LTS: Phía sau những chuồng thú ở Thảo Cầm Viên đông khách giữa lòng TP.HCM, có một thế giới khác ít khi được nhìn thấy.
Ở đó, ngày bắt đầu từ rất sớm, bằng tiếng dao chạm thớt, mùi cỏ tươi và những bước chân đi một vòng quen thuộc để nhìn từng con thú. Không chỉ là cho ăn hay dọn chuồng, người chăm phải học cách đọc những điều rất nhỏ – từ ánh mắt, dáng đi cho đến những dấu hiệu mà con vật để lại.
Tuyến bài “Hậu trường chăm thú ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn” ghi lại những công việc lặp lại mỗi ngày, những mối gắn bó không lời và những câu chuyện phía sau một nơi tưởng như đã quá quen thuộc với nhiều người.
6 giờ 30, phía sau những tán cây cổ thụ của Thảo Cầm Viên, một ngày đã bắt đầu. Không phải bằng tiếng bước chân du khách, mà là tiếng dao chạm thớt, tiếng kéo cỏ xào xạc và mùi thức ăn lan ra trong không khí ẩm của buổi sớm.
Trong khu chế biến, những bó rau và cỏ xanh còn đẫm sương được chất thành từng đống lớn, cao ngang người. Rau, củ, trái cây nằm thành từng rổ. Ở một góc khác, thịt vừa rã đông được cắt, chia nhỏ. Mùi cỏ tươi, mùi cám và mùi thịt cá trộn lẫn vào nhau – thứ mùi có thể khiến người lạ chùn bước, nhưng với những người làm việc ở đây, đã thành quen.
Ít ai hình dung, để vận hành khu vườn thú hơn 160 năm tuổi này, mỗi ngày cần chuẩn bị khoảng 3 tấn thức ăn cho gần 1.400 cá thể động vật.
Chị Phạm Hoàng Quỳnh Anh (27 tuổi, nhân viên khu chế biến) bắt đầu công việc từ 6 giờ 30. Nhưng với chị, buổi sáng thường đến sớm hơn.
Một số loại cỏ lá, rau được chuyển lên từ xí nghiệp ở Củ Chi, các loại củ, trái cây được mua từ các đơn vị uy tín, có kiểm định từ trước đó. Chị Quỳnh Anh và các thành viên khu chế biến sẽ kiểm tra chất lượng, loại bỏ phần hư, rồi mới rửa, cắt, phân loại.
“Chúng tôi làm giống như chuẩn bị đồ ăn ở nhà. Mình ăn sao thì mình làm cho các bạn thú ăn vậy. Rau chỉ lấy phần tươi xanh, củ quả rửa qua sau đó phần hư dập thì cắt bỏ”, chị nói, tay vẫn thoăn thoắt lặt rau.
Một buổi sáng ở đây được “cân” bằng những con số nặng trĩu: gần 3 tấn rau, củ, cỏ và khoảng 100 kg thịt, cá, chia cho 23 khu chuồng.
Trong đó, có những bó cỏ voi dài quá đầu người, nặng trĩu, được kéo xuống rồi chất thành từng lớp. Riêng khu voi mỗi ngày đã “ăn” khoảng 400 – 500 kg cỏ lá, chưa kể thêm chuối, bắp, cà rốt, bí đỏ, bánh mì; khu dê cừu khoảng 130 kg cỏ voi; khu hươu cao cổ thì có thêm lá keo…
Thức ăn được chia và chuyển về 23 khu chuồng
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Tất cả khối lượng đó ở Thảo Cầm Viên được xử lý bởi khoảng 5 người, trong vài giờ buổi sáng. “Khó nhất là vận chuyển. Cỏ nhiều, nặng, mà phải chia đi nhiều khu nên tốn thời gian nhất”, chị Quỳnh Anh nói.
Ở đây, không có chuyện “ước chừng”. Mỗi khẩu phần đều được cân đo theo định mức từ bộ phận dinh dưỡng và thú y, dựa trên loài, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng con.
“Không thể cho đại được. Con nào ăn bao nhiêu đều được tính sẵn và theo dõi mỗi ngày”, cô gái 27 tuổi nói, đồng thời cho biết tổng chi phí thức ăn mỗi ngày khoảng hơn 40 triệu đồng. Dù gần đây, giá thực phẩm có biến động, khẩu phần của thú vẫn giữ nguyên.
