Nghiêm Hoàng Linh, 35 tuổi, hiện làm việc ở trường Toán và Thống kê, Đại học Sydney – ngôi trường top 25 thế giới, top 3 ở Australia theo bảng xếp hạng đại học QS 2026.
Năm ngoái, Linh cùng ba cộng sự ở Đại học Sydney và Đại học Quốc gia Australia triển khai dự án Discovery Projects do Hội đồng Nghiên cứu Australia (ARC) tài trợ, với kinh phí gần 500.000 AUD (khoảng 360.000 USD). Giữa tỷ lệ cạnh tranh với chỉ 13% hồ sơ được chọn, dự án của nhóm thuyết phục hội đồng bởi khả năng giải mã những cấu trúc phức tạp trong mạng xã hội và sinh học.
Trước một dấu ấn trong hành trình nghiên cứu, Linh nhớ về “cú trượt” thời mới tốt nghiệp đại học, khiến anh thay đổi hoàn toàn tư duy về sự nghiệp.
Linh sinh ra ở Hà Nội, là cựu học sinh chuyên Toán – Tin, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học Miami ở Florida, Mỹ, năm 2015, với thành tích học thuật, điểm GRE (bài thi chuẩn hóa dùng ứng tuyển sau đại học) thuộc nhóm top đầu và một công bố khoa học quốc tế “dắt lưng”, Linh tự tin ứng tuyển chương trình tiến sĩ ở các đại học hàng đầu thế giới. Linh nói chờ đợi một “tấm vé rực rỡ” cho tương lai, nhưng kết quả trả về là những “gáo nước lạnh”. Các trường đồng loạt từ chối, một số nơi chỉ đưa ra lời đề nghị học thạc sĩ.
“Có lúc tôi đã nghĩ hoặc là trường top hoặc là không đi đâu cả”, Linh nhớ lại. Sự thất vọng lớn đến mức khi Southern Methodist University (SMU), ngôi trường mà Linh xếp vào nhóm “dự phòng”, mời nhập học với gói học bổng Fellowship đặc biệt dành cho sinh viên xuất sắc, anh vẫn đắn đo.
Sự do dự kéo dài đến khi Linh tìm đến giảng viên hướng dẫn cũ để xin lời khuyên. Thầy đã nói một câu khiến anh thức tỉnh: “Tuyển sinh tiến sĩ ở đâu cũng cạnh tranh khốc liệt và chỉ có rất ít người được nhận. Cuối cùng, giá trị của bằng PhD là do chính em tạo ra”.
Lời khuyên ấy giúp Linh gỡ bỏ áp lực về danh tiếng để bắt đầu nhìn nhận các lựa chọn bằng tiêu chí phù hợp: Nhóm nghiên cứu có chiều sâu, quy mô người học ít để được giáo sư hướng dẫn sát sao và chương trình học cho phép tập trung tối đa vào nền tảng lý thuyết. Anh chọn SMU, lấy bằng tiến sĩ Thống kê vào năm 2019 sau 3,5 năm.
Sau này, Hoàng Linh nhận ra cú trượt khỏi các trường top không phải là thất bại, mà là điểm khởi đầu cho sự trưởng thành trong tư duy.
“Khoa học là bình đẳng. Các nhà khoa học được ghi nhớ không phải bởi nơi họ làm việc, mà bởi những công trình họ để lại”, anh nhìn nhận.
Để hoàn tất chương trình PhD trong thời gian ngắn hơn so với thông thường (5 năm), Linh cho rằng chìa khóa nằm ở việc xây dựng nền tảng vững chắc và tư duy “luôn tìm cái mới” trong từng dự án nhỏ.
Ở SMU, anh tập trung vào 6 lớp học nền tảng về Lý thuyết, Thống kê ứng dụng và Tính toán trong năm đầu. Linh nhận định những môn cơ sở ở trình độ tiến sĩ khác xa bậc đại học, thạc sĩ về cả độ khó lẫn khối lượng kiến thức. Tại đây, mọi kết quả dù là nhỏ nhất đều phải được chứng minh chặt chẽ bằng toán học.
“Bạn sẽ gặp một cú sốc lớn khi đang ở chỗ tiêu thụ kiến thức chuyển sang tư thế của người sản xuất kiến thức. Bạn không học để tích lũy cái đã có, mà học để sáng tạo ra cái mới chưa từng tồn tại”, Linh chia sẻ.
