Nhóm vũ trang Hezbollah ngày 2/5 công bố video thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) lao vào giáp lồng trên nóc tháp pháo xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M của Israel. Đầu đạn dường như đã xuyên thủng giáp nóc tháp pháo và đánh trúng khoang chứa đạn, kích hoạt đạn pháo bên trong và gây cháy lớn, chưa rõ thương vong và thiệt hại cụ thể.
Những hình ảnh được công bố trong tuần trước cho thấy Hezbollah triển khai drone FPV tập kích hàng loạt xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M và thiết giáp Eitan của Israel, cũng như nhắm đến nhiều binh sĩ đối phương. IDF xác nhận ít nhất một quân nhân đã thiệt mạng và 6 người bị thương trong vụ tập kích ở miền nam Lebanon ngày 26/4.
Loạt hình ảnh được công bố giữa lúc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hứng chỉ trích vì chưa chuẩn bị đầy đủ biện pháp bảo vệ người và khí tài khỏi các đòn tập kích bằng drone FPV của Hezbollah. Chúng cũng khiến giới chuyên gia đặt nghi vấn với năng lực của hệ thống phòng thủ chủ động Trophy trang bị trên dòng Merkava Mark 4M.
Merkava Mark 4M là mẫu xe tăng hiện đại nhất của Israel, được triển khai từ năm 2011. Đặc điểm nổi bật của nó so với mẫu Merkava Mark 4 trước đó là tổ hợp Trophy, được ví như “lá chắn thép” bảo vệ phương tiện khỏi tên lửa chống tăng dẫn đường (ATGM) và đạn xuyên giáp.
Hệ thống này bao gồm các cảm biến quang – điện tử, radar cảnh giới, máy tính và tổ hợp đánh chặn. Radar của Trophy có thể quét khu vực 360 độ theo mặt phẳng ngang để phát hiện tên lửa và đạn chống tăng bắn tới.
Khi phát hiện mục tiêu, máy tính sẽ phân tích và ra lệnh phóng các đầu nổ xuyên tự định hình (EFP) để vô hiệu hóa mối đe dọa trước khi nó tiếp cận giáp chính xe tăng. Hệ thống Trophy còn có thể truy ngược lại đường bay của mối đe dọa, tự động hướng nòng pháo về nơi đối phương khai hỏa.
Dữ liệu năm 2013 cho thấy chi phí mỗi hệ thống Trophy tương đương 30% giá trị gói nâng cấp xe tăng lên chuẩn Merkava Mark 4M. Tập đoàn quốc phòng Rafael, nhà sản xuất Trophy, hồi năm 2024 tuyên bố hệ thống có thể đánh chặn 90% mối đe dọa, trong đó có các hệ thống tiến công không người lái, từ nhiều hướng khác nhau.
Tuy nhiên, chuyên trang quân sự Defense Express cho rằng hệ thống Trophy đã “hoàn toàn bất lực” khi đối đầu với drone FPV trong điều kiện tác chiến thực tế.
“Rafael từng đưa hình ảnh drone FPV vào các video quảng cáo Trophy, song chưa từng công khai khẳng định hệ thống này có thể ngăn chặn chúng. Ngoài ra, trong các cuộc thử nghiệm trước đây, hệ thống Trophy chỉ đánh chặn máy bay không người lái (UAV) kiểu cánh bằng, chứ không phải drone FPV cỡ nhỏ”, chuyên trang này lưu ý.
Trophy không thể quét 360 độ quanh xe tăng và có góc chết ở ngay bên trên, khiến chúng khó lòng chặn đầu đạn tấn công theo kiểu đột nóc. Tốc độ bay của drone FPV chậm hơn nhiều so với ATGM và UAV kiểu cánh bằng, có thể khiến radar Trophy nhầm lẫn hoặc bỏ lọt mục tiêu.
