“Chúng tôi không muốn xảy ra xung đột. Hiện lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi sát sao”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói trong cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 5/5.
Theo ông Hegseth, chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ tạm thời và mang tính phòng vệ.
“Chúng tôi không thể để Iran chặn các quốc gia vô tội và hàng hóa của những quốc gia đó khỏi tuyến đường biển quốc tế. Nếu tấn công quân đội Mỹ hoặc tàu thương mại vô tội, Iran sẽ phải đối mặt hỏa lực áp đảo và tàn khốc của Mỹ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc cho hay.
Tại cuộc họp báo, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố ngày 8/4, Iran đã nhắm hỏa lực vào tàu thương mại 9 lần và bắt 2 tàu container, đồng thời tấn công lực lượng Mỹ hơn 10 lần.
“Tuy nhiên, các hành động này vẫn chưa vượt ngưỡng để tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn”, ông Caine nói.
Cả tướng Caine và Bộ trưởng Hegseth đều hạ thấp mức độ nghiêm trọng của những hành động quân sự mới nhất từ Iran, mô tả đó là “hỏa lực quấy rối ở mức thấp”.
Dù vậy, ông Caine nhấn mạnh lực lượng Mỹ sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến quy mô lớn chống lại Iran nếu được lệnh. “Không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi là thiếu quyết tâm”, tướng Caine cho hay.
Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.
IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.
Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho rằng các hành động “vi phạm lệnh ngừng bắn” của Mỹ và đồng minh đã đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển. “Chúng tôi hiểu rằng việc kéo dài tình thế hiện tại là điều quá sức chịu đựng với Mỹ, dù Iran thậm chí còn chưa thực sự ra tay”, ông đăng trên mạng xã hội.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá các diễn biến ngày 4/5 cho thấy không có giải pháp quân sự cho một cuộc khủng hoảng, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên để “bị kéo trở lại vũng lầy”.
Trong một tháng qua, dù tình hình trở nên yên ắng, việc Iran siết chặt eo biển cùng Mỹ phong tỏa các cảng của nước này đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.
CEO các hệ thống bệnh viện HCA Healthcare, CommonSpirit Health, New York-Presbyterian và ECU Health tuần trước điều trần trước Ủy ban Tài chính và Thuế vụ Hạ viện, nhằm giải thích về cách định giá viện phí của các cơ sở y tế trong hệ thống của họ.
Các hệ thống này vận hành mạng lưới bệnh viện, phòng khám, dịch vụ quy mô lớn ở nhiều bang của Mỹ. HCA Healthcare là một trong những tập đoàn vận hành bệnh viện lớn nhất Mỹ, còn CommonSpirit Health là hệ thống phi lợi nhuận. New York-Presbyterian là hệ thống bệnh viện danh tiếng liên kết với các trường y ở New York, trong khi ECU Health là hệ thống y tế khu vực bang Bắc Carolina.
Trong phiên điều trần, các nghị sĩ Cộng hòa chỉ trích những tập đoàn này thu viện phí quá cao. "Người dân Mỹ đã quá mệt mỏi với những mức viện phí vô lý, có vẻ bị đẩy lên một cách bất thường", Jason Smith, nghị sĩ Cộng hòa bang Missouri đang giữ chức Chủ tịch Ủy ban Tài chính và Thuế vụ Hạ viện, nói.
Theo Health Affairs, các bệnh viện chiếm gần 1/3 tổng chi tiêu y tế của Mỹ trong năm 2024, tương đương khoảng 1.600 tỷ USD. Một nghiên cứu khác đăng trên JAMA Health Forum cho thấy bệnh nhân thường phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một lần khám nếu bác sĩ của họ làm việc trong hệ thống bệnh viện hoặc thuộc một công ty đầu tư tư nhân.
Trong suốt phiên điều trần, các nghị sĩ Cộng hòa nêu nhiều trường hợp bệnh viện tại bang họ thu phí cao tại các cơ sở ngoại trú trực thuộc. Những mức giá này thường bị đội lên bởi cái gọi là "phí cơ sở vật chất", không gắn trực tiếp với dịch vụ chăm sóc y tế mà nhằm trang trải các chi phí như nhân sự và thiết bị.
Hạ nghị sĩ Cộng hòa David Kustoff của bang Tennessee cho biết một trung tâm phẫu thuật ngoại trú độc lập tại bang này đã thu phí cơ sở vật chất 656 USD cho một ca nội soi đại tràng, trong khi một cơ sở ngoại trú trực thuộc bệnh viện không được nêu tên thu mức phí này tới 1.222 USD.
"Mức phí các vị thu cao hơn gần gấp đôi. Theo các vị, có hợp lý không?", ông Kustoff đặt câu hỏi.
