Một sự dịch chuyển âm thầm nhưng mang tính bước ngoặt đang diễn ra ở cực nam Tổ quốc. Cà Mau không còn đi theo quỹ đạo quen thuộc dựa vào khai thác tài nguyên biển, mà chủ động “viết lại” cấu trúc phát triển. Từ cách nhìn, cách nghĩ đến cách làm, mọi yếu tố đều được đặt lại trong một trục mới: kinh tế biển hiện đại, xanh và có giá trị gia tăng cao.
Với 3 mặt giáp biển, đường bờ biển dài hơn 310 km và vùng đặc quyền kinh tế rộng trên 120.000 km2, Cà Mau từ lâu đã sở hữu nền tảng tự nhiên hiếm có. Đội tàu khai thác hơn 5.200 chiếc với tổng công suất vượt 800.000 CV, tạo sinh kế cho khoảng 40.000 – 50.000 lao động, cùng hơn 80 nhà máy chế biến thủy sản công suất gần 500.000 tấn mỗi năm, đã định hình một “trục cứng” cho kinh tế biển địa phương.
Cái mới của Cà Mau nằm ở việc chuyển từ “nhiều” sang “chất”. Thay vì gia tăng sản lượng theo chiều rộng, tỉnh đang tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị, kết nối khai thác – nuôi trồng – chế biến – xuất khẩu thành một hệ sinh thái kinh tế đồng bộ, thay cho những mắt xích rời rạc trước đây.
Trong cấu trúc mới này, hạ tầng nghề cá không còn là điểm yếu. Sáu cảng cá hiện hữu, đặc biệt là Sông Đốc, Rạch Gốc và Gành Hào, được xác định là các điểm chiến lược để xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác – điều kiện then chốt để tham gia sâu vào thị trường quốc tế và tiến trình gỡ thẻ vàng IUU.
Cùng với đó là một thay đổi mang tính nền tảng: quản trị. Việc giám sát 100% tàu cá qua hệ thống hành trình không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là dấu hiệu cho thấy nghề cá Cà Mau đang chuyển từ khai thác tự phát sang quản lý có kiểm soát. Khi dữ liệu thay thế kinh nghiệm cảm tính, kinh tế biển bắt đầu vận hành theo logic của một ngành kinh tế hiện đại.
Một điểm khác biệt trong cách tiếp cận của Cà Mau là đặt môi trường vào trung tâm, thay vì coi đó là yếu tố “đi kèm”. Kế hoạch mở rộng khu bảo tồn biển lên 53.600 ha, kết hợp xây dựng rạn san hô nhân tạo và phục hồi thảm cỏ biển, cho thấy địa phương không lựa chọn con đường phát triển ngắn hạn. Ở đây, bảo tồn không tách rời phát triển. Khi nguồn lợi thủy sản được phục hồi, chuỗi giá trị kinh tế biển sẽ ổn định hơn; đồng thời các khu bảo tồn mở ra không gian mới cho du lịch sinh thái cộng đồng.
Đáng chú ý, cách làm không dừng ở chính sách. Cà Mau đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân hiểu rằng tuân thủ quy định chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của mình. Khi người dân trở thành chủ thể, các quy định không còn là mệnh lệnh hành chính mà chuyển thành động lực nội sinh.
Nếu thủy sản là nền tảng thì năng lượng tái tạo đang nổi lên như trụ cột thứ hai. Với tốc độ gió trung bình 6,5 – 7 m/giây và hơn 2.500 giờ nắng mỗi năm, vùng ven biển Cà Mau hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối.
Các dự án Tân Thuận, Hòa Bình 1, Khai Long đang dần hình thành một hành lang năng lượng xanh dọc bờ biển. Đây không chỉ là bổ sung ngành nghề mà là bước chuyển cấu trúc của nền kinh tế, nơi năng lượng trở thành sản phẩm xuất khẩu. Tỉnh đã đặt ra lộ trình cụ thể đến năm 2031 đạt 2.000 MW, năm 2035 đạt 3.000 MW và hướng tới 5.000 MW vào năm 2040. Những con số này cho thấy “tham vọng” vượt ra ngoài phạm vi địa phương, đưa Cà Mau trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực ĐBSCL.
Không dừng lại ở sản xuất điện, Cà Mau còn định hướng phát triển các ngành công nghiệp mới như hydrogen và amoniac xanh – những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và tiềm năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Điểm then chốt nằm ở sự kết hợp giữa năng lượng và công nghiệp. Khi nguồn điện được sản xuất tại chỗ, các khu công nghiệp ven biển sẽ có lợi thế cạnh tranh về chi phí và tính bền vững, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn vùng.
