Cháy bệnh viện ở Thanh Hoá

Những người bán vé số dạo đang rơi vào tình trạng 3 không: không hợp đồng lao động, không bảo hiểm xã hội và không bảo hộ an toàn lao động. Mặc dù họ là người trực tiếp mang lại nguồn thu khổng lồ cho ngân sách (khoảng 52.000 tỉ đồng nộp ngân sách năm 2025), nhưng địa vị pháp lý của họ lại cực kỳ mờ nhạt.

Trên thực tế, Nghị định 30/2007/NĐ-CP về kinh doanh xổ số hiện chỉ tập trung điều chỉnh mối quan hệ giữa doanh nghiệp xổ số và các đại lý. Trong khi đó, mối quan hệ giữa đại lý và người bán dạo - khâu quan trọng nhất trong chuỗi phân phối lại bị bỏ ngỏ, dẫn đến việc các đại lý tự đặt ra những "luật chơi" riêng.

Mô hình "mua đứt bán đoạn" hiện nay bắt người bán lẻ phải gánh toàn bộ rủi ro kinh doanh, từ vé tồn đến vé giả, trong khi họ chỉ được hưởng mức hoa hồng ít ỏi; đi kèm đó là hệ thống an sinh xã hội không được đảm bảo kéo theo nhiều bấp bênh, gánh nặng cơm áo gạo tiền.

Liên quan kiến nghị của đại biểu Quốc hội về việc sửa đổi các quy định nhằm tăng quyền lợi cho người bán vé số dạo, nhiều luật sư cho rằng đề xuất này có cơ sở khi lực lượng bán vé số hiện chưa được bảo đảm đầy đủ về thu nhập và an sinh.

Cụ thể, luật sư kiến nghị rà soát Nghị định 122/2017/NĐ-CP (quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số) và các thông tư liên quan để quy định minh bạch hơn cơ chế phân chia lợi nhuận, bổ sung chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; đồng thời xác lập vị trí pháp lý phù hợp cho người bán vé số dạo trong hệ thống kinh doanh xổ số.

Luật sư Hoàng Hà, Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng đề xuất tăng quyền lợi cho người bán vé số dạo là có cơ sở. Bởi pháp luật hiện hành đã quy định mức trần hoa hồng dành cho đại lý xổ số nhưng chưa có mức sàn dành riêng cho người bán lẻ cuối cùng. Vì vậy, thu nhập của người bán vé số dạo hiện phụ thuộc vào nhiều cách phân chia của từng đại lý.

Cụ thể, Nghị định 122 giao doanh nghiệp kinh doanh xổ số chi hoa hồng cho đại lý xổ số, Thông tư 138 năm 2017 của Bộ Tài chính quy định mức chi hoa hồng đại lý do doanh nghiệp quyết định nhưng tối đa không vượt quá 15% doanh thu từ hoạt động kinh doanh xổ số.

Ngoài ra, người bán vé số dạo cũng chưa có địa vị pháp lý rõ ràng để được bảo vệ ổn định. Họ thường tự nhận vé từ đại lý để bán, tự chịu rủi ro nếu vé ế, vé rách, vé bị tráo hoặc tai nạn trong quá trình mưu sinh.

Từ đó, luật sư Hoàng Hà đề xuất ba hướng xử lý trước mắt:

Thứ nhất, cần sửa nghị định, thông tư chuyên ngành. Cụ thể là Thông tư 138 để quy định tỷ lệ hoa hồng tối thiểu phải đến tay người bán lẻ; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp công khai cơ cấu chi trả, minh bạch việc giao nhận vé và thanh toán.

Thứ hai, hỗ trợ người bán vé số tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế từ quỹ phúc lợi doanh nghiệp và các nguồn hợp pháp khác, thay vì cố xếp họ vào quan hệ lao động bắt buộc khi chưa phù hợp với bản chất của quan hệ này theo quy định của bộ luật Lao động 2019.