Nghị sĩ Cộng hòa Greg Steube nói bệnh nhân tại Florida nơi ông đại diện phải trả mức phí cao hơn đáng kể tại các phòng khám ngoại trú do bệnh viện sở hữu, so với các phòng khám tư do bác sĩ sở hữu và vận hành. "Các vị giải thích thế nào, trong khi dịch vụ được cung cấp và chất lượng chăm sóc không có khác biệt đáng kể?" Steube nói.
Các CEO giải thích rằng mức phí cao hơn là do các bệnh viện thường được hoàn trả thấp hơn chi phí thực tế để cung cấp dịch vụ, đặc biệt từ các chương trình công như Medicare và Medicaid. Các nghị sĩ Cộng hòa gần đây đã gây áp lực để cắt giảm ngân sách hoặc thay đổi cấu trúc của những chương trình như Medicaid và Medicare.
Họ cũng cho rằng mức giá cao hơn phản ánh chất lượng chăm sóc tốt hơn, chi phí điều trị những ca nặng, cũng như nghĩa vụ theo luật liên bang buộc bệnh viện phải tiếp nhận mọi bệnh nhân, bất kể họ có khả năng chi trả hay không. Trong khi đó, các phòng khám và cơ sở tư nhân nhìn chung có quyền lựa chọn bệnh nhân và có thể yêu cầu thanh toán trước.
"Chúng tôi là bên duy nhất trong chuỗi giá trị y tế phải gánh nghĩa vụ này", Michael Waldrum, CEO ECU Health phát biểu. "Bác sĩ, y tá, công ty bảo hiểm hay các hãng dược đều không phải làm vậy".
Các nghị sĩ Dân chủ tỏ ra dè dặt hơn nhiều so với phe Cộng hòa khi chất vấn các CEO bệnh viện. Họ cáo buộc phe Cộng hòa dùng phiên điều trần này để đánh lạc hướng khỏi tác động của các khoản cắt giảm Medicaid.
Trong khi phe Cộng hòa coi việc cắt giảm ngân sách hoặc siết chặt điều kiện nhận các phúc lợi xã hội trong chương trình Medicaid là biện pháp cần thiết để kiềm chế nợ công và thâm hụt ngân sách, phe Dân chủ coi đây là hành động tấn công vào quyền lợi y tế cơ bản của người yếu thế.
Nghị sĩ Richard Neal, đảng viên Dân chủ bang Massachusetts và là thành viên phe thiểu số cấp cao nhất trong ủy ban, nói phe Cộng hòa "đang cố thuyết phục người dân rằng vấn đề chỉ nằm ở các nhà cung cấp dịch vụ y tế". "Vấn đề còn nằm ở nhiều chính sách của họ nữa", ông Neal nhận xét.
Theo Đài CNN ngày 15-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dành buổi sáng cuối cùng tại Bắc Kinh ở Trung Nam Hải - khu phức hợp lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, được bảo vệ nghiêm ngặt và nổi tiếng với mức độ bí mật cao.
Tại đây, ông Trump cùng Chủ tịch Tập Cận Bình tản bộ qua những khu vườn cổ kính. Nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự thích thú với các khóm hồng và ông Tập sau đó ngỏ ý gửi tặng hạt giống.
Được ví như Nhà Trắng hay Điện Kremlin của Trung Quốc, Trung Nam Hải là trung tâm đầu não quyền lực của quốc gia này.
Chỉ rất ít lãnh đạo Mỹ có cơ hội bước qua những bức tường đỏ cổ kính - ranh giới ngăn cách khu vực này với phần còn lại của Bắc Kinh.
An ninh tại đây cực kỳ nghiêm ngặt, được giám sát bởi một đơn vị quân đội tinh nhuệ chịu trách nhiệm bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng.
Hình ảnh về khu vực này luôn được kiểm duyệt gắt gao và thường bị làm mờ trên các nền tảng bản đồ số.
Đích thân Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh về ý nghĩa của địa điểm này.
Ông cho biết việc lựa chọn Trung Nam Hải nhằm đáp lại sự tiếp đón mà ông Trump từng dành cho ông tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago năm 2017.
Đó cũng là cuộc gặp đầu tiên của hai nhà lãnh đạo, chỉ vài tháng sau khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên.
Giải thích với ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc cho biết cái tên Trung Nam Hải bắt nguồn từ hai hồ nước lớn nằm trong khuôn viên.
"Đây là nơi làm việc và sinh sống của các lãnh đạo Đảng và Chính phủ Trung Quốc, bao gồm cả tôi.
Kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949, chúng tôi đã ở đây. Những nhà lãnh đạo tiền bối như ông Mao Trạch Đông, ông Chu Ân Lai, ông Đặng Tiểu Bình, ông Giang Trạch Dân, ông Hồ Cẩm Đào và nhiều người khác đều từng làm việc tại nơi này", ông Tập chia sẻ thêm.
Trung Nam Hải vốn là một khu vườn hoàng gia, nơi các hoàng đế xưa thường tới thư giãn khi không ở trong Tử Cấm Thành.
Ông Tập chỉ cho ông Trump những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, thậm chí có cây hơn 1.000 năm, đồng thời khuyến khích ông chạm tay để cảm nhận.
Đáp lại, ông Trump nhận xét: "Một nơi tuyệt vời. Tôi rất thích nơi này. Tôi có thể quen với cuộc sống ở đây".
Năm 1972, cựu Tổng thống Richard Nixon đã gặp ông Mao Trạch Đông tại Trung Nam Hải trong chuyến thăm lịch sử - lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ tới thăm Trung Quốc.
Ba mươi năm sau, cựu Tổng thống George W. Bush cũng bước chân vào Trung Nam Hải cùng với Chủ tịch Trung Quốc lúc bấy giờ là ông Giang Trạch Dân. Vị cựu Tổng thống Mỹ gần đây nhất ghé thăm nơi này là ông Barack Obama vào năm 2014.
"Chúng tôi phát hiện dấu vết nghi bắt nguồn từ một vụ tràn dầu vào ngày 10/5 ở gần đảo Kharg của Iran. Diện tích vệt loang này rộng 12-20 km2", công ty phân tích dữ liệu tình báo hàng hải Windward AI cho biết.
Sự việc xảy ra vài ngày sau khi vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) ghi nhận vệt màu xám trắng, có diện tích khoảng 65 km2, ở khu vực phía tây đảo Kharg ngày 6-8/5.
Theo Windward AI, vệt loang lớn hơn đang di chuyển với tốc độ ổn định trên biển và có thể đi vào vùng đặc quyền kinh tế của Qatar trong 4 ngày nữa, sau đó có thể dạt vào bờ biển ở gần Al Mirfa, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau 13 ngày.
Công ty Cảng dầu Iran ngày 10/5 bác tin dầu rò rỉ gần đảo Kharg, khẳng định không có sự cố nào liên quan các bể chứa, đường ống, cơ sở bốc xếp hoặc tàu dầu hoạt động gần hòn đảo.
Nghị sĩ Iran Jafar Pourkabganim tuyên bố vệt loang này là "dầu thừa và nước dằn do các tàu chở dầu châu Âu xả ra biển". Ông cho biết thông tin rằng Iran xả dầu ra biển do bể chứa đã đầy là "sai sự thật và nằm trong hoạt động tâm lý chiến của đối phương".
Viện Đại học về Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Liên Hợp Quốc (LHQ) nhận định hiện tượng trên có khả năng liên quan đến sự cố do hạ tầng cũ kỹ, vỡ đường ống trên đảo Kharg hoặc tình trạng xung đột đe dọa tuyến hàng hải vận chuyển dầu mỏ trong khu vực kể từ cuối tháng 2.
"Chúng ta cần quan tâm đến nguyên nhân của vệt loang và theo dõi tình hình sát sao. Vệt loang đang di chuyển về phía tây nam đảo Kharg. Nếu nó đến gần các khu dân cư, những nhà máy khử muối trong khu vực sẽ phải dừng hoạt động", tiến sĩ Kaveh Madani, quan chức LHQ, cho biết.
Theo tiến sĩ Madani, vệt loang nằm gần khu vực tập trung nhiều đường ống và hạ tầng dầu khí. Duy trì hoạt động của các hệ thống này vốn rất khó khăn đối với Iran trong thời bình do loạt lệnh trừng phạt. Quan chức LHQ cảnh báo "nguy cơ tai nạn rất lớn sẽ xảy ra" trong lúc xung đột giữa Iran với Mỹ - Israel chưa chấm dứt.
"Các sự cố tương tự từng diễn ra trong chiến tranh Iran - Iraq và các xung đột khác tại vùng Vịnh, ảnh hưởng đến loạt cộng đồng ven biển, ngành đánh bắt cá, sinh vật biển và nguồn nước đầu vào của những nhà máy khử muối", tiến sĩ Madani nói.
Loạt vệt nghi dầu loang xuất hiện trong lúc Mỹ phong tỏa các cảng Iran, khiến nước này không thể xuất khẩu được dầu mỏ bằng đường biển, nhiều khả năng phải dự trữ dầu tại những cơ sở trên đất liền cũng như đảo Kharg.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài khoảng 6 km và diện tích 20 km2. Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo.
