Phát biểu tại bang Florida ngày 1-5, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ không kết thúc sớm xung đột với Iran nếu chưa đạt được các mục tiêu đề ra, theo Đài Al Jazeera.
“Chúng ta sẽ không rút lui sớm rồi để vấn đề này quay trở lại sau vài năm”, ông nói và cũng nhấn mạnh cần giải quyết triệt để, thay vì kết thúc vội vàng.
Nhà lãnh đạo Mỹ gây chú ý khi cho rằng những ý kiến nói Washington không “chiến thắng” trong cuộc chiến với Tehran là “phản quốc”, dù trước đó ông đã thông báo với Quốc hội rằng các hành động thù địch đã chấm dứt.
Trong bài phát biểu, ông Trump so sánh tình hình Iran với chiến dịch quân sự nhanh chóng tại Venezuela hồi đầu năm, nhưng nói mình chưa muốn tuyên bố chiến thắng quá sớm.
“Chúng ta đang làm rất tốt ở Iran, nhưng tôi không muốn nói về điều đó cho đến khi công việc hoàn tất”, ông Trump nhấn mạnh.
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei kêu gọi người dân tăng cường “cuộc chiến kinh tế và văn hóa” nhằm đối phó với các đối thủ, trong thông điệp nhân Ngày Lao động và Ngày Nhà giáo 1-5.
Trong tuyên bố do truyền thông nhà nước công bố, ông Khamenei cho rằng Iran đã chứng minh sức mạnh trong đối đầu quân sự, nhưng cần tiếp tục “đánh bại kẻ thù” trên các mặt trận kinh tế và văn hóa. Ông kêu gọi người dân ưu tiên sử dụng hàng sản xuất trong nước để hỗ trợ lực lượng lao động.
Ông Khamenei cũng đề nghị các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị chịu thiệt hại, hạn chế tối đa việc sa thải nhân viên.
Bên cạnh đó vị Lãnh tụ tối cao khẳng định Iran “đã vươn lên thành một cường quốc quân sự sau nhiều năm nỗ lực”, qua đó nhấn mạnh vai trò của giáo viên trong việc truyền tải “bản sắc Iran – Hồi giáo vào tâm trí và tâm hồn thế hệ trẻ”.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết sẽ áp dụng các “quy tắc mới” đối với vùng biển gần bờ của Iran, bao gồm khu vực biển Ả Rập và eo biển Hormuz.
Trong tuyên bố mới nhất, Bộ Tư lệnh Hải quân IRGC khẳng định lực lượng này sẽ kiểm soát gần 2.000km bờ biển của Iran tại vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, nhằm biến khu vực này thành “nguồn tự hào và sức mạnh cho người dân Iran, đồng thời là nguồn an ninh và thịnh vượng cho toàn khu vực”.
Các cuộc tấn công của Israel nhằm vào miền nam Lebanon ngày 1-5 đã khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương, theo thông tin từ giới chức y tế và truyền thông nhà nước Lebanon.
Bộ Y tế Lebanon cho biết một cuộc không kích vào thị trấn Habboush, thuộc khu vực Nabatieh, đã khiến 8 người thiệt mạng, trong đó có 1 trẻ em và 2 phụ nữ. Ngoài ra 21 người bị thương, bao gồm 2 trẻ em và 1 phụ nữ.
Trong khi đó Hãng thông tấn quốc gia Lebanon (NNA) đưa tin các cuộc tấn công khác nhằm vào thị trấn Zrarieh, thuộc huyện Sidon, đã khiến thêm 4 người thiệt mạng, trong đó có 2 phụ nữ, và làm bị thương 4 người.
Ít nhất 14 thành viên IRGC đã thiệt mạng và 2 người khác bị thương khi một vật liệu bất ngờ phát nổ tại tỉnh Zanjan, tây bắc Iran, theo truyền thông nước này.
Hãng tin Fars của Iran cho biết các nạn nhân thuộc một đơn vị chuyên trách rà phá bom mìn còn sót lại sau xung đột. Vụ nổ xảy ra trong lúc lực lượng này đang làm nhiệm vụ xử lý vật liệu nổ tại hiện trường.
Theo Fars, khu vực bị ảnh hưởng chứa lượng lớn bom mìn chưa phát nổ, đe dọa khoảng 1.200 héc ta đất nông nghiệp, gây rủi ro cho sản xuất và an toàn của người dân địa phương.
