Ở TP.HCM, cháu bé 2 tuổi bị bạo hành nghiêm trọng được đưa đến bệnh viện trong tình trạng nguy kịch, nhưng sau đó được cứu sống. May mắn cho cháu bé khi được người hàng xóm phát hiện cùng với sự vào cuộc kịp thời của cơ quan công an. Viện kiểm sát khẩn trương kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm, phê chuẩn các quyết định tố tụng cần thiết, đồng thời kiến nghị chính quyền địa phương làm thủ tục khai sinh, hỗ trợ điều trị và bảo đảm nơi chăm sóc an toàn cho cháu.
Đó là chuỗi can thiệp cần thiết. Không chỉ xử lý người có hành vi bạo lực, cơ quan bảo vệ pháp luật còn nhìn thấy một đứa trẻ chưa có giấy khai sinh, chưa được bảo đảm đầy đủ quyền nhân thân cơ bản và đang cần được đưa ra khỏi môi trường nguy hiểm.
Ở Hà Nội, cháu bé 4 tuổi không còn may mắn như vậy. Khi xe cứu thương đến, sự sống đã không còn. Cơ quan điều tra khởi tố, điều tra và xử lý người phạm tội. Tòa án vẫn có thể tuyên một bản án nghiêm khắc. Nhưng khi đứa trẻ đã chết, pháp luật chỉ còn thực hiện được chức năng trừng phạt và ghi nhận công lý sau cùng. Pháp luật không thể trả lại cơ hội sống cho một đứa trẻ đã bị bỏ lại quá lâu trong bạo lực.
Sự khác biệt ấy cho thấy bản chất của bảo vệ trẻ em không chỉ nằm ở chế tài hình sự. Chế tài là cần thiết. Người hành hạ, đánh đập, cố ý gây thương tích hoặc tước đoạt tính mạng trẻ em phải bị xử lý nghiêm. Nhưng nếu chỉ đợi đến khi thương tích nặng hoặc tử vong rồi mới vận hành bộ máy pháp luật thì sự bảo vệ đã đến muộn.
Với trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ sống lệ thuộc hoàn toàn vào người lớn, mỗi dấu hiệu bạo lực đều phải được coi là tín hiệu cảnh báo. Một vết bầm bất thường, tiếng khóc kéo dài, việc trẻ bị nhốt trong phòng, bị bỏ đói, không được đưa đi học, không có giấy khai sinh, không được chăm sóc y tế đều không thể bị xem là “chuyện riêng của gia đình”.
Luật Trẻ em đã xác định rõ trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm, được chăm sóc, được khai sinh và được sống trong môi trường an toàn. Bạo lực trẻ em là hành vi bị nghiêm cấm. Bộ luật Hình sự đã có các tội danh xử lý hành vi hành hạ người khác, cố ý gây thương tích và giết người. Không phải là pháp luật thiếu quy định. Vấn đề là làm sao để quy định ấy được kích hoạt đủ sớm, trước khi đứa trẻ rơi vào tình trạng không thể cứu vãn.
Vụ việc ở TP.HCM cho thấy vai trò rất quan trọng của cộng đồng dân cư. Nếu hàng xóm không phát hiện, không báo tin, rất có thể cháu bé tiếp tục bị bạo hành trong im lặng. Một cuộc gọi, một tin báo, một sự can thiệp đúng lúc có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết.
Pháp luật muốn bảo vệ trẻ em thì trước hết phải có người báo cho chính quyền biết đứa trẻ đang gặp nguy hiểm. Trong nhiều vụ bạo hành, trẻ em không thể tự tố cáo. Trẻ càng nhỏ, khả năng tự bảo vệ càng bằng không. Vì vậy trách nhiệm phát hiện không thể đặt lên vai nạn nhân. Trách nhiệm ấy thuộc về người lớn xung quanh, từ hàng xóm, chủ nhà trọ, tổ dân phố, nhà trường, y tế cơ sở đến chính quyền địa phương.
Cũng từ vụ TP.HCM, cần nhìn thấy thêm một tầng bảo vệ khác, đó chính là bảo vệ quyền nhân thân và điều kiện sống của trẻ. Một đứa trẻ chưa có giấy khai sinh rất dễ bị đẩy ra ngoài tầm nhìn của hệ thống quản lý. Không khai sinh thì khó tiếp cận y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và các cơ chế bảo vệ chính thức. Trẻ em trong hoàn cảnh ấy dễ trở thành đứa trẻ vô hình. Khi đã vô hình về mặt quản lý, các nguy cơ bị bạo lực, bỏ rơi và xâm hại cũng khó được phát hiện hơn.
