Đi tù vì lén ra nước ngoài cưới thêm vợ

Gáo là loài cây mọc hoang ở khe suối, chân đồi, từng gắn với hàng rào quê xưa nhưng nay lại "lên đời" thành đặc sản được nhiều người săn tìm.

Loại quả này trước đây ít được chú ý, nhưng những năm gần đây, quả gáo dần trở thành đặc sản được săn tìm nhờ có thể dùng làm thực phẩm lẫn vị thuốc dân gian.

Mỗi năm vào khoảng tháng 11, khi vào mùa chín rộ, những trái gáo vỏ sần sùi lại "gây sốt" trên chợ mạng, thu hút nhiều người đặt mua để thưởng thức. Loại quả này có hình tròn, bề ngoài dễ khiến nhiều người nhầm với chôm chôm non, nhưng khi bổ ra lại lộ phần ruột vàng ươm như dứa. Gáo hiện có hai loại phổ biến là gáo vàng và gáo trắng, mỗi loại mang đặc điểm hình dáng riêng biệt.

Lúc còn xanh, trái gáo sẽ có vị hơi chát nhưng khi chín thì trái chuyển sang màu vàng ươm, ăn có vị chua chua ngọt ngọt đặc trưng. Khi ăn, người ta có thể chấm với muối ớt, ngoài ra loại trái này dùng để kho cá rất ngon và hấp dẫn. Món cá kho gáo là đặc sản nổi tiếng ở vùng đất Ninh Bình mà ai cũng muốn được một lần thưởng thức.

Cách nấu cá kho gáo khá đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ. Gáo chọn quả vừa chín tới, rửa sạch rồi thái lát mỏng. Cá làm sạch, ướp gia vị cho thấm. Khi kho, xếp một lớp gáo dưới đáy niêu, tiếp đến là lớp cá, rồi lại xen kẽ gáo và cá cho đến hết, sau đó nêm nếm vừa ăn và thêm chút nước. Đun nhỏ lửa đến khi nước cạn sánh, cá mềm, thấm vị là hoàn thành. Thành phẩm có màu sắc đẹp mắt, hương thơm đặc trưng, vị chua thanh hòa quyện cùng vị béo và mặn, ăn rất "đưa cơm".

Từng là loại cây tìm thấy mọc dại ở khe suối giờ đây, loại quả dân dã này đã "lên đời" thành đặc sản lạ, xuất hiện nhiều ở các thành phố. Trên chợ mạng và các khu chung cư, trái gáo được rao bán với giá khoảng 100.000 – 120.000 đồng/kg, thu hút không ít người tìm mua để thưởng thức và trải nghiệm hương vị mới lạ. Món cá kho gáo vì thế cũng dần được biết đến rộng rãi hơn, trở thành đặc sản đặc trưng của ẩm thực địa phương.

Không chỉ có giá trị ẩm thực, cây gáo còn được dân gian ghi nhận với một số công dụng hỗ trợ sức khỏe. Theo kinh nghiệm truyền lại, phần vỏ gáo được cho là có tác dụng hỗ trợ hạ sốt, đồng thời được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian liên quan đến tiêu hóa, xơ gan cổ trướng hay các vết thương nhiễm khuẩn.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Từ những quan sát của một người mất thị lực bẩm sinh, tôi hiểu rằng sự cống hiến ấy không phải là phép màu sẵn có. Đó là cuộc đối thoại công bằng giữa nỗ lực từ cá nhân và sự thấu cảm thực tâm của xã hội.

Sinh non với ngoại hình chỉ lớn bằng một "chú cá lóc", ký ức tuổi thơ của tôi được dệt nên bằng xúc giác và trí nhớ thay vì màu sắc. Tôi bắt đầu hành trình cuộc đời của mình bằng cách tập ghi nhớ vị trí từng món đồ vật nhỏ trong nhà do gia đình hướng dẫn, rồi dần mở rộng ra những địa hình phức tạp hơn.

Đó là những ngày lẩn mẩn đếm từng bước chân trên con đường quen thuộc từ nhà đến trường, cảm nhận sự thay đổi của mặt đường dưới đế giày để biết mình đang ở đâu.

Tôi học cách nhận diện bạn bè qua nhịp điệu của tiếng bước chân, hiểu về sự bao la của không gian qua tiếng gió rít, hay sự dội lại của âm thanh trong một căn phòng trống. Và trên hết, tôi cảm nhận tình yêu hay sự chân thành qua tông giọng, qua những rung cảm nhỏ nhất trong hơi thở của người đối diện.