Sự thay đổi lớn nhất của Cà Mau không chỉ ở kinh tế, mà ở tư duy phát triển. Từ một địa danh thường được gắn với hình ảnh “điểm tận cùng”, tỉnh đang xác lập lại vị thế “địa đầu cực nam” – cửa ngõ mở ra biển lớn và giao thương. Ông Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, khẳng định kinh tế biển chính là “nguồn lực chiến lược” để đưa Cà Mau trở thành trung tâm động lực của vùng ĐBSCL. Trọng tâm là hiện đại hóa toàn diện ngành thủy sản, giữ vững vị trí trung tâm ngành tôm quốc gia, đồng thời phát triển năng lượng sạch và quản lý tài nguyên biển bền vững gắn với biến đổi khí hậu.
Nhìn tổng thể, chiến lược của Cà Mau đang hình thành một cấu trúc rõ ràng: thủy sản là nền tảng, năng lượng là động lực, còn tư duy là yếu tố dẫn dắt. Mọi bước đi đều gắn với quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo. Điều này cho thấy kinh tế biển không chỉ là câu chuyện tăng trưởng, mà còn là trách nhiệm giữ gìn không gian sinh tồn của quốc gia.
Từ một vùng đất “bị nhìn nhận” là xa xôi, Cà Mau đang chuyển mình thành trung tâm kinh tế biển năng động, hiện đại và bền vững. Hình ảnh “mũi thuyền cực nam” không còn chỉ là biểu tượng địa lý, mà trở thành biểu tượng của một hành trình phát triển mới – nơi giá trị được tạo ra từ chính cách nghĩ, cách làm và khát vọng vươn ra biển lớn.
Ngày 25.4, Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế TGAC tổ chức lễ sơ kết hoạt động 6 tháng (từ ngày 25.10.2025 - 25.4.2026) và lễ kỷ niệm 1 năm thành lập.
Theo ông Huỳnh Quốc Nguyên, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế TGAC (gọi tắt là TGAC), ngay từ đầu trung tâm đi theo định hướng "hiện đại - chuyên nghiệp - nhân văn - hội nhập quốc tế".
Trong 6 tháng hoạt động gần nhất, TGAC đã tiếp nhận gần 70 hồ sơ đăng ký và chính thức kết nạp 45 trọng tài viên, hình thành một đội ngũ trọng tài viên gồm luật sư, luật gia, chuyên gia pháp lý và kinh tế có kinh nghiệm thực tiễn. TGAC đã thụ lý và giải quyết các vụ tranh chấp có giá trị lớn.
"Trong lĩnh vực trọng tài, uy tín không đến từ quy mô, mà đến từ chất lượng từng vụ việc cụ thể. Vì vậy, việc xây dựng lộ trình phát triển năng lực bài bản cho đội ngũ trọng tài viên được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của TGAC", ông Nguyên nói.
Ngày 16.1, Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế Tiền Giang (TGAC) được đổi tên thành Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế TGAC (TGAC). Trung tâm cũng chuyển địa chỉ trụ sở từ 302/1 khu phố Cá, thị trấn Tân Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang (cũ) về địa chỉ mới tại ấp Tân Phong, xã Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp.
Ngoài ra, TGAC đã thành lập 4 chi nhánh tại các địa bàn trọng điểm gồm: TP.HCM, Đà Nẵng, Đồng Nai và Vĩnh Long.
TGAC không chỉ hoạt động chuyên môn mà còn tham gia hỗ trợ đồng bào miền Trung bị thiên tai, trao quà cho người dân khó khăn, học bổng cho học sinh và đóng góp cho Bệnh viện Nhi đồng 1.
Trong dịp này, trung tâm đã trao quà "Bữa sáng cho em" đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 và trao học bổng cho 70 em học sinh tại TP.HCM.
Theo luật Trọng tài thương mại, thẩm quyền giải quyết các tranh chấp của trọng tài gồm: tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại; tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó ít nhất một bên có hoạt động thương mại; tranh chấp khác giữa các bên mà pháp luật quy định được giải quyết bằng trọng tài.
Nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài là phải tôn trọng thỏa thuận của các bên nếu thỏa thuận đó không vi phạm điều cấm và trái đạo đức xã hội. Trọng tài viên phải độc lập, khách quan, vô tư và tuân theo quy định của pháp luật.
Các bên tranh chấp đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ. Hội đồng trọng tài có trách nhiệm tạo điều kiện để họ thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình. Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài được tiến hành không công khai, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Phán quyết trọng tài là chung thẩm.
Hà Nội và Tây Bắc Bộ từ chiều nay đã có mưa rào, một số nơi có giông, sấm sét, nhiệt độ phổ biến 29-32 độ C.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, khoảng trưa và chiều mai (3/5), không khí lạnh bắt đầu ảnh hưởng đến vùng núi và Đông Bắc Bộ, sau đó lan rộng ra Bắc Trung Bộ và một số nơi ở Tây Bắc Bộ, Trung Trung Bộ. Gió trên đất liền chuyển hướng đông bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4.
