Trứng là một trong những thực phẩm phổ biến và linh hoạt. Tuy nhiên, việc bảo quản sai hoặc nhận biết nhầm trứng hỏng có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Hiểu đúng về thời hạn sử dụng, cách bảo quản và dấu hiệu trứng hỏng giúp đảm bảo an toàn sức khỏe và tránh lãng phí.
Vì sao trứng bị hỏng?
Trứng có thể bị hỏng do vi khuẩn xâm nhập, phổ biến nhất là salmonella – nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm.
Ở trạng thái tự nhiên, vỏ trứng có một lớp màng bảo vệ giúp ngăn vi khuẩn. Tuy nhiên, lớp này có thể bị mất đi khi trứng bị rửa hoặc sau khi luộc. Theo thời gian, trứng cũng giảm chất lượng do mất nước và khí qua vỏ. Túi khí bên trong trứng lớn dần, theo thời gian, lòng trắng (albumin) trở nên loãng hơn, không còn độ dẻo dai. Lòng đỏ cũng dễ bị vỡ hơn và mất đi độ đàn hồi vốn có.
Thời gian bảo quản
Trứng sống
Thời hạn sử dụng của trứng phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường bảo quản. Dưới đây là bảng thời gian khuyến nghị để đảm bảo cả độ an toàn lẫn hương vị.
Trứng luộc
Theo khuyến nghị an toàn thực phẩm, trứng luộc chín, dù còn vỏ hay đã bóc, có thể bảo quản trong tủ lạnh khoảng một tuần. Tuy nhiên, thời gian này chỉ đảm bảo khi trứng được làm nguội và đưa vào tủ lạnh trong vòng hai giờ sau khi luộc.
Trứng luộc có thời hạn ngắn hơn trứng tươi vì lớp màng bảo vệ tự nhiên bên ngoài vỏ đã bị phá vỡ trong quá trình nấu. Điều này khiến vi khuẩn và không khí dễ xâm nhập hơn.
Cách bảo quản trứng
Bảo quản lạnh là yếu tố quan trọng nhất để giữ trứng an toàn. Nhiệt độ dưới 4 độ C giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Trứng nên được đặt trong hộp kín hoặc hộp giấy, để ở ngăn trong của tủ lạnh thay vì cánh cửa – nơi nhiệt độ thường xuyên thay đổi khi đóng mở. Với trứng luộc, nên để nguyên vỏ cho đến khi ăn để hạn chế mất nước và nhiễm khuẩn.
Nếu đã bóc vỏ, trứng cần được bảo quản trong hộp kín, có thể kèm khăn giấy ẩm để tránh bị khô. Không nên để trứng luộc ở nhiệt độ phòng quá lâu và cũng không nên đông lạnh vì sẽ làm thay đổi kết cấu, khiến trứng trở nên dai, khó ăn.
Cách nhận biết trứng hỏng
Cách đơn giản nhất là kiểm tra bằng mùi. Trứng hỏng thường có mùi lưu huỳnh nồng, khó chịu. Nếu phát hiện mùi lạ sau khi đập trứng, nên bỏ ngay.
Quan sát vỏ trứng cũng rất quan trọng. Nếu vỏ bị nứt, nhớt hoặc có dấu hiệu mốc, không nên sử dụng. Với trứng luộc, nếu vỏ có cảm giác trơn nhớt hoặc xuất hiện màu lạ, đó có thể là dấu hiệu hư hỏng.
Một cách khác là kiểm tra độ tươi của trứng bằng cách thả vào bát nước. Nếu trứng chìm xuống và nằm ngang dưới đáy, đó là trứng còn rất tươi. Nếu trứng chìm nhưng đứng thẳng hoặc hơi nghiêng, trứng đã cũ nhưng vẫn có thể sử dụng. Ngược lại, trứng nổi hẳn lên mặt nước, điều này cho thấy túi khí bên trong đã lớn, trứng đã để lâu và không nên ăn.