Thứ ba, nhìn nhận người bán vé số dạo là nhóm lao động phi chính thức đặc thù trong chính sách công vì họ chính là mắt xích không thể thiếu để tạo doanh thu cho hệ thống xổ số.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Đình Thế, Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng cần có giải pháp căn cơ hơn để giải quyết triệt để vấn đề và tăng quyền lợi cho người bán vé số dạo.

Theo luật sư Thế, trước hết cần quy định mức hoa hồng tối thiểu (sàn hoa hồng) cho người bán vé số dạo. Mức này nên được quy định ở mức 12 - 15% trên giá vé hoặc một khung tỷ lệ cố định để đảm bảo thu nhập thực tế.

Bên cạnh đó, nên áp dụng cơ chế "ký gửi - hoàn trả" vé tồn, tức người bán dạo chỉ thanh toán số vé đã bán được và có quyền trả lại vé chưa bán trước giờ quay số. Cơ chế này sẽ giúp giảm rủi ro ôm vé cho người lao động yếu thế.

Luật sư Thế cũng đề xuất ban hành hợp đồng mẫu giữa đại lý và người bán lẻ, quy định rõ tỷ lệ hoa hồng, trách nhiệm hỗ trợ khi xảy ra tai nạn hoặc bị lừa đảo.

Về dài hạn, luật sư kiến nghị cho phép các công ty xổ số trích một phần lợi nhuận, khoảng 1 - 2% lập Quỹ an sinh ngành xổ số, dùng để hỗ trợ trực tiếp đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, mức hỗ trợ này có thể lên đến 50 - 70% và mua bảo hiểm y tế cho người bán vé số dạo. Khi người bán vé số dạo có được tấm thẻ bảo hiểm và sổ hưu trí, họ mới thực sự an tâm lao động và không còn là gánh nặng của xã hội khi về già.

Ngoài ra, cần khuyến khích thành lập các tổ chức đại diện như nghiệp đoàn hoặc hội nghề nghiệp để người bán vé số có tiếng nói tập thể khi thương lượng quyền lợi của chính mình. Sự đoàn kết này sẽ tạo ra tiếng nói đủ mạnh để đối trọng với quyền lực pháp lý của các đại lý, đảm bảo sự công bằng trong chuỗi giá trị xổ số.

Cũng theo luật sư, bảo vệ người bán vé số dạo không chỉ là hoạt động nhân đạo mà còn là trách nhiệm pháp lý và thước đo của một xã hội văn minh.

Trước đó, hôm 20.4, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về các vấn đề kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch 5 năm (2026 - 2030). Bà Châu Quỳnh Dao (đại biểu đoàn An Giang) dẫn số liệu của Bộ Tài chính năm 2025, riêng 21 công ty xổ số khu vực miền Nam đạt doanh thu 155.500 tỉ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 52.000 tỉ đồng.

Tuy nhiên, theo bà Dao, những người bán vé số dạo, chủ yếu là người yếu thế, người già neo đơn, phụ nữ, trẻ em khó khăn, người khuyết tật hoặc lao động di cư lại đang phải đối mặt với cuộc sống vô cùng bấp bênh.

Trong khi đó, các nghị định về phân phối lợi nhuận chưa có quy định cụ thể để chăm lo trực tiếp cho lực lượng lao động tự do này. Do không có hợp đồng lao động chính thức với các đại lý hay doanh nghiệp xổ số, người bán vé số dạo hoàn toàn không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Bà Dao dẫn chứng: Với mức hoa hồng khoảng 1.000 đồng/tờ, một người bán vé số dạo phải làm việc cực nhọc cả ngày mới kiếm được khoảng 200.000 đồng. Trong khi có sự chênh lệch rất lớn giữa tiền lương của cán bộ nhân viên của công ty xổ số kiến thiết hay mức thu nhập của các đại lý lớn và người lao động tự do, nhóm yếu thế bán vé số dạo.

Đồng thời, đội ngũ bán vé số dạo cũng phải đối mặt với tai nạn giao thông, thời tiết khắc nghiệt, nạn tráo vé giả hay rủi ro ôm vé khi bán ế.

