Hiện nay nhiều bạn trẻ có xu hướng thu mình lại trên mạng xã hội. Thay vì trước đây luôn check-in, cập nhật mọi hoạt động cá nhân ở mọi nơi, nay một số bộ phận giới trẻ chẳng còn hứng thú.
Nhiều người dùng chọn cách ở ẩn bằng cách xóa luôn ảnh đại diện, tắt trạng thái hoạt động, tắt luôn chế độ đã xem, thậm chí còn khóa bảo vệ trang cá nhân.
Lê Bảo Ngọc (25 tuổi, TP.HCM) cho rằng rất thoải mái khi tắt “trạng thái hoạt động” của các nền tảng mạng xã hội suốt 4-5 năm nay. Cô kể, như vậy khiến mình không còn bận tâm người khác có đọc tin nhắn của mình hay chưa.
“Có nhiều lúc người ta nhắn mà tôi không muốn trả lời ngay. Nếu còn bật trạng thái hoạt động mà không phản hồi liền, lỡ nhấn đã xem thì trong người thấy bồn chồn lắm, vì sợ người ta nghĩ này kia. Tắt phần trạng thái hoạt động, sẽ không còn ai biết cả”, Ngọc nói.
Còn Trà My (28 tuổi, Huế) thừa nhận bị overthinking (suy nghĩ quá nhiều) khá nặng, nên nếu thấy người ta đang hoạt động mạng xã hội mà không xem tin nhắn, hoặc đã xem mà không trả lời, cô sẽ tự tưởng tượng ra rất nhiều kịch bản. “Suy bụng ta ra bụng người”, cô tắt hết các trạng thái, đến giờ chắc cũng được khoảng 6-7 năm rồi.
“Mình tắt trạng thái trên mọi nền tảng dùng để kết nối với người khác. Mình cũng không muốn rơi vào tình huống bị hỏi kiểu sao online mà không rep, hay đã xem rồi mà sao không trả lời”, My bày tỏ.
Cô nói thêm thỉnh thoảng bị lười giao tiếp, không muốn nói chuyện với ai nên tắt trạng thái đi để mọi người đỡ nhắn. Lâu dần thành quen nên cô không bật lại nữa. “Ngoài những lúc như vậy, mọi người nhắn, mình vẫn xem và trả lời bình thường”, cô cho hay.
Anh Duy (27 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) cho biết tắt gần như toàn bộ trạng thái trên các nền tảng mạng xã hội như Messenger, Facebook, Instagram, đồng thời để tài khoản ở chế độ riêng tư. Zalo, WeChat cũng tắt chức năng kết bạn, cũng được khoảng 7-8 năm rồi.
Mục đích Duy dùng mạng xã hội hay các ứng dụng nhắn tin chủ yếu là phục vụ công việc và thỉnh thoảng vào bình luận cho vui, đôi khi anh mở lại chỉ để đăng story hay cập nhật thông tin.
Duy nói thêm, điều này chủ yếu xuất phát từ tính chất công việc, không phải để thử lòng hay xem mình quan trọng với ai. “Thử tưởng tượng sau giờ làm, về nhà chỉ muốn nghỉ ngơi nhưng lại thấy tin nhắn Zalo, Messenger. Nếu tài khoản hiển thị trạng thái mình đang online mà không đọc thì cũng kỳ”, Duy nói.
Tương tự Hải Nam (24 tuổi, TP.HCM) thừa nhận nên tắt đi cho đỡ phiền. Ngoài những việc quan trọng cần trả lời ngay, còn lại Nam cho rằng anh thường phản hồi khá chậm hay bị lười trả lời những việc không quá gấp. Nếu để trạng thái online, người khác thấy mình đang hoạt động mà không trả lời thì cũng dễ bị làm phiền thêm.
“Mình cũng tắt luôn “đã xem” để không còn rơi vào tình huống bị hỏi “sao seen mà không reply”. Nhờ vậy thấy thoải mái hơn nhiều. Ngược lại, khi mình nhắn tin cho người khác, mình cũng không quá bận tâm họ trả lời lúc nào, trừ khi đó là việc gấp hoặc quan trọng”, Nam bày tỏ.
Giữa tháng 4, khoảng 20 người trẻ ngồi trong phòng họp ở Thượng Hải để tham gia tọa đàm về các ý tưởng khởi nghiệp. Sự kiện do Karen Dai, người sáng lập nền tảng hỗ trợ khởi nghiệp SoloNest, tổ chức.