Một số người lo lắng khi thấy lòng đỏ trứng luộc có màu xám xanh. Đây thực chất là phản ứng hóa học khi trứng bị luộc quá lâu, không phải dấu hiệu trứng hỏng và vẫn có thể ăn được.
Lưu ý an toàn khi sử dụng trứng
Ngay cả khi trứng trông bình thường, vẫn có nguy cơ nhiễm vi khuẩn. Vì vậy, cần nấu chín hoàn toàn để đảm bảo an toàn, đặc biệt với trẻ em, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch yếu.
Không nên quá phụ thuộc vào hạn sử dụng in trên bao bì, nhưng cũng không nên chủ quan khi trứng có dấu hiệu bất thường. Nguyên tắc đơn giản là nếu bạn cảm thấy nghi ngờ thì nên bỏ đi.
Chuối và sữa chua là bộ đôi dễ tìm, dễ ăn nhưng lại mang đến nhiều lợi ích cho cơ thể vào buổi sáng. Chuối cung cấp carbohydrate tự nhiên giúp cơ thể nhanh chóng có năng lượng, trong khi sữa chua bổ sung protein và lợi khuẩn tốt cho đường ruột, theo theo Cleveland Clinic.
Chuối chứa đường tự nhiên như glucose, fructose và sucrose - giúp tăng năng lượng nhanh nhưng không gây “tụt dốc” quá mạnh như đường tinh luyện. Ngoài ra, loại quả này còn giàu kali, hỗ trợ chức năng cơ và hệ thần kinh.
Sữa chua lại cung cấp protein giúp kéo dài cảm giác no, đồng thời chứa probiotic hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Chuyên gia dinh dưỡng Kristin Kirkpatrick (Mỹ) cho biết: Sự kết hợp giữa carbohydrate và protein vào buổi sáng giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định và hạn chế cảm giác đói sớm, theo Cleveland Clinic.
Khi ăn chuối và sữa chua vào buổi sáng, cơ thể sẽ nhanh chóng được cung cấp năng lượng từ carbohydrate tự nhiên, đồng thời protein giúp duy trì mức đường huyết ổn định và kéo dài cảm giác no.
Sự kết hợp giữa carbohydrate và protein trong bữa sáng giúp cung cấp năng lượng nhanh nhưng vẫn duy trì ổn định, hạn chế tình trạng mệt mỏi giữa buổi, theo Trường Y tế Công cộng T.H. Chan, Đại học Harvard (Mỹ).
Bạn có thể ăn trực tiếp 1 quả chuối kèm 1 hũ sữa chua không đường - đây là cách đơn giản nhưng đã cung cấp đủ carbohydrate và protein cho buổi sáng. Để tối ưu hơn, chuyên gia khuyến nghị nên điều chỉnh một chút về cách ăn và thành phần đi kèm.
Trước hết, nên chọn sữa chua không đường hoặc ít đường. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, việc tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung vào buổi sáng có thể khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm đột ngột, dẫn đến cảm giác mệt mỏi và đói sớm.
Bạn cũng có thể kết hợp thêm một ít chất béo lành mạnh như hạt hạnh nhân, hạt chia hoặc óc chó. Những chất béo này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó giữ năng lượng ổn định lâu hơn.
Một điểm quan trọng khác là thời điểm ăn. Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn sáng trong vòng 1 - 2 giờ sau khi thức dậy để giúp “khởi động” quá trình trao đổi chất và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng, theo Cleveland Clinic.
Một bữa sáng tốt không cần phức tạp, mà quan trọng là cân bằng và phù hợp với cơ thể. Chuối và sữa chua là lựa chọn đơn giản, dễ áp dụng, giúp bạn bắt đầu ngày mới với nguồn năng lượng ổn định.
Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, cho biết thận đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng với cơ thể. Do đó, khi cơ thể có bất thường, thận sẽ có dấu hiệu cảnh báo.
