Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú.
So với dự thảo được Bộ Công an lấy ý kiến hồi tháng 3, dự thảo mới đã có một số tiếp thu, bổ sung.
Một trong những điểm mới là sửa đổi các quy định về tổ chức cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam là người nước ngoài tiếp xúc lãnh sự.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về sử dụng tiền gửi lưu ký để mua đồ dùng thiết yếu cho sinh hoạt của người bị tạm giữ, tạm giam.
Theo dự thảo, người bị tạm giữ, tạm giam được sử dụng tiền gửi lưu ký để mua đồ dùng thiết yếu thuộc danh mục hàng hóa bán trong căng tin do Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định để phục vụ sinh hoạt của họ.
Người bị tạm giữ, tạm giam được nhận lại tiền gửi lưu ký (nếu còn) khi được trả tự do, điều chuyển sang cơ sở giam giữ khác hoặc giao lại cho người thân thích hoặc người được ủy thác khi người đó chết hoặc bị thi hành án tử hình.
Một nội dung khác là sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến kinh phí và các điều kiện bảo đảm mai táng người bị tạm giữ, tạm giam, con của người bị tạm giữ, tạm giam theo mẹ vào cơ sở giam giữ chết bảo đảm tính nhân đạo, thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định về chế độ với người bị tạm giữ, tạm giam, trong đó tập trung hoàn thiện chế độ ăn, mặc, tư trang, chăm sóc y tế phù hợp với tình hình thực tế nhằm đảm bảo tốt nhất quyền của người bị tạm giữ, tạm giam.
Dự thảo tăng định mức ăn trong một tháng, cụ thể 1,5 kg thịt thay vì 1 kg, 1,5 kg cá thay vì 1 kg, dầu ăn từ 0,2 lít lên 0,3 lít, bổ sung thêm 5 quả trứng, đồng thời quy đổi chất đốt tương đương 25 kWh điện hoặc 3 kg gas.
Với ngày lễ, tết theo quy định của pháp luật, người bị tạm giữ, người bị tạm giam được ăn thêm bằng 5 lần định lượng ăn ngày thường.
Đồng thời, quy định định mức riêng cho người dưới 18 tuổi. Theo đó, người bị tạm giữ, tạm giam dưới 18 tuổi được bảo đảm định lượng ăn như người bị tạm giữ, tạm giam đã thành niên và được tăng thêm 20% về thịt, cá, trứng so với định lượng ăn.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về chế độ chăm sóc y tế với người bị tạm giữ, tạm giam. Nội dung này nhằm đảm bảo tốt nhất chế độ chăm sóc y tế đối với người bị tạm giữ, tạm giam.
Trong đó, người bị tạm giữ, tạm giam được nhận thuốc chữa bệnh từ người thân thích theo đơn thuốc của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước hoặc y tế của cơ sở giam giữ hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi người bị tạm giữ, tạm giam đã khám, điều trị. Việc này chịu sự kiểm tra của cơ sở giam giữ.
Về chế độ mặc và tư trang, người bị tạm giữ khi vào cơ sở giam giữ được cấp như người bị tạm giam, khi chuyển sang tạm giam tiếp tục sử dụng theo quy định.
Giám thị có quyền quyết định việc sử dụng áo ấm và chăn để phù hợp với thời tiết, khí hậu, đồng thời chăn bông phải có vỏ để đảm bảo vệ sinh.
Về chăm sóc y tế, dự thảo còn bổ sung trường hợp có tiền sử nghiện ma túy và các chất kích thích, cơ sở giam giữ tổ chức khám, chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, phối hợp cai nghiện nếu đủ tiêu chuẩn.
Bên cạnh đó, người nhiễm HIV, lao, bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh mạn tính được chăm sóc, điều trị theo quy định hiện hành.
Dự thảo sửa đổi chế độ chăm sóc trẻ em dưới 36 tháng tuổi ở cùng mẹ trong cơ sở giam giữ, tăng cấp sữa và đồ dùng sinh hoạt từ trị giá tương đương 20 kg gạo tẻ lên 50 kg gạo tẻ/trẻ/tháng. Hoàn thiện chế độ y tế, dinh dưỡng nhằm bảo đảm tốt hơn quyền trẻ em.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung các quy định về cơ sở dữ liệu về thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát…
Trưa 4-5, lực lượng Công an tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với đơn vị liên quan phát hiện thi thể người đàn ông tại khu vực núi Thiên Nhẫn (thuộc xã Sơn Tiến, Hà Tĩnh).
Tại thời điểm phát hiện, thi thể đã trong tình trạng bắt đầu phân hủy.
Lực lượng chức năng đã nhanh chóng phong tỏa, bảo vệ hiện trường, tiến hành khám nghiệm tử thi và triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm làm rõ nguyên nhân tử vong cũng như các tình tiết liên quan.