Từ đó, bà Châu Quỳnh Dao kiến nghị Chính phủ rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật để công nhận vị trí xã hội của người bán vé số dạo, có chính sách hỗ trợ tiếp cận bảo hiểm xã hội tự nguyện và hỗ trợ đóng bảo hiểm cho người bán vé số dạo thông qua ngân sách hoặc trích từ quỹ phúc lợi của các công ty xổ số.

Cũng theo bà Dao, Chính phủ cần nghiên cứu, sửa đổi các nghị định, thông tư, đặc biệt là Nghị định số 122 theo hướng tiếp cận hài hòa, minh bạch về phân phối lợi nhuận giữa công ty xổ số, đại lý và người bán dạo.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Quyết định số 797/QĐ-XPHC do bà Đoàn Thị Ngọc Hà, Phó chủ tịch UBND xã Bình Đại (tỉnh Vĩnh Long) ký ngày 29.4.2026, Công ty TNHH Duy Quý (trụ sở chính tại tỉnh Đồng Tháp) bị xử phạt số tiền 28 triệu đồng.

Trước đó, trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện Công ty TNHH Duy Quý (nhà xe Duy Quý - Thảo Châu chạy tuyến Bình Đại - TP.HCM) đã biến địa điểm kinh doanh tại đường Bà Nhựt (ấp Bình Đại 2, xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long) thành tụ điểm đón khách trái phép.

Cụ thể, chiều 7.4, xe khách biển số 63B-008.12 dù mang phù hiệu "Xe hợp đồng" nhưng đã đón 7 hành khách lẻ tại địa điểm này. Sáng 15.4, xe khách biển số 63H-048.73 tiếp tục lặp lại hành vi tương tự khi đón 3 hành khách lẻ tại đây.

Những hành vi này vi phạm Nghị định 336/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ. Chính quyền xã đã yêu cầu doanh nghiệp phải khắc phục ngay lỗi vi phạm sau khi lập biên bản.

Đáng chú ý, dù đã có quyết định xử phạt, song nhà xe Duy Quý vẫn tái phạm. Bà Đoàn Thị Ngọc Hà, Phó chủ tịch UBND xã Bình Đại thông tin thêm, sau gần 10 ngày nhà xe Duy Quý - Thảo Châu nghỉ chạy, ngày 28.4, khi nhà xe này hoạt động trở lại, lực lượng chức năng đã tiếp tục lập thêm biên bản vi phạm với lỗi tương tự để củng cố hồ sơ xử lý.

"UBND xã Bình Đại sẽ tiếp tục xử phạt đối với việc tái phạm của nhà xe Duy Quý - Thảo Châu, nếu mức xử phạt vượt thẩm quyền, xã sẽ kiến nghị tỉnh Vĩnh Long xử lý theo thẩm quyền", bà Hà cho hay.

Trước đó, UBND tỉnh Vĩnh Long cũng đã ban hành Kế hoạch số 152/KH-UBND ngày 23.4.2026 nhằm tăng cường kiểm tra, xử lý phương tiện kinh doanh vận tải hành khách hoạt động không đúng quy định và các loại hình "xe trá hình tuyến cố định".

Theo kế hoạch này, chính quyền cấp xã có trách nhiệm phối hợp với Công an và Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Long để quản lý chặt chẽ địa bàn, không để tái diễn hoặc phát sinh mới tình trạng "xe dù, bến cóc", "xe hợp đồng trá hình tuyến cố định". Những đơn vị cố tình dùng hợp đồng vận chuyển mang tính hình thức để thu tiền lẻ của khách sẽ bị xử lý nhằm tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp vận tải.

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, hôm nay 5.5, các xe hợp đồng của nhà xe Duy Quý - Thảo Châu (Công ty TNHH Duy Quý) vẫn khai thác tuyến cố định Vĩnh Long - TP.HCM gồm các tuyến tuyến Giồng Trôm - Bến Tre - TP.HCM và Bình Đại - TP.HCM như bình thường.

