Theo dữ liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM, tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn thành phố đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Tính đến tuần 11-2026, toàn thành phố đã ghi nhận 7.294 ca mắc, tăng 241,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, điều đáng lo ngại là chủng EV71 gây bệnh tay chân miệng hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm đầu năm 2026.
Bác sĩ Võ Thành Luân, Phó trưởng Khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết điểm đáng ngại nhất là sự xuất hiện của biến thể C1 với độc lực cao và khả năng “né miễn dịch”, khiến trẻ từng mắc bệnh vẫn có nguy cơ tái nhiễm cao. Chủng EV71 thường gây bệnh nặng hơn các chủng khác, tuy nhiên lại dễ bị bỏ sót vì:
Lưu ý, hầu hết các trường hợp nhập viện trễ trong tình trạng nguy kịch đều ít nổi hồng ban hoặc nổi kín đáo dẫn đến bỏ sót bệnh virus lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh.
Bác sĩ Luân lưu ý, khi bệnh bắt đầu có dấu hiệu tác động lên hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Phụ huynh cần đưa con mình đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các biểu hiện báo động sau, ngay cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng.
Theo bác sĩ Luân, hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và can thiệp hồi sức tích cực tùy theo mức độ nặng. Nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, trẻ có cơ hội hồi phục tốt. Ngược lại, nếu chậm trễ do chủ quan, virus EV71 sẽ gây tổn thương não bộ và tim mạch không thể hồi phục. Trẻ sẽ rơi vào trạng thái sốc, tổn thương đa cơ quan, phù phổi cấp với nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề lâu dài.
Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần thực hiện nghiêm túc nguyên tắc “3 sạch” theo khuyến cáo của Bộ Y tế:
“Cha mẹ cần ghi nhớ các dấu hiệu nguy hiểm, theo dõi sát và đưa trẻ nhập viện sớm ngay khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào kể cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng”, bác sĩ Võ Thành Luân khuyến cáo.
Lá mơ lông (Paederia foetida) từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian tại nhiều nước châu Á. Loại cây này thường được dùng trong các bài thuốc truyền thống để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi và đau bụng, theo The Times of India (Ấn Độ).
Các nghiên cứu đăng trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cũng ghi nhận lá mơ lông có đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, có thể hỗ trợ cải thiện rối loạn tiêu hóa.
Giáo sư Anupam Chatterjee, chuyên gia tiêu hóa tại Ấn Độ, cho biết nhiều loại thảo dược truyền thống như lá mơ lông có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu lâm sàng để xác nhận hiệu quả.
Theo các nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học thuộc MDPI (Thụy Sĩ), lá mơ lông chứa flavonoid, polyphenol và các hợp chất sinh học có khả năng chống oxy hóa mạnh. Bác sĩ Rashmi Gupta, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết các chất chống oxy hóa này có thể giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào và góp phần giảm nguy cơ bệnh mạn tính.
Một số nghiên cứu thực nghiệm còn ghi nhận lá mơ lông có thể tác động đến chuyển hóa glucose và lipid trong cơ thể.
Dù chưa có đủ bằng chứng trên người, các nhà khoa học cho rằng điều này có thể liên quan đến sự kết hợp giữa khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và điều hòa enzyme chuyển hóa.
Đây cũng là hướng nghiên cứu đang được quan tâm, trong bối cảnh các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường và rối loạn mỡ máu ngày càng phổ biến.
Dù có nhiều tiềm năng, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn nghiên cứu về lá mơ lông hiện vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Không có thực phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế vai trò của chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh. Ngoài ra, nếu ăn sống không đảm bảo vệ sinh, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc sử dụng quá nhiều cũng có thể gây kích ứng tiêu hóa, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Các chuyên gia khuyên:
Các nghiên cứu từ Ấn Độ và quốc tế cho thấy lá mơ lông là loại rau dân dã nhưng chứa nhiều hoạt chất có lợi cho tiêu hóa, chống oxy hóa và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, việc sử dụng cần hợp lý để đảm bảo an toàn.
Sáng 18-4, Sở Y tế TP.HCM thông báo kết quả trong ngày đầu tiên khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân tại 168 phường, xã, đặc khu trên toàn địa bàn, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế vào ngày 17-4.
Theo đó có tổng cộng 29.687 lượt người dân tham gia khám trong ngày, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế.
Nhiều người lần đầu tiên được phát hiện bệnh lý hoặc yếu tố nguy cơ, từ đó được tư vấn điều trị sớm, chuyển khám chuyên khoa hoặc tiếp tục theo dõi tại tuyến cơ sở.
Kết quả ghi nhận 19.088 trường hợp có vấn đề sức khỏe, chiếm 64,3% số người được khám. Trong đó có 10.634 người cần tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, 8.447 trường hợp được chỉ định khám chuyên khoa, chuyển tuyến hoặc điều trị tiếp.
Các điểm khám triển khai nhiều chuyên khoa như ung thư, phụ sản, tim mạch, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, viêm gan B, viêm gan C... Qua đó phát hiện thêm nhiều trường hợp bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ghi nhận tại nhiều địa phương, đông đảo người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đã đến trạm y tế từ sớm để được khám.
Nhiều người bày tỏ phấn khởi khi được bác sĩ từ các bệnh viện lớn trực tiếp khám ngay gần nơi cư trú, không phải di chuyển xa và không mất chi phí.
PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho rằng đây là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn TP.HCM. Nhiều bệnh viện lớn trực tiếp khám ngay gần nơi cư trú, người dân không phải di chuyển xa và không mất chi phí.
Kết quả trên cho thấy mô hình khám sức khỏe, khám tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả rõ rệt: giúp người dân phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ bệnh nặng, đồng thời hỗ trợ phân luồng điều trị và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.
Đây cũng là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn TP.HCM.
Trong nỗ lực xóa bỏ rào cản và sự kỳ thị, khung pháp lý hiện hành đã xác định rõ việc bảo vệ việc làm cho người nhiễm HIV là ưu tiên hàng đầu. Theo quy định tại điều 22 Nghị định 90/2026, hành vi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc gây khó khăn trong quá trình làm việc của người lao động chỉ vì lý do họ nhiễm HIV sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Bên cạnh đó, mức phạt này cũng áp dụng đối với các sai phạm khác tại nơi làm việc như:
Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15.5.
Không chỉ trong lĩnh vực lao động, quy định pháp luật còn mở rộng phạm vi bảo vệ đến đối tượng học sinh, sinh viên và các đối tượng bảo trợ xã hội.
Mức phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi từ chối tiếp nhận học sinh; tách biệt, hạn chế học sinh tham gia hoạt động chung; hoặc cha mẹ, người giám hộ bỏ rơi con em mình vì lý do nhiễm HIV.
Mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng: Áp dụng cho hành vi yêu cầu xét nghiệm hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đối với người đến xin học; hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.
Ngoài việc nộp phạt hành chính, tổ chức và cá nhân vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục quyền lợi cho người bị hại, bao gồm:
Quy định cũng nêu rõ, hành vi đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng các hoạt động phòng chống HIV/AIDS để trục lợi cá nhân sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Toàn bộ số tiền trục lợi bất hợp pháp sẽ bị buộc nộp lại vào ngân sách nhà nước.
Việc thực thi nghiêm các quy định này không chỉ là thước đo của sự công bằng pháp lý mà còn là bước tiến quan trọng để người nhiễm HIV tự tin hòa nhập cộng đồng, đóng góp sức lao động và ổn định cuộc sống.
