Luật Hộ tịch hiện hành quy định thẩm quyền đăng ký khai sinh, kết hôn, giám hộ hoặc khai tử thuộc UBND cấp xã nơi người đăng ký cư trú. Quá trình triển khai, điều này dần gây nhiều khó khăn cho người dân trong việc đi lại, nhất là các trường hợp có nơi làm việc và nơi thường trú hoặc tạm trú cách xa nhau.
Từ 1.3.2027, luật mới cho phép UBND cấp xã thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào nơi cư trú của người đăng ký. Người dân có thể lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch thuận tiện nhất.
Chính phủ cho hay, hiện đã có đầy đủ các điều kiện để thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính. Trong đó, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc, phục vụ việc kết nối, tra cứu thuận tiện. Đội ngũ công chức hộ tịch tại các địa phương cũng đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn.
Luật Hộ tịch năm 2026 quy định chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn và giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài.
Với quy định mới, chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền cho công chức hộ tịch ký giấy khai tử. Điều này nhằm giải quyết tình trạng “chủ tịch xã đi công tác thì ai sẽ ký giấy khai tử để người dân tổ chức đám tang” mà đại biểu Quốc hội từng băn khoăn.
Riêng với giấy khai sinh và chứng nhận kết hôn, đây là các giấy tờ gốc, đi theo suốt cuộc đời của mỗi người, không chỉ sử dụng trong nước mà ở cả nước ngoài. Do đó, luật tiếp tục quy định lãnh đạo UBND cấp xã phải trực tiếp ký, nhằm bảo đảm tính chính xác, chặt chẽ và trang trọng.
Luật Hộ tịch hiện hành quy định người dân có trách nhiệm tự thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử trong thời hạn luật định; nếu chậm đăng ký có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Luật mới bổ sung phương thức đăng ký hộ tịch chủ động. Khi các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kết nối và chia sẻ dữ liệu với hệ thống hộ tịch, cơ quan đăng ký sẽ tự động thực hiện việc đăng ký khai sinh, khai tử. Lộ trình thực hiện trên toàn quốc chậm nhất là 1.1.2031.
Theo Chính phủ, đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế “người dân yêu cầu” sang “cơ quan nhà nước chủ động phục vự”.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện thì chủ động triển khai trước. Nhà nước sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.
Một điểm mới quan trọng khác, luật Hộ tịch năm 2026 cho phép thay đổi thông tin về quê quán trong nội dung đăng ký khai sinh của người đã thành niên theo yêu cầu của người đó hoặc trong nội dung đăng ký khai sinh của con chưa thành niên theo yêu cầu của cha, mẹ đẻ.
Chính phủ cho hay, quê quán là thông tin gắn với nguồn gốc, dòng tộc và bản sắc cá nhân, được cha, mẹ thỏa thuận lựa chọn cho con khi đăng ký khai sinh.
Song, thực tiễn phát sinh nhiều trường hợp thông tin này được xác định chưa phù hợp (do khai theo tập quán, theo một bên cha hoặc mẹ, hoặc do sai sót lịch sử) hoặc cá nhân đã thành niên muốn thay đổi quê quán do cha, mẹ đã lựa chọn trước đây.
Vì thế, việc mở rộng phạm vi thay đổi thông tin hộ tịch như luật mới sẽ tạo điều kiện để cá nhân được điều chỉnh phù hợp với ý chí, nguyện vọng chính đáng của mình.
Luật hiện hành quy định sổ hộ tịch là sổ giấy. Còn theo luật mới, sổ hộ tịch gồm cả sổ giấy và sổ điện tử. Sau thời điểm 1.3.2027, sổ giấy vẫn có giá trị làm căn cứ chứng minh các sự kiện, thông tin hộ tịch của cá nhân, sử dụng để tra cứu, cấp giấy tờ hộ tịch.
Chính phủ cho hay, dữ liệu hộ tịch điện tử được lưu trữ tập trung, có cơ chế sao nhiều lớp, bảo đảm an toàn cao hơn so với phương thức lưu trữ phân tán bằng số giấy truyền thống.
Việc duy trì song song hệ thống sổ giấy đối với toàn bộ các sự kiện hộ tịch sẽ làm phát sinh chi phí, tăng khối lượng công việc, chưa kể khả năng sai lệch, không phù hợp với chủ trương chuyển đổi số.
Do vậy, luật mới chỉ yêu cầu sử dụng sổ giấy và sổ điện tử đối với thủ tục đăng ký kết hôn và đăng ký giám hộ.
Một buổi chiều đầu tháng 5.2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) nhộn nhịp người ra vào làm đủ loại hồ sơ hành chính như sao y, chứng thực sơ yếu lý lịch, đăng ký khai sinh, trích lục hộ tịch...