Trong cuộc tập kích lãnh thổ Israel ngày 7/10/2023, lực lượng Hamas đã phá hủy ít nhất một xe tăng Merkava Mark 4M trang bị Trophy bằng cách cho drone bay trên đầu phương tiện và thả đầu đạn xuyên giáp PG-7VR vào mặt trên mũi xe, nơi có lớp giáp tương đối mỏng.
Dù vậy, Defense Express vẫn đặt nghi vấn về hiệu quả của Trophy, do một số video cho thấy drone Hezbollah tiếp cận ở góc bắn thuận lợi cho tổ hợp này, thậm chí gần như đánh trực tiếp vào bệ phóng đạn. “Về cơ bản là các cuộc tấn công xảy ra trong điều kiện lý tưởng để đánh chặn, nhưng không hệ thống nào khai hỏa, ngay cả khi vẫn còn đầy đạn”, chuyên trang này cho hay.
Đạn phóng từ hệ thống đánh chặn chủ động như Trophy cũng có thể gây nguy hiểm cho quân nhân đứng gần, do đó thường được tắt khi di chuyển cùng với bộ binh, tạo điều kiện để đối phương tập kích.
Vào tháng 6/2019, một nguồn tin trong ngành công nghiệp quốc phòng Israel từng thừa nhận Trophy không đối phó được một số loại vũ khí chống tăng hiện đại, trong đó có loại có thể liên tiếp phóng hai quả đạn trong thời gian rất ngắn hoặc mang theo đạn mồi để đánh lừa cảm biến của tổ hợp.
“Chưa thể biết toàn bộ tình huống dẫn tới những vụ tập kích bằng drone FPV của Hezbollah. Không thể loại trừ khả năng Trophy đã ngừng hoạt động từ trước vì nhiều lý do hoặc không có tổ lái trong xe vào thời điểm đó”, Defense Express nêu quan điểm.
Đài ZDF ngày 14.4 dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng các nhà đàm phán hòa bình Mỹ "không có thời gian cho Ukraine" do xung đột với Iran, đồng thời bày tỏ sự tiếc nuối về sự gián đoạn trong việc cung cấp vũ khí của Mỹ.
Nhà lãnh đạo cho biết các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, những người đã giúp làm trung gian đàm phán với Nga nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine, hiện đang "liên tục đàm phán với Iran".
Theo ông Zelensky, hai đặc phái viên Mỹ đang cố gắng thu hút sự chú ý nhiều hơn từ Tổng thống Nga Vladimir Putin để chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, "nếu Mỹ không gây áp lực lên ông Putin và chỉ tham gia vào một cuộc đối thoại ôn hòa với người Nga, thì họ sẽ không còn e sợ nữa", Tổng thống Ukraine nhận định.
Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine đã bị đình trệ kể từ khi xung đột Iran bùng nổ vào ngày 28.2, theo AFP. Các nhà đàm phán Nga và Ukraine đã không gặp nhau kể từ sau cuộc đàm phán hồi tháng 2 tại Geneva (Thụy Sĩ).
Ông Zelensky nói rằng việc cung cấp vũ khí của Mỹ cho Ukraine đã trở thành một vấn đề lớn. "Nếu xung đột tiếp diễn, Ukraine sẽ nhận được ít vũ khí hơn. Điều này rất nghiêm trọng, đặc biệt là vật tư cho hệ thống phòng không", ông nói.
Sau đó, trong một cuộc họp báo nhân chuyến thăm Na Uy, Tổng thống Zelensky nói cụ thể thêm rằng đó là vấn đề về tên lửa đánh chặn PAC-3, cũng như tên lửa PAC-2.
Ông nói rằng những thiết bị này chủ yếu được mua thông qua chương trình PURL, được khởi động vào năm ngoái và cho phép Ukraine nhận thiết bị của Mỹ do các nước châu Âu tài trợ.
"Ngay từ đầu xung đột ở Trung Đông, chúng tôi đã hiểu rằng chúng tôi có thể gặp phải những thách thức", Tổng thống Zelensky nói. Ông Zelensky cho biết việc chuyển giao diễn ra chậm chạp và lưu ý rằng đây là tình thế rất khó khăn.