Qua kiểm tra ban đầu, trên thi thể người đàn ông có giấy tờ tùy thân mang tên Hà Huy Thập (52 tuổi, ngụ thôn An Thịnh, xã Sơn Tiến).
Thông tin giấy tờ trên thi thể này trùng với tên nghi phạm đang bị cơ quan công an phát thông báo truy tìm để phục vụ điều tra vụ án "giết người".
Công an thành phố Hải Phòng cho biết Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính ông P.T.N. (sinh năm 1972, trú tại phường Gia Viên, Hải Phòng) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức trên không gian mạng.
Theo thông tin ban đầu, qua công tác nghiệp vụ, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phát hiện tài khoản Facebook cá nhân của ông P.T.N. thường xuyên có hành vi đăng tải, chia sẻ các nội dung liên quan đến các video clip, bài viết từ kênh phản động, trái chiều của đối tượng Hoàng Văn Dũng và tổ chức Việt Tân.
Các nội dung mà ông P.T.N. đăng tải, chia sẻ đều là các thông tin xuyên tạc sự thật, xúc phạm uy tín của các cơ quan Đảng, Nhà nước.
Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, phạt tiền 7,5 triệu đồng đối với ông P.T.N. về hành vi trên.
Công an thành phố Hải Phòng khuyến cáo người dân cần lựa chọn các thông tin chính thống, xác thực thông tin trước khi đăng tải hoặc chia sẻ trên mạng xã hội; đồng thời kịp thời tố giác tới cơ quan chức năng khi phát hiện những nội dung xấu độc, giả mạo, sai sự thật để xử lý kịp thời.
Nội dung trên được TAND Tối cao giải đáp sau khi tòa án cấp dưới nêu vướng mắc trong quá trình xét xử tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Theo tình huống được nêu, bị cáo khai trước khi tham gia giao thông không uống rượu, bia. Kết quả giám định xác định trong máu có nồng độ cồn 0,282 mg/100 ml nhưng không xác định được nguyên nhân phát sinh cồn.
Từ đó, tòa cấp dưới đặt vấn đề có được áp dụng tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự đối với trường hợp này hay không. Quy định này áp dụng với trường hợp "trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định".
Trong văn bản trả lời, TAND Tối cao cho rằng chỉ áp dụng tình tiết trên khi có căn cứ xác định bị cáo "trong tình trạng có sử dụng rượu, bia".
Do đó, để áp dụng tình tiết định khung, kết luận giám định phải xác định rõ nồng độ cồn trong máu là do sử dụng rượu, bia hoặc có căn cứ khác chứng minh người phạm tội đã sử dụng rượu, bia.
"Trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết này", TAND Tối cao nêu.
Như vậy, việc trong máu có nồng độ cồn chưa đồng nghĩa người vi phạm đã sử dụng rượu bia.
Nêu quan điểm về hướng dẫn trên, luật sư Vũ Tiến Vinh (Công ty Luật Bảo An, Hà Nội) cho rằng quy định của Bộ luật Hình sự từ trước đến nay đều xác định tình tiết tăng nặng là trường hợp "trong tình trạng có sử dụng rượu, bia...".
"Quan điểm của TAND Tối cao nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật trong xét xử", luật sư nói.
Theo ông Vinh, cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm chứng minh người phạm tội đã sử dụng rượu bia trước khi xảy ra tai nạn.
Việc này phải làm rõ người đó có uống rượu bia hay không, sử dụng khi nào, ở đâu và trong hoàn cảnh nào.
Trách nhiệm chứng minh thuộc cơ quan tố tụng
Theo luật sư Vinh, nghĩa vụ chứng minh hoàn toàn thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng. Người bị truy cứu không có nghĩa vụ phải tự chứng minh mình không uống rượu bia.
Do đó, nếu cơ quan tố tụng không chứng minh được việc sử dụng rượu bia thì dù kết quả giám định xác định trong máu có nồng độ cồn cũng không thể áp dụng tình tiết định khung này.
Liên quan thắc mắc về trường hợp không uống rượu bia nhưng trong máu vẫn có cồn do bệnh lý hoặc cồn nội sinh, luật sư cho rằng về mặt khoa học, cồn nội sinh là có nhưng hàm lượng rất nhỏ. Trong khi đó, người đã sử dụng rượu bia thì nồng độ cồn trong cơ thể thường cao hơn nhiều lần.
Tuy nhiên, việc viện dẫn cồn nội sinh sẽ khó được chấp nhận nếu cơ quan tố tụng có đủ chứng cứ chứng minh người vi phạm đã sử dụng rượu bia. Khi đó bị cáo phải chấp nhận các chứng cứ đã được điều tra, thu thập.
