Trang The Kyiv Independent ngày 28.4 dẫn thông cáo của Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cho hay các máy bay không người lái (UAV) của nước này lại một lần nữa tấn công nhà máy lọc dầu tại thành phố Tuapse thuộc vùng Krasnodar phía nam nước Nga.
Tuapse đã phải hứng chịu các cuộc tấn công dữ dội trong những tuần qua, bao gồm các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Tuapse vào ngày 16.4 và 20.4, gây ra các vụ cháy kéo dài nhiều ngày.
“Cơ sở này tham gia vào việc cung cấp cho hoạt động của quân đội Nga trên lãnh thổ Ukraine”, Bộ Tổng tham mưu viết trên Facebook, đồng thời cho biết thêm rằng cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn và mức độ thiệt hại đang được đánh giá.
Sau cuộc tấn công ngày 20.4, khoảng 24 bể chứa bị phá hủy và 4 bể khác bị hư hại, theo Bộ Tổng tham mưu. Đám cháy bùng phát do cuộc tấn công ban đầu ngày 16.4 đã được khống chế, nhưng cuộc tấn công thứ hai đã làm bùng phát lại và tình hình trở nên tồi tệ hơn đáng kể, với ngọn lửa cháy liên tục kể từ đó.
Các video do người dân địa phương chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy một cột khói lớn bốc lên từ nhà máy lọc dầu, kết hợp với mưa tạo thành một lớp màng đen trên mặt đất và những vũng nước sẫm màu.
Ông Veniamin Kondratyev, Thống đốc vùng Krasnodar, dẫn lời người đứng đầu huyện Tuapse cho biết công tác sơ tán đang được tiến hành đối với người dân địa phương sống gần nhà máy lọc dầu.
Sau vụ tấn công ngày 28.4, Bộ Chỉ huy ứng phó khẩn cấp vùng Krasnodar cho biết đám cháy đã bùng phát tại nhà máy lọc dầu do “mảnh vỡ UAV rơi xuống”, nhưng không có thương vong.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 28.4 cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 186 UAV của Ukraine trên một số khu vực phía nam nước Nga và vùng Crimea.
Tuapse nằm cách Ukraine khoảng 233 km, cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát gần thành phố Zaporizhzhia khoảng 500 km.
Điện Kremlin ngày 28.4 cho biết các cuộc tấn công của Ukraine vào các kho dầu của Nga càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu dầu trên thị trường toàn cầu và gây ra thêm bất ổn, theo hãng RIA.
Hãng thông tấn TASS đưa tin Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ trưởng phụ trách Tình trạng khẩn cấp bay đến Tuapse và chỉ huy công tác chữa cháy tại đó.
Giới chức Ukraine ngày 28.4 cho biết ít nhất 2 người thiệt mạng và 20 người bị thương trong các đợt tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó.
Lực lượng không quân Ukraine cho biết phía Nga đã phóng 123 UAV, trong đó khoảng 80 chiếc thuộc loại Shahed. Phòng không Ukraine đã bắn hạ 95 chiếc.
Tại tỉnh Dnipropetrovsk, một loạt các cuộc không kích của Nga vào thành phố Kryvyi Rih khiến một người thiệt mạng và năm người bị thương, theo Tỉnh trưởng Oleksandr Hanzha.
Tại tỉnh Kharkiv phía đông bắc, một vụ tấn công bằng UAV của Nga vào sáng sớm tại thị trấn Chuhuiv khiến một người thiệt mạng và một người bị thương, Tỉnh trưởng Oleh Syniehubov cho biết.
Các trường hợp bị thương khác được ghi nhận tại các tỉnh Sumy, Zaporizhzhia và Kherson.
Nga chưa bình luận về thông tin trên nhưng trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Trong một diễn biến khác, Bộ Quốc phòng Nga ngày 28.4 cho hay các binh sĩ nước này vừa giành thêm quyền kiểm soát đối với làng Zemlyanki tại tỉnh Kharkiv và làng Ilyinovka tại tỉnh Donetsk. Ukraine chưa bình luận về thông tin này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 28.4 tuyên bố rằng việc Israel mua ngũ cốc từ vùng lãnh thổ Nga đơn phương tuyên bố sáp nhập tại Ukraine không thể là hoạt động kinh doanh hợp pháp và Kyiv đang chuẩn bị các biện pháp cấm vận đối với những bên cố gắng trục lợi từ việc này, theo Reuters.
Kyiv cho rằng toàn bộ ngũ cốc được sản xuất tại 4 khu vực ở Ukraine mà Nga tuyên bố sáp nhập và bán đảo Crimea đều là hàng “đánh cắp” và trước đây cũng đã phản đối việc xuất khẩu sang các nước khác.
Moscow chưa đưa ra bình luận nào về tình trạng pháp lý của ngũ cốc thu hoạch tại các khu vực này.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hôm 27.4 cho biết đã triệu tập Đại sứ Israel để phản đối điều mà ông mô tả là sự thiếu hành động của Israel khi cho phép các lô hàng ngũ cốc vào nước này từ các khu vực ở Ukraine do Nga kiểm soát.
Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar nói với ông Sybiha rằng Ukraine không cung cấp bằng chứng nào cho thấy số ngũ cốc đó bị “đánh cắp”.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối bình luận, chỉ nói rằng Nga sẽ không can thiệp. “Hãy để chính quyền Kyiv tự giải quyết vấn đề với Israel”, ông phát biểu.
Yuri Ushakov, cố vấn chính sách đối ngoại Điện Kremlin, hôm 29/4 cho biết cuộc điện đàm giữa Tổng thống Vladimir Putin với người đồng cấp Donald Trump diễn ra theo đề xuất từ phía Nga. Hai lãnh đạo đã "trao đổi thẳng thắn và thực chất" trong hơn 90 phút về các vấn đề liên quan chiến sự ở Trung Đông và Ukraine.
"Tổng thống Putin cho rằng lãnh đạo Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran là điều đúng đắn, vì sẽ tạo cơ hội cho đàm phán và góp phần ổn định tình hình. Ông Putin nhấn mạnh những hậu quả không thể tránh khỏi và cực kỳ nghiêm trọng, không chỉ đối với Iran và các nước láng giềng, mà còn đối với cả thế giới, nếu Mỹ và Israel dùng biện pháp quân sự một lần nữa", cố vấn Ushakov nói.
Theo quan chức Điện Kremlin, Nga cam kết hỗ trợ hết sức cho mọi nỗ lực ngoại giao liên quan xung đột Trung Đông.
Tổng thống Putin cũng mô tả tình hình dọc chiến tuyến ở Ukraine cho người đồng cấp Trump. Ông Ushakov tiết lộ rằng hai lãnh đạo có đánh giá tương đồng về chính quyền của Tổng thống Volodymyr Zelensky, cho rằng Kiev "đang theo đuổi chính sách kéo dài xung đột".
Tổng thống Trump cùng ngày thông báo ông đã có "cuộc trao đổi rất tốt" với lãnh đạo Nga, thêm rằng nội dung được đề cập tập trung nhiều hơn vào xung đột Ukraine so với vấn đề Iran. Ông chủ Nhà Trắng cho biết Tổng thống Putin muốn giúp chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran, nhưng nói với lãnh đạo Nga rằng nước này trước tiên hãy chấm dứt chiến dịch tại Ukraine.
Nga lên án mạnh mẽ chiến dịch mà Mỹ - Israel phát động nhằm vào Iran và đã đề xuất đóng vai trò trung gian hòa giải để giúp khôi phục ổn định ở Trung Đông. Moskva cũng nhiều lần đề nghị chuyển kho uranium đã làm giàu của Tehran sang nước này nhằm giảm căng thẳng, song Washington bác bỏ.
Ukraine kỳ vọng năng lực phòng không của nước này sẽ được tăng cường thông qua việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo của châu Âu cùng các bước đi mới trong khuôn khổ chương trình PURL ngay từ đầu mùa hè, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết.
Trước đó, ông Zelensky cho hay Ukraine cùng các đối tác châu Âu đang thúc đẩy việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo và sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo tại châu Âu. Đại diện của 13 quốc gia cùng văn phòng Tổng thư ký NATO đã tham gia cuộc họp liên quan ở cấp cố vấn an ninh quốc gia.
Ukraine coi khả năng phòng vệ trước tên lửa đạn đạo là ưu tiên hàng ngày. Ông Zelensky nhấn mạnh rằng các nhà ngoại giao Ukraine phải liên tục đạt kết quả trong làm việc với các đối tác, bởi việc đối phó mối đe dọa tên lửa đạn đạo đòi hỏi các giải pháp phức tạp hơn.
Sự chú ý đặc biệt được dành cho sáng kiến của các nước châu Âu về việc thành lập liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo tổng thống Ukraine, đây là quyết định mang tính chiến lược, cho phép châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa cần thiết.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Yevhen Perebyinis khẳng định nước này đang tìm cách thống nhất nỗ lực của các đối tác quốc tế nhằm tạo ra một lá chắn phòng không mạnh mẽ. Nước này sẽ thu hút càng nhiều quốc gia càng tốt tham gia liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo nhà ngoại giao Ukraine, các quốc gia có năng lực kỹ thuật hoặc công nghiệp liên quan dự kiến sẽ tham gia vào quá trình này. Sự hợp tác sẽ bao gồm cả nghiên cứu và phát triển, cũng như tài trợ trực tiếp hoặc sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo.
Đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao Ukraine. Nhu cầu nhanh chóng tăng cường phòng không xuất phát từ việc chuẩn bị cho các thách thức trong tương lai.
Chính phủ Ukraine nhấn mạnh rằng công tác chuẩn bị cho mùa đông tiếp theo đã bắt đầu. Nhiệm vụ chính là bảo vệ các cơ sở phát điện và mạng lưới năng lượng của Ukraine trước các cuộc tập kích trong tương lai.
