Giữa TP.HCM năng động, nơi nhịp sống luôn hối hả, vẫn còn những phận đời lặng lẽ bị bỏ quên phía sau: người không nơi nương tựa, trẻ em cơ nhỡ, bệnh nhân tâm thần… Với họ, việc không có thẻ căn cước, giấy khai sinh là thiếu sót về thủ tục và là rào cản khiến họ khó tiếp cận y tế, giáo dục hay các chính sách an sinh cơ bản.
Trong không gian lặng lẽ của Trung tâm Điều dưỡng tâm thần Tân Định (xã Bắc Tân Uyên, TP.HCM), những tấm thẻ căn cước và giấy khai sinh lần lượt được trao tận tay người nhận. Với nhiều người, đó không chỉ là giấy tờ, mà là lần đầu tiên trong đời họ có một cái tên được xác nhận chính thức.
Tại trung tâm này, 99 trường hợp đặc thù đã được trao giấy khai sinh, 31 người được cấp thẻ căn cước, và 99 hồ sơ khác được tiếp nhận ngay tại chỗ. Trong số những người được trao thẻ căn cước lần này, có ông Đỗ Văn Huệ (68 tuổi), người đã gắn bó với trung tâm suốt 13 năm.
Được đại diện cho gần 1.500 bệnh nhân chia sẻ trong ngày đặc biệt, ông không giấu được sự xúc động. “Tôi chưa từng nghĩ có ngày mình có đầy đủ giấy tờ, có tên tuổi rõ ràng như hôm nay…”, ông Huệ nghẹn lại.
Với ông Huệ và nhiều người ở đây, tấm thẻ căn cước, giấy khai sinh không chỉ là giấy tờ, mà là lần đầu tiên họ được công nhận, được gọi đúng tên, được sống với đầy đủ quyền lợi của một công dân.
Ông Huệ gửi lời cảm ơn đến lực lượng Công an TP.HCM và các cán bộ trung tâm, những người đã âm thầm đồng hành, chăm sóc và giúp họ tìm lại chính mình sau nhiều năm lặng lẽ.
Đằng sau những con số ấy là một quá trình xác minh kéo dài, tỉ mỉ và đầy kiên nhẫn. Ông Nguyễn Văn Vũ, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết giấy khai sinh là nền tảng pháp lý đầu tiên để xác lập quyền công dân.
“Với những người ở đây, đó không chỉ là một thủ tục hành chính, mà là cánh cửa mở ra cơ hội được chăm sóc, được bảo vệ và được thừa nhận”, ông Vũ nói.
Theo thượng tá Võ Hồng Bào, Phó trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06 Công an TP.HCM), việc xác lập danh tính cho các trường hợp đặc thù là một “bài toán khó”. Nhiều người không có giấy tờ gốc, thông tin rời rạc, thậm chí không thể tự khai báo. Mỗi hồ sơ là một hành trình lần tìm lại danh tính từ những manh mối rất nhỏ.
“Đây là quá trình đòi hỏi sự thận trọng, chính xác và kiên trì. Hiện tại, trung tâm vẫn còn hơn 500 trường hợp cần tiếp tục xác minh”, thượng tá Võ Hồng Bào cho biết.
Phía sau sự kiện trao giấy tờ là nỗ lực phối hợp giữa công an, ngành tư pháp, y tế và chính quyền địa phương. Không chỉ dừng lại ở việc cấp giấy, các đơn vị còn đặt mục tiêu lâu dài: đảm bảo mọi người dân, kể cả những hoàn cảnh đặc biệt nhất, đều có đầy đủ quyền lợi cơ bản.
Những tấm thẻ căn cước nhỏ bé ấy mang ý nghĩa rất lớn lao: trả lại tên, trả lại quyền công dân, và mở ra cơ hội để những con người từng bị lãng quên được bước trở lại với cuộc sống đúng nghĩa.
Kết thúc buổi lễ, lãnh đạo Sở Tư pháp đề nghị các đơn vị không dừng lại ở con số 99. Đối với những trường hợp vướng mắc, Sở Tư pháp sẽ luôn đồng hành, tháo gỡ kịp thời để “trả lại tên” cho tất cả những phận đời còn lại tại đây, giúp họ sớm được tiếp cận đầy đủ các chế độ chăm sóc của nhà nước.
Sáng 5.5, lực lượng Công an TP.HCM phối hợp Công an phường Đông Hòa phong tỏa, khám nghiệm hiện trường, làm rõ nguyên nhân tử vong của một người đàn ông trên đường ĐT 743A.
