Thị trường lao động toàn cầu vừa đón nhận một cú sốc mang tính bước ngoặt. Meta tuyên bố cắt giảm 10% lực lượng lao động, tương đương khoảng 8.000 người.
Cùng thời điểm, Microsoft, lần đầu tiên trong lịch sử 51 năm hoạt động, đưa ra chương trình nghỉ việc tự nguyện cho gần 9.000 nhân sự.
Không dừng lại ở đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Nike, Snap, Oracle hay Salesforce cũng đồng loạt thu hẹp quy mô.
Theo CNBC, những động thái này không đơn thuần là việc cắt giảm chi phí sau đại dịch mà là hệ quả trực tiếp của một cuộc chạy đua vũ trang mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại toàn bộ cấu trúc nền kinh tế.
AI bùng nổ, hàng loạt việc làm “biến mất”
Bức tranh tài chính của các tập đoàn công nghệ đang bộc lộ một nghịch lý lớn. Trong khi sa thải hàng loạt nhân viên, Alphabet, Microsoft, Meta và Amazon dự kiến đổ tới gần 700 tỷ USD chỉ trong năm nay để xây dựng hạ tầng AI. Các doanh nghiệp đang tận dụng chính công nghệ này để tối ưu hóa vận hành, đồng nghĩa với việc họ cần ít sức người hơn.
Theo dữ liệu từ Layoffs.fyi, tính đến cuối tháng 4, hơn 92.000 lao động công nghệ đã mất việc, nâng tổng số nhân sự bị sa thải từ năm 2020 lên con số gần 900.000. Chuyên gia lãnh đạo Anthony Tuggle nhận định trên CNBC rằng đây là một sự thay đổi mang tính cấu trúc căn bản. Thị trường đang chứng kiến sự chuyển đổi vĩnh viễn trong cách thức tổ chức công việc.
Đáng chú ý, AI đang tạo ra một chuẩn mực mới về hiệu suất kinh doanh. Trong hệ sinh thái khởi nghiệp, mô hình doanh nghiệp tăng trưởng nhanh với bộ máy tinh gọn đang lên ngôi. Giờ đây, một ứng dụng quản lý khách hàng (CRM) hoàn chỉnh có thể được xây dựng chỉ trong 24 giờ.
Thị trường bắt đầu xuất hiện những công ty đạt doanh thu 50 triệu USD chỉ với 50 nhân viên, thay vì cần tới 250 người như trước đây. Xu hướng này mở ra viễn cảnh về những “kỳ lân” công nghệ tỷ USD vận hành chỉ với chưa tới 100 nhân sự.
Khi doanh nghiệp cần ít người hơn để tạo ra lợi nhuận khổng lồ, câu hỏi đặt ra là lực lượng lao động dôi dư sẽ đi về đâu.
Thu nhập cơ bản phổ quát: Lưới an toàn mới
Trong bối cảnh AI có nguy cơ xóa sổ việc làm và nới rộng khoảng cách giàu nghèo, giới lãnh đạo công nghệ đang quay lại với một ý tưởng từng bị xem là viển vông: Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI). Theo Business Insider, đây là khoản tiền mặt chi trả định kỳ cho mọi người trưởng thành, không ràng buộc điều kiện hay cách chi tiêu.
CEO OpenAI Sam Altman từ lâu đã là người ủng hộ mạnh mẽ UBI. Ông từng đóng góp 14 triệu USD vào một nghiên cứu trị giá 60 triệu USD để thử nghiệm phát 1.000 USD/tháng cho người thu nhập thấp tại Mỹ. Kết quả cho thấy, nhóm nhận tiền đã giảm rõ rệt mức độ căng thẳng trong năm đầu tiên và tăng chi tiêu chủ yếu cho thực phẩm, tiền thuê nhà.
Tuy nhiên, Altman cũng thừa nhận tiền mặt không giải quyết được các vấn đề cốt lõi như chi phí y tế hay nhà ở. Do đó, ông đang phát triển mạng định danh Worldcoin để làm nền tảng phân phối tiền, đồng thời đề xuất ý tưởng “quyền truy cập tính toán cơ bản”. Theo đó, thay vì nhận tiền, người dân sẽ được cấp quyền sử dụng tài nguyên AI để tự tạo ra giá trị.