“Chúng tôi biết chắc rằng đối phương sẽ tìm cách vô hiệu hóa các cơ sở năng lượng của chúng tôi. Vì vậy điều này phải được thực hiện càng nhanh càng tốt”, Thứ trưởng Yevhen Perebyinis nói.
Trước đó, ông Zelensky đã tổ chức cuộc họp Bộ Tổng tư lệnh tối cao về tăng cường phòng không, trong đó ông tuyên bố việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo đã bắt đầu tại châu Âu.
Theo ông, quyết định mang tính chiến lược này sẽ cho phép các nước châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa, trong khi Ukraine kỳ vọng lá chắn phòng không của mình sẽ được tăng cường vào đầu mùa hè.
Hồi đầu tháng, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố việc khởi động Liên minh UAV EU - Ukraine. Theo đó, liên minh này sẽ hoạt động dựa trên kinh nghiệm thực chiến của Ukraine ở tiền tuyến. Theo thông cáo, công tác thành lập ban điều hành đầu tiên của liên minh đang được tiến hành.
Trước đó, Ủy viên châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius nhận định, một liên minh phòng thủ châu Âu có thể tích hợp năng lực quốc phòng của các quốc gia thành viên EU, cũng như Ukraine, Anh và Na Uy. Theo ông, việc Ukraine gia nhập NATO là điều khó xảy ra, trong khi kịch bản EU kết nạp Kiev vẫn còn chưa rõ ràng. Vì vậy, ông cho rằng EU cần tìm cơ chế mới để hợp tác quốc phòng với Ukraine.
Ngày 13-5, NBC News dẫn lời quan chức Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc đổi tên xung đột với Iran từ Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) thành Chiến dịch Búa tạ (Operation Sledgehammer), trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran sụp đổ và Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại tấn công.
Động thái này cho thấy chính quyền Trump đang cân nhắc nghiêm túc khả năng nối lại cuộc chiến với Iran.
Chính quyền Trump đã tuyên bố chấm dứt Chiến dịch Cuồng nộ sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào đầu tháng 4 để theo đuổi đàm phán ngoại giao. Tuy nhiên Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục gọi xung đột với Iran dưới tên Epic Fury trong các bản cập nhật công khai.
Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết Chiến dịch Cuồng nộ thực tế vẫn tiếp diễn, lệnh ngừng bắn chỉ đơn giản là tạm dừng các hoạt động tác chiến quy mô lớn.
Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng lại cho biết nếu chiến sự tái diễn, mọi hoạt động quân sự mới sẽ được triển khai dưới một tên chiến dịch hoàn toàn khác.
Đây sẽ là cơ sở để ông Trump cho rằng thời hạn 60 ngày - thời hạn mà Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973 quy định tổng thống phải có sự phê chuẩn của Quốc hội để tiếp tục hành động quân sự - sẽ được tính lại từ đầu.
Theo đạo luật này, tổng thống Mỹ phải thông báo Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi các hoạt động tác chiến bắt đầu, nếu không quân đội phải rút trong vòng 60 ngày, hoặc phải được Quốc hội phê chuẩn tiếp tục hành động quân sự.
Chính quyền Trump cho rằng ngưỡng 60 ngày chưa bị chạm tới do các hoạt động tấn công trong Chiến dịch Cuồng nộ đã bị tạm dừng sau 40 ngày.
Trên thực tế, Mỹ và Iran gần đây đã nhiều lần nổ súng vào nhau, do Tehran muốn ngăn tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, còn Washington tiếp tục phong tỏa hải quân với các cảng của Iran.
Một quan chức Mỹ nói rằng ông Trump đang cân nhắc nhiều phương án nhằm mở lại eo biển này, song ông chưa ra lệnh cho quân đội Mỹ nối lại hoạt động chiến đấu quy mô lớn.
"Phong tỏa đang tạo không gian cho các quyết định mà không cần tác chiến lớn hay đặt quá nhiều người vào nguy hiểm. Hiện trạng này sẽ không kéo dài", vị quan chức này nói.
Cách đây vài ngày, Iran đã gửi đề xuất mới nhằm chấm dứt chiến sự, tuy nhiên ông Trump nhanh chóng chỉ trích đề xuất là "hoàn toàn không thể chấp nhận được" và cảnh báo lệnh ngừng bắn hiện tại là rất mong manh. Một trong những bất đồng lớn là việc ông kiên quyết không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump khi đó cho biết dự kiến sẽ thảo luận về vấn đề Iran với "một nhóm lớn các tướng lĩnh".
Các quan chức Mỹ tiết lộ trong ngày 11-5, Ngoại trưởng Marco Rubio - cố vấn an ninh quốc gia lâm thời, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth và các quan chức khác đã nhóm họp để bàn về các lựa chọn tiếp theo liên quan Iran, gồm cả căng thẳng quanh eo biển Hormuz.
Trong khi đó vào hồi tháng 4, một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump (từ ngày 13 đến 15-5) là một trong những yếu tố góp phần vào quyết định có nối lại chiến sự với Iran hay không.
