Iran tuyên bố bắt giữ 2 tàu cố vượt qua eo biển Hormuz

Chính quyền Mỹ đã bắt đầu phải hoàn trả 166 tỉ USD thu được thông qua các mức thuế quan được Tổng thống Donald Trump áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977, sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế quan này.

Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ đã bắt đầu tiếp nhận hồ sơ yêu cầu hoàn tiền từ các doanh nghiệp nhập khẩu từ ngày 20-4.

Ngày 21-4, trong cuộc phỏng vấn với Đài CNBC, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ "ghi nhớ" những công ty không yêu cầu hoàn trả và bày tỏ hài lòng khi các hãng như Apple, Amazon và một số tập đoàn lớn khác chưa yêu cầu hoàn tiền.

"Nếu họ không làm vậy thì thật tuyệt vời. Nếu họ không làm vậy, tôi sẽ ghi nhớ điều đó. Tôi nói thật, vì tôi muốn làm cho đất nước này mạnh hơn", ông nói trên CNBC.

Ông cũng chỉ trích các công ty đang đòi hoàn tiền và ám chỉ họ là những "kẻ thù". Ông đồng thời cho rằng Tòa án tối cao "đáng lẽ có thể giúp chúng tôi" bằng cách giữ nguyên các mức thuế toàn cầu của ông.

Tổng thống Trump cho biết các mức thuế thay thế mà chính quyền Mỹ đang xây dựng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 có thể tạo ra nguồn thu còn lớn hơn, nhưng sẽ phức tạp hơn do phải qua điều tra và lấy ý kiến công chúng.

"Chúng tôi đang làm theo cách khác. Chúng ta sẽ đạt kết quả tương tự, thậm chí còn lớn hơn, nhưng phức tạp hơn một chút", ông Trump nói.

Ngày 21-4, ông Kevin Warsh - ứng viên được Tổng thống Trump đề cử cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) - đã ra điều trần tại Thượng viện nước này.

Tại đây, ông khẳng định ông Trump chưa bao giờ yêu cầu ông cam kết giảm lãi suất và bản thân ông cũng không hứa hẹn gì về việc đó. Ông đồng thời cam kết sẽ hành động độc lập với Nhà Trắng nếu được phê chuẩn.

Ông Warsh cũng tránh bình luận về các vấn đề nhạy cảm như cuộc điều tra Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell, nỗ lực sa thải thành viên Hội đồng thống đốc Fed Lisa Cook, hay kết quả bầu cử Mỹ năm 2020. Ông cũng không nói rõ liệu có ủng hộ việc giảm lãi suất ngay lúc này hay không.

Tuy vậy, ông Warsh nhấn mạnh kế hoạch cải tổ sâu rộng Fed, cho rằng ngân hàng trung ương đã mắc sai lầm chính sách khiến lạm phát tăng cao sau đại dịch COVID-19. Ông đề xuất cải cách cách xây dựng chính sách và truyền thông, hạn chế việc các quan chức Fed đưa ra ý kiến về định hướng lãi suất.

Tổng thống Trump đã nhiều lần bày tỏ kỳ vọng ứng viên của ông cho vị trí chủ tịch Fed sẽ hạ lãi suất và nói rằng sẽ thất vọng nếu điều đó không xảy ra.

Tiến trình phê chuẩn ông Kevin Warsh có thể bị trì hoãn khi thượng nghị sĩ Thom Tillis tuyên bố sẽ chặn việc này cho đến khi chính quyền hoàn tất cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5.

Ngày 21-4, lực lượng Hezbollah đóng tại Lebanon tuyên bố đã phóng rocket và máy bay không người lái vào Israel, cáo buộc quân đội nước này vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Trước đó, quân đội Israel nói rằng Hezbollah - lực lượng có liên hