Tham dự sự kiện có GS.TS Phan Trọng Lân – Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế), Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, Trưởng Ban cố vấn thường trực; PGS.TS Trần Đắc Phu – nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế); cùng đông đảo lãnh đạo, bác sĩ, chuyên gia nhiều lĩnh vực đến từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM.
Tại buổi họp báo, ban tổ chức sẽ chính thức ra mắt và giới thiệu Hội đồng cố vấn chuyên môn của chương trình.
Trong khuôn khổ sự kiện còn diễn ra hội thảo với chủ đề “Kinh tế bạc thúc đẩy hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe”, với nhiều bài tham luận và một phiên thảo luận. Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Nhà báo Trần Xuân Toàn – Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ – đã thay mặt Ban Tổ chức bày tỏ niềm vinh dự khi, cùng với Văn phòng Bộ Y tế và các đơn vị đồng hành, chính thức ra mắt chương trình “Vì một Việt Nam khỏe mạnh”.
Đây không chỉ là một chương trình truyền thông, mà còn là một nỗ lực nhằm thúc đẩy một tư duy mới về sức khỏe quốc gia. Tư duy này đã được khẳng định trong Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe toàn dân: chuyển từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe toàn diện”, lấy người dân làm trung tâm.
Trong nhiều năm qua, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một điều rất rõ: người dân chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi đã mắc bệnh, thì chi phí sẽ cao hơn, rủi ro lớn hơn và chất lượng cuộc sống cũng bị ảnh hưởng nhiều hơn.
Xuất phát từ thực tế đó, chương trình “Vì một Việt Nam khỏe mạnh” ra đời với một mục tiêu giản dị nhưng mang ý nghĩa lâu dài: đưa tinh thần của các chính sách y tế đến gần hơn với người dân bằng những hành động cụ thể, dễ tiếp cận và có khả năng thay đổi hành vi.
Nhà báo Trần Xuân Toàn chia sẻ với thông điệp xuyên suốt: “Người dân khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng”, chương trình được kỳ vọng sẽ: nâng cao nhận thức cộng đồng về sống khỏe chủ động; thúc đẩy chăm sóc sức khỏe theo vòng đời; góp phần hình thành và phát triển một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững.
Bên cạnh đó, chương trình sẽ được xây dựng xoay quanh ba trụ cột chính:
Thứ nhất nâng cao nhận thức – thay đổi hành vi. Thông qua hệ sinh thái của Báo Tuổi Trẻ và các cơ quan báo chí, truyền thông bạn, chúng tôi sẽ triển khai các tuyến bài chuyên sâu về sức khỏe toàn diện (các câu chuyện truyền cảm hứng về thay đổi thói quen tốt trong sinh hoạt hàng ngày như: thói quen ăn uống/thói quen vận động/thói quen sinh hoạt).
Các chiến dịch truyền thông đại chúng về phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động, sức khỏe tinh thần. Các nội dung đa nền tảng, từ báo in, báo điện tử đến mạng xã hội và video. Mục tiêu là giúp người dân hiểu rằng: “Giữ gìn sức khỏe là một lựa chọn mỗi ngày, không phải là phản ứng khi có bệnh”.
Thứ hai là kết nối hệ sinh thái y tế – đưa dịch vụ đến gần người dân. Với sự đồng hành của Bộ Y tế và Sở Y tế TP.HCM, dự án sẽ: tăng cường truyền thông về y tế cơ sở, bác sĩ gia đình; giới thiệu các mô hình chăm sóc sức khỏe hiệu quả; kết nối người dân với các dịch vụ khám, tư vấn, tầm soát sớm. Qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu: mỗi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe một cách liên tục.
Thứ ba là tạo ra các nền tảng tương tác và lan tỏa cộng đồng. Dự án không dừng lại ở việc “truyền thông một chiều”, mà hướng tới: các diễn đàn, tọa đàm, hội thảo chuyên đề; các chương trình tương tác trực tuyến giữa chuyên gia và người dân; các chiến dịch cộng đồng về lối sống khỏe
“Chúng tôi mong muốn hình thành một cộng đồng cùng hành động vì sức khỏe, nơi mỗi cá nhân vừa là người thụ hưởng, vừa là người lan tỏa”, ông Toàn nhấn mạnh.
Ngày 14-4, BS.CK1 Trần Nguyên Khôi, Phó trưởng khoa khám bệnh (Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM), cho biết mỗi ngày khoa tiếp nhận trung bình 3.000-4.000 lượt bệnh nhi đến khám, phần lớn là trẻ dưới 5 tuổi.
Trong đó các bệnh viêm hô hấp cấp chiếm hơn 50%. Ngoài ra nhiều trường hợp mắc bệnh tiêu hóa, da liễu và các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu cũng có xu hướng gia tăng nhẹ.
Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết nắng nóng, độ ẩm cao tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi rút phát triển. Bên cạnh đó việc trẻ thường xuyên di chuyển giữa môi trường nóng và phòng máy lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như viêm hô hấp cấp, cảm cúm, viêm hô hấp trên, viêm phế quản, thậm chí viêm phổi.
Ngoài ra thời tiết nóng khiến thực phẩm dễ ôi thiu, khiến trẻ dễ mắc các bệnh tiêu hóa như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm.
Trẻ cũng dễ gặp các bệnh da liễu do ra nhiều mồ hôi, da khô, nếu không giữ vệ sinh tốt và bù nước đầy đủ có thể dẫn đến viêm da, dị ứng hoặc nhiễm trùng da.
Đáng chú ý, trẻ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, sốt xuất huyết, thủy đậu. Trong đó tay chân miệng thường gia tăng theo chu kỳ từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm.
