Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm 6/5 phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Ấn Độ với chủ đề: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, theo TTXVN. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ tổ chức.
Lãnh đạo Việt Nam nêu rõ những đột phá nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng sạch đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Các xu thế kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh công nghệ, an ninh dữ liệu và ổn định chuỗi cung ứng đang định hình kỷ nguyên phát triển mới: Kỷ nguyên đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào làm chủ được tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ bứt phá để tạo thành sức mạnh cho phát triển.
Bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu của Ấn Độ trong phát triển công nghệ thông tin, phần mềm, đào tạo kỹ sư, hạ tầng số công cộng, thanh toán số, công nghiệp dược phẩm, công nghệ vũ trụ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng Ấn Độ không chỉ là một nền văn minh lớn, mà còn trở thành một trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò ngày càng quan trọng trên thế giới – một thung lũng Silicon của châu Á.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, có thế mạnh vượt trội về công nghệ, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số. Việt Nam là một nền kinh tế năng động, có vị trí địa chiến lược quan trọng, tốc độ chuyển đổi số nhanh và hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ.
Quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược.
Lãnh đạo Việt Nam đề nghị diễn đàn tập trung trao đổi xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, tập trung vào những công nghệ chiến lược định hình thế kỷ 21, bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu ý tưởng xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam – Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình “đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất”, hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt là mô hình “ba nhà”: Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp; đồng thời thúc đẩy hợp tác công – tư, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hướng tới thiết lập các quỹ đồng đầu tư đổi mới sáng tạo song phương.
Doanh nghiệp hai nước cần đóng vai trò tiên phong, đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển, đồng thời tham gia xây dựng các dự án hợp tác mang tính biểu tượng, qua đó đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ đi vào chiều sâu thông qua liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thúc đẩy kết nối thực chất giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, hướng tới hình thành một hành lang nhân lực công nghệ Việt Nam – Ấn Độ. Trọng tâm là xây dựng các trung tâm R&D liên kết, các phòng thí nghiệm chung, cũng như triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu và an ninh mạng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ đã chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của hai nước.
Phó chủ tịch Quốc dân đảng (KMT) Trương Vinh Cung đã gặp Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Hội nghị Chính trị hiệp thương nhân dân Trung Quốc (Chính hiệp, tương đương Mặt trận tổ quốc) Vương Hỗ Ninh trong ngày khai mạc Hội nghị Văn hóa Trung Hoa xuyên eo biển lần thứ 3 tại Bắc Kinh, theo tờ South China Morning Post. KMT là đảng đối lập chính ở Đài Loan.
Tờ United Daily News (có trụ sở tại Đài Loan) dẫn lời ông Vương cho hay hội nghị này cho thấy người dân hai bên eo biển Đài Loan cùng chia sẻ niềm tin rằng lãnh thổ không được chia cắt và dân tộc không được tan rã. Ông nhấn mạnh người dân hai bên đều muốn bảo vệ, kế thừa và phát huy văn hóa Trung Hoa.
Đáp lại, ông Trương nói rằng từ quan điểm văn hóa, "người dân hai bên đều là người Trung Quốc và là người một nhà". Ông nói thêm rằng theo khuôn khổ pháp lý hiện hành, chỉ có một Trung Quốc và quan hệ giữa hai bên bờ eo biển Đài Loan không phải là mối quan hệ giữa hai nhà nước.
"Chỉ cần chúng ta tận dụng thực tế này và khôi phục lại các cơ chế tham vấn xuyên eo biển, sẽ có một nền tảng chính trị [cho sự phát triển hòa bình]", ông Trương nhấn mạnh.
Hội nghị nói trên, với chủ đề "văn hóa chung, huyết thống được kết nối", sẽ kéo dài đến ngày 13.5. Hội nghị bao gồm một loạt diễn đàn, triển lãm và chuyến thăm.
Sự kiện này diễn ra sau khi Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Chủ tịch KMT Trịnh Lệ Văn tại Bắc Kinh vào ngày 10.4, theo Tân Hoa xã.
Truyền thông Mỹ những ngày gần đây đặt câu hỏi cho Nhà Trắng về những trường hợp mất tích hoặc chết bí ẩn của các nhà khoa học hạt nhân, tướng quân đội.
Tiêu biểu trong số đó là tướng không quân về hưu William McCasland (68 tuổi), từng giám sát một số chương trình nghiên cứu tối mật và tiên tiến nhất của quân đội Mỹ, theo Fox News ngày 16.4. Ông McCasland rời khỏi nhà vào một ngày tháng 2 và đến nay chưa được tìm thấy.
Cảnh sát cho biết ví và một khẩu súng lục ổ xoay của ông McCasland cũng không còn ở nhà. Vị tướng từng nói bị tình trạng "sương mù tâm thần" nhưng cơ quan chức năng nhấn mạnh không có dấu hiệu ông McCasland bị mất phương hướng vào thời điểm mất tích.
Tương tự, vào tháng 8.2025, ông Steven Garcia (48 tuổi), nhân viên hợp đồng của chính phủ Mỹ có quyền tiếp cận thông tin mật tại một cơ sở hạt nhân quan trọng, bị mất tích. Ông được thông báo rời khỏi nhà ở bang New Mexico cùng một khẩu súng, để lại điện thoại, ví và chìa khóa, theo News Nation.
Đó là 2 trong 10 trường hợp mất tích hoặc qua đời của các nhà khoa học liên quan tới việc nghiên cứu của quân đội và chính phủ Mỹ trong khoảng 33 tháng qua.
Ngày 16.4, các phóng viên tại Nhà Trắng đã đặt câu hỏi cho Tổng thống Donald Trump rằng liệu những trường hợp này, đều là những nhà khoa học có quyền tiếp cận thông tin mật, có liên quan với nhau hay chỉ là ngẫu nhiên.