Chàng trai Việt sau đó vượt qua thử thách lớn nhất để trụ lại là kỳ thi sát hạch cuối năm thứ nhất, kéo dài ba ngày. Trong đó, ngày đầu tiên là bài thi Lý thuyết “marathon” trong 8 tiếng liên tục. Ngày thứ hai tập trung vào tư duy mô hình trong 5 tiếng, cuối cùng là 6,5 tiếng giải quyết dữ liệu thực trên máy tính.
Bước sang năm thứ hai, Linh bắt đầu rèn luyện tư duy sáng tạo thông qua các dự án cuối kỳ. Anh luôn tự đặt ra áp lực phải tìm thấy “cái mới” trong mọi đề tài nghiên cứu.
“Công việc nghiên cứu không thể chờ đợi ý tưởng từ trên trời rơi xuống. Tôi lập danh sách ý tưởng từ việc đọc hàng loạt bài báo, dù có cái không tốt nhưng chúng là mồi lửa cho những phát hiện sau này”, anh chia sẻ.
Thói quen này giúp anh vượt qua kỳ thi sát hạch thứ hai chỉ trong 30 ngày bằng việc phát triển một ý tưởng nghiên cứu mới từ các tài liệu được giao.
Linh nhìn nhận một yếu tố khác giúp anh về đích sớm là sự đồng hành của người hướng dẫn. Linh được làm việc với một giáo sư trẻ, sẵn sàng phản hồi email lúc nửa đêm, dành cả ngày để cùng anh sửa lỗi code hay trau chuốt từng câu chữ trong bản thảo. Nhờ đó, Linh tốt nghiệp với ba bài đăng trên các tạp chí uy tín hàng đầu.
Làm việc tại Đại học Sydney từ năm 2022, chủ đề bao trùm trong các nghiên cứu của Linh là phát triển các phương pháp và lý thuyết thống kê hiện đại để khai thác tri thức từ dữ liệu lớn. Theo anh, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đã dẫn tới những tập dữ liệu lớn, nhiều chiều, có cấu trúc phụ thuộc phức tạp theo thời gian, không gian và mạng lưới. Điều này làm nảy sinh nhu cầu cấp thiết về phương pháp thống kê mới, có khả năng chắt lọc thông tin, nhưng vẫn bảo toàn khả năng đưa ra các dự báo đáng tin cậy.
Dự án hiện tại của Linh và các cộng sự cũng vì mục tiêu này. Các phương pháp nhằm “lọc” ra phần thông tin quan trọng từ những bộ dữ liệu khổng lồ và nhiều tầng liên kết – từ dữ liệu gene, hồ sơ bệnh án cho tới hành vi trên mạng xã hội. Nhờ đó, các nhà sinh học có thể hiểu rõ hơn cơ chế gây bệnh, trong khi các nhà quản lý có thêm công cụ nhận diện và hạn chế sự lan truyền của thông tin sai lệch trên môi trường số.
Linh quan niệm nếu khoa học giống như một kim tự tháp 100 tầng, người ta thường chỉ nhớ viên gạch đầu tiên và cuối cùng. Nhưng từ tầng hai đến 99 là cả một hành trình dài với nhiều người.
“Tôi nghĩ điều quan trọng không phải mình đứng ở tầng nào, mà là có đang góp một viên gạch có ích cho nó hay không”, anh nói.
Đó là Trường trung cấp quốc tế Mekong có cơ sở tại phường Long Tuyền, TP Cần Thơ. Trường này (tiền thân là Trường trung cấp Y Dược Mekong) được thành lập năm 2019 theo quyết định của UBND TP Cần Thơ.
Thông tin tuyển sinh năm 2026 được đăng tải trên trang web của trường cho thấy trường tuyển sinh từ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng đến đại học, chuyên khoa I, II và thạc sĩ khối ngành sức khỏe.
Theo quy định, trường trung cấp được tuyển sinh, đào tạo các bậc sơ cấp, trung cấp. Thông tin tuyển sinh, bậc trung cấp trường tuyển ba ngành khối sức khỏe gồm y sĩ đa khoa, dược, y học cổ truyền, tin học ứng dụng và marketing. Thế nhưng với bậc cao đẳng, trường lại thông báo liên kết tuyển sinh đến 13 ngành khác nhau.
Với bậc đại học, trường này phối hợp tuyển sinh các hình thức đào tạo từ xa, trực tuyến, vừa làm vừa học, không có đại học chính quy.