Phát biểu được ông đưa ra khi đứng cạnh Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store. Hai nhà lãnh đạo cho biết đã ký kết "tuyên bố chung về tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh".
Trước đó trong ngày 14.4, ông Zelensky đã dẫn đầu một phái đoàn chính phủ đến Berlin (Đức) để gặp Thủ tướng Friedrich Merz và các bộ trưởng chủ chốt nhằm thảo luận về cuộc chiến của Ukraine chống lại Nga. Hai nước cũng công bố quan hệ đối tác chiến lược tập trung vào quốc phòng.
"Chúng tôi lo ngại về việc Trung Quốc và Nga tăng cường và hiện đại hóa vũ khí hạt nhân một cách đáng kể", Nhóm Giám đốc Không phổ biến vũ khí hạt nhân G7 cho hay trong một tuyên bố được đăng trên trang web của Bộ Ngoại giao Pháp. Hiện chưa có thông tin về phản ứng từ Nga và Trung Quốc.
Nhóm Giám đốc Không phổ biến vũ khí hạt nhân G7 tập hợp nhà ngoại giao từ các nước G7, gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Mỹ. Nhóm này dẫn đầu công việc hạn chế sự lan rộng của vũ khí hạt nhân.
Tuyên bố trên được đưa ra trước thềm khai mạc hội nghị kéo dài một tháng tại thành phố New York (Mỹ) vào ngày 27.4 để sửa đổi NPT, trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt và nhiều cuộc khủng hoảng liên quan đến hạt nhân.
"Chúng tôi cam kết hợp tác với tất cả các quốc gia thành viên để đạt được một hội nghị xem xét thành công vào năm 2026 và theo đuổi sự đồng thuận rộng rãi nhất có thể về các biện pháp nhằm củng cố thể chế NPT trên cả ba trụ cột của hiệp ước", Nhóm Giám đốc Không phổ biến vũ khí hạt nhân G7 nhấn mạnh. Ba trụ cột của NPT là giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân và sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.
Nhóm này cũng cho biết thêm họ "khuyến khích mạnh mẽ Mỹ theo đuổi sự ổn định chiến lược đa phương".
Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên bày tỏ thái độ chống đối và nghi ngờ đối với các hiệp ước đa phương lớn.
Tuy nhiên, ông đã ủng hộ ý tưởng về một thỏa thuận ba bên giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc - cũng như đe dọa nối lại các cuộc thử nghiệm hạt nhân.
Hội nghị NPT sắp tới sẽ tìm kiếm sự đồng thuận để duy trì hiệu lực của hiệp ước rộng lớn hơn này. Hai cuộc họp trước đó đã chứng kiến 191 quốc gia ký kết không đạt được thỏa thuận về văn bản cuối cùng, và giới quan sát dự đoán điều tương tự sẽ lặp lại tại sự kiện năm nay, theo AFP.
Phía Nga hồi tháng 2 khẳng định vẫn là một cường quốc hạt nhân "có trách nhiệm" sau khi hiệp ước New START hết hiệu lực, đồng thời chỉ trích kế hoạch mở rộng năng lực hạt nhân của Pháp là "gây bất ổn nghiêm trọng".
Trong khi đó, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 khẳng định nước này "luôn duy trì sức mạnh hạt nhân ở mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia và sẽ không bao giờ tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân".
Trong báo cáo quốc gia về việc thực hiện NPT được Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố ngày 20.4, Bắc Kinh đã kêu gọi Mỹ thể hiện "sự chân thành" trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran, đồng thời cảnh báo về các cuộc thảo luận của Nhật Bản về việc sở hữu vũ khí hạt nhân, theo tờ South China Morning Post.
Báo cáo cũng bác bỏ đề xuất đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân 3 bên Trung - Mỹ - Nga, cho rằng những đề xuất đó là "không công bằng, vô lý và không khả thi". Trung Quốc cho rằng các nước sở hữu kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm đáng kể.