Tuy nhiên, suy thận mạn tính là bệnh diễn biến âm thầm, không có triệu chứng nên bệnh nhân ở những giai đoạn sớm có thể không biểu hiện biệt. Khi đã có biểu hiện triệu chứng thì thường đã ở những giai đoạn muộn, dẫn đến điều trị bệnh trở nên khó khăn và hiệu quả thấp.
Bác sĩ chỉ ra một số dấu hiệu buổi đêm cảnh báo nguy cơ bệnh thận, như sau:
Tiểu đêm nhiều
Ở người bình thường, tần suất đi vệ sinh từ 0–1 lần mỗi đêm. Khi thận yếu, mất khả năng cô đặc nước tiểu dẫn đến tiểu đêm nhiều. Tiểu nhiều là tiểu trên 10 lần vào ban ngày và trên ba lần vào ban đêm. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh nên sớm tới thăm khám tại các bệnh viện có chuyên khoa tiết niệu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu, tổng phân tích nước tiểu và siêu âm hệ tiết niệu để sàng lọc tìm nguyên nhân.
Lưu ý, nước tiểu bất thường (thường thấy rõ buổi tối) như nhiều bọt (protein niệu), sẫm màu, có máu...là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tổn thương cầu thận.
Phù nhẹ rõ hơn về chiều tối hoặc ban đêm: Nhiều trường hợp bị sưng chân, mắt cá, mí mắt, đi giày dép chật hơn vào buổi tối. Không phải phù là do thận 100%, song phù và tiểu đêm nhiều là dấu hiệu cảnh báo, cần đi kiểm tra.
Khó thở hoặc hồi hộp khi nằm: Nằm xuống thấy tức ngực, khó thở, nguy cơ ứ dịch, ảnh hưởng phổi hoặc rối loạn điện giải (đặc biệt kali). Đây là dấu hiệu nặng, cần đi khám sớm
Ngứa da, khô da về đêm: Ngứa tăng về đêm, bôi dưỡng ẩm không đỡ có thể do tích tụ ure và độc chất trong máu.
Đau lưng vùng thận (tăng khi nằm): Đau âm ỉ vùng hông lưng, có thể do sỏi thận, viêm thận, bể thận. Đau thận thường không cải thiện khi nghỉ ngơi, xoa bóp hoặc kéo giãn.
Mất ngủ, chuột rút đêm (ít đặc hiệu hơn): Do rối loạn điện giải, tích độc chất.
Cách tốt nhất là chủ động đi khám kiểm tra sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh thận ít nhất một lần mỗi năm. Khi có những dấu hiệu, triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh thận như mệt mỏi, xanh xao, ăn uống kém, buồn nôn và nôn, rối loạn tiểu tiện... cần đi kiểm tra. "Tuyệt đối không tự điều trị theo phương pháp trên mạng", bác sĩ nói.
Ngoài ra, mọi người cần thực hiện lối sống lành mạnh, ăn cân bằng, uống đủ nước, không ăn mặn, hạn chế đồ ăn nhanh và lạm dụng thức uống có cồn, nói không với thuốc lá. Tập thể dục thể thao hàng ngày tùy theo tình trạng sức khỏe từng cá nhân. Điều trị triệt để các bệnh lý cấp tính như nhiễm khuẩn đường hô hấp, nhiễm khuẩn ngoài da, nhiễm trùng đường tiết niệu...
Tránh sử dụng thuốc bừa bãi đặc biệt là các thuốc không cần kê đơn, thuốc thảo dược không rõ nguồn gốc. Không nên sử dụng chất kích thích (cà phê, trà, rượu bia, thuốc lá) vào buổi tối, gây căng thẳng thần kinh, mất ngủ.
Tham dự sự kiện có GS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế), Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, Trưởng Ban cố vấn thường trực; PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế); cùng đông đảo lãnh đạo, bác sĩ, chuyên gia nhiều lĩnh vực đến từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM.