Việc Viện kiểm sát nhân dân khu vực 14 TP.HCM kiến nghị làm thủ tục khai sinh, hỗ trợ điều trị và tìm nơi chăm sóc phù hợp cho cháu bé vì vậy không chỉ là một động tác hành chính. Đó là cách đưa một đứa trẻ trở lại trong vòng bảo vệ của pháp luật.
Vụ Hà Nội lại cho thấy mặt tối của sự chậm trễ. Khi bạo lực diễn ra nhiều ngày, khi trẻ bị đánh đập, bỏ đói, bị xâm hại thân thể bằng những hành vi tàn nhẫn mà không có sự can thiệp kịp thời, hệ quả có thể là cái chết. Sau cái chết ấy, mọi bản án đều cần thiết nhưng không đủ. Cần thiết để trừng phạt. Cần thiết để răn đe. Cần thiết để khẳng định xã hội không dung thứ bạo lực với trẻ em. Nhưng không đủ vì đứa trẻ không còn nữa. Không đủ vì chức năng nhân đạo nhất của pháp luật là bảo vệ sự sống đã không kịp thực hiện.
Từ hai vụ việc trên yêu cầu đặt ra không chỉ là xử thật nghiêm người phạm tội. Điều đó đương nhiên phải làm. Yêu cầu quan trọng hơn là thiết lập một cơ chế phản ứng sớm đối với bạo lực trẻ em. Mỗi khu dân cư, nhà trọ, trường học, cơ sở y tế cần có trách nhiệm nhận diện và báo tin khi thấy trẻ có dấu hiệu bị bạo hành, bỏ rơi hoặc bị xâm hại. Chính quyền cấp cơ sở phải quản lý sát hơn các trường hợp trẻ nhỏ sống trong hoàn cảnh rủi ro, nhất là trẻ chưa khai sinh, trẻ không đến trường, trẻ sống cùng cha dượng, mẹ kế hoặc người không có quan hệ huyết thống trong điều kiện thiếu ổn định. Cơ quan bảo vệ pháp luật phải xử lý tin báo nhanh, đồng thời phối hợp với ngành lao động, y tế và chính quyền địa phương để tách trẻ khỏi môi trường nguy hiểm khi cần thiết.
Bảo vệ trẻ em không thể chỉ là khẩu hiệu. Đó phải là một hệ thống phản ứng cụ thể, bắt đầu từ phát hiện sớm, tiếp nhận tin báo, can thiệp khẩn cấp, chăm sóc y tế, bảo đảm giấy tờ nhân thân và xử lý hình sự người xâm hại. Mỗi mắt xích chậm trễ đều có thể khiến một đứa trẻ mất cơ hội được cứu.
Hai vụ bạo hành trẻ em ở TP.HCM và Hà Nội đặt cạnh nhau như một lời cảnh báo nghiêm khắc. Có đứa trẻ còn sống vì xã hội không im lặng và pháp luật đến kịp. Có đứa trẻ đã chết vì pháp luật chỉ còn có thể đến sau cùng. Trong bảo vệ trẻ em, sự khác biệt giữa kịp thời và quá muộn đôi khi chỉ là một cuộc gọi, một lần gõ cửa, một quyết định can thiệp sớm. Và cũng chính ở đó, thước đo của một xã hội văn minh không nằm ở việc chúng ta phẫn nộ sau mỗi cái chết mà nằm ở khả năng ngăn cho cái chết ấy đừng xảy ra.
Từ tháng 3-2026, lãnh đạo Bộ Y tế cùng các đơn vị liên quan đã làm việc với báo Tuổi Trẻ để bàn thảo việc phối hợp triển khai một chương trình có tầm vóc và ý nghĩa mang tên "Vì một Việt Nam khỏe mạnh".
Và buổi họp báo công bố chương trình diễn ra vào lúc 13h30 chiều 24-4 tại Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM) là điểm khởi đầu chính thức cho chuỗi các sự kiện kéo dài đến hết tháng 12.
Tham dự sự kiện có GS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế), Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, Trưởng ban cố vấn thường trực; PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế); cùng đông đảo lãnh đạo, bác sĩ, chuyên gia nhiều lĩnh vực đến từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM.
Tại buổi họp báo, ban tổ chức sẽ chính thức ra mắt và giới thiệu Hội đồng cố vấn chuyên môn của chương trình.