Nhiều người thường ngạc nhiên khi biết tôi đã học hòa nhập với các bạn sáng mắt trừ năm 7 tuổi, hiện giờ là sinh viên khiếm thị hiếm hoi theo học chuyên ngành quan hệ quốc tế - Trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM.

Họ thắc mắc: Vì sao tôi lại chọn một ngành nghề vốn đòi hỏi sự quan sát nhạy bén, những nghi thức ngoại giao khắt khe và khả năng giao tiếp bằng ánh mắt?

Câu trả lời nằm ở niềm tin của tôi về sự kết nối.

Tôi tin rằng trong bất kỳ thời đại nào, sự gắn kết giữa người với người vẫn là điều quan trọng nhất.

Minh chứng rõ nhất trong đời tôi là dấu mốc tuổi 20, khi tôi trở thành đồng tác giả trẻ nhất trong cuốn sách "Không có đá quá mềm" cùng giáo sư Phan Văn Trường.

Chính sự kết nối về tư duy và niềm tin mà thầy dành cho một cô học trò khiếm thị đã biến những rào cản tưởng chừng như đá cứng trở nên mềm mại.

Hay trong chuyến tham gia Hội nghị Thanh niên khiếm thị khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Manila philippines, do Quỹ The Nippon Foundation tổ chức vào năm 2023, sự kết nối và đồng cảm từ những người bạn quốc tế trong hội nghị giúp tôi mở mang tư duy, bước ra khỏi "ốc đảo" của chính mình.

Đầu năm nay, tại tọa đàm "Ánh sáng từ trái tim và khát vọng" do Trường trung học Thực hành (Trường đại học Sư phạm TP.HCM) tổ chức, tôi đã có một cuộc gặp gỡ đặc biệt. Đứng trước các em học sinh đang tràn đầy hoài bão nhưng cũng không ít chênh vênh, tôi nhận ra: sự khiếm khuyết về thể xác không đáng sợ bằng sự thiếu hụt niềm tin vào bản thân.

Tôi chia sẻ với các bạn về cách dùng AI làm "đôi mắt" thứ hai để tự học đa ngoại ngữ và xử lý tài liệu. Khi kể về cách tôi dùng tính năng voice chat của AI để tự học đa ngoại ngữ, thông qua tiếng ồ, à của các em.

Các bạn sẽ hiểu ra rằng công nghệ không chỉ để giải trí, mà là công cụ để giúp người khiếm thị nâng cao năng lực của mình. Cuộc đối thoại ấy không đơn thuần là chia sẻ kỹ năng, mà là sự truyền lửa: Khi ta đủ khát khao, thế giới mới sẽ mở ra theo cách bạn không ngờ tới.

Nhiều người hỏi tôi, liệu sự tự tin và tinh thần lạc quan có phải là "chìa khóa vạn năng" giúp người khuyết tật luôn vững bước? Tôi cho rằng, lạc quan là nền tảng để bắt đầu tự tin sống hòa nhập.

Hòa nhập thực chất không chỉ nằm ở quyền được giáo dục, mà còn ở quyền được thụ hưởng cái đẹp và sự an toàn. Khoảnh khắc tôi đeo tai nghe, lắng nghe từng cử chỉ của nghệ sĩ Thành Lộc tại sân khấu Thiên Đăng (dự án Từ tai đến mắt) là một giây phút kỳ diệu. Đó là khi khát khao của tôi gặp được một "điểm tựa" thấu cảm từ cộng đồng.

Nhưng cuộc đời không chỉ có ánh đèn sân khấu. Vẫn còn đó những góc khuất rủi ro nơi cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women Viet Nam) khẳng định: 76,8% phụ nữ và trẻ em khuyết tật trở thành đối tượng dễ tổn thương trước vấn nạn quấy rối tình dục.

Để góp phần giảm thiểu điều này, lớp tập huấn phòng chống xâm hại tình dục dành cho học sinh khiếm thị do tôi thực hiện tại mái ấm Huynh Đệ Như Nghĩa (cùng Tổ chức Nơ Xanh Việt Nam) giúp những nữ sinh nơi đây bảo vệ bản thân trước sóng gió cuộc đời.

Sau cùng, nỗ lực cá nhân dù phi thường đến đâu cũng chỉ là một nửa chiếc chìa khóa. Nếu người khuyết tật cố gắng 200% sức lực nhưng xã hội vẫn thiếu hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ, thiếu cơ hội việc làm công bằng, thì mọi nỗ lực sẽ như "muối bỏ biển".