Tỷ phú Elon Musk cũng chung góc nhìn. Ông cho rằng AI và robot sẽ tạo ra sự dư thừa hàng hóa, khiến công việc trở thành một lựa chọn thay vì nghĩa vụ để mưu sinh. Musk gọi đây là “thu nhập cao phổ quát”, nơi con người tự do hơn trong việc sử dụng thời gian và tiền bạc.
Dưới góc độ đầu tư, nhà tài phiệt Vinod Khosla đánh giá AI khác biệt hoàn toàn với internet hay điện thoại. Nếu các công nghệ cũ hỗ trợ con người, thì AI lại “khuếch đại trí não” giống như động cơ hơi nước từng thay thế sức cơ bắp.
Điều này khiến lao động con người trở nên chậm chạp và đắt đỏ hơn, biến UBI thành một “tấm lưới an toàn” bắt buộc phải có.
AI tạo của cải, nhưng bài toán phân bổ vẫn bỏ ngỏ
Dù nhận được sự ủng hộ từ giới tinh hoa, UBI vẫn vấp phải nhiều tranh cãi. Các ý kiến phản đối lo ngại chính sách này sẽ làm giảm động lực làm việc, đồng thời tạo gánh nặng khổng lồ lên ngân sách và tiền thuế.
CEO Anthropic Dario Amodei nhận định UBI chỉ là một phần rất nhỏ của lời giải. Theo ông, AI sẽ thay đổi thế giới ở mức căn bản, đòi hỏi nhân loại phải có những cách tiếp cận toàn diện và chưa từng có tiền lệ để giải quyết bất bình đẳng.
Trong khi đó, “cha đỡ đầu AI” Geoffrey Hinton đã trực tiếp khuyến nghị chính phủ Anh nên xem xét UBI trước nguy cơ mất việc làm trên diện rộng.
Thực tế thị trường lao động đang chứng minh những lo ngại này là có cơ sở. Nghiên cứu năm 2026 của Motion Recruitment chỉ ra rằng AI đang làm đình trệ việc tuyển dụng ở các vị trí đầu vào. Mức lương ngành công nghệ nhìn chung đi ngang, ngoại trừ sự tăng vọt ở một số vai trò chuyên biệt như kỹ sư AI.
Khoảng cách giữa việc làm bị phá hủy và việc làm mới được tạo ra đang ngày càng nới rộng. Năng suất khổng lồ từ AI chắc chắn sẽ tạo ra lượng của cải lớn chưa từng có, nhưng cơ chế nào để phân bổ dòng tiền đó vào túi người dân vẫn là một dấu hỏi.
Như nhà kinh tế trưởng Daniel Zhao của Glassdoor chia sẻ trên CNBC, tốc độ thay đổi chóng mặt đang tạo ra một bầu không khí bất an chưa từng có. “Đây là một làn sóng công nghệ khá đặc biệt bởi chính những người tham gia tạo ra nó lại đang cảm thấy lo lắng và mắc kẹt”, ông nhận định.
Công ty cổ phần Dịch vụ hàng không sân bay Đà Nẵng (MASCO) vừa gửi văn bản giải trình biện pháp và lộ trình khắc phục tình trạng chứng khoán bị cảnh báo.
Cụ thể, ngày 27-3-2026, công ty nhận được thông báo của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội về việc cổ phiếu MAS tiếp tục duy trì diện bị cảnh báo do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại ngày 31-12-2025 trên báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán là số âm.
Mặc dù lợi nhuận sau thuế năm 2025 doanh nghiệp đạt 8,6 tỉ đồng, tăng gần 18% nhưng lỗ lũy kế tại thời điểm cuối năm là 1,7 tỉ đồng. Số lỗ lũy kế cuối năm 2024 là 9,1 tỉ đồng.
Công ty này cho biết hoạt động kinh doanh chủ yếu trong các lĩnh vực liên quan đến ngành hàng không, như cung ứng suất ăn máy bay cho các hãng hàng không, bán hàng tại các sân bay miền Trung, đào tạo nghề lái xe ô tô, mô tô... Tuy nhiên, giai đoạn 2020-2022 ngành hàng không bị ảnh hưởng rất nặng nề bởi dịch COVID-19. Do đó doanh thu bị giảm mạnh và ghi nhận lỗ lớn năm 2020 và năm 2021.