Tin Gốc: Thanh Niên

Báo cáo SIPAS 2025 đo lường chỉ số hài lòng của người dân với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước vừa được Bộ Nội vụ công bố. Khảo sát trên 36.000 người dân cho kết quả mức độ hài lòng chung đạt tỷ lệ cao, khoảng 83%, song người dân tiếp tục kỳ vọng vào yếu tố con người thực thi và minh bạch trong hoạt động công vụ.

Ba nội dung được mong đợi nhất là nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức, viên chức; nâng cao chất lượng tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân; tăng cường trang thiết bị phục vụ với tỷ lệ đồng đều 89%. Nội dung khác nhận được mong đợi với tỷ lệ sít sao 87% gồm tinh thần, thái độ phục vụ; chất lượng cung ứng dịch vụ công; trách nhiệm giải trình của chính quyền và mở rộng các cơ hội tham gia giám sát của người dân.

So với những năm 2023-2024, trọng tâm mong đợi của người dân đã chuyển từ "tinh thần, thái độ phục vụ" sang yếu tố "năng lực" thực thi công vụ của công chức. Song xét tổng quan, những kỳ vọng này đều được ghi nhận từ nhiều năm trước cho thấy đây là những yếu tố cần cải thiện trong nền hành chính công.

Khảo sát cũng cho thấy người dân quan tâm cao tới các chính sách công thiết yếu nhưng có sự khác biệt trong 9 lĩnh vực đánh giá. Trật tự an toàn xã hội được quan tâm nhất với 87% trong khi chính sách phát triển kinh tế địa phương ít nhận được chú ý của người dân với 82% bình chọn. Về mức độ hài lòng với tác động của chính sách, trường công lập dạy học sinh tốt hơn và an sinh được cải thiện thuộc nhóm dẫn đầu, trong khi mức độ hài lòng thấp nhất rơi vào chính sách tác động tới kinh tế gia đình và đường bộ, giao thông.

Mức độ hài lòng của người dân các tỉnh thành với việc thực hiện chính sách có sự chênh lệch lớn, khoảng 13%. Người dân Quảng Ninh, Hải Phòng thuộc nhóm hài lòng cao nhất với tỷ lệ lần lượt 88% và 91%, trong khi mức độ hài lòng của người dân Lạng Sơn, Bắc Ninh chỉ 77%, thuộc nhóm thấp nhất.

Bộ Nội vụ đánh giá kết quả SIPAS cho thấy thời gian tới cần đặt trọng tâm vào tăng cường năng lực thực thi công vụ ở cấp cơ sở. Cụ thể là năng lực, trách nhiệm của cán bộ công chức, viên chức, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả phục vụ. Đồng thời, thu hẹp khoảng cách giữa các địa phương sao cho đồng đều.

Chuyển đổi số cần lấy người dân làm trung tâm, phát triển các nền tảng số đơn giản, dễ dùng và phù hợp với các nhóm dân cư. Dịch vụ công cần kết hợp hợp lý giữa hình thức trực tuyến và trực tiếp, chú trọng trải nghiệm thực tế của người dân. Cơ quan hành chính nhà nước cần thiết lập cơ chế phản hồi hai chiều hiệu quả bằng cách mở rộng các kênh tiếp nhận ý kiến của người dân để đảm bảo kiến nghị đó được xử lý kịp thời.

Chính sách được đánh giá không chỉ ở chất lượng thiết kế mà ở kết quả và tác động thực tế, theo Bộ Nội vụ. Dịch vụ hành chính công ngoài giảm gánh nặng thủ tục còn cần đảm bảo trải nghiệm liền mạch, thuận tiện trong toàn bộ hành trình của người dân. Vì thế cần lấy trải nghiệm, nhu cầu và kỳ vọng của người dân làm tiêu chí thiết kế, xây dựng đến tổ chức thực hiện, thay vì chỉ tiếp cận trên quy trình nội bộ.

"Cải cách không chỉ cần đúng, mà cần được cảm nhận là tốt trong trải nghiệm thực tế", báo cáo nêu.

Tin Gốc: Vnexpress