Theo Hãng tin AFP, Trung Quốc ngày 8-4 tuyên bố hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, trong khi Nga nhận định cách tiếp cận "tấn công đơn phương, hung hăng" của Washington đã chịu "thất bại nặng nề".
Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần, đổi lại Tehran mở lại tạm thời eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển trọng yếu của dầu mỏ, khí đốt và phân bón toàn cầu. Ông Trump cũng ghi nhận Trung Quốc có vai trò trong việc đưa Tehran trở lại bàn thương lượng.
Thông báo này được đưa ra ngay trước thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề ra trước đó, trong đó ông từng đe dọa sẽ "xóa sổ toàn bộ nền văn minh" nếu Iran không chấp nhận đàm phán và mở lại eo Hormuz.
Phát biểu tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết Trung Quốc "hoan nghênh các bên liên quan đạt được thỏa thuận ngừng bắn", đồng thời khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục nỗ lực nhằm hạ nhiệt tình hình và thúc đẩy chấm dứt xung đột.
Đặc biệt, Bắc Kinh cho biết Ngoại trưởng Vương Nghị đã thực hiện 26 cuộc điện đàm với các nước liên quan, trong khi đặc phái viên Trung Đông của nước này liên tục di chuyển trong khu vực để thúc đẩy đối thoại.
Trong khi đó cùng ngày, Nga chỉ trích gay gắt chiến dịch quân sự của Washington cho rằng hành động "tấn công đơn phương, hung hăng, vô cớ" nhắm vào Iran đã phải chịu "thất bại nặng nề".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh Matxcơva ngay từ đầu đã kêu gọi chấm dứt "hành động gây hấn" nhằm vào Iran và theo đuổi giải pháp chính trị, ngoại giao, đồng thời khẳng định không có giải pháp quân sự cho tình hình xung đột hiện tại.
Trong khi đó, Israel ủng hộ quyết định của Mỹ nhưng khẳng định lệnh ngừng bắn không áp dụng đối với các chiến dịch quân sự của nước này tại Lebanon.
Về phía Iran và Mỹ, truyền thông gần đây cho biết hai nước dự kiến sẽ có cuộc đàm phán tại Pakistan vào ngày 10-4 sắp tới, thương lượng về đề xuất 10 điểm của Tehran để chấm dứt xung đột, bao gồm kêu gọi kiểm soát eo biển Hormuz và dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt.
Đáng chú ý, dù đồng ý ngồi vào bàn đàm phán, Iran khẳng định "hoàn toàn không tin tưởng phía Mỹ" vì đối phương đã "ba lần thất hứa". Nước này cảnh báo sẽ "đáp trả mạnh mẽ và khiến Mỹ hối hận" nếu Washington vi phạm cam kết.
Đồng thời, Tehran kỳ vọng Nga, Trung Quốc cùng các nước trung gian như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò bảo đảm Mỹ không tái khởi động chiến sự.
"Trong trường hợp Mỹ có bất cứ hành động quân sự nào mới chống lại Iran, chúng tôi sẽ triển khai các năng lực tác chiến mới của mình", Mohammad Akbarzadeh, phó chỉ huy phụ trách chính trị của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói tại thành phố Minab ở miền nam Iran ngày 28/4.
Ông Akbarzadeh nói thêm rằng để đối phó với hành động gây hấn như vậy, Hải quân IRGC sẽ "sử dụng những chiến thuật bất ngờ, trong đó có cả khả năng chỉ thị mục tiêu thông minh", nhưng không nêu cụ thể.
Theo ông Akbarzadeh, Iran sẽ "sử dụng các công cụ quyền lực trên những mặt trận kháng chiến khác" và chiến thuật của họ sẽ "khiến những con tàu khổng lồ của kẻ thù bốc cháy".
Theo Presstv, kể từ khi nổ ra chiến sự, lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả các "hành động gây hấn" bằng ít nhất 100 đợt phản công quyết liệt, nhắm vào các mục tiêu nhạy cảm và chiến lược của Mỹ, Israel ở khu vực.
CBS News tuần trước dẫn lời một số quan chức cho rằng các tuyên bố của Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng Mỹ có thể đã "đánh giá thấp" sức mạnh quân sự còn lại của Iran.