Đáng chú ý nhất là bậc sau đại học và chuyên khoa. Trường trung cấp quốc tế Mekong thông báo tuyển sinh hàng loạt ngành thạc sĩ, chuyên khoa cấp I, II khối ngành sức khỏe.
Trong đó, trường này phối hợp với Đại học Trà Vinh tuyển sinh thạc sĩ hai ngành quản lý y tế và quản lý công cộng.
Ngay trong thông báo này, trường ghi rõ địa điểm đào tạo tại Trường trung cấp quốc tế Mekong, thời gian đào tạo từ 1-2 năm, hình thức đào tạo giáo dục chính quy, định hướng chương trình: ứng dụng/nghiên cứu.
Không những vậy, trường này đưa ra các lợi ích khi học thạc sĩ tại trường: nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực quản lý y tế; mở rộng cơ hội thăng tiến nghề nghiệp; phù hợp với cán bộ y tế, quản lý bệnh viện, trung tâm y tế, cơ sở y tế công - tư; chương trình đào tạo bài bản, giảng viên giàu kinh nghiệm; văn bằng có giá trị theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Bên cạnh đó, trường trung cấp này cũng thông tin là phối hợp với Trường đại học Quốc tế Hồng Bàng tuyển sinh tám ngành thạc sĩ ở nhiều lĩnh vực khác nhau từ sức khỏe đến công nghệ, kinh tế.
Trên nhiều diễn đàn tuyển sinh thạc sĩ trên mạng xã hội, rất nhiều thông tin tuyển sinh đào tạo thạc sĩ trực tuyến, đào tạo ngoài cơ sở chính.
Chúng tôi liên hệ với một người trong số này hỏi về ngành luật kinh tế và được tư vấn học thạc sĩ luật kinh tế của Đại học Trà Vinh tại Trường trung cấp tổng hợp Sài Gòn (đường Cộng Hòa, TP.HCM).
Đây là trạm đào tạo từ xa của Đại học Trà Vinh ở TP.HCM. Người tư vấn cho biết vì đào tạo chính quy nên không đào tạo trực tuyến, học trực tiếp vào thứ Bảy, Chủ nhật tại Trường trung cấp tổng hợp Sài Gòn.
Tương tự, chúng tôi liên hệ tìm hiểu thạc sĩ quản lý giáo dục và được một người tư vấn giới thiệu chương trình của Trường đại học Sư phạm (Đại học Huế), địa điểm học là Trường cao đẳng Công nghệ Sài Gòn (phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM).
Theo thông tin do người tư vấn cung cấp, thời gian đào tạo thạc sĩ khoảng hai năm. Hình thức học: 30% online và 70% trực tiếp tại TP.HCM và Huế...
Trong khi đó, Viện Đào tạo và quản lý giáo dục miền Nam (đường Quang Trung, phường Thông Tây Hội, TP.HCM) cũng thông báo tuyển sinh thạc sĩ nhiều ngành.
Chúng tôi đặt vấn đề muốn học thạc sĩ luật kinh tế, nhân viên tư vấn cho biết chương trình này của Trường đại học Trưng Vương (Hà Nội), chủ yếu học online, học trực tiếp cũng dàn trải nên ít đến trực tiếp. "Nếu đại học trái ngành sẽ học bổ sung kiến thức 5-7 môn, mỗi môn 1 triệu đồng.
Phí xét tuyển 2 triệu đồng, học phí đóng từng kỳ, tổng khoảng 70 triệu đồng toàn khóa. Nếu học trực tiếp sẽ học tại Gò Vấp. Lớp thạc sĩ khóa trước chỉ học thứ Bảy và Chủ nhật" - nhân viên này tư vấn thêm.
Chúng tôi liên hệ Trường trung cấp quốc tế Mekong và được ông La Thanh Chí Hiếu - cán bộ tuyển sinh - cho biết hiện trường có liên kết với một số trường cao đẳng đào tạo bậc cao đẳng tại trường, có xin phép.
Trong khi đó bậc đại học và thạc sĩ trường chỉ là đối tác phối hợp nhận hồ sơ tuyển sinh, không đào tạo tại trường.
Chúng tôi cung cấp minh chứng thông báo tuyển sinh thạc sĩ của trường có ghi rõ địa điểm đào tạo tại Trường trung cấp quốc tế Mekong kèm những lợi ích khi học thạc sĩ tại trường. Ông Hiếu sau khi kiểm tra cho biết "có thể bị lỗi do copy những bài viết qua lại với nhau chưa chỉnh sửa"!