Mô hình khởi nghiệp "công ty một người" từng thịnh hành ở Thung lũng Silicon, nay lan rộng tại Trung Quốc. Làn sóng này được thúc đẩy khi chính quyền các thành phố cam kết tài trợ hàng triệu USD để tự chủ công nghệ. "Công ty một người là sản phẩm của kỷ nguyên AI", Dai nói.
Theo bà, việc tự điều hành doanh nghiệp trước đây rất khó khăn, nhưng khả năng hỗ trợ của AI hiện nay đã hạ thấp rào cản.
Nhiều năm qua, mạng xã hội Trung Quốc liên tục tranh luận về "lời nguyền tuổi 35", thuật ngữ ám chỉ việc nhân viên của các công ty công nghệ bị đào thải khi bước vào độ tuổi này. "Ở tuổi 35, dường như có một ranh giới vô hình. Công ty sẽ đánh giá lại xem ai phù hợp hơn để ở lại", Dai cho biết.
Để tránh rủi ro, nhiều người chọn cách làm chủ. Wang Tianyi, 26 tuổi, cựu quản lý sản phẩm của một công ty Internet, hiện kiếm 5.800 USD mỗi tháng nhờ làm video quảng cáo bằng AI. "Nhờ công nghệ, các công ty một người có lợi thế lớn về hiệu suất", Wang nói.
Wei Xin, 34 tuổi, ở Thượng Hải sớm nhận ra công việc đánh giá tài liệu tại một công ty tư vấn nước ngoài sẽ bị AI thay thế. Cô học cách dùng Google Gemini, tự tạo phiên bản kỹ thuật số và chuyển sang làm sáng tạo nội dung. "Nếu không tiếp cận và sử dụng AI, tôi sẽ sớm bị đào thải", Wei, người từng du học tại Mỹ cho biết.
Chính quyền các địa phương tại Trung Quốc đang hỗ trợ mô hình kinh doanh này, thường gọi là OPC (One-person company).
Tháng 11/2025, thành phố Tô Châu cam kết đào tạo hơn 10.000 nhân tài OPC vào năm 2028 và rót khoảng 100 triệu USD vào các lĩnh vực robot, chăm sóc sức khỏe. Tháng trước, thành phố Thành Đô cũng thông báo trợ cấp khoảng 2.800 USD cho sinh viên tốt nghiệp thành lập công ty một người sử dụng AI.
Ông Kyle Chan, nghiên cứu viên Viện Brookings, đánh giá các biện pháp này là chất xúc tác giúp doanh nghiệp nhỏ cất cánh. Theo ông, tài trợ cho OPC là giải pháp chi phí thấp nhằm giải quyết tình trạng thất nghiệp, khi 1/6 lao động trẻ Trung Quốc (16 đến 24 tuổi) đang thất nghiệp.
Chủ tịch Alibaba.com Kuo Zhang cho biết khoảng 30-40% khách hàng của nền tảng thương mại điện tử này hiện là "doanh nhân độc lập". Hãng vừa ra mắt Accio Work, một trợ lý AI thiết kế riêng cho các doanh nghiệp nhỏ. Công cụ có 10 triệu người dùng hàng tháng này giúp quản lý dịch vụ khách hàng, tuân thủ thuế, tiếp thị và hậu cần.
Tuy nhiên, bài toán khó nhất của các doanh nghiệp mới vẫn là làm thế nào để bán được sản phẩm và tạo lợi nhuận. Dai nhận định giới trẻ đang đầu tư vào các kế hoạch dự phòng. Họ tự hỏi liệu có thể dùng AI để làm chủ cuộc sống và theo đuổi đam mê thay vì chật vật xin việc tại các tập đoàn.
Thêm vào đó, bức tranh khởi nghiệp không phải lúc nào cũng mang màu hồng. Theo dữ liệu từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khoảng 70% các nhà sáng lập độc lập thất bại trong hai năm đầu tiên, cao gần gấp đôi so với các dự án có nhóm đồng sáng lập (40%). Sự kiệt quệ tâm lý khi phải tự đưa ra mọi quyết định, cùng với việc khó gọi vốn từ các quỹ đầu tư là những rào cản lớn nhất khiến nhiều 'công ty một người' sớm sụp đổ.
Theo dữ liệu mới nhất cập nhật năm 2026 từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) và LendingTree, trung bình có khoảng 20% - 22% doanh nghiệp nhỏ và công ty siêu nhỏ thất bại ngay trong năm đầu tiên. Tỷ lệ này tăng lên xấp xỉ 50% sau 5 năm và 65,3% sau 10 năm. Riêng với mô hình startup công nghệ nói chung, tỷ lệ thất bại thực tế luôn neo ở mức 90%.