Giai đoạn 2022-2025, thị trường hàng không phục hồi chậm nên lượng khách tại các sân bay miền Trung tuy có tăng trưởng nhưng vẫn còn thấp.
Trong văn bản giải trình, doanh nghiệp cho biết mặc dù doanh thu năm 2025 tăng trưởng mạnh (gần 27%) nhưng có sự thay đổi về cơ cấu. Mảng cung ứng suất ăn cho các chặng bay quốc tế (tỉ lệ lãi gộp cao) vẫn còn thấp. Ngoài ra, chi phí sản xuất tăng cao trong khi giá dịch vụ cung cấp cho các hãng tăng chậm hơn, ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Bên cạnh đó, sự thay đổi, sáp nhập các sở ngành và chuyển đổi chức năng quản lý lĩnh vực sát hạch lái xe, thay đổi chủng loại phương tiện đào tạo hạng C tác động lớn đến mảng đào tạo lái xe ô tô, mô tô. Doanh thu và lợi nhuận lĩnh vực này cùng sụt giảm.
Công ty này hiện có 2 trung tâm đào tạo lái xe tại Đà Nẵng và Huế. Doanh thu mảng đào tạo lái xe năm 2025 ở mức 36,22 tỉ đồng, chiếm khoảng 16% tổng doanh thu.
Năm vừa qua, doanh thu đào tạo lái xe tại thị trường Huế giảm do thay đổi chính sách đào tạo cho các học viên là bộ đội xuất ngũ. Ngoài ra, việc chuyển đổi đơn vị sát hạch, cấp giấy phép lái xe giữa các cơ quan quản lý Nhà nước đã làm gián đoạn hoạt động đào tạo từ tháng 12-2024 đến tháng 7-2025 ảnh hưởng không tốt đến kết quả kinh doanh của đơn vị.
Báo cáo thường niên năm 2025 cho biết công ty có 5 lĩnh vực kinh doanh chính gồm cung cấp suất ăn trên tàu bay; bán hàng và dịch vụ nhà hàng tại khu vực nhà ga hàng không sân bay; dịch vụ phòng chờ hạng C; dịch vụ vận chuyển hành khách và tổ lái tiếp viên; đào tạo lái xe mô tô, ô tô các hạng. Dịch vụ cung ứng suất ăn trên tàu bay là lĩnh vực cốt lõi chiếm tỉ trọng gần 70 % doanh thu và lợi nhuận.
Đơn vị này nêu ra một số giải pháp khắc phục tình trạng lỗ lũy kế như giảm chi phí, tăng lợi nhuận như đẩy mạnh marketing, tìm kiếm hợp đồng cung cấp suất ăn cho các hãng hàng không nước ngoài, phát triển thêm các mảng kinh doanh ngoài ngành hàng không, tìm kiếm và khai thác thêm các nhà cung cấp có giá tốt hơn...
Hội thảo do Bộ Công Thương, UBND TP.HCM và báo Tuổi Trẻ tổ chức.
Đây là sự kiện mở đầu cho chuỗi hoạt động của chương trình Việt Nam Xanh 2026 do báo Tuổi Trẻ và Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) khởi xướng, phối hợp cùng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM tổ chức.
Những biến động của thị trường năng lượng thế giới đang đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực thích ứng của nền kinh tế.
Đối với Việt Nam, vấn đề không chỉ là bảo đảm đủ nguồn cung cho sản xuất và tiêu dùng, mà còn là từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, phát triển các nguồn năng lượng mới và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi năng lượng xanh là bước đi cần thiết để vừa đáp ứng yêu cầu giảm phát thải, vừa tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế - xã hội ổn định và bền vững.
Xuất phát từ thực tế đó, hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - Động lực tăng trưởng bền vững" được tổ chức nhằm góp phần làm rõ những vấn đề đang đặt ra đối với thị trường năng lượng, đồng thời trao đổi các định hướng, giải pháp và cơ chế thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.
Hội thảo sẽ diễn ra từ 13h30 đến 17h30 ngày 21-4 tại khách sạn Majestic (phường Bến Nghé, TP.HCM).