Danh tính người tử vong được cơ quan chức năng xác định là ông Đ.V.D (60 tuổi), một người dân địa phương.
Thông tin ban đầu, khoảng 2 giờ sáng cùng ngày, người dân lưu thông qua giao lộ ĐT 743A - Lồ Ô (phường Đông Hòa) phát hiện một người đàn ông nằm bất tỉnh. Khi lực lượng chức năng đến, xác định nạn nhân đã tử vong.
Tại hiện trường, cơ thể nạn nhân có nhiều vết thương, có dấu hiệu va đập. Một số vật dụng cá nhân văng xa. Trên mặt đường, ghi nhận có một số vết xước dài.
Bước đầu, lực lượng chức năng ghi vấn nạn nhân bị một phương tiện tông trúng khi đang đi bộ. Tuy nhiên, phương tiện này hiện không có mặt tại hiện trường.
Công an TP.HCM đang trích xuất camera, truy tìm phương tiện liên quan, làm rõ nguyên nhân vụ việc người đàn ông tử vong.
Những ngày gần đây, tại công viên chuyên đề nằm trong Khu lưu niệm đồng bào, cán bộ, chiến sĩ, học sinh miền Nam tập kết ra Bắc ở phường Sầm Sơn, nhiều công nhân đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống khung rạp, mái che, lưới chắn và các hạng mục phụ trợ cho 20 sân pickleball.
Hiện toàn bộ sân pickleball đã hoàn thành phần sơn nền, kẻ vạch và cơ bản định hình khu vực thi đấu. Mái che đang được gấp rút triển khai để phục vụ các giải thể thao trong khuôn khổ chương trình khai trương lễ hội du lịch biển Sầm Sơn năm 2026, diễn ra ngày 25/4.
"Trước đây người dân rất mong khu này có sân bóng đá hoặc khu thể thao mở để thanh thiếu niên sinh hoạt. Nay gần như toàn bộ diện tích lại làm sân pickleball nên nhiều người thấy hụt hẫng", anh Nguyễn Thanh Tâm, ở phường Sầm Sơn, nói.
Theo phản ánh của người dân, nhiều năm qua phường Quảng Tiến cũ luôn thiếu sân bóng đá cộng đồng. Mỗi dịp tổ chức giải bóng đá phong trào, địa phương phải thuê sân ở khu vực lân cận. Vì vậy, khi công viên chuyên đề được triển khai, nhiều người kỳ vọng nơi đây sẽ trở thành không gian thể thao phục vụ đông đảo cư dân.
Lý giải việc này, lãnh đạo UBND phường Sầm Sơn cho biết việc điều chỉnh công năng công viên chuyên đề đã được thực hiện từ trước khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (trước 1/7/2025). Năm 2025, địa phương từng dự kiến tổ chức giải pickleball quy mô quốc gia nên đã lựa chọn phương án xây dựng nhiều sân phục vụ thi đấu và khai thác lâu dài. Tuy nhiên, kế hoạch sau đó phải tạm dừng do thay đổi mô hình quản lý hành chính.
Việc cho thuê mặt bằng tại công viên chuyên đề làm sân pickleball nhằm khai thác hết công năng sử dụng của công trình, đồng thời tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương, theo lãnh đạo phường Sầm Sơn.
Công viên chuyên đề là hạng mục đầu tư công, thuộc Khu lưu niệm đồng bào, cán bộ, chiến sĩ, học sinh miền Nam tập kết ra Bắc, nằm ven sông Mã tại phường Sầm Sơn. Dự án được UBND tỉnh phê duyệt năm 2021, tổng vốn đầu tư gần 255 tỷ đồng, gồm nhiều hạng mục như tượng đài con tàu tập kết, nhà trưng bày, phù điêu hình cánh cung, khu lán trại tái hiện lịch sử, con đường ký ức và công viên chuyên đề.
Rộng hơn 2,3 ha, công viên chuyên đề là một phần của khu C, nằm giáp khu vực nghĩa địa Mã Tây. Theo quyết định phê duyệt ban đầu, phân khu này gồm nhà dịch vụ, bãi đỗ xe, khu vui chơi thể thao với sân bóng rộng khoảng 4.000 m2, sân luyện tập thể thao, khu trưng bày chuyên đề lịch sử văn hóa nghệ thuật ngoài trời, cây xanh, vườn dạo và đồi tiểu cảnh.