Vì vậy đừng chỉ trao tặng chúng tôi những đóa hoa hướng dương rực rỡ trong ngày lễ, hãy trao cho chúng tôi chiếc chìa khóa của sự thấu cảm thực tâm. Để mỗi bước đi không còn là những nỗ lực đơn độc, mà là hành trình cộng hưởng chung của những con người tin vào sức mạnh của sự kết nối chân thành.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 29/4, ông Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, ngành y tế và chính quyền địa phương đang tập trung toàn lực để khoanh vùng, không để dịch lan rộng; đồng thời thực hiện tốt công tác thu dung, khám và điều trị cho bệnh nhân.

Theo thông tin từ CDC Hà Tĩnh, từ ngày 3/4/2026 đến nay, trên địa bàn TDP Hợp Tiến, phường Vũng Áng xuất hiện 4 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue. Đây được xác định là ổ dịch sốt xuất huyết Dengue đầu tiên trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm đến nay.

Từ những ca bệnh đầu tiên, tại TDP Hợp Tiến hằng ngày đều phát hiện các ca mắc mới, đến nay đã ghi nhận 46 ca. Điều này cho thấy tình hình dịch sốt xuất huyết tại phường Vũng Áng đang có những diễn biến phức tạp.

Theo CDC Hà Tĩnh, nguyên nhân là do ở khu vực này là mật độ dân cư dày, công tác vệ sinh môi trường chưa thực sự đảm bảo, vẫn còn các dụng cụ phế thải chứa nước, tạo điều kiện cho muỗi sinh sôi, phát triển.

Người dân hầu hết đi làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp nên không thường xuyên ở nhà để phối hợp với lực lượng chức năng triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Do đó, công tác khoanh vùng, dập dịch gặp nhiều khó khăn, thách thức.

Ngoài ra, trong bối cảnh thời tiết nắng nhiều kèm theo các đợt mưa xen kẽ sẽ tạo điều kiện cho muỗi phát triển, khiến cho dịch sốt xuất huyết có nguy cơ diễn biến phức tạp, khó lường hơn.

Ổ dịch sốt xuất huyết tại phường Vũng Áng là ổ dịch đầu tiên được ghi nhận trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm 2026 đến nay. Việc xuất hiện ổ dịch cho thấy nguy cơ có thể lây lan, bùng phát trên diện rộng nếu chủ quan, lơ là.

Để phòng chống dịch, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh đã nhanh chóng triển khai công tác giám sát, cấp phát hàng chục kg hóa chất và hướng dẫn kỹ thuật phun diệt muỗi cho lực lượng y tế cơ sở. Cán bộ y tế cơ sở tăng cường giám sát cộng đồng để phát hiện kịp thời các ca bệnh.

Ngay sau khi xuất hiện ổ dịch, UBND phường đã chỉ đạo trạm y tế tập trung tuyên truyền cho người dân các biện pháp phòng, tránh. Tổ chức phun hóa chất diệt muỗi tại các nhà có ca bệnh và mở rộng bán kính 200m. Đồng thời, huy động các đoàn viên, hội viên và người dân ra quân vệ sinh môi trường, lật úp các phế thải, dụng cụ chứa nước không cần thiết.

Mặc dù ngành y tế và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp phòng, chống song ổ dịch sốt xuất huyết tại TDP Hợp Tiến vẫn diễn biến phức tạp, điều này đòi hỏi cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn.

Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, trong cuộc chiến phòng chống dịch hiện nay, ý thức của mỗi người dân đóng vai trò then chốt. Việc chủ động phòng, chống dịch, đặc biệt là tiêu diệt véc-tơ truyền bệnh vẫn là chiến lược quan trọng trong công tác ngăn ngừa bệnh sốt xuất huyết hiện nay.

Trong đó, phải thực hiện tốt nhất phương châm không có muỗi vằn, không có bọ gậy, lăng quăng, không có sốt xuất huyết. Người dân chủ động dọn dẹp nhà cửa, sân vườn, lật úp các vật dụng chứa nước không cần thiết, diệt lăng quăng, diệt muỗi. Khi ngủ mắc màn để phòng muỗi đốt.

Đồng thời, trước diễn biến phức tạp của dịch, chính quyền địa phương cần vào cuộc quyết liệt, bố trí lực lượng phụ trách từng địa bàn, theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để tiêu diệt lăng quăng, bọ gậy.

Tin Gốc: Người Đưa Tin