Bắt người phụ nữ chiếm đoạt 42 tỷ đồng bằng chiêu mua đất với giá ưu đãi

Bộ Luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng dự án sửa đổi, với chính sách mở rộng nhiều tội danh được áp dụng phạt tiền thay án tù, thường là tội nhẹ, án kinh tế, thương mại, chứng khoán, ngân hàng.

Hiện, xu hướng phi hình sự hóa đã được nhiều nước áp dụng, giảm dần sự lệ thuộc vào hình phạt tước tự do đối với các tội phạm ít nguy hiểm, tội phạm kinh tế hoặc do lỗi vô ý mà hậu quả có thể bồi thường được.

Càng giàu phạt càng nhiều tiền

Ở Đức, những tội có mức hình phạt tối thiểu không quá một năm tù thường được xếp vào nhóm ít nghiêm trọng, và tòa án có thể áp dụng phạt tiền thay vì giam giữ.

Tiền phạt được tính theo hệ thống "ngày thu nhập" (day-fine). Thẩm phán xác định số ngày phạt dựa vào mức độ tội phạm, rồi nhân với thu nhập mỗi ngày của người đó. Nếu người phạm tội không nộp tiền, số ngày phạt sẽ tự động chuyển thành số ngày tù tương ứng.

Đức, Pháp, Áo và các nước Bắc Âu đều áp dụng hình phạt dựa trên mức tình hình tài chính của người vi phạm. Ở Phần Lan, các tội có khung hình phạt tù dưới 6 tháng có thể được xử lý hoàn toàn bằng tiền phạt.

Hệ thống "day-fine" của nước này cũng dựa trên thu nhập, khiến người giàu và người nghèo chịu tác động tương đương. Điều này đồng nghĩa, bạn càng giàu, tiền phạt bạn phải nộp càng nhiều. Còn người nghèo có thể phải ngồi tù một đêm thay vì bị phạt tiền.

Điều đó tạo ra những bản án gây chú ý. Chẳng hạn, triệu phú Anders Wiklöf từng bị phạt 121.000 euro (hơn 3 tỷ đồng) vào năm 2023 khi lái xe với tốc độ 59 km/h trong khu vực giới hạn 30 km/h. Cùng mùa hè, ông tiếp tục vượt đèn đỏ và bị phạt số tiền tương tự.

Hoặc Thụy Sĩ, với triết lý làm luật tương tự, đang là quốc gia giữ kỷ lục về mức phạt tốc độ cao nhất lịch sử lên tới gần 1 triệu euro (28 tỷ đồng) với người lái chiếc Mercedes-Benz SLS AMG đi tốc độ tới 290 km/h.

Về mặt pháp lý, hành vi này vẫn là tội hình sự, nhưng không dẫn đến tù giam vì luật coi đây là vi phạm không bạo lực, không gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong khi đó, các tội bạo lực nghiêm trọng như cướp, hiếp dâm hoặc tội phạm ma túy sẽ chủ yếu bị áp dụng tù giam. Ranh giới vì thế không nằm ở việc hành vi có phải tội hình sự hay không mà nằm ở mức độ nguy hiểm.

Nộp tiền không đúng hạn, tự động chuyển thành án tù

Ở Nhật Bản, tương tự Bộ luật Hình sự Việt Nam, luật ghi hai lựa chọn: phạt tiền hoặc tù, tùy tòa án xác định mức độ cụ thể.

Các hành vi như xúc phạm danh dự, phỉ báng, gây thương tích nhẹ, trộm vặt hoặc vi phạm bản quyền thường được xử lý bằng tiền. Nhưng nếu hậu quả nghiêm trọng hoặc người phạm tội có tiền án, tòa có thể chuyển sang phạt tù.

Khi tuyên án phạt tiền, tòa đồng thời xác định luôn mức quy đổi giữa tiền và số ngày giam. Ví dụ, với người bị phạt 300.000 yên, tòa có thể quy đổi theo mức 5.000 yên mỗi ngày. Nếu không nộp, họ sẽ phải chấp hành 60 ngày giam giữ thay thế. Việc quy đổi được ấn định ngay trong bản án, nên khi quá hạn nộp tiền, cơ quan thi hành án chỉ cần áp dụng thời gian giam tương ứng.

Điều này khiến phạt tiền thực chất trở thành tù án treo bằng tiền: Nộp tiền thì không phải đi tù, không nộp thì bị giam giữ.

Điểm đặc biệt của hệ thống này là tạo ra một ranh giới rõ ràng: Tòa ưu tiên phạt tiền cho tội nhẹ, nhưng vẫn giữ "cửa tù" để đảm bảo hiệu lực. Vì vậy, phạt tiền trong luật Nhật không phải chỉ là nghĩa vụ tài chính mà luôn gắn với nguy cơ mất tự do nếu không thi hành.

Tại Singapore, chính sách luật thường là phạt tiền cực nặng ở lỗi nhỏ để tránh phải sử dụng tù giam nhưng đủ khiến người vi phạm "đau ví" thực sự.

Chẳng hạn, hành vi xả rác nơi công cộng có thể bị phạt tới 2.000 SGD (41,5 triệu đồng) cho lần đầu, và tăng lên 4.000-10.000 SGD (83- 207 triệu đồng) nếu tái phạm. Ai say rượu gây mất trật tự có thể bị phạt đến 5.000 SGD (103 triệu đồng). Nếu hành vi mang tính cố ý rõ rệt hoặc tái phạm, người vi phạm còn có thể đối mặt với hình phạt bổ sung như đánh roi hoặc tù giam.