Theo ước tính của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân, Mỹ có 3.700 và Trung Quốc có khoảng 620, Pháp có khoảng 290 và Anh có khoảng 225 đầu đạn.
Theo Đài CNN, bữa tiệc dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (White House Correspondents' Association, WHCA) tổ chức, diễn ra lần đầu vào năm 1921. Sự kiện năm nay có khoảng 2.600 người tham gia.
Ông Steven Portnoy, cựu chủ tịch WHCA, cho biết các Tổng thống Mỹ bắt đầu tham dự sự kiện từ năm 1924, như một cử chỉ thể hiện sự tôn trọng của lãnh đạo Mỹ với quyền tự do báo chí theo Tu chính án thứ nhất.
Các Tổng thống Mỹ dự dạ tiệc còn để thể hiện sự quan tâm của Nhà Trắng với đội ngũ phóng viên chuyên viết về chính trị hàng đầu của đất nước. Các Tổng thống Mỹ luôn có những đối đáp dí dỏm trong bài phát biểu, tạo ra không khí trào phúng ý nhị.
Sự kiện nổi tiếng với không khí cởi mở, vui vẻ và những khoảnh khắc mang tính giải trí. Những năm gần đây, chương trình thường xuất hiện một diễn giả - thường là danh hài - đảm nhận phần châm biếm Tổng thống Mỹ, tạo nên dấu ấn đặc trưng của buổi tiệc.
WHCA cho biết toàn bộ nguồn thu từ sự kiện được sử dụng để cấp học bổng, trao giải báo chí và hỗ trợ các hoạt động nghiệp vụ.
Vé tham dự chỉ được phân phối cho các cơ quan báo chí có thành viên thuộc hiệp hội. Các đơn vị này cũng có thể đặt phòng tại khách sạn tổ chức nếu có nhu cầu.
Để đủ điều kiện mua vé, hồ sơ xin gia nhập hiệp hội phải được nộp trước ngày 1-2 và được phê duyệt chậm nhất vào ngày 1-3 của năm diễn ra sự kiện.
Mỗi năm sự kiện đều mời Tổng thống đương nhiệm tham dự và có bài phát biểu. Đây là lần đầu tiên ông Trump góp mặt với tư cách Tổng thống Mỹ, sau nhiều năm liên tiếp từ chối lời mời.
Theo tờ People, trước khi bước vào chính trường, ông Trump từng tham dự sự kiện với tư cách khách mời vào năm 2011 và 2015. Tuy nhiên trải nghiệm năm 2011 được xem là bước ngoặt khiến ông có ác cảm với buổi tiệc.
Khi đó, ông liên tục bị Tổng thống Barack Obama và danh hài Seth Meyers châm biếm về chương trình The Apprentice cũng như tham vọng tranh cử của ông. Những màn đùa này được cho là khiến ông Trump không hài lòng.
Sau khi nhậm chức năm 2017, ông đã phá vỡ thông lệ khi không tham dự buổi tiệc. Ông tiếp tục vắng mặt vào các năm 2018 và 2019, trong khi sự kiện năm 2020 bị hủy do đại dịch COVID-19. Năm 2025 ông cũng không tham dự.
Từ khi nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ đầu, mối quan hệ giữa ông Trump và báo chí ngày càng căng thẳng. Năm 2019, ông thậm chí tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc vận động riêng thay vì dự tiệc, đồng thời gọi sự kiện này là "nhàm chán" và "tiêu cực".
Theo tạp chí People, việc ông Trump đồng ý tham dự tiệc năm nay diễn ra trong bối cảnh WHCA muốn tập trung vào việc trao học bổng và vinh danh báo chí.
Quyết định bỏ phần diễn hài cũng được xem là động thái nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Nhà Trắng, thay vào đó năm nay người biểu diễn là ảo thuật gia Oz Pearlman.
