TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết nước mía là nguồn đường hấp thu nhanh, tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng không đúng cách.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đường tự do nên dưới 25g mỗi ngày để có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, một cốc nước mía khoảng 240 ml cung cấp 90-120 kcal, tương đương 20-25 g đường.
“Như vậy, chỉ một cốc nước mía đã gần chạm ngưỡng đường khuyến nghị trong ngày”, tiến sĩ nói.
Đường trong nước mía tồn tại ở dạng lỏng, không có chất xơ đi kèm nên được hấp thu rất nhanh vào máu, làm tăng đường huyết và kích thích tiết insulin mạnh. Dạng đường này không tạo cảm giác no và không làm giảm lượng ăn ở bữa sau, khiến người uống dễ nạp thêm năng lượng mà không nhận ra, tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường và các rối loạn chuyển hóa.
Nước mía thường được uống rất lạnh. Nhiệt độ thấp làm giảm cảm nhận vị ngọt, khiến người uống có cảm giác “không ngọt lắm” và dễ uống nhiều hơn bình thường. Đây là một “cái bẫy” cảm giác khá phổ biến, khiến lượng đường nạp vào thực tế cao hơn nhiều so với nhận thức.
“Bạn cho rằng mình chỉ uống nước giải khát nhẹ, nhưng thực chất đã tiêu thụ lượng đường tương đương hoặc thậm chí không kém nước ngọt có gas”, tiến sĩ nói.
Ở nhiều quầy hàng, mía được cạo sẵn vỏ và để ngoài trời trong thời gian dài. Khi mất lớp vỏ bảo vệ tự nhiên, phần ruột mía giàu đường lộ ra ngoài, trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ cao của mùa hè.
Ngoài ra, bụi, ruồi, tay người và dụng cụ chế biến không đảm bảo, nguyên liệu có thể bị ô nhiễm trước khi ép. Nguồn nước đá có thể không đảm bảo vệ sinh có thể gây đầy bụng, tiêu chảy, đau bụng, lâu dài ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột và tiêu hóa.
Tiến sĩ Giang khuyến cáo mỗi lần chỉ nên dùng một cốc nhỏ khoảng 200 ml, không uống hàng ngày và không dùng thay nước lọc.
Người mắc hoặc có nguy cơ đái tháo đường nên hạn chế vì nước mía làm tăng đường huyết nhanh, khó kiểm soát. Phụ nữ mang thai cần lưu ý nguy cơ đái tháo đường thai kỳ cũng như nguy cơ nhiễm khuẩn từ quy trình chế biến không đảm bảo.
Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, đặc biệt là hội chứng ruột kích thích, có thể gặp tình trạng đầy hơi, chướng bụng hoặc tiêu chảy do lượng fructose cao.
Không nên uống nước mía trong bữa ăn, dễ dẫn đến tích lũy năng lượng dư thừa. Uống vào buổi tối có thể gây năng lượng dư thừa, khó được tiêu hao và có thể gây tiểu đêm do tính chất lợi tiểu nhẹ. Uống khi đói có thể làm tăng đường huyết đột ngột rồi giảm nhanh, gây cảm giác mệt mỏi.
Không uống khi đang sử dụng các thuốc điều trị đặc biệt nếu chưa có tư vấn y tế. Nên lựa chọn những cơ sở đảm bảo vệ sinh, ưu tiên nơi ép mía trực tiếp, nguyên liệu còn nguyên vỏ. Nước mía sau khi ép nên được uống ngay, không để lâu ngoài môi trường để tránh biến chất.
Trước đây, mỗi lần đi khám ở một bệnh viện khác nhau, người dân thường phải cài ứng dụng riêng của từng bệnh viện. Nhiều người còn phải mang theo sổ khám bệnh giấy, dễ thất lạc.
Ngày 5/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Sở Y tế cùng Công an TP HCM, Sở Khoa học và Công nghệ và Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố đã thống nhất đưa toàn bộ Hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân lên một nền tảng duy nhất là Ứng dụng Công dân số TP HCM.
Theo phương án này, mỗi công dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe số duy nhất được gắn trực tiếp với mã định danh cá nhân. Khi đi khám ở trạm y tế, các bệnh viện lớn của thành phố, tham gia các chương trình tầm soát sức khỏe, toàn bộ dữ liệu từ chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, toa thuốc cho đến lịch sử tầm soát bệnh đều "đổ" về ứng dụng này. Người dân có thể mở điện thoại ra để xem lại bất cứ lúc nào, chủ động nắm bắt tình trạng sức khỏe của bản thân thay vì phụ thuộc vào trí nhớ hay hồ sơ giấy.
Nỗi lo quản lý sức khỏe cho người thân cũng sẽ được giải quyết. Ứng dụng này cho phép tạo lập hồ sơ cho người phụ thuộc, nghĩa là cha mẹ có thể dễ dàng lưu trữ và theo dõi lịch sử khám bệnh, tiêm chủng của con nhỏ hoặc người lớn tuổi cần người đại diện hợp pháp ngay trên tài khoản của mình.
Ứng dụng xác thực qua VNeID, đảm bảo đúng người, đúng dữ liệu và an toàn, tránh những lo ngại về bảo mật dữ liệu y tế cá nhân. Bên cạnh đó, dữ liệu được liên thông giữa các cơ sở y tế. Người dân không phải lặp lại tiền sử bệnh, dị ứng thuốc khi chuyển viện. Bác sĩ có đầy đủ thông tin để điều trị chính xác hơn, hạn chế việc phải làm lại các xét nghiệm chồng chéo, tốn kém thời gian lẫn tiền bạc.