Từ chiều tối và đêm 3/5, Đông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời chuyển mát, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 20-23 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ; Bắc Trung Bộ 21-24 độ. Trong đợt không khí lạnh này, Hà Nội có mưa vừa và giông, cục bộ mưa rất to, nhiệt độ thấp nhất 21-23 độ C.
Cơ quan khí tượng cảnh báo ngày và đêm 3/5, Bắc Bộ và Thanh Hóa mưa giông, lượng mưa phổ biến 20-40 mm, có nơi trên 90 mm. Từ chiều 3/5 đến sáng 4/5, khu vực từ Nghệ An đến Huế có mưa rào và giông rải rác, cục bộ mưa to trên 50 mm.
Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại cây cối, nhà cửa, công trình hạ tầng, đồng thời có thể gây lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi và ngập úng tại khu vực trũng thấp.
Trên biển, từ chiều tối và đêm 3/5, vịnh Bắc Bộ có gió đông bắc mạnh dần lên cấp 5-6, giật cấp 7, sóng cao 1,5-2,5 m, biển động. Từ gần sáng 4/5, vùng biển phía đông bắc của Bắc Biển Đông có gió đông bắc cấp 6, giật cấp 7-8, sóng cao 2-3 m, biển động, ảnh hưởng đến hoạt động tàu thuyền.
Ngày 9-5, đoàn công tác của Văn phòng Chủ tịch nước kiểm tra công tác đặc xá tại trại giam Tống Lê Chân (xã Minh Đức, TP Đồng Nai).
Đoàn công tác do ông Cấn Đình Tài - Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Ủy viên Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026 - làm trưởng đoàn. Đại tá Nguyễn Bá Nam - Giám thị trại giam Tống Lê Chân - cùng lãnh đạo ban giám thị tiếp và làm việc với đoàn kiểm tra.
Theo đó, đoàn công tác đã kiểm tra nơi niêm yết tài liệu về công tác đặc xá, kiểm tra cơ sở vật chất tại phân trại số I, trực tiếp nắm tình hình, hỏi chuyện các phạm nhân đang lao động, các phạm nhân được đề nghị đặc xá và không được đề nghị đặc xá lần này.
Đồng thời động viên các phạm nhân chấp hành tốt quy định về giam giữ, cải tạo tốt để hưởng sự khoan hồng của pháp luật.
Theo báo cáo, trại giam Tống Lê Chân hiện có 3.252 phạm nhân (2.518 nam và 734 nữ). Qua xem xét, có 108 phạm nhân đủ điều kiện được đề nghị đặc xá năm 2026 (chiếm tỉ lệ 3,32%).
Trong đó có 4 phạm nhân là đối tượng trong các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi chỉ đạo.
Số phạm nhân đề nghị đặc xá đợt này đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là tiền, bồi thường thiệt hại, án phí hoặc nghĩa vụ dân sự khác. Đặc biệt, không có đơn thư khiếu nại về công tác đặc xá tại trại giam Tống Lê Chân.
Ngoài ra, trại giam đã mở lớp tái hòa nhập cộng đồng đối với 100% phạm nhân trong diện đề nghị đặc xá học tập.
Thực hiện quyết định của TAND TP Đồng Nai, sáng cùng ngày, trại giam Tống Lê Chân đã công bố quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện cho 5 phạm nhân. Cả 5 phạm nhân này đều nằm trong diện đặc xá.
Kết luận buổi làm việc, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đánh giá cao và ghi nhận sự cố gắng, tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm toàn thể cán bộ, chiến sĩ trại giam Tống Lê Chân trong việc triển khai Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026.
Ông Tài đề nghị lãnh đạo các trại giam tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương trong việc rà soát, bổ sung hồ sơ theo yêu cầu, đảm bảo trình Chủ tịch nước ký quyết định đặc xá đúng tiến độ, đúng đối tượng.
Đồng thời sớm xây dựng kế hoạch công bố quyết định đặc xá và đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa nhân đạo, khoan hồng của chính sách đặc xá, góp phần nâng cao ý thức cải tạo của phạm nhân.
Ông đề nghị trại giam Tống Lê Chân thời gian tới tiếp tục rà soát các trường hợp có yếu tố phức tạp, thuộc diện vụ án tham nhũng, tiêu cực, có nghĩa vụ dân sự lớn… Ông lưu ý hồ sơ phải bảo đảm đúng người, đúng điều kiện, đúng trình tự, đúng tài liệu, đúng thẩm quyền; đồng thời quan tâm đến công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá…
Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai công tác đặc xá cũng đã được đoàn công tác ghi nhận để tiếp tục phối hợp, tham mưu cho Chủ tịch nước trong các đợt đặc xá tiếp theo.