Đến làm giấy khai sinh cho con, anh Lê Tấn Đạt (ở phường Tăng Nhơn Phú) đánh giá điểm khác biệt nhất so với phường cũ là cơ sở vật chất của trung tâm phục vụ hành chính công hiện đại, phòng máy lạnh, khách đến bốc số thứ tự rồi ngồi chờ. Trước đây, người dân đến phường thường kẹp hồ sơ rồi bỏ vào sổ chờ gọi tên, nhưng nay chỉ cần nhìn số thứ tự và theo dõi trên bảng điện tử là biết sắp đến lượt hay chưa. "Khi thụ lý, công chức phường hướng dẫn tận tình thông tin, giấy tờ còn thiếu. Nhìn chung, phường mới làm việc chuyên nghiệp hơn và nhanh hơn", anh Đạt chia sẻ.
Ở một quầy khác, bà Đoàn Thị Tú Linh, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú, liên tục ký hồ sơ sao y, chứng thực. Qua khảo sát của PV Thanh Niên, đa số người dân đến chứng thực sơ yếu lý lịch, sao y căn cước công dân, văn bằng, chứng chỉ để xin việc làm. Dù đã gần một năm bỏ cấp huyện và sáp nhập tỉnh, nhưng nhiều người dân vẫn theo thói quen cũ, điền thông tin nơi cư trú là huyện, tỉnh cũ nên công chức phải hướng dẫn khai lại theo địa chỉ mới, cập nhật trên ứng dụng VNeID. Bà Linh cho biết những ngày cao điểm, trung tâm phục vụ hơn 400 lượt khách, phần lớn là hồ sơ sao y, chứng thực.
Sau sáp nhập, phường Tăng Nhơn Phú có hơn 208.000 dân, thuộc các phường đông dân nhất TP.HCM, tương đương với quy mô dân số một quận trước đây. Theo thống kê của Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tăng Nhơn Phú, từ tháng 7.2025 đến hết tháng 4.2026, phường nhận hơn 48.000 hồ sơ, toàn bộ đều được giải quyết trước hạn và đúng hạn.
Cách phường Tăng Nhơn Phú 17 km về khu vực trung tâm TP.HCM, phường Phú Nhuận nhộn nhịp theo một cách khác, không đông người đến làm hồ sơ trực tiếp nhưng số lượng hồ sơ vẫn khá lớn so với quy mô dân số gần 70.000 người, diện tích chỉ 1,5 km2. Từ tháng 7.2025 đến nay, phường tiếp nhận hơn 21.300 hồ sơ, trong đó hơn 98% hồ sơ nộp trực tuyến. Đa số hồ sơ tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực thiết yếu, gắn với đời sống và sinh kế của người dân như hộ tịch, chứng thực, bảo trợ xã hội, đăng ký hộ kinh doanh.
Công chức lĩnh vực kinh tế cho biết việc đăng ký hộ kinh doanh bây giờ khá đơn giản, người dân có thể đăng ký tài khoản dịch vụ công và nộp trực tuyến. Đối với các hồ sơ nộp trực tiếp, đa phần là chứng thực, trích lục hộ tịch, còn lĩnh vực đất đai, xây dựng khá ít do quá trình phát triển đô thị của phường đã ổn định.
Ông Phạm Đinh Trung, Chánh văn phòng HĐND và UBND phường Tăng Nhơn Phú, nhìn nhận điểm nổi bật nhất sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là vai trò của chính quyền cơ sở được tái định vị. Nếu trước đây, cấp phường chủ yếu thực hiện chức năng trung gian là tiếp nhận, tổng hợp, chuyển tải hồ sơ thì nay đã trở thành chủ thể trực tiếp giải quyết công việc và chịu trách nhiệm đến cùng.
Thực tiễn cho thấy thời gian xử lý nhiều thủ tục hành chính được rút ngắn, mức độ tiếp cận của người dân với chính quyền được cải thiện rõ rệt, trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ được nâng lên theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả. "Quan trọng hơn, tư duy quản lý đang chuyển từ xử lý hồ sơ sang giải quyết vấn đề gắn với thực tiễn địa bàn", ông Trung nhận định.
Theo ông Trung, điểm tích cực là nhiều công việc đã được giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở, nhất là những lĩnh vực gắn trực tiếp với người dân. Cụ thể, phường đã chủ động trong giải quyết thủ tục hành chính, hộ tịch, chứng thực; cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ và xử lý vi phạm thuộc thẩm quyền. Thậm chí, cấp phường còn tổ chức lập, lấy ý kiến quy hoạch chi tiết - một việc mới hoàn toàn so với cấp phường trước đây. Đồng thời, việc triển khai cơ chế một cửa, một cửa liên thông và ủy quyền nội bộ giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ. "Điều quan trọng nhất là người dân không còn phải đi nhiều cấp như trước", ông Trung nói thêm.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Như Ý, Chủ tịch UBND phường Phú Nhuận, đánh giá sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thay đổi rõ nhất là tính chủ động và nhịp độ xử lý công việc tăng lên đáng kể. Nếu như trước đây, nhiều nội dung phải xin ý kiến hoặc chờ hướng dẫn từ cấp trên thì nay phường được phân cấp mạnh hơn, có thể trực tiếp xử lý và chịu trách nhiệm đối với phần lớn công việc phát sinh hằng ngày.