Tuy nhiên, đến tháng 3/2025, UBND TP Sầm Sơn đã điều chỉnh thiết kế thi công. Sân bóng đá cỏ nhân tạo và sân đất nện luyện tập được chuyển thành cụm sân luyện tập đa năng với kết cấu nền bêtông nhựa, cấp phối đá dăm, lớp chống thấm và sơn phủ nhiều lớp.
Trên thực tế, hạng mục này tiếp tục được triển khai thành 20 sân pickleball riêng biệt, chiếm khoảng 2/3 tổng diện tích trong công viên chuyên đề.
Lãnh đạo phường Sầm Sơn cho biết sắp tới địa phương sẽ tổ chức đấu giá quyền khai thác khu vực này nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, đồng thời phục vụ hoạt động du lịch và thể thao quanh năm.
Đến đầu tháng 3, UBND TP Cần Thơ đã ban hành ba quyết định phê duyệt phương án xử lý 684 cơ sở nhà, đất dôi dư. Trong đó, 78 cơ sở được tiếp nhận từ các cơ quan Trung ương để quản lý, sử dụng và khai thác theo quy định.
Theo phương án, thành phố giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, xử lý và khai thác 137 cơ sở là trụ sở các sở, ngành sau sáp nhập cùng các cơ sở tiếp nhận từ Trung ương. Một cơ sở được chuyển cho Sở Tài chính quản lý, sử dụng.
Ngoài ra, 546 nhà, đất dôi dư được chuyển giao cho UBND các xã, phường quản lý theo địa giới hành chính mới nhằm phù hợp thẩm quyền địa phương và nâng cao hiệu quả khai thác tài sản công.
Tuy nhiên, tiến độ xử lý còn chậm. Đến nay, mới có 5 xã, phường gồm Đại Thành, Trung Nhứt, Châu Thành, Mỹ Tú và Lai Hòa gửi phương án xử lý đối với 25 cơ sở nhà, đất. Nhiều địa phương còn lại chưa hoàn tất phương án xử lý.
Việc tiếp nhận tài sản công dôi dư cũng gặp nhiều khó khăn. Sở Tài chính đã phối hợp bàn giao 96 cơ sở cho Trung tâm Phát triển quỹ đất, song đơn vị này mới tiếp nhận hoàn chỉnh 49 cơ sở, số còn lại vẫn trong quá trình đo đạc, xác định vị trí thực tế.
Nguyên nhân chủ yếu do hồ sơ pháp lý về đất đai, công trình và trang thiết bị chưa đầy đủ, thiếu cơ sở xác định hiện trạng và giá trị tài sản. Một số cơ sở chuyển giao cũng chưa thuộc chức năng quản lý của Trung tâm Phát triển quỹ đất nên phát sinh vướng mắc trong xử lý.
Tại buổi làm việc ngày 15/5, ông Lê Quang Tùng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, nhấn mạnh việc quản lý, sắp xếp và khai thác hiệu quả tài sản công dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy là nhiệm vụ cần đặc biệt quan tâm nhằm tránh lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước.
Theo ông Tùng, qua khảo sát thực tế tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực Hậu Giang và Sóc Trăng cũ, nhiều trụ sở và nhà đất sau sắp xếp vẫn chưa được khai thác hiệu quả, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nếu chậm xử lý.
Theo yêu cầu của Trung ương, TP Cần Thơ phải hoàn thành phương án xử lý tài sản công dôi dư trước ngày 30/6 và phấn đấu hoàn tất việc sắp xếp, xử lý trước ngày 31/12.
"Các cơ quan chức năng cần rà soát, kiểm đếm, phân loại tài sản; xây dựng phương án xử lý phù hợp với từng loại hình và điều kiện thực tế", ông Tùng nói.
Bí thư Thành ủy Cần Thơ cũng lưu ý việc xử lý tài sản dôi dư cần gắn với nhu cầu sử dụng thực tế, tránh áp dụng máy móc. Nhiều trụ sở cũ của các sở, ngành có kết cấu đặc thù, khó chuyển đổi sang mục đích y tế hoặc giáo dục nên cần nghiên cứu phương án khai thác phù hợp hơn.
Sau khi hợp nhất với Sóc Trăng và Hậu Giang, TP Cần Thơ trực thuộc Trung ương có 103 xã, phường, diện tích hơn 6.360 km2, đứng thứ ba miền Tây và thứ 19 cả nước, dân số gần 4,2 triệu người.