Cách khu chế biến không xa, anh Phạm Thanh Bình – người phụ trách chăm sóc khu hươu cao cổ, ngựa vằn đã gắn bó 17 năm với công việc chăm sóc thú thì có mặt từ 6 giờ sáng.
Một ngày của anh không bắt đầu bằng việc cho thú ăn mà là đi một vòng tỉ mỉ nhìn từng ngóc ngách ở khu chuồng.
“Sáng nào tôi cũng phải đi một vòng trước. Xem chuồng trại, điện nước, rồi nhìn từng con coi có trầy xước hay dấu hiệu gì lạ không vì ban đêm tụi nó vận động nhiều, nên sáng ra phải kiểm tra lại hết, không thể chủ quan”, anh kể.
Ở khu hươu cao cổ và linh dương, nơi anh Bình phụ trách, mỗi ngày tiêu thụ hơn 200 kg thức ăn. Nhưng với người chăm, con số đó không quan trọng bằng việc… chúng có ăn hay không.
Hiện anh Bình đang phụ trách chăm sóc 8 con hươu cao cổ, trong đó, con đực trưởng thành có thể nặng từ 1 – 1,2 tấn, con cái từ 800 – 900 kg. Thời gian mang thai của hươu cao cổ là 15 tháng. Hươu cao cổ không chỉ là loài động vật trên cạn cao nhất hiện nay mà còn là loài có chiếc lưỡi dài trên 50 cm. Lưỡi hươu cao cổ có thể vươn ra xa, cuộn lại để tuốt thức ăn là lá cây.
Nhìn chăm chú những con hươu cao cổ đang uyển chuyển bước đi dưới gốc cây trong khu chuồng, anh Bình cho biết anh luôn phải để ý xem biểu hiện của con thú thế nào, có ăn hết lượng cỏ trong ngày không.
“Chỉ cần nó ăn ít đi là mình biết có vấn đề, phải báo liền để điều chỉnh”, anh nói. Mùa mưa, cỏ ướt là hươu cao cổ không thích ăn. Nắng quá thì lá khô, cũng không ăn. Tôi chọn lại loại lá, treo thức ăn lên cho phù hợp”, anh chia sẻ.
Làm việc lâu năm, mối quan hệ giữa người và thú dần thay đổi. Mỗi khi anh Bình lên tiếng, hươu cao cổ và ngựa vằn đều nhìn về phía anh. Có con lại gần, ngửi, quan sát khi thấy người quen. Cũng có những con chỉ ăn khi đúng người chăm.
“Làm riết thành quen. Đi đâu thấy cây gì nó thích là nhớ đem về cho nó ăn”, anh cười. Một câu nói nhẹ, nhưng chứa cả quãng thời gian gắn bó.
Ngựa vằn ở chung chuồng với hươu cao cổ khá hòa thuận, tuy nhiên thỉnh thoảng ngựa vằn cũng “len lén” cắn chân hàng xóm để chọc ghẹo
Khoảng 7 giờ 30, khi khách bắt đầu vào tham quan, nhiều người chỉ thấy những con thú đang thong thả ăn, nằm nghỉ hoặc vận động trong chuồng. Ít ai biết rằng, phía sau sự bình yên đó, buổi sáng đã đi được nửa chặng.
Hơn 3 tấn thức ăn đã được chuẩn bị. Hàng chục khu chuồng đã được phân chia. Mỗi con thú đã được kiểm tra, theo dõi.
Ở khu chế biến của Thảo Cầm Viên, những bó cỏ đã vơi đi một nửa. Không khí bớt ồn hơn lúc đầu giờ. Quỳnh Anh đứng lại vài giây, nhìn về phía khu chuồng, nơi những con thú đang cúi xuống ăn chậm rãi. “Thấy tụi nó ăn, mình vui”, chị nói.
Rồi lại quay vào trong, chuẩn bị những phần việc còn lại cho buổi chiều và cho ngày mai, khi một buổi sáng khác lại bắt đầu, cũng từ những bó cỏ đầu tiên.
Ghi nhận của PV Thanh Niên, từ chiều tối 30.4, khu vực bến Bạch Đằng, công viên bờ sông Sài Gòn cùng các tuyến đường trung tâm TP.HCM như Tôn Đức Thắng, Nguyễn Huệ, Hàm Nghi… đã chật kín người dân và du khách đổ về chờ xem bắn pháo hoa chào mừng 51 năm đất nước thống nhất (30.4.1975 - 30.4.2026).
