Tuy nhiên, điều kiện để được hưởng các chính sách miễn giảm học phí chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ (nghiên cứu sinh) không đơn giản.
Mới đây, ĐH Bách khoa Hà Nội tuyển 145 nghiên cứu sinh (NCS) ở 27 ngành cho năm 2026. Trong đó, ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa tuyển 25 học viên, kỹ thuật cơ điện tử 15 học viên, khoa học máy tính 10 học viên, kỹ thuật máy tính 10 học viên… Từ năm học này, trường sẽ cấp học bổng tương đương học phí khoảng 80-100 triệu đồng cho NCS trúng tuyển.
Trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, một số đơn vị cũng đã và sẽ áp dụng chính sách hỗ trợ tài chính tương tự cho người học tiến sĩ. PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết nhiều năm nay trường áp dụng chính sách hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí cho NCS trúng tuyển.
Theo đó, NCS toàn thời gian được miễn 100% học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí theo mức 10 triệu đồng/tháng, được bố trí không gian làm việc và tham gia các hoạt động chuyên môn tại khoa; áp dụng cho tất cả NCS. “Chính sách này bắt đầu triển khai từ năm 2020 nhằm thu hút các NCS xuất sắc tham gia học tập tại trường. Trong thời gian tới, trường sẽ tiếp tục rà soát và điều chỉnh để tăng cường thu hút nhiều hơn NCS, đặc biệt từ nước ngoài, tham gia học tập tại trường”, PGS Anh Vũ cho hay.
Thời gian tới, Trường ĐH Khoa học sức khỏe (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng tiếp tục triển khai nhiều định hướng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo sau ĐH. Một trong những ưu tiên quan trọng là phát triển các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, tạo điều kiện để học viên tiếp cận tri thức khoa học quốc tế và mở rộng hợp tác học thuật. Đồng thời trường đang xây dựng chủ trương hỗ trợ học phí và chi phí nghiên cứu cho NCS, bác sĩ nội trú cũng như các trình độ đào tạo sau đại học khác nhằm khuyến khích đội ngũ bác sĩ trẻ và nhà khoa học trẻ tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu. PGS-TS Phạm Anh Vũ Thụy, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết từ năm nay trường bắt đầu miễn học phí cho tất cả NCS học tập tại trường. Sắp tới, trường sẽ công bố một số điều kiện liên quan đến chương trình, nghiên cứu và thời gian học.
Năm 2026, Trường ĐH Luật TP.HCM dự kiến triển khai nhiều chính sách hỗ trợ lớn đối với NCS. Cụ thể, với chính sách nội bộ, NCS được hỗ trợ toàn bộ học phí trong 3 năm (dự kiến 200 triệu đồng). Sau khi hoàn thành chương trình, NCS tiếp tục được hỗ trợ 100% học phí (dự kiến 200 triệu đồng). Như vậy, cán bộ giảng viên nhà trường khi học tiến sĩ luật sẽ được trường hỗ trợ tương đương 2 lần học phí (khoảng 400 triệu đồng/người). Về chính sách xét tuyển NCS toàn thời gian, người học được hỗ trợ 100% học phí, hỗ trợ thu nhập hằng tháng, tham gia các hoạt động khoa học công nghệ và tham gia giảng dạy cùng các hoạt động liên quan. Theo đại diện trường, chính sách có tính khuyến khích cao, góp phần giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để người học tập trung vào nghiên cứu.
Bên cạnh đó, nhiều cơ sở đào tạo ĐH cũng công bố chương trình học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí cho NCS có điều kiện.
Trường ĐH Tôn Đức Thắng có chương trình học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí chương trình tiến sĩ, áp dụng cho toàn bộ NCS sau khi nhập học, nhưng có điều kiện cụ thể. Chẳng hạn, để được nhận học bổng 100% học phí toàn khóa, NCS nhóm ngành khoa học tự nhiên – kỹ thuật cần công bố 2 bài báo khoa học thuộc cơ sở dữ liệu WoS, trong đó ít nhất 1 bài báo khoa học WoS hạng 5 trở lên, là tác giả ghi tên đầu và/hoặc tác giả gửi bài/liên hệ. Với nhóm ngành khoa học xã hội, cần công bố 1 bài báo thuộc cơ sở dữ liệu WoS hạng 10 trở lên và 1 bài báo Scopus, là tác giả ghi tên đầu và/hoặc tác giả gửi bài/liên hệ. Ngoài học bổng, NCS có thể nộp đơn xin hỗ trợ sinh hoạt phí theo từng năm học trong thời gian đào tạo chuẩn, với mức 8 triệu đồng/tháng. Một trong các điều kiện là NCS phải làm việc toàn thời gian và thực hiện ít nhất 2 trong các hoạt động dưới sự phân công và giám sát của trường.