Tổng thống Mỹ trả lời: "Tôi hy vọng đó chỉ là ngẫu nhiên, nhưng chúng ta sẽ biết trong khoảng một tuần rưỡi nữa. Tôi vừa rời khỏi cuộc họp về chủ đề đó, khá nghiêm trọng". Tổng thống Trump bổ sung rằng một vài người trong số đó là nhân vật rất quan trọng và khẳng định Nhà Trắng sẽ xem xét.
Trước đó một ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nhận được câu hỏi về những trường hợp này. "Tôi chưa nói chuyện với các cơ quan liên quan về việc đó. Chắc chắn tôi sẽ làm vậy và chúng tôi sẽ trả lời các bạn. Nếu đúng là thật, đương nhiên đó là điều chính quyền hiện tại cho là đáng để điều tra", bà Leavitt nói với một phóng viên.
Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8-5 đã kêu gọi các nước châu Âu tham gia nhiều hơn vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và một số đồng minh NATO gia tăng vì cuộc chiến Trung Đông.
Phát biểu sau cuộc gặp Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tại Rome, ông cho rằng thế giới không thể chấp nhận việc Iran tìm cách "bình thường hóa" quyền kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế quan trọng.
Nhà ngoại giao Mỹ cũng nhắc lại sự bất mãn của Tổng thống Donald Trump với việc nhiều nước châu Âu không hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz. Ông Trump trước đó từng đe dọa rút quân Mỹ khỏi Ý và Tây Ban Nha, do hai nước này không tham gia cuộc xung đột.
Theo ông Rubio, nếu các nước châu Âu không cho Mỹ sử dụng lực lượng và căn cứ quân sự tại đây để phục vụ các chiến dịch khác - trong đó có vấn đề Iran - thì Washington sẽ phải xem xét lại cách hợp tác trong NATO.
Ngày 8-5, Nga và Ukraine đồng loạt xác nhận sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9 đến 11-5, theo đề xuất do Tổng thống Trump làm trung gian.
Ông Trump cho biết thỏa thuận cũng bao gồm việc hai bên trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. Nhà lãnh đạo Mỹ nói ông trực tiếp đề xuất kế hoạch này và cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đồng ý. Điện Kremlin hoan nghênh sáng kiến của ông Trump.
Trong khi đó Tổng thống Zelensky tuyên bố "một lệnh ngừng bắn phải được thiết lập", đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraine không nhắm mục tiêu vào quảng trường Đỏ ở Matxcơva trong lễ duyệt binh ngày 9-5.
Một nguồn tin trong Phủ Tổng thống Ukraine cho biết Kiev đồng ý không triển khai máy bay không người lái tại Matxcơva để đổi lấy thỏa thuận trao đổi tù binh quy mô lớn.
Bộ Tài chính Mỹ ngày 8-5 công bố lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và công ty, trong đó có nhiều thực thể tại Trung Quốc và Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.
Theo Hãng tin Reuters, các biện pháp mới nhằm ngăn Tehran khôi phục năng lực sản xuất quốc phòng và mở rộng ảnh hưởng quân sự ra bên ngoài lãnh thổ.
Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo sẵn sàng áp đặt thêm các biện pháp kinh tế đối với bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại bị cho là bất hợp pháp của Iran.
"Dưới sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump, chúng tôi sẽ tiếp tục nhắm vào các cá nhân và công ty nước ngoài cung cấp vũ khí cho quân đội Iran để sử dụng chống lại lực lượng Mỹ", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố.
Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đã phê duyệt kế hoạch sa thải Ủy viên Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary, trong bối cảnh ông đối mặt làn sóng chỉ trích từ nhiều phía.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề chia sẻ với Hãng tin Reuters, quyết định cuối cùng vẫn chưa được công bố chính thức, nhưng một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết ông Trump đã "bật đèn xanh" cho việc thay lãnh đạo FDA.
Ông Makary thời gian qua bị chỉ trích bởi các đồng minh của ông Trump, những người ủng hộ Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., các nhóm chống phá thai và cả truyền thông bảo thủ.
Một trong những nguyên nhân gây tranh cãi là việc FDA hai lần từ chối phê duyệt liệu pháp điều trị ung thư da RP1 của Hãng Replimune. Ông Trump cũng được cho là không hài lòng với tiến độ phê duyệt thuốc lá điện tử có hương vị - sản phẩm ông từng cam kết bảo vệ trong chiến dịch tranh cử năm 2024.
Nhà Trắng được cho là đang cân nhắc bổ nhiệm Phó ủy viên FDA Kyle Diamantas làm quyền lãnh đạo cơ quan này.
Chính quyền Tổng thống Trump ngày 8-5 thông báo đã kháng cáo phán quyết của Tòa Thương mại quốc tế Mỹ khi cho rằng mức thuế quan toàn cầu 10% áp dụng từ tháng 2 không phù hợp với Đạo luật Thương mại năm 1974, Hãng thông tấn Reuters đưa tin.
Sau khi Tòa án tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan "khẩn cấp" áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của ông Trump, nhà lãnh đạo đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.
Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Ngày 7-5, tòa án ra phán quyết với tỉ lệ 2-1 rằng Điều 122 của đạo luật này không nhằm xử lý tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ. Tuy nhiên lệnh chặn hiện chỉ áp dụng đối với ba nguyên đơn khởi kiện, gồm hai doanh nghiệp nhỏ và bang Washington.
Chính quyền ông Trump vẫn đang tiếp tục xúc tiến các kế hoạch áp thuế mới theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với ba cuộc điều tra dự kiến hoàn tất trong tháng 7.