Ngày 17-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Trần Thị Hường - Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) - cho biết những ngày vừa qua rất nhiều chị em ở địa phương đã chung tay hỗ trợ chị Phan Thị Mong (43 tuổi, ngụ thôn Vân Thanh Bắc) thu hoạch ruộng dưa và kêu gọi người dân cùng chung tay mua nông sản này để chia sẻ với gia đình chị.
Cách đây hơn 1 tháng, trong lúc đi làm đồng chị Mong không may gặp tai nạn dẫn đến gãy chân. Sự việc không mong muốn xảy ra khiến chị Mong hết sức lo lắng khi mùa thu hoạch dưa bở đã đến. Bởi loài dưa này đến kỳ không kịp thu hoạch sẽ rất nhanh bị hư hỏng, công sức chăm sóc và vốn lớn bỏ ra có nguy cơ bị mất trắng.
Nắm bắt được hoàn cảnh của chị Mong, Hội liên hiệp Phụ nữ xã Cổ Đạm phối hợp với Chi hội Phụ nữ thôn Vân Thanh Bắc kêu gọi các hội viên chung tay giúp đỡ gia đình chị Mong thu hoạch và bán dưa nhằm giảm thiểu thiệt hại cho gia đình.
Ngay khi phát đi lời kêu gọi, rất đông chị em phụ nữ xã Cổ Đạm nhiệt tình hưởng ứng, cùng chung tay giúp đỡ gia đình thu hoạch dưa. Đồng thời lan tỏa sự việc rộng rãi trên mạng xã hội để người dân cùng chung tay mua hỗ trợ.
Theo bà Hường, số dưa đến kỳ thu hoạch của gia đình chị Mong rất lớn, ước chừng khoảng 10 tấn, nếu không thu hoạch và bán kịp thời thì rất dễ hư hỏng. Do đó, Hội liên hiệp Phụ nữ xã Cổ Đạm rất mong người dân cùng chung tay giải cứu giúp gia đình.
"Mỗi quả dưa được tiêu thụ không chỉ là giá trị kinh tế, mà còn là sự sẻ chia, là tấm lòng của mỗi người dân. Những ngày qua, hình ảnh đông đảo mọi người chung tay giúp gia đình thu hoạch dưa đã thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, nghĩa tình và trách nhiệm của tổ chức hội ở địa phương" - bà Hường nói.
Matthew Morris, 36 tuổi và vợ Shanon ở New York quyết định không mua nhẫn đính hôn. Họ chi khoảng 300 USD cho một thợ xăm để ghi dấu biểu tượng Pokemon lên ngón áp út. "Nhẫn xăm rẻ hơn kim cương thật rất nhiều. Vợ tôi vốn không thích đồ trang sức nên đây là lựa chọn phù hợp nhất", Morris nói.
Lindsay Beck, 42 tuổi, ở California cũng chọn phương án này để giảm bớt gánh nặng tài chính. "Chúng tôi không cần chi tới 10.000 USD cho một chiếc nhẫn. Vợ chồng tôi thà dùng số tiền đó để đi du lịch hai, ba chuyến mỗi năm", Beck cho biết.
Theo khảo sát nền tảng tài chính Chime, thế hệ Millennials và Gen Z đang thay đổi quy chuẩn đính hôn truyền thống. Khoảng 25% người được khảo sát cho biết họ cân nhắc bỏ hẳn việc đeo nhẫn cưới để thay bằng hình xăm trên ngón tay.
Báo cáo cũng chỉ ra 30% cặp đôi chọn các loại đá quý giá rẻ, và 26% ưu tiên dùng tiền cho các trải nghiệm chung như du lịch thay cho trang sức xa xỉ. Mạng xã hội góp phần thúc đẩy sự thay đổi này khi 61% người dùng thừa nhận TikTok và Instagram đã định hình lại cách họ tổ chức lễ cầu hôn.
Các chuyên gia Mỹ nhận định xu hướng này không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là sự thay đổi về mặt cảm xúc. Biểu tượng vĩnh cửu của kim cương đang dần bị thay thế bằng tính "duy nhất" của hình xăm.
Tiến sĩ Clay Brigance, chuyên gia tâm lý tại trung tâm Shiloh Counseling, nhận định thế hệ trẻ hiện nay tập trung vào những giá trị mang ý nghĩa cá nhân hơn là chạy theo truyền thống. "Hình xăm trên ngón tay là một cam kết lớn, bởi nó không phải thứ có thể tháo ra mà đã trở thành một phần cơ thể bạn", ông Brigance phân tích.