Trường ĐH Bách khoa TP.HCM lần đầu tiên có chính sách mới trong đào tạo tiến sĩ gồm trả lương và hỗ trợ học phí cho NCS. Trường thông báo tuyển dụng nghiên cứu viên toàn thời gian, đồng thời là NCS chương trình đào tạo tiến sĩ với chế độ đãi ngộ và trả lương hấp dẫn cùng chính sách hỗ trợ về học phí. Theo đó, ứng viên trúng tuyển sẽ làm việc theo vị trí nghiên cứu viên, đồng thời tham gia chương trình đào tạo tiến sĩ của Trường ĐH Bách khoa TP.HCM. Trong thời gian công tác, nghiên cứu viên được hưởng lương và các chế độ khác theo vị trí việc làm cũng như các quyền lợi của người lao động theo quy định hiện hành (tối đa là 3 năm tính từ thời gian hoàn thành thử việc). Song song đó, nghiên cứu viên được hỗ trợ 50% học phí chương trình đào tạo tiến sĩ, các trường hợp có thành tích đặc biệt có thể được xem xét hỗ trợ 100% học phí.
Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM hiện chỉ tuyển sinh chương trình NCS kết hợp trợ giảng/giảng viên (Teaching Assistantship Program) cho khoa Công nghệ thông tin, với các ngành: khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo và hệ thống thông tin. NCS được trường miễn 100% học phí chương trình tiến sĩ (78.625.000 đồng/năm cho năm học 2025-2026). Bên cạnh đó, NCS còn được hưởng các chế độ phúc lợi như nhân viên chính thức của trường, gồm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các quyền lợi khác, đảm bảo sự ổn định trong suốt quá trình học tập và công tác. Trong đó, riêng lương cơ bản của trợ giảng theo quy định nhà trường từ khoảng 7 triệu đồng/tháng; thù lao giảng dạy tùy vào số tiết giảng dạy thực tế.
Tất cả NCS trúng tuyển vào Trường ĐH Văn Lang đều có thể đăng ký ứng tuyển nhận học bổng đến 100% học phí toàn khóa. NCS cần cam kết thực hiện đúng tiến độ đào tạo được thể hiện trong Kế hoạch học tập, nghiên cứu toàn khóa căn cứ theo quyết định công nhận trúng tuyển; cam kết nghiên cứu và công bố khoa học vượt chuẩn điều kiện đầu ra tiến sĩ. Nếu học viên không thực hiện đúng cam kết thì có thể bị thu hồi hoặc hoàn lại học bổng, tùy theo mức độ.
Trong khi đó, nhiều trường hiện chỉ áp dụng miễn học phí với cán bộ, giảng viên của trường khi học tiến sĩ. Ví dụ, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM hỗ trợ 50% học phí (nếu học tại trường) hoặc 40% học phí (nếu học tại cơ sở đào tạo khác trong hệ thống); sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ sẽ được thưởng 100 triệu đồng. Nếu học ngoài hệ thống, giảng viên được miễn giảm 100 tiết chuẩn nghiên cứu khoa học/năm, lãnh đạo được miễn giảm 50 tiết chuẩn nghiên cứu khoa học/năm trong 4 năm kể từ khi trúng tuyển NCS; sau khi hoàn thành chương trình cũng được thưởng 100 triệu đồng. Trường hợp học tiến sĩ ở nước ngoài sẽ được hỗ trợ tìm kiếm học bổng, hỗ trợ bảo hiểm xã hội trong thời gian học và được thưởng 200 triệu đồng sau khi nhận bằng. Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm Truyền thông nhà trường, cho biết chính sách nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong hệ thống giáo dục ĐH.
Giải Lê Quý Đôn trên ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ năm học 2025 -2026 do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM phối hợp với báo Tuổi Trẻ tổ chức. Cuộc thi năm nay quy tụ hơn 416.000 bài dự thi của học sinh đến từ 140 trường THCS trên địa bàn TP.HCM.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Bảo Quốc - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - cho rằng vòng chung kết năm nay không chỉ là một sân chơi học thuật quen thuộc dành cho học sinh, mà còn là môi trường trải nghiệm thực tế, giúp các em mở rộng kiến thức, rèn luyện tư duy và tích lũy thêm những kỹ năng ngoài phạm vi sách giáo khoa.