Theo ba quan chức, khoảng một nửa kho tên lửa đạn đạo và hệ thống phóng của Iran vẫn còn nguyên vẹn khi Mỹ - Iran bắt đầu thỏa thuận ngừng bắn hôm 8/4. Họ cũng đánh giá hải quân IRGC vẫn giữ lại được khoảng 60% năng lực tấn công, trong đó có đội xuồng cao tốc vũ trang có khả năng rải thủy lôi và phóng UAV.
Mỹ và Iran từng đàm phán tìm giải pháp cho xung đột tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 13-4 (giờ địa phương), ông Peter Magyar, lãnh đạo Đảng Tisza vừa giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hungary, tuyên bố cam kết "khôi phục các chuẩn mực dân chủ" và khai thông nguồn tài trợ đang bị đóng băng từ Liên minh châu Âu (EU).
Trước đó hôm 12-4, Đảng Tisza đã giành được 2/3 số ghế Quốc hội trong cuộc bầu cử quốc gia cùng ngày.
Với tỉ lệ áp đảo này, chính phủ mới sẽ có toàn quyền hành động để theo đuổi các chương trình nghị sự của mình.
Tại cuộc họp báo ngày 13-4, ông Magyar bày tỏ hy vọng EU sẽ sớm có quyết định tháo gỡ nguồn tiền trên, vốn đang chịu sức ép thời hạn gắt gao. Ông cho biết sẽ trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngay trong ngày.
Trong nhiệm kỳ kéo dài 16 năm, ông Viktor Orban, Thủ tướng Hungary đương nhiệm và là người vừa thất bại trước ông Magyar trong cuộc bầu cử, thường xuyên có bất đồng quan điểm với Brussels về các vấn đề pháp quyền và quyền con người. Hệ quả là nhiều tỉ euro tài trợ dành cho Hungary đã bị EU đóng băng.
Ông Magyar tuyên bố: "Tôi hy vọng chúng tôi có thể chuẩn bị một thỏa thuận", đồng thời cam kết chính phủ mới sẽ nhanh chóng triển khai "các biện pháp chống tham nhũng, khôi phục tính độc lập của tư pháp và bảo đảm tự do báo chí".
"Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để khôi phục nền pháp quyền, nền dân chủ đa nguyên và hệ thống kiểm soát quyền lực", ông tuyên bố.
Đáng chú ý, ông Magyar cho biết sẽ sửa đổi hiến pháp để giới hạn nhiệm kỳ thủ tướng tối đa là hai. Theo ông, quy định này sẽ áp dụng cả với ông Orban, đồng nghĩa chính trị gia lão làng này sẽ không còn cơ hội quay lại ghế lãnh đạo Hungary.
Kết quả bầu cử Hungary phần nào mang lại sự nhẹ nhõm cho Ukraine. Trong nhiều năm qua, ông Orban duy trì quan hệ ấm áp với Nga và là rào cản lớn nhất trong nội bộ EU đối với việc hỗ trợ Kiev. Đặc biệt, ông đang chặn khoản vay trị giá 90 tỉ euro (khoảng 105 tỉ USD) mà khối này dành cho Ukraine.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Orban liên tục dùng cuộc chiến tại nước láng giềng làm vũ khí chính trị, lập luận rằng nếu ông Magyar thắng cử, Hungary sẽ bị kéo vào vòng xoáy xung đột và ngân sách lẽ ra dành cho các gia đình Hungary sẽ bị chuyển sang vũ trang cho Kiev.
Dù không chia sẻ thái độ thù địch công khai của ông Orban đối với Ukraine, ông Magyar cũng không hoàn toàn đồng tình với việc Kiev gia nhập EU theo lộ trình ưu tiên. Theo ông, cách Ukraine đối xử với cộng đồng thiểu số gốc Hungary ở miền tây nước này sẽ là yếu tố then chốt để hai bên hàn gắn quan hệ.
"Chúng tôi sẽ nỗ lực xây dựng liên minh với tất cả các nước láng giềng. Nhưng riêng với Ukraine, điều kiện tiên quyết sẽ là giải quyết thỏa đáng các quyền của cộng đồng thiểu số Hungary - bao gồm quyền ngôn ngữ và quyền văn hóa", ông Magyar nhấn mạnh.
