "những hành động quân sự mạo hiểm" từ phía Mỹ khi tạo "lối đi trái phép cho các tàu ở eo biển Hormuz".

Trước đó, đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết chiến dịch Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực".

Theo Cooper, hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư. Nếu Mỹ duy trì được hành lang hàng hải này, các biện pháp phong tỏa eo biển Hormuz của Iran sẽ trở nên vô nghĩa.

Chuyên gia Azizi nhận định đòn tấn công vào cảng Fujairah là cách Iran phát thông điệp cứng rắn tới Mỹ rằng mọi nỗ lực mở cửa eo biển Hormuz mà không có sự đồng ý của họ đều đi kèm cái giá nhất định về kinh tế. "Nói cách khác, thông điệp mà Iran đưa ra là sứ mệnh của ông Donald Trump tại eo biển này sẽ không phải miễn phí", Azizi nói thêm.

Bình luận viên Turak chỉ ra rằng UAE đã trở thành quốc gia vùng Vịnh đầu tiên hứng chịu tác động khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại ở khu vực eo biển Hormuz. Cô nhận định lý do "chủ yếu là do các tác nhân chính dẫn tới cuộc chiến này, cũng như những điểm nghẽn cốt lõi giữa Mỹ và Iran vẫn chưa được giải quyết".

Các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ đã rơi vào bế tắc kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào ngày 8/4, trong đó chương trình hạt nhân của Tehran và sự kiểm soát của nước này đối với eo biển Hormuz là những điểm bất đồng chính giữa hai bên.

Lệnh ngừng bắn, đạt được thông qua sự trung gian của Pakistan, được tiếp nối bằng các cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad vào ngày 11/4, nhưng không đạt được thỏa thuận nào về việc tái lập một nền hòa bình lâu dài ở khu vực. Sau đó, ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn mà không ấn định thời hạn mới, theo yêu cầu từ phía Pakistan.

"Cả hai bên đã gia tăng căng thẳng và UAE lại là bên đầu tiên phải gánh chịu hậu quả từ sự leo thang đó, giống như khi xung đột mới bắt đầu", Turak nói. "Quốc gia này đã hứng chịu số lượng các cuộc tấn công lớn nhất từ Iran và có vẻ như mọi thứ đang bùng phát trở lại".

Tin Gốc: Vnexpress

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tăng thuế đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) có thể khiến nền kinh tế Đức thiệt hại gần 15 tỉ euro (khoảng 17,58 tỉ USD) về sản lượng, theo nghiên cứu của Viện Kinh tế thế giới Kiel (IfW) được Hãng tin Reuters dẫn lại vào ngày 2-5.

Ước tính này làm rõ thêm mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế lớn nhất EU trước các mức thuế nhập khẩu từ Mỹ - vốn đã gây thiệt hại hàng tỉ USD cho ngành công nghiệp ô tô Đức.

Chủ tịch IfW Moritz Schularick nhận định "tác động sẽ rất đáng kể", đồng thời cảnh báo con số thiệt hại về sản lượng có thể tăng lên khoảng 30 tỉ euro (khoảng 35 tỉ USD) trong dài hạn.

"Đà tăng trưởng vốn đã chậm của Đức sẽ chịu ảnh hưởng mạnh", chuyên gia kinh tế IfW Julian Hinz bổ sung. Hiện viện này dự báo nền kinh tế Đức chỉ tăng trưởng 0,8% trong năm nay.

Diễn biến trên xảy ra sau khi ông Trump tuyên bố sẽ nâng thuế ô tô lên 25% từ tuần tới, cao hơn mức 15% đã được thống nhất trước đó, với lý do EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại với Washington.

IfW cũng lưu ý rằng các nền kinh tế châu Âu khác có ngành công nghiệp ô tô lớn - bao gồm Ý, Slovakia và Thụy Điển - nhiều khả năng cũng sẽ chịu tổn thất đáng kể.

Trong khi đó, cố vấn trưởng của Bộ trưởng Kinh tế Đức khuyến nghị EU nên thận trọng trước các động thái của ông Trump.

"EU nên tạm thời chờ đợi và quan sát. Ai cũng biết ông Trump thường nhanh chóng đình chỉ hoặc rút lại các lời đe dọa áp thuế quy mô lớn", ông nói.

Ông Suedekum cũng cho rằng Tổng thống Mỹ cần giải thích rõ cơ sở cho tuyên bố EU vi phạm thỏa thuận thương mại hiện có, đồng thời đặt câu hỏi cho tính hợp lệ về mặt pháp lý của động thái áp thuế mới này. "Mọi thứ có vẻ khá bốc đồng", vị cố vấn nhận xét.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm nay hội đàm cùng người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh, cho rằng việc chấm dứt hoàn toàn xung đột Iran "phải được thực hiện ngay lập tức" và việc nối lại các hành động thù địch là "điều không thể chấp nhận được".

Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói thêm rằng đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan "vẫn là điều thiết yếu".

"Trung Quốc sẽ nỗ lực hơn nữa để giảm bớt căng thẳng và chấm dứt chiến sự, tiếp tục hỗ trợ khởi động các cuộc đàm phán hòa bình, đóng góp vai trò lớn hơn trong việc khôi phục hòa bình và sự ổn định cho Trung Đông", ông Vương nói.

Ngoại trưởng Araghchi cảm ơn lập trường của Trung Quốc. "Bắc Kinh là người bạn chân thành của Tehran và hợp tác giữa hai nước sẽ được tăng cường trong tình hình hiện nay", ông nói.

Bắc Kinh được cho là đã âm thầm tham gia các nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều tuần qua, theo AFP. Hoạt động ngoại giao của nước này cũng được ghi nhận là đóng vai trò quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4.

Ông Vương cho biết Trung Quốc hy vọng "các bên liên quan sẽ phản hồi nhanh nhất có thể trước lời kêu gọi khẩn thiết của cộng đồng quốc tế" về việc nối lại hoạt động hàng hải bình thường và an toàn qua eo biển Hormuz.

Cuộc hội đàm giữa hai ngoại trưởng diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/5 tuyên bố tạm dừng hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nơi hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran, chỉ một ngày sau khi bắt đầu triển khai hoạt động này. Ông viện dẫn mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Iran.

Washington đã yêu cầu các biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với chương trình hạt nhân của Tehran, điều mà Iran đã từ chối chấp thuận và dẫn đến đàm phán đổ vỡ trước đó.

"Về vấn đề hạt nhân, Trung Quốc hoan nghênh cam kết của Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cho rằng Iran có quyền chính đáng trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình", ông Vương nói.

Trung Quốc là khách hàng lớn mua dầu của Iran và bị ảnh hưởng trực tiếp khi giao thông qua eo biển Hormuz đình trệ. Theo công ty phân tích hàng hải Kpler, hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển vào Trung Quốc đến từ Trung Đông và chủ yếu đi qua eo biển này.

Tin Gốc: Vnexpress