Trong bối cảnh triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh trở nên rõ ràng và sớm hơn. Khi bước vào lớp 10, các em không chỉ học các môn bắt buộc mà còn phải lựa chọn tổ hợp môn học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng tương lai của bản thân.
“Tôi đánh giá cao ý nghĩa của các sân chơi này khi tạo cơ hội để học sinh thử - trải nghiệm - khám phá chính mình thông qua các môn học như ngữ văn, toán, tiếng Anh và các hoạt động tư duy liên môn.
Qua đó, các em không chỉ củng cố kiến thức mà còn dần hình thành câu trả lời cho những câu hỏi quan trọng như Tôi là ai?, Tôi phù hợp với điều gì? và Tôi sẽ trở thành người như thế nào trong tương lai?”, ông Quốc nói.
Theo thống kê của ban tổ chức, rất nhiều trường đã gửi bài tham gia giải với số lượng vượt trội như Trường THCS Nguyễn Trãi (phường An Hội Đông): hơn 22.000 bài, THCS An Phú Đông (phường An Phú Đông): gần 12.000 bài.
Trường THCS Nguyễn An Ninh (phường Tam Thắng) lần đầu tham gia nhưng đã rất hào hứng và tích cực nộp bài đúng hạn với số lượng gần 4.000 bài.
Từ con số này, ban giám khảo đã chọn ra 656 em tham gia đạt điểm số cao nhất để tham dự vòng thi chung kết.
Đặc biệt năm nay, khi TP.HCM mở rộng địa giới hành chính, cuộc thi có 12 em đến từ phường Tam Thắng và Phước Thắng (Vũng Tàu cũ), 10 em đến từ phường Dĩ An, Lái Thiêu, Đông Hòa, Thủ Dầu Một (Bình Dương cũ) có mặt ở vòng chung kết.
Với chủ đề "Khám phá bản thân, định hướng nghề nghiệp tương lai", đề thi vòng chung kết có nhiều gợi mở giúp học sinh tự tìm thấy những điểm mạnh của bản thân, vẽ ra những con đường phù hợp với riêng mình để chinh phục ước mơ nghề nghiệp trong 10 năm tới.
Ngoài ra với tiêu chí "chơi mà học", áp dụng kiến thức trong nhà trường vào thực tiễn cuộc sống, đưa những vấn đề xã hội lồng ghép vào nội dung giáo dục, Giải Lê Quý Đôn trên ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ mong muốn giúp học sinh nhạy bén hơn trong việc giải quyết, xử lý vấn đề.
Lần đầu tham gia, nhưng em Minh Hà - học sinh lớp 8 Trường THCS Thông Tây Hội (phường Thông Tây Hội) - đã xuất sắc góp mặt tại vòng chung kết. Minh Hà cho biết em cảm thấy lạ và hồi hộp nhưng vẫn vui khi lần đầu bước vào một sân chơi quy mô lớn.
Hà chia sẻ để chuẩn bị cho vòng thi chung kết, em mang đầy đủ đồ dùng học tập và xem lại các nội dung đã thi trước đó để ôn tập, ghi nhớ kiến thức. Dù khá hồi hộp trước giờ làm bài, em vẫn hy vọng sẽ có một buổi thi thật suôn sẻ.
Tương tự, lần đầu tham gia chương trình, em Nguyễn Ngọc Thiên Kim - học sinh Trường THCS Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa) - cho biết bản thân em đặc biệt yêu thích phần thi làm văn vì đây là môn học sở trường của em.
Thiên Kim chia sẻ thông qua các vòng thi, em học thêm nhiều cách giải toán cũng như tích lũy thêm dẫn chứng, kỹ năng lập luận để vận dụng vào các bài văn trên lớp.
“Em cảm thấy cuộc thi là một sân chơi bổ ích, giúp chúng em vừa rèn luyện kiến thức vừa nâng cao kỹ năng học tập”, Kim nói.
Những ngày qua, trên một diễn đàn về liêm chính khoa học liên tục phản ánh thông tin về một số dự án đạt giải nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026.
Trong đó có dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình được cho là đã "đạo văn".
Nội dung và khối lượng của dự án tương đương một phần luận án tiến sĩ và sâu hơn một phần luận văn thạc sĩ của hai người khác.