"Một ngày làm việc hiện nay gần như không còn khoảng trống, cán bộ phải xử lý đồng thời nhiều nhiệm vụ từ giải quyết hồ sơ hành chính, tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân, đến các vấn đề trật tự đô thị, an sinh xã hội. Tính chất công việc chuyển sang hướng đa nhiệm, liên thông nhiều hơn so với trước", bà Ý đánh giá. Hiện phường đã chủ động giải quyết dứt điểm nhiều nhóm công việc, nhưng vẫn còn một số nội dung phải xin ý kiến cấp trên, chủ yếu liên quan đến quy hoạch, đất đai, xây dựng có tính chất phức tạp, các vụ việc có yếu tố pháp lý chồng chéo, vượt thẩm quyền hoặc phân bổ nguồn lực lớn, đầu tư hạ tầng quy mô rộng. (còn tiếp)
Quốc lộ 51 qua Đồng Nai đang là một trong các trục chính giao thông ở thành phố Đồng Nai, nhưng đang là điểm nghẽn giao thông lớn nhất hiện nay.
Vì vậy HĐND thành phố Đồng Nai vừa bàn bạc giải pháp, biểu quyết thông qua các nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án đường trên cao dọc quốc lộ 51 từ ngã tư Vũng Tàu đến nút giao đường Võ Nguyên Giáp nối cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Mục đích của dự án nhằm tháo gỡ ùn tắc giao thông, vừa tạo ra sự liên kết giao thông vào các dự án khác để thúc đẩy sự phát triển của địa phương.
Theo đó dự án đường trên cao quốc lộ 51 kéo dài từ ngã tư Vũng Tàu đến nút giao giữa đường Võ Nguyên Giáp và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu có tổng chiều dài khoảng 6,2km, điểm đầu tại đường Lê Văn Duyệt (phường Trấn Biên) và điểm cuối tại đường Võ Nguyên Giáp (phường Phước Tân) có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 28.700 tỉ đồng.
Dự án đi qua các phường Trấn Biên, Long Hưng, Phước Tân, Long Bình với diện tích đất thu hồi khoảng hơn 58ha.
Ở dự án trên sẽ đầu tư xây dựng phần cầu cạn dài hơn 4,6km, quy mô đường trục chính đô thị, vận tốc thiết kế 80km/h với 6 làn xe.
Ngoài ra dự án sẽ thực hiện nâng cấp, cải tạo đường hiện hữu bên dưới đảm bảo 4 làn xe cơ giới, 2 làn xe hỗn hợp.
Đồng thời xây dựng nút giao và các công trình trên tuyến, hệ thống giao thông thông minh, hệ thống thu phí, nhà điều hành…
Thời gian thực hiện dự án từ năm 2026 - 2029.
Theo UBND thành phố Đồng Nai, việc đầu tư xây dựng tuyến đường trên cao dọc quốc lộ 51 từ ngã tư Vũng Tàu đến nút giao Võ Nguyên Giáp với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu theo quy hoạch, nhằm từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông TP Đồng Nai để phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, vừa kết nối giao thông với TP.HCM và tạo động lực phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Hiện nhà đầu tư lập hồ sơ dự án là liên danh nhà đầu tư Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM - Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ và Đầu tư CII - Công ty cổ phần Xây dựng hạ tầng IMIC - Công ty TNHH Xây dựng hạ tầng Land Việt Nam (sau đây gọi tắt là Liên danh CII-CII Service IMIC - Hạ tầng Land).
HĐND thành phố Đồng Nai cũng đã yêu cầu UBND TP Đồng Nai khẩn trương triển khai thực hiện bước lập hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về PPP, xây dựng, đất đai và các quy định khác có liên quan.
Đồng thời đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng nhằm bảo đảm điều kiện triển khai thi công dự án đúng tiến độ đề ra.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online sáng 19-4, ông Đỗ Cao Quyền - Chủ tịch UBND xã Mỏ Vàng (tỉnh Lào Cai) - cho biết cơ quan công an đang điều tra, truy tìm một bé trai 12 tuổi ở địa bàn mất tích từ ngày 9-4.
"Một số trang Facebook, mạng xã hội đăng thông tin tìm thấy thi thể cháu bé là không đúng" - ông Quyền nói.
Trước đó, ngày 13-4, Công an xã Mỏ Vàng nhận tin báo từ Trường THCS Mỏ Vàng và gia đình về việc cháu P.X.A. (12 tuổi, ở xã Mỏ Vàng) không có ở nhà và cũng không đi học từ ngày 9-4.
Ngay sau khi nhận được thông tin, Công an xã Mỏ Vàng đã phối hợp cùng gia đình, nhà trường tổ chức tìm kiếm nhưng chưa thấy cháu.
Đến ngày 16-4, Công an xã Mỏ Vàng ra thông báo tìm kiếm cháu A..
Liên quan vụ việc cháu P.X.A. mất tích, tối qua Công an xã Mỏ Vàng đã đề nghị người dân không đăng tải, chia sẻ những thông tin không đúng sự thật khi chưa có kết luận chính thức của cơ quan chức năng.
Đồng thời cảnh báo mọi hành vi đăng tải, chia sẻ không đúng sự thật sẽ bị xử lý theo pháp luật.
