Đây sẽ là chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kể từ khi Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo Nhà nước tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016. Trong một thập kỷ qua, quan hệ song phương đã đạt những bước tiến mạnh mẽ trên các lĩnh vực.
Theo số liệu của Cục Hải quan, tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Ấn Độ đạt mức kỷ lục 16,46 tỷ USD trong năm 2025, tăng 10,5% so với năm 2024.
Hai nước đã nhất trí tăng kim ngạch thương mại, đầu tư hai chiều lên 30 tỷ USD vào năm 2030. Hai bên sẽ mở rộng hợp tác về công nghiệp quốc phòng và an ninh, thúc đẩy lĩnh vực khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ lõi, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, khai thác và chế biến đất hiếm, phát triển và đào tạo nhân lực công nghệ thông tin.
Ấn Độ có 378 dự án với tổng vốn đầu tư hơn 1 tỷ USD tại Việt Nam. Các lĩnh vực đầu tư chính của Ấn Độ là năng lượng, chế biến khoáng sản, chế biến nông sản (cà phê, chè, đường), công nghệ thông tin, linh kiện ô tô, dược phẩm, khách sạn và cơ sở hạ tầng.
Mỹ bắn vào hai tàu treo cờ Iran bị tố tìm cách vượt vòng phong tỏa hôm 8-5 - Video: CENTCOM
Theo thông báo trên mạng xã hội X ngày 8-5, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tiêm kích F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ đã vô hiệu hóa hai tàu M/T Sea Star III và M/T Sevda bằng cách "phóng đạn chính xác vào ống khói của các tàu này", ngăn chặn các tàu tiến vào Iran.
Trong những ngày gần đây, Washington đã cưỡng chế chặn 4 tàu treo cờ Iran bị cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa hải quân mà Mỹ áp lên các cảng của Iran.
Trước đó hôm 6-5, tiêm kích F/A-18 khác đã bắn pháo 20mm vào bánh lái và vô hiệu hóa tàu M/T Hasna.
Một ngày trước đó, chiến hạm Mỹ bắn nhiều phát đạn pháo vào buồng động cơ của tàu M/V Touska, sau khi tàu này cố vượt phong tỏa và phớt lờ các cảnh báo. CENTCOM đã yêu cầu thủy thủ đoàn rời khỏi buồng động cơ trước khi tiến hành tấn công, theo AFP.
Sau khi Mỹ - Israel tiến hành không kích Iran hôm 28-2, lực lượng Tehran đã phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.
Sau khi đàm phán Mỹ - Iran tại quốc gia trung gian Pakistan đổ vỡ, Washington đã tuyên bố áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran, bắt đầu từ ngày 13-4.
Các vụ tấn công ngày 8-5 diễn ra trong bối cảnh giới chức Iran cho biết Mỹ và Iran đang tranh luận về đề xuất một trang của Mỹ, đề nghị hai bên mở lại Hormuz và ngừng giao tranh trong 30 ngày trong khi đàm phán thỏa thuận chấm dứt xung đột toàn diện.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vẫn đang chờ phản hồi từ Iran.
Hai Bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản và Philippines ngày 6.5 đã quan sát cuộc phóng hai tên lửa đối hạm Type-88 ở tỉnh Ilocos Norte của Philippines, cách Đài Loan khoảng 400 km. Hai quả tên lửa đã bắn trúng mục tiêu là một tàu hộ vệ Philippines đã ngừng hoạt động ở Biển Đông, khiến tàu bị chìm, theo giới chức.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 6.5 đã lên án cuộc phóng tên lửa Type-88 của Nhật Bản, gọi đó là "một ví dụ nữa về nỗ lực đẩy nhanh quá trình tái quân sự hóa của các lực lượng cánh hữu Nhật Bản".
Cuộc phóng hai tên lửa Type-88 hôm 6.5 là một phần của cuộc tập trận Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) ở Philippines. Tham gia hoạt động quân sự này có quân đội Mỹ, Úc, Philippines và Nhật Bản cũng như các đơn vị từ Pháp, New Zealand và Canada.