Trong khi đó, ông Trần Văn Tuấn - Hiệu trưởng Trường trung cấp tổng hợp Sài Gòn - thừa nhận nhân viên tư vấn là cộng tác viên của trường.
Tuy nhiên ông cho rằng vì để thu hút học viên đăng ký nên cộng tác viên này đã tư vấn quá lố, trường không tổ chức đào tạo thạc sĩ tại trường! Ông Tuấn cũng nói rằng đã nhắc nhở nhân viên tư vấn đúng để tránh kiện cáo sau này.
Đại diện Trường đại học Quốc tế Hồng Bàng cho biết trường chỉ đào tạo thạc sĩ tại trường, không đào tạo ngoài trường. Thông báo phối hợp tuyển sinh của trường trung cấp chỉ là hình thức phối hợp tuyển sinh.
Tương tự, ông Nguyễn Thái Sơn - viện trưởng Viện phát triển nguồn lực Đại học Trà Vinh - cho biết với nhóm ngành sức khỏe, chương trình đào tạo thạc sĩ có kết hợp với một số bệnh viện tuyến đầu tại Cần Thơ để đào tạo thực hành cận lâm sàng ngoài trường vì yêu cầu đào tạo phải học tại bệnh viện nhiều. Các học phần còn lại học tại trường.
Chương trình đào tạo thạc sĩ cho phép một tỉ lệ chương trình được đào tạo trực tuyến nên có một số môn sẽ học online.
Thông tin được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố tại Hội nghị thông tin tuyển sinh đại học, sáng 20/4.
Trong số hơn 681.000 thí sinh nhập học đại học, hơn 146.000 em chọn nhóm ngành Kinh doanh quản lý, tỷ lệ 21%. Đây là lĩnh vực được nhiều trường đào tạo, phổ biến là các ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán - Kiểm toán, Marketing,.. Tuy nhiên, so với năm 2024, tỷ lệ chọn nhóm ngành này đã giảm 4%.
Xếp sau là nhóm Công nghệ kỹ thuật với hơn 72.500 thí sinh nhập học, chiếm 10,6%, tăng hơn 1%. Trong đó, Bộ đánh giá có sự khởi sắc ở nhóm ngành công nghệ chiến lược, 44 ngành thuộc nhóm này tuyển được 150.400 thí sinh, chiếm 22%.
3 nhóm ngành có nhiều thí sinh chọn nhiều khác là Nhân văn (9,6%), Máy tính và công nghệ thông tin (9,2%), Sức khỏe (7,8%).
Năm ngoái, các trường đại học tuyển gần 760.000 sinh viên, số nhập học đạt khoảng 90%. Như vậy, trong 1,1 triệu thí sinh tốt nghiệp THPT, tỷ lệ vào đại học chiếm 59%.
Ba phương thức có nhiều thí sinh trúng tuyển nhất là xét điểm thi tốt nghiệp THPT (50%), học bạ (29%), xét kết hợp (15%).
Ngày 4/5, Sở Giáo dục và Đào tạo công bố số liệu nguyện vọng 1 đăng ký vào các lớp đại trà, tích hợp, chuyên.
THPT chuyên Lê Hồng Phong nhận được hơn 5.700 hồ sơ đăng ký, gấp rưỡi năm ngoái. Tỷ lệ chọi cũng tăng mạnh, từ 4,9 lên 7,13. Tương tự, lượng thí sinh đăng ký vào chuyên Trần Đại Nghĩa đạt hơn 2.500, tăng gần 900. Tỷ lệ chọi tăng từ 3,5 lên 4,8.
Hơn 1.300 học sinh đăng ký vào THPT chuyên Lê Quý Đôn, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, tương đương tỷ lệ chọi 2,52, tăng so mức 2 của năm ngoái.
Dựa vào số chỉ tiêu, lượng học sinh đăng ký, tỷ lệ chọi của 4 trường chuyên ở TP HCM như sau:
Phụ huynh, học sinh có thể cân nhắc, điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 từ nay đến 17h ngày 8/5.
Năm nay, TP HCM có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Hơn 17.800 trong số này chủ động rời cuộc đua lớp 10 công lập.
Kỳ thi dự kiến vào ngày 1-2/6 với ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh). Nhóm có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ làm bài môn chuyên tương ứng. Riêng ở xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, các trường xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ.