Tại buổi họp báo, ban tổ chức sẽ chính thức ra mắt và giới thiệu Hội đồng cố vấn chuyên môn của chương trình.
Trong khuôn khổ sự kiện còn diễn ra hội thảo với chủ đề "Kinh tế bạc thúc đẩy hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe", với nhiều bài tham luận và một phiên thảo luận. Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ - đã thay mặt Ban Tổ chức bày tỏ niềm vinh dự khi, cùng với Văn phòng Bộ Y tế và các đơn vị đồng hành, chính thức ra mắt chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh".
Đây không chỉ là một chương trình truyền thông, mà còn là một nỗ lực nhằm thúc đẩy một tư duy mới về sức khỏe quốc gia. Tư duy này đã được khẳng định trong Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe toàn dân: chuyển từ "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện", lấy người dân làm trung tâm.
Trong nhiều năm qua, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một điều rất rõ: người dân chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi đã mắc bệnh, thì chi phí sẽ cao hơn, rủi ro lớn hơn và chất lượng cuộc sống cũng bị ảnh hưởng nhiều hơn.
Xuất phát từ thực tế đó, chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" ra đời với một mục tiêu giản dị nhưng mang ý nghĩa lâu dài: đưa tinh thần của các chính sách y tế đến gần hơn với người dân bằng những hành động cụ thể, dễ tiếp cận và có khả năng thay đổi hành vi.
Nhà báo Trần Xuân Toàn chia sẻ với thông điệp xuyên suốt: "Người dân khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng", chương trình được kỳ vọng sẽ: nâng cao nhận thức cộng đồng về sống khỏe chủ động; thúc đẩy chăm sóc sức khỏe theo vòng đời; góp phần hình thành và phát triển một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững.
Bên cạnh đó, chương trình sẽ được xây dựng xoay quanh ba trụ cột chính:
Thứ nhất nâng cao nhận thức - thay đổi hành vi. Thông qua hệ sinh thái của Báo Tuổi Trẻ và các cơ quan báo chí, truyền thông bạn, chúng tôi sẽ triển khai các tuyến bài chuyên sâu về sức khỏe toàn diện (các câu chuyện truyền cảm hứng về thay đổi thói quen tốt trong sinh hoạt hàng ngày như: thói quen ăn uống/thói quen vận động/thói quen sinh hoạt).
Các chiến dịch truyền thông đại chúng về phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động, sức khỏe tinh thần. Các nội dung đa nền tảng, từ báo in, báo điện tử đến mạng xã hội và video. Mục tiêu là giúp người dân hiểu rằng: "Giữ gìn sức khỏe là một lựa chọn mỗi ngày, không phải là phản ứng khi có bệnh".
Thứ hai là kết nối hệ sinh thái y tế - đưa dịch vụ đến gần người dân. Với sự đồng hành của Bộ Y tế và Sở Y tế TP.HCM, dự án sẽ: tăng cường truyền thông về y tế cơ sở, bác sĩ gia đình; giới thiệu các mô hình chăm sóc sức khỏe hiệu quả; kết nối người dân với các dịch vụ khám, tư vấn, tầm soát sớm. Qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu: mỗi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe một cách liên tục.
Thứ ba là tạo ra các nền tảng tương tác và lan tỏa cộng đồng. Dự án không dừng lại ở việc "truyền thông một chiều", mà hướng tới: các diễn đàn, tọa đàm, hội thảo chuyên đề; các chương trình tương tác trực tuyến giữa chuyên gia và người dân; các chiến dịch cộng đồng về lối sống khỏe
"Chúng tôi mong muốn hình thành một cộng đồng cùng hành động vì sức khỏe, nơi mỗi cá nhân vừa là người thụ hưởng, vừa là người lan tỏa", ông Toàn nhấn mạnh.