Sau quá trình xác minh, ngày 10-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có thông tin phản hồi.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đạt giải nhất của cuộc thi (dự án của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo đơn vị tham gia cuộc thi xác minh phản ánh.
Theo báo cáo, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng quy định.
Ngày 3-4, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định thành lập tổ tư vấn đánh giá dự án đạt giải cuộc thi để tư vấn đánh giá dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đạt giải.
Tổ tư vấn đã tiến hành nghiên cứu thẩm định, đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài, xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của dự án.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau quá trình nghiên cứu, tổ tư vấn thống nhất:
Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống".
Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR học sinh có thể hiểu và tiến hành được, bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học.
"Các trang thiết bị để thực hiện các thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát các tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, như: Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội... nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học.
Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó (kết quả check turnitin với độ trùng lặp nằm trong quy định cho phép với các công trình công bố).
Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông.
Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy - cách nhiệt - kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh - sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
"Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Về tính khả thi, bộ cho rằng nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có.
Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra.
Ngày 12.4, tại thành phố Đà Nẵng, vòng chung kết Kỳ thi Olympic tin học miền Trung - Tây nguyên lần thứ VII - 2026 đã bế mạc sau 2 ngày tranh tài sôi nổi. Cuộc thi thu hút gần 1.000 thí sinh xuất sắc đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Kỳ thi do Trường đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt - Hàn (VKU) - Đại học Đà Nẵng chủ trì, phối hợp cùng Hội Tin học Việt Nam, ICPC Việt Nam, Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng và Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (thành phố Đà Nẵng) tổ chức, với sự đồng hành của các doanh nghiệp, tổ chức quốc tế.
Phát biểu tại lễ bế mạc, đại diện ban tổ chức nhấn mạnh kỳ thi năm nay diễn ra nghiêm túc, chuyên nghiệp, quy tụ 996 thí sinh xuất sắc được tuyển chọn từ hơn 3.000 học sinh của 34 tỉnh, thành. Các thí sinh thể hiện năng lực chuyên môn vững vàng, tư duy logic và tinh thần cạnh tranh lành mạnh.
Kỳ thi năm nay tổ chức 4 bảng thi gồm: AI Challenge, Siêu cúp, Chuyên tin và Không chuyên tin. Trong đó, bảng AI Challenge lần đầu được tổ chức theo hình thức hackathon, tập trung vào các nội dung AI như học máy (ML), thị giác máy tính (CV) và xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP), tạo điểm nhấn mới cho sân chơi học thuật.
Đề thi các bảng được xây dựng theo chuẩn học sinh giỏi quốc gia và quốc tế môn tin học, do đội ngũ chuyên gia của Hội Tin học Việt Nam, ICPC Việt Nam và Trường đại học VKU - Đại học Đà Nẵng phối hợp thực hiện, đảm bảo tính khoa học, phân loại và công bằng.
Kết quả chung cuộc, ban tổ chức đã trao hàng trăm huy chương và giải thưởng cho các bảng thi. Ở bảng AI Challenge, đội DoHaRaNa (Trường phổ thông năng khiếu - Đại học quốc gia TP.HCM) giành chức vô địch. Nhiều cá nhân xuất sắc ở các bảng Siêu cúp, Chuyên tin và Không chuyên tin cũng được vinh danh.
Bên cạnh đó, các giải thưởng cá nhân cao nhất (Championship) được trao cho 3 thí sinh dẫn đầu mỗi bảng, cùng nhiều giải thưởng Runner-Up, Third-Place và 60 giải Tài năng. Tổng giá trị giải thưởng lên đến 110 triệu đồng.
Ban tổ chức cũng trao giải nhất toàn đoàn cho các đơn vị có thành tích nổi bật, gồm: Trường THPT Chi Lăng (tỉnh Gia Lai), Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành (tỉnh Quảng Ngãi) và Trường Phổ thông năng khiếu - Đại học quốc gia TP.HCM.
Đại diện doanh nghiệp đồng hành đánh giá cao năng lực và tinh thần vượt khó của các thí sinh, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ các hoạt động đào tạo, phát triển nguồn nhân lực công nghệ trong tương lai.
Theo ban tổ chức, kỳ thi không chỉ là sân chơi học thuật bổ ích mà còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng nhân tài công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.
Olympic tin học miền Trung - Tây nguyên lần thứ VII khép lại, tiếp tục khẳng định uy tín và quy mô ngày càng mở rộng, hướng tới chuẩn mực các kỳ thi quốc gia và quốc tế.