Trong khuôn khổ sự kiện còn diễn ra hội thảo với chủ đề "Kinh tế bạc thúc đẩy hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe", với nhiều bài tham luận và một phiên thảo luận. Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" sẽ diễn ra từ nay đến cuối năm, với hàng loạt hoạt động đáng chú ý như: chuyên trang truyền thông "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" trên báo Tuổi Trẻ nhằm lan tỏa kiến thức chăm sóc sức khỏe đến cộng đồng, họp báo công bố chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh", hội thảo "Xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn dân" kết hợp sự kiện "10.000 bước chân - Thay đổi cuộc sống"; hoạt động CSR "Chuyến xe sức khỏe"; ngày hội "Chăm sóc sức khỏe toàn diện"...
Các hoạt động trên nhằm hưởng ứng và thúc đẩy thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Qua đó hướng đến nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe chủ động, khuyến khích hình thành các thói quen tích cực như khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật, tiêm chủng đầy đủ, duy trì dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động thể chất và xây dựng lối sống lành mạnh.
Đồng thời xây dựng các kênh và nội dung truyền thông y tế gần gũi, dễ tiếp cận, hữu ích, đáng tin cậy; góp phần đưa kiến thức sức khỏe thiết thực đến người dân và củng cố niềm tin vào hệ thống y tế.
Chương trình cũng là diễn đàn kết nối ngành y tế, bệnh viện, phòng khám, chuyên gia và doanh nghiệp trong lĩnh vực y tế với người dân; giới thiệu các giải pháp, dịch vụ và công nghệ y tế tiên tiến đến cộng đồng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) - cho rằng sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, hệ thống y tế và các cơ quan báo chí là yếu tố then chốt để đưa các chủ trương, chính sách vào thực tiễn, hướng tới mục tiêu mỗi người dân sống khỏe, qua đó giảm gánh nặng cho xã hội và thúc đẩy phát triển đất nước.
“Người dân khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng. Khỏe mạnh không phải chỉ thể chất mà cả tinh thần. Truyền thông không chỉ dừng ở các đợt phát động mà cần hướng tới thay đổi hành vi bền vững: từ có bệnh mới khám sang chủ động phòng bệnh, tầm soát sớm, ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động”, ông Phu nhấn mạnh.
Ngày 21/4, tại TPHCM, Cục Đăng ký Giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước tổ chức tọa đàm Tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30/11/2022 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm.
Báo cáo dẫn đề tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp, cho biết, sau 3 năm thực hiện, việc thi hành Nghị định số 99 đã đạt được những kết quả quan trọng, vị thế của đăng ký biện pháp bảo đảm ngày càng được khẳng định, nhận thức của cơ quan quản lý Nhà nước, tổ chức, cá nhân về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đăng ký biện pháp bảo đảm ngày càng được nâng cao. Qua đó, Nghị định đã góp phần tăng cường khả năng và cơ hội tiếp cận tín dụng cho người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, bà Hằng cũng nêu ra một số tồn tại, hạn chế. Theo bà Hằng, tại một số địa phương, Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn gặp khó khăn và chưa phát huy hết vai trò trong triển khai thực hiện nhiệm vụ giúp UBND cấp tỉnh thực hiện công tác quản lý Nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm.
Trong công tác đăng ký vẫn còn sự chưa thống nhất trong áp dụng quy định của Nghị định về một số vấn đề cụ thể dẫn đến một số trường hợp, Văn phòng đăng ký từ chối đăng ký chưa đúng căn cứ theo quy định của Nghị định. Trong một số trường hợp, việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất của cơ quan đăng ký vẫn tồn tại một số sai sót nghiệp vụ.
Bên cạnh đó, đối với đăng ký biện pháp bảo đảm bằng động sản, do tính chất đa dạng, việc xác định đúng loại tài sản và mô tả tài sản bảo đảm, đặc biệt đối với các tài sản có tính chất đặc thù như hàng hóa luân chuyển, công trình tạm, quyền tài sản của người yêu cầu đăng ký trong một số trường hợp chưa thực sự chính xác, chưa phù hợp với quy định dẫn đến số lượng hồ sơ bị từ chối vẫn ở mức đáng kể.
Ngoài ra, Nghị định chưa kịp thời điều chỉnh các vấn đề pháp lý mới trong bối cảnh đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số, về đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; quy định một thời hạn giải quyết hồ sơ đăng ký tại Nghị định áp dụng chung cho các cơ quan đăng ký bằng các loại tài sản là chưa thực sự phù hợp; Nghị định thiếu quy định điều chỉnh các vấn đề phát sinh theo yêu cầu phát triển của mô hình kinh tế mới, kinh doanh dựa trên công nghệ và nền tảng số, đặc biệt là công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo, tài sản ảo, tiền ảo, tài sản mã hóa, tiền mã hóa, thương mại điện tử.