Người vi phạm còn có thể bị yêu cầu tham gia "Corrective Work Order" - lao động công ích dọn vệ sinh nơi công cộng trong trang phục dễ nhận diện. Một số người vừa phải nộp phạt vừa lao động dọn rác trên phố đã trở thành ví dụ mang tính răn đe xã hội rất mạnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Ông Phạm Quốc Hưng là Thẩm phán cao cấp, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó chánh án Tòa án nhân dân tối cao. Từ ngày 29-4, ông Hưng kiêm nhiệm giữ chức vụ Chánh án Tòa án nhân dân TP.HCM, thời hạn không quá 2 năm.

Phát biểu giao nhiệm vụ, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh việc lựa chọn nhân sự đứng đầu Tòa án nhân dân TP.HCM được xem xét cực kỳ kỹ lưỡng.

TP.HCM là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế - chính trị lớn nhất cả nước, nơi áp lực công việc tư pháp luôn ở mức đỉnh điểm. Hiện nay, số lượng án của tòa án nhân dân hai cấp thành phố chiếm tới 1/4 tổng lượng án toàn quốc.

Trước yêu cầu phát triển mới, đặc biệt sau khi thực hiện sáp nhập các đơn vị hành chính và đối mặt với các loại tội phạm, tranh chấp kinh tế phức tạp, Tòa án nhân dân tối cao đã quyết định một bước đi chưa từng có tiền lệ. Đó là phân công một lãnh đạo đương nhiệm của Tòa án nhân dân tối cao kiêm nhiệm làm Chánh án Tòa án nhân dân TP.HCM.

Đánh giá về tân Chánh án, lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao cho biết ông Phạm Quốc Hưng là cán bộ trẻ, bản lĩnh, được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm phong phú từ cơ sở đến Trung ương. Ông từng kinh qua các vị trí Chánh Văn phòng, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh và Thẩm phán cao cấp trước khi giữ trọng trách tại Tòa án nhân dân tối cao.

Nhiệm vụ trọng tâm của tân Chánh án trong thời gian tới là khẩn trương thực hiện bàn giao công việc chặt chẽ, xây dựng kế hoạch hành động cụ thể với tiêu chí "rõ người, rõ việc, rõ kết quả". Đặc biệt, công tác xây dựng Đảng phải gắn liền với xây dựng ngành, tập trung rà soát và đánh giá lại đội ngũ cán bộ, thẩm phán để phân công, bố trí phù hợp với năng lực và trách nhiệm.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao tin tưởng với năng lực và sự thử thách trong môi trường mới, ông Hưng sẽ giữ vững vị thế và tầm vóc của hệ thống tòa án tại một đô thị đặc biệt như TP.HCM.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, tân Chánh án Tòa án nhân dân TP.HCM bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc với Ban cán sự Đảng Tòa án nhân dân tối cao, cá nhân ông Nguyễn Văn Quảng cũng như Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang.

Ông khẳng định việc được giao phó trọng trách tại địa bàn có lượng án lớn và tính chất phức tạp nhất cả nước vừa là vinh dự, vừa là thử thách cực kỳ lớn.

Với tinh thần cầu thị, ông Hưng cam kết sẽ tiếp thu nghiêm túc các chỉ đạo của lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao và Thành ủy để cùng tập thể tòa án hai cấp TP hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Quyết tâm đẩy mạnh tư pháp số và cải cách hành chính, để giải quyết bài toán áp lực công việc đang đè nặng lên hệ thống tòa án TP, tân Chánh án đã đề ra chương trình hành động trọng tâm.

Trong đó ưu tiên hàng đầu là đảm bảo tiến độ và thời hạn xét xử theo đúng quy định pháp luật, không để xảy ra tình trạng án quá hạn do lỗi chủ quan, tăng cường cải cách hành chính tư pháp và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Song song đó, công tác xây dựng đội ngũ được xác định là then chốt. Ông Hưng khẳng định sẽ tập trung xây dựng đội ngũ thẩm phán, cán bộ tòa án "vững về bản lĩnh chính trị, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ và kỷ cương liêm chính".

Ông cũng gửi lời tri ân đến người tiền nhiệm là ông Lê Thanh Phong (nay là Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao) vì những đóng góp to lớn cho Tòa án nhân dân TP thời gian qua. Cam kết nỗ lực kế thừa, phát huy các kết quả tích cực đã đạt được, không ngừng nỗ lực để hoàn thành các chỉ tiêu công tác ngành và góp phần vào sự ổn định, phát triển bền vững của TP.HCM.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 9-5, nguồn tin từ Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Gia Lai, cho hay đã tạm giữ hình sự đối với tài xế Trần Văn Hậu (54 tuổi), trú xã Phú Túc, để điều tra vụ tai nạn lật xe khách đặc biệt nghiêm trọng làm 3 người chết trên quốc lộ 25.

Tài xế này bị tạm giữ trong thời hạn 3 ngày, để cơ quan điều tra củng cố hồ sơ, tài liệu, thực hiện các thủ tục tố tụng tiếp theo theo quy định.

Tài xế Trần Văn Hậu là người đã cầm lái xe khách loại 16 chỗ trong vụ tai nạn lật xe trên.

Sau khi tai nạn xảy ra, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra đã phối hợp cùng Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Gia Lai và các lực lượng liên quan khẩn trương điều tra.

Bước đầu xác định nguyên nhân dẫn đến tai nạn do tài xế không làm chủ tốc độ khi vào khúc cua, không làm chủ tay lái dẫn đến vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.

Hành vi của Hậu có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