Theo ông Thượng, việc đưa hồ sơ sức khỏe lên Ứng dụng Công dân số không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn thay đổi thói quen của người dân, chuyển từ việc "có bệnh mới chữa" sang chủ động theo dõi, phòng ngừa và quản lý sức khỏe trọn đời chỉ với chiếc điện thoại thông minh.
Ứng dụng Công dân số TP HCM ra mắt từ 14/11/2024, người dân được định danh bằng tài khoản VNeID, có nhiều tính năng như tin tức xã hội, bản đồ, tra cứu, cảnh báo nóng, phản ánh qua tổng đài 1022, tra cứu kết quả học tập của con, quản lý thông tin sức khỏe người cao tuổi, tổng hợp các sự kiện trong dịp lễ... Cài đặt bằng cách tìm kiếm và tải ứng dụng Công dân số TPHCM trên Google Play (đối với hệ điều hành Android) và App Store (đối với hệ điều hành IOS).
Chiều 18-4, thông tin ban giám đốc Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, Nghệ An cho biết bệnh viện này đang tiếp nhận, điều trị cho hơn 20 bệnh nhân có biểu hiện nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì mua tại một tiệm bánh trên địa bàn.
Theo thông tin ban đầu, từ sáng 17 đến sáng 18-4, các bệnh nhân nhập viện rải rác, sau đó tăng nhanh vào buổi tối. Hầu hết đều có triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Bệnh nhân nhập viện từ 4 tuổi đến 85 tuổi, ngụ ở các xã cũ của huyện Diễn Châu như: Diễn Ngọc, Diễn Hoa, Diễn Thọ, Diễn Bích…
Theo bác sĩ Hoàng Thị Thanh Loan - Trưởng khoa truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, bệnh viện đang điều trị cho 25 bệnh nhân ngộ độc thực phẩm.
Trong số các bệnh nhân, có khoảng 20 người có ăn bánh mì tại tiệm bánh Q. ở xã Diễn Châu.
5 trường hợp còn lại có ăn các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào… nên chưa thể khẳng định nguyên nhân cụ thể.
Sức khỏe một số người đã ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục giám sát do triệu chứng tiêu hóa còn nặng.
Cơ quan chức năng đã kiểm tra cơ sở kinh doanh nghi liên quan, đồng thời lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, xác định nguyên nhân.
Trong nhiều năm, cà phê thường được xem là "liều tăng lực" nhờ caffeine - hợp chất kích thích giúp tỉnh táo và tập trung.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ University College Cork đăng trên tạp chí khoa học Nature Communications cho thấy câu chuyện không đơn giản như vậy: ngay cả cà phê không chứa caffeine cũng mang lại những lợi ích đáng kể cho tâm trạng và khả năng nhận thức.
Điểm đáng chú ý là nghiên cứu này so sánh trực tiếp hai loại cà phê phổ biến. Cà phê có caffeine là loại truyền thống, chứa hoạt chất kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo, giảm buồn ngủ và cải thiện phản xạ.
Trong khi đó, cà phê không caffeine (decaf) là loại đã được loại bỏ phần lớn caffeine nhưng vẫn giữ lại nhiều hợp chất sinh học khác như polyphenol - những chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và não bộ.
Nghiên cứu được thực hiện trên 62 người, trong đó có 31 người uống cà phê thường xuyên (3 - 5 tách mỗi ngày) và 31 người không uống.
Sau khi yêu cầu nhóm uống cà phê "cai" trong hai tuần, các nhà khoa học chia họ thành hai nhóm: một nhóm uống lại cà phê có caffeine và nhóm còn lại uống cà phê không caffeine trong ba tuần mà không biết mình đang dùng loại nào.
Kết quả cho thấy cả hai loại cà phê đều tạo ra những thay đổi đáng kể trong hệ vi sinh đường ruột - yếu tố ngày càng được chứng minh có liên hệ chặt chẽ với não bộ thông qua "trục ruột - não". Những thay đổi này đi kèm với cải thiện về tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ chức năng nhận thức.
Cụ thể, cả cà phê có caffeine và không caffeine đều giúp giảm các dấu hiệu trầm cảm, căng thẳng, viêm nhiễm và tính bốc đồng, đồng thời cải thiện tâm trạng và khả năng tư duy. Điều này cho thấy lợi ích của cà phê không chỉ đến từ caffeine, mà còn từ các hợp chất sinh học khác.
Song sử dụng hai loại cà phê vẫn có những khác biệt rõ rệt. Cà phê có caffeine cho thấy hiệu quả tốt hơn trong việc giảm lo âu, cải thiện sự tập trung, phản ứng với căng thẳng và thậm chí hỗ trợ hạ huyết áp.
Ngược lại, cà phê không caffeine lại nổi bật ở khả năng cải thiện giấc ngủ, tăng hoạt động thể chất và hỗ trợ trí nhớ - những yếu tố đặc biệt quan trọng với người nhạy cảm với caffeine.
Theo nhóm nghiên cứu, cà phê thực chất là một "hệ sinh học thu nhỏ" với nhiều hợp chất tương tác phức tạp với cơ thể. Nó không chỉ tác động đến chuyển hóa mà còn ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, như dựa một phần vào tự đánh giá của người tham gia về tâm trạng và hành vi. Ngoài ra, cơ chế chính xác về cách cà phê tác động lên trục ruột, não vẫn chưa được hiểu đầy đủ.
Tuy nhiên, kết quả này bổ sung thêm bằng chứng rằng cà phê, dù có hay không có caffeine, đều có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Quan trọng hơn, nó mở ra một cách nhìn mới: lựa chọn loại cà phê phù hợp không chỉ là vấn đề sở thích, mà còn là cách cá nhân hóa lợi ích cho sức khỏe.