Cuộc tập trận Balikatan năm nay kéo dài 19 ngày và dự kết thúc vào ngày 8.5, đã huy động khoảng 17.000 quân nhân, trong đó có cả binh sĩ Nhật Bản lần đầu tiên tham gia trong vai trò chiến đấu.
Ông Yee Kuang Heng, giáo sư về an ninh quốc tế tại Đại học Tokyo, nhận định cuộc phóng tên lửa nhằm đánh chìm tàu "đặc biệt quan trọng vì phòng thủ đảo là mối quan tâm chung của cả Nhật Bản lẫn Philippines".
Một yếu tố quan trọng khác là sự tham gia của Lữ đoàn Triển khai nhanh thủy quân lục chiến của Nhật Bản trong nội dung phản công đổ bộ với lực lượng Mỹ, Philippines và Canada, theo ông Heng.
Ông Heng nhận định với AFP: "Chiến dịch Balikatan 2026 cũng chứng kiến lần đầu tiên thủy phi cơ ShinMaywa US-2 của Nhật Bản được triển khai cho các hoạt động cứu hộ trên biển và y tế, điều này đặc biệt quan trọng do những tuyến đường biển dài trong khu vực".
Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã nỗ lực để có được khả năng "phản công" cũng như tăng chi tiêu quân sự và tăng cường hợp tác an ninh với các đồng minh trong khu vực, trong đó có Philippines, theo AFP.
Vào tháng trước, chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã nới lỏng các quy định tự đặt ra của nước này để cho phép xuất khẩu các thiết bị quân sự sát thương, nhằm giành lấy thị phần lớn hơn trong thị trường toàn cầu đang bùng nổ.
Năm ngoái, tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries của Nhật Bản đã giành được một đơn đặt hàng mang tính bước ngoặt để cung cấp 11 tàu chiến cho hải quân Úc. Thủ tướng Takaichi đã thăm Canberra trong tuần này.
Theo Đài phát thanh và truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) ngày 10-5, phản hồi của Tehran - được chuyển tới nước trung gian Pakistan - tập trung vào việc chấm dứt chiến sự "trên mọi mặt trận, đặc biệt tại Lebanon" cũng như "bảo đảm an ninh hàng hải".
Chia sẻ với Hãng tin IRNA, một nguồn tin am hiểu cho biết theo đề xuất của Iran, giai đoạn đàm phán hiện tại sẽ chỉ tập trung vào việc chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực.
Hiện còn nhiều chi tiết trong phản hồi của Iran chưa được công bố.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cho biết ông kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran vào ngày 8-5. Theo trang The Hill, chính quyền ông Trump đã đề xuất với Tehran một bản ghi nhớ dài một trang.
Tuy nhiên khi thời gian chờ đợi kéo dài, thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran ngày càng lung lay.
Ngày 10-5, các nước tại Trung Đông ghi nhận các vụ tấn công mới bằng máy bay không người lái.
"Chúng tôi sẽ không bao giờ khuất phục trước kẻ thù. Việc nói tới đối thoại hay đàm phán không có nghĩa là đầu hàng hay rút lui" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên nền tảng X vào ngày 10-5.
Cùng ngày, Hãng tin IRNA tường thuật ông Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, đã gặp Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và trình bày báo cáo về mức độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang Iran.
Trong cuộc gặp, ông Abdollahi khẳng định quân đội Iran đã chuẩn bị đầy đủ để đối phó với các "hành động thù địch" từ Mỹ và Israel, song bản tin không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc gặp.
Ông đã nhận được "những chỉ thị và định hướng mới nhằm tiếp tục các chiến dịch để đối đầu với kẻ thù".
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Trung Quốc tuần tới, áp lực nhằm sớm khép lại cuộc chiến giữa Mỹ - Iran ngày càng gia tăng, khi cuộc xung đột đã châm ngòi cho khủng hoảng năng lượng toàn cầu và đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn với kinh tế thế giới.