Tại tọa đàm, nhiều đại biểu tham dự đã có những tham luận, phản ánh về những bất cập liên quan trực tiếp đến từng lĩnh vực mình phụ trách. Trong đó, TS Nguyễn Duy Tịnh, Giám đốc Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại TPHCM, đánh giá bên cạnh những mặt đạt được, Nghị định cũng bộc lộ các hạn chế mang tính cầu trúc của hệ thống pháp luật hiện hành.
Theo ông Tịnh, mô hình đăng ký phân tán theo ngành, lĩnh vực làm suy giảm hiệu quả công khai, minh bạch thông tin; cơ chế thu phí thủ công chưa thích ứng với điều kiện vận hành trong môi trường số. Đồng thời, ông đánh giá sự thiếu hụt quy định pháp lý đối với các loại tài sản mới, đặc biệt là tài sản số, đang trở thành rào cản đối với việc mở rộng và phát triển thị trường giao dịch đảm bảo.
Ghi nhận ý kiến của các đại biểu tham dự, ông Lê Vệ Quốc, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp, khẳng định tất cả phát biểu về khó khăn, vướng mắc của các đại biểu sẽ được Ban tổ chức tổng hợp. Sau đó, lĩnh vực nào thuộc Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước thì đơn vị sẽ giải quyết triệt để; còn liên quan đến các cơ quan chức năng khác, đơn vị sẽ trao đổi để giải quyết sớm nhất.
“Những gì thực tiễn đang diễn ra về khó khăn, vướng mắc mà các đại biểu đã phát biểu hôm nay, tôi sẽ cam kết tìm mọi cách đưa vào trong lần sửa đổi Nghị định 99, để giải quyết tất cả kiến nghị, đảm bảo lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm sẽ được thực hiện nhanh chóng”, ông Quốc nhấn mạnh.
Khởi công ngày 29/4, metro Bến Thành - Thủ Thiêm là tuyến đường sắt đô thị thứ tư được triển khai tại TP HCM, sau tuyến Bến Thành - Suối Tiên đã vận hành và hai tuyến Bến Thành - Tham Lương, Bến Thành - Cần Giờ đang thực hiện.
Dự án đầu tư theo hình thức PPP, hợp đồng BT, do Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (Tập đoàn Thaco) làm nhà đầu tư, với tổng vốn gần 36.744 tỷ đồng, chưa gồm lãi vay.
Tuyến bắt đầu từ ga Bến Thành, chạy dọc đường Hàm Nghi, sau đó vượt sông Sài Gòn sang Thủ Thiêm và đi theo trục Mai Chí Thọ đến ga cuối tại Thủ Thiêm. Ngoài ga Bến Thành, tuyến có thêm 6 ga ngầm gồm Hàm Nghi, Tố Hữu, Cung Thiếu nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh và Thủ Thiêm.
Theo báo cáo nghiên cứu khả thi, ga Hàm Nghi nằm gần giao lộ Hàm Nghi - Tôn Đức Thắng, là điểm chuyển tiếp để tuyến metro chui qua đáy sông nên được thiết kế sâu nhất, với 4 tầng ngầm.
Hố đào nhà ga gần 33 m, sâu hơn ga Bến Thành khoảng một mét, sử dụng hệ thống tường vây dày 1,5 m nhằm bảo đảm an toàn kết cấu trong điều kiện địa chất phức tạp.
Từ đây, tuyến tiếp tục đi ngầm qua đáy sông Sài Gòn ở độ sâu khoảng 41 m tính từ mặt nước, vượt sang Thủ Thiêm rồi kết nối với ga Tố Hữu - nơi tương lai sẽ trung chuyển với metro số 7.
Các đoạn tiếp theo chạy dọc Mai Chí Thọ qua các ga Cung Thiếu nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh trước khi đến ga cuối Thủ Thiêm. Trong đó, ga Thủ Thiêm được quy hoạch thành đầu mối kết nối với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến Thủ Thiêm - sân bay Long Thành.
Dự án sử dụng công nghệ đào hầm TBM với hai ống hầm đơn, vận hành tự động hoàn toàn (GoA4). Theo Chủ tịch Thaco Trần Bá Dương, đây sẽ là tuyến metro có độ sâu lớn nhất TP HCM, được định hướng tích hợp phát triển đô thị và tăng tỷ lệ nội địa hóa trong thi công, sản xuất thiết bị.
Khi hoàn thành vào năm 2030, trục Tham Lương - Bến Thành - Thủ Thiêm sẽ trở thành tuyến vận tải khối lượng lớn xuyên tâm, kết nối khu tây bắc, trung tâm và phía đông TP HCM, đồng thời liên thông với sân bay Long Thành và mạng lưới đường sắt quốc gia.