Nhiều gia đình, nhóm bạn trẻ mang theo nước uống, tranh thủ có mặt từ sớm để chọn vị trí quan sát thuận lợi. Lực lượng chức năng được bố trí dày đặc tại các khu vực trọng điểm nhằm đảm bảo an ninh trật tự, phân luồng giao thông và hỗ trợ người dân.
Màn pháo hoa do Bộ Tư lệnh TP.HCM phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức, diễn ra từ 21 giờ đến 21 giờ 15.
Dịp này, TP.HCM bố trí 8 điểm bắn pháo hoa pháo hoa chào mừng 51 năm đất nước thống nhất. Trong đó có 3 điểm tầm cao và 5 điểm tầm thấp, phân bổ tại nhiều khu vực nhằm tạo điều kiện cho người dân ở các quận, huyện cùng thưởng lãm mà không cần di chuyển xa.
Bài đăng trên mạng xã hội của anh Phi mới đây kể về 15 ngày leo núi liên tục với bộ sưu tập ảnh check-in các đỉnh núi VN khiến dân mạng trầm trồ. Anh Phi là kỹ sư phần mềm ô tô còn bạn đồng hành của anh là kỹ sư dầu khí.
Bắt đầu từ ngày 20.3, anh Phi và anh Sang chinh phục đỉnh Pu Si Lung - Cột mốc số 42 ở tỉnh Lai Châu với độ cao hơn 3.000 m. Đến ngày 3.4, hành trình kết thúc ở đỉnh Phu Sa Phìn, tỉnh Lào Cai (Yên Bái cũ).
Trong thử thách chinh phục núi cao, khó khăn của 2 chàng kỹ sư không phải là thể lực mà đến từ việc làm sao để đảm bảo ngày ăn đủ 3 bữa. Ở vùng núi thưa thớt dân cư, việc mua đồ ăn sáng và chuẩn bị thêm thực phẩm mang theo ăn trưa trên núi rất khó khăn. Để giải quyết, anh Phi mua sẵn thức ăn từ buổi tối cho cả hôm sau.
Cả hai cũng nhờ đến sự hỗ trợ từ chủ homestay và porter - những người bản địa quen thuộc với đường rừng núi, có kinh nghiệm, kỹ năng và sức khỏe tốt để khuân vác đồ, hỗ trợ người leo núi.
"Tụi mình nhắc nhở nhau giữ tốc độ hợp lý khi xuống dốc, né chướng ngại vật, thông báo cho nhau biết mối nguy từ côn trùng, rắn rết... Hành trình này có bạn đồng hành, hỗ trợ nhau nên tinh thần khá thoải mái và an tâm", anh Sang chia sẻ.
Anh Phi bắt đầu leo núi từ 2 năm trước, "khởi động" với những điểm ở khu vực miền Nam và Tây nguyên. Khi biết thêm về những ngọn núi phía bắc nói chung và Tây Bắc nói riêng, vốn cao hơn và khó chinh phục hơn, anh bắt đầu hun đúc đam mê chinh phục.
Cuối tháng 2 năm ngoái, anh Phi ra miền Bắc, leo thử 5 ngọn núi trong top 15 đỉnh cao nhất VN ở Lào Cai (Nhìu Cồ San, Ky Quan San, Lảo Thẩn, Ngũ Chỉ Sơn, Fansipan) trong 5 ngày liên tiếp. Sau khi leo xong, anh vẫn còn khỏe để tham gia ngay giải chạy địa hình Hà Giang Ultra Trail 70 km và hoàn thành với thành tích tốt.
Đó là nền tảng để đến tháng 9.2025 sau khi tham gia giải chạy địa hình Vietnam Mountain Marathon 100 km, anh Phi nghỉ ngơi 1 ngày rồi tiếp tục chinh phục thêm 7 đỉnh núi nữa. Kinh nghiệm đó giúp anh Phi tự tin hơn để thực hiện thử thách đặc biệt lần này.
Trên hành trình này, họ ấn tượng nhất với ngày thứ 6, khi leo 3 đỉnh Miêu Thạch Sơn, Chu Va 12 và Can Chua Thìa Sảng (tỉnh Lai Châu), nơi có cảnh quan vô cùng hùng vĩ. Đi trên các "sống lưng khủng long" (những đường sống lưng kết nối các đỉnh núi), cả hai thấy bản thân thật nhỏ bé trước thiên nhiên. Nơi này được mệnh danh là cung leo núi "khó nhất VN" nhưng 2 chàng trai chỉ mất khoảng gần 10 tiếng để hoàn thành.