Theo quy định tại Nghị định 90, nhiều hành vi kỳ thị trong giáo dục, lao động và đời sống xã hội sẽ bị xử phạt với các mức tiền khác nhau, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Cụ thể, mức xử phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng, áp dụng với các hành vi như yêu cầu học sinh, sinh viên phải xét nghiệm HIV hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm.
Cản trở người học tham gia hoạt động của cơ sở giáo dục vì lý do liên quan đến HIV. Từ chối tiếp nhận đối tượng bảo trợ xã hội hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người đã mất vì lý do HIV/AIDS.
Mức xử phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng, áp dụng với các hành vi như yêu cầu xét nghiệm HIV đối với người lao động trước tuyển dụng (trừ một số nghề đặc thù theo quy định), từ chối tuyển dụng vì người lao động nhiễm HIV, hoặc từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên vì lý do này.
Nghị định cũng xử phạt các hành vi mang tính phân biệt đối xử trong quá trình học tập và điều trị như tách biệt, hạn chế người nhiễm HIV tham gia hoạt động.
Phân biệt trong chăm sóc, điều trị hoặc bố trí công việc không phù hợp với sức khỏe, chuyên môn của người lao động nhiễm HIV. Ngoài ra, hành vi cha mẹ hoặc người giám hộ bỏ rơi người nhiễm HIV cũng thuộc diện bị xử phạt.
Mức phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng, nghị định xử lý các hành vi xâm phạm trực tiếp quyền học tập và việc làm của người nhiễm HIV.
Cụ thể, chấm dứt hợp đồng lao động, gây khó khăn trong công việc, ép chuyển việc trái ý muốn, từ chối nâng lương, đề bạt hoặc không đảm bảo quyền lợi hợp pháp đều bị xử phạt nặng nếu xuất phát từ lý do nhiễm HIV.
Trong lĩnh vực giáo dục, việc kỷ luật hoặc buộc thôi học học sinh, sinh viên vì nhiễm HIV cũng bị xử phạt ở mức này. Đồng thời, việc sử dụng hình ảnh, thông điệp truyền thông mang tính kỳ thị người nhiễm HIV và gia đình họ cũng bị xử lý.
Nghị định cũng quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả. Các tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị buộc tiếp nhận lại người bị từ chối, xin lỗi trực tiếp người bị phân biệt đối xử, khôi phục quyền lợi hợp pháp cho người lao động, hủy bỏ quyết định kỷ luật hoặc buộc thôi học.
Trong trường hợp liên quan đến truyền thông, nội dung vi phạm phải bị loại bỏ hoặc tiêu hủy.
Bên cạnh đó, nghị định quy định xử phạt các hành vi vi phạm khác trong phòng, chống HIV/AIDS. Cụ thể, hành vi cản trở người lao động tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS bị phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng.
Các hành vi nghiêm trọng như đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để trục lợi sẽ bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng. Trường hợp trục lợi, người vi phạm còn phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, khuyến cáo nắng nóng gay gắt không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và sức khỏe tâm thần.
Bác sĩ Hoàng giải thích cơ thể người luôn cố gắng duy trì nhiệt độ lõi ở mức 36,5-37,5 độ C. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, hệ điều nhiệt phải hoạt động hết công suất để tỏa nhiệt. Tình trạng mất nước và thiếu ngủ kéo dài khiến nồng độ hormone căng thẳng cortisol tăng vọt. Do đó, người dân cần tổ chức lại nhịp sinh học, dồn việc vào những giờ mát mẻ và nghỉ ngơi lúc nắng gắt thay vì cố gắng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt.
Mọi người nên tận dụng khoảng thời gian 5h-9h sáng để giải quyết công việc quan trọng. Lúc này, không khí trong lành và não bộ tỉnh táo nhất, rất phù hợp để tập thể dục, xử lý công việc phức tạp hoặc cho trẻ học các môn tư duy logic.
Từ 9h đến 10h, nhiệt độ bắt đầu tăng, người dân chuyển dần sang các hoạt động nhẹ nhàng.
Giai đoạn 10h-16h ghi nhận mức nhiệt gay gắt nhất trong ngày. Bác sĩ khuyên mọi người hạn chế ra ngoài, tránh vận động thể lực mạnh. Mọi người chỉ nên làm việc, học tập những nội dung quen thuộc trong phòng thoáng mát và tranh thủ chợp mắt 20-30 phút.
Khoảng thời gian 16h-19h, nhiệt độ môi trường giảm dần nhưng vẫn tích tụ hơi nóng. Lúc này, người dân ưu tiên vận động nhẹ như đi bộ, kéo giãn cơ thể, tắm rửa và ăn tối.
Từ 19h đến 22h30, không khí dịu mát giúp mọi người xử lý nốt công việc tồn đọng, nhưng cần tránh hoạt động trí óc sát giờ ngủ.
Bác sĩ lưu ý làm việc liên tục khiến não bộ quá tải và thân nhiệt tăng nhanh. Mọi người cần thường xuyên đứng dậy đi lại, xoay khớp, vươn vai và hít thở sâu giữa các phiên làm việc để giải tỏa căng thẳng. Mọi người duy trì thói quen ngủ trước 23h nhằm đảm bảo sự tỉnh táo cho ngày hôm sau, bởi giấc ngủ trưa ngắn dưới 45 phút chỉ đóng vai trò hỗ trợ não bộ tạm thời. Đồng thời, người dân hạn chế tiêu thụ cà phê, trà, nước tăng lực, nước ngọt và nước đá lạnh nhằm ngăn ngừa các tổn thương cho thận và hệ tim mạch.