Nội dung hội thảo sẽ tập trung vào các vấn đề trọng tâm như lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh, định hướng giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, khả năng phát triển các nguồn năng lượng mới tại Việt Nam, cùng kinh nghiệm và giải pháp từ doanh nghiệp trong quá trình thích ứng với yêu cầu chuyển đổi xanh.
Chương trình gồm các tham luận chuyên đề và phiên thảo luận với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, nhằm trao đổi về cơ chế, chính sách hỗ trợ, giải pháp công nghệ và các điều kiện cần thiết để thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong sản xuất và đời sống.
Bên cạnh nội dung hội thảo, sự kiện còn có khu vực trưng bày, giới thiệu các giải pháp và công nghệ năng lượng, góp phần tăng cường kết nối giữa đơn vị cung cấp giải pháp, doanh nghiệp và các bên quan tâm.
Đây cũng là dịp giới thiệu các nội dung trọng tâm của chương trình Việt Nam Xanh 2026 với chủ đề "Chuyển đổi xanh - Hiệu quả bền vững", tiếp nối chuỗi hoạt động truyền thông, kết nối và lan tỏa các sáng kiến phát triển bền vững trong cộng đồng.
Khách mời đăng ký tham dự tại mã QR bên dưới hoặc tại đây.
Ngày 7-5, tại Hội nghị triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết số 09 và Nghị quyết số 523 của HĐND TP.HCM đến các doanh nghiệp đóng trong khu chế xuất, khu công nghiệp, Phó trưởng Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA) Lê Văn Thinh cho biết nguồn cung nhà lưu trú cho công nhân vẫn đang rất thiếu.
Hiện các khu chế xuất, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố có 9 dự án nhà lưu trú công nhân, với 1.619 căn hộ, đáp ứng hơn 8.900 chỗ ở. Và đang có thêm 4 dự án được triển khai với hơn 2.800 căn hộ, dự kiến đáp ứng hơn 10.600 chỗ ở cho người lao động. Dù vậy, nguồn cung này vẫn còn rất thấp so với nhu cầu thực tế.
Thực tế, theo ông Thinh, các dự án nhà lưu trú công nhân hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu của hơn 727.000 lao động, trong tổng số 918.000 lao động đang làm việc tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, trong khi các dự án hầu hết đều ở bước đăng ký hoặc làm thủ tục đầu tư.
TP.HCM đang chịu áp lực lớn về phát triển nhà ở xã hội theo chỉ tiêu Chính phủ giao. Theo đó, giai đoạn 2025 - 2030 cả nước phải hoàn thành hơn 1 triệu căn nhà ở xã hội, riêng TP được giao hơn 194.000 căn, cao nhất cả nước. Năm 2026, thành phố phải hoàn thành khoảng 28.500 căn.
Các doanh nghiệp cho rằng nếu có thêm cơ chế ưu đãi về vốn vay, lãi suất và thủ tục đầu tư, nhiều doanh nghiệp sẽ mạnh dạn tham gia phát triển nhà lưu trú công nhân, góp phần giảm áp lực nhà ở cho người lao động tại các khu chế xuất, khu công nghiệp.
Tại các khu công nghiệp mới, HEPZA sẽ bố trí quỹ đất dịch vụ phù hợp, tối đa 10% diện tích khu công nghiệp theo quy định để thu hút đầu tư các dự án nhà lưu trú công nhân. Việc phát triển nhà lưu trú công nhân không chỉ là vấn đề phúc lợi mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm ổn định nguồn nhân lực sản xuất.
Theo Phó tổng giám đốc HFIC, ông Nguyễn Quang Thanh, lũy kế đến nay đơn vị đã tài trợ tín dụng cho hơn 500 dự án với tổng giá trị cam kết cho vay khoảng 28.000 tỉ đồng, trên tổng mức đầu tư hơn 42.000 tỉ đồng.
Theo quy định hiện hành, mức hỗ trợ lãi suất được tính dựa trên lãi suất huy động tiền gửi kỳ hạn 12 tháng bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn TP.HCM, theo hình thức trả lãi cuối kỳ, cộng thêm phí quản lý 2%/năm.
Các dự án đủ điều kiện có thể được xem xét hỗ trợ lãi suất đối với khoản vay tối đa 200 tỉ đồng/dự án. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn trong bối cảnh nhu cầu đổi mới công nghệ và cạnh tranh quốc tế ngày càng lớn.