Ngoài ra, vẻ đẹp của rừng rêu Nậm Nghiệp (Sơn La) với lớp rêu phủ rất dày, đường đi hẹp lộ rõ vẻ hoang sơ ít người đặt chân đến cũng khiến cả hai… ngẩn ngơ. Những cây cổ thụ uốn lượn, vặn xoắn mang lại cảm giác như đang được "sống" trong truyện cổ tích.
Trong suốt hành trình, cả hai chưa từng có ý nghĩ bỏ cuộc giữa chừng. Anh Phi cho biết thử thách lần này kết thúc tốt đẹp một phần là nhờ họ đặt mục tiêu hợp lý, vừa sức. Bên cạnh đó, anh Phi và người bạn của mình cũng đã rèn luyện bằng cách tham gia nhiều giải chạy địa hình cự ly siêu dài như 100 km, 187 km…
"Đây không chỉ là thử thách cá nhân mà còn là hành trình giúp tụi mình cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp hoang sơ của VN. Những cung đường, cánh rừng, biển mây… đều mang lại cảm giác rất đặc biệt mà khó nơi nào có được. Mình xem đây là một dấu ấn tuổi trẻ, một kỷ niệm lớn và khó có thể lặp lại. Nếu có thể, mọi người cũng nên một lần lên đường trải nghiệm khi còn đủ sức khỏe và đam mê", anh Phi chia sẻ.
Dương lịch hôm nay là thứ sáu đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 127. Theo lịch âm hôm nay 8.5 là ngày 22 tháng 3, theo cách gọi can chi là ngày Nhâm Ngọ, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thanh Long Đầu. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để xuất hành, khởi sự việc lớn khi "cầu tài thắng lợi, mọi việc như ý". Đó là lý do nhiều người mong gặp may mắn khi khởi sự hôm nay.
Dưới góc độ tiết khí, người Việt trải qua ngày thứ 4 đón tiết Lập hạ, tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5 và kết thúc vào ngày 21.5, đánh dấu thời tiết trở nên nóng bức hơn, cần chú ý về sức khỏe.
Ở Việt Nam, ngày 8.5 không phải là ngày lễ lớn. Tuy nhiên trên thế giới, hôm nay được nhiều người quan tâm vì đây là ngày Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, theo chuyên trang Timeanddate.com.
Lịch sử ngày này bắt nguồn từ sự kiện ngày 24.6.1859 ở Solferino, một thành phố miền bắc nước Ý, cuộc giao chiến khốc liệt giữa lực lượng quân đội liên minh Pháp - Ý chống lại quân chiếm đóng Áo đã để lại trên chiến trường 40.000 người thương vong.
Quân y của các bên tham chiến không đủ lực lượng để giải quyết tình trạng quá nhiều người bị thương. Vô tình chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng trên, một thương gia Thụy Sĩ tên Henry Dunant đã kêu gọi dân chúng địa phương giúp đỡ người bị thương bất kể họ là người ở bên nào.
Khi trở về Thụy Sĩ, Henry Dunant đã viết lại những điều này trong cuốn sách "Ký ức về Solferino". Cuốn sách được hoàn thành năm 1862, trong đó ông đưa ra 2 ý tưởng: Thành lập tại mỗi quốc gia một hội cứu trợ bao gồm những người tình nguyện, những người danh tiếng, những chính khách có tên tuổi để chăm sóc những người bị thương khi có chiến tranh; Vận động một thỏa thuận quốc tế bảo vệ những binh lính bị thương trên chiến trường và những người chăm lo họ.
Năm 1863, ý tưởng của Henry Dunant đã trở thành hiện thực với sự ra đời của Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) và việc thành lập các hội quốc gia đầu tiên. Cũng năm đó, dấu hiệu phân biệt - chữ thập đỏ trên nền trắng để nhận biết và bảo vệ những người giúp đỡ binh sĩ bị thương trên chiến trường đã được thông qua.
Năm 1894, công ước đầu tiên được các quốc gia thành viên thông qua. Năm 1919, hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế thành lập. Đến nay đã có 192 hội Chữ thập đỏ/Trăng lưỡi liềm đỏ quốc gia trên thế giới là thành viên của phong trào, thực thi các hoạt động nhân đạo khắp các châu lục, thực sự trở thành xu thế phát triển tiến bộ trên toàn cầu.
Hôm nay cũng là ngày Thalassemia thế giới. Ngày này được tổ chức hằng năm vào ngày 8.5 nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia), một trong những bệnh lý di truyền phổ biến hiện nay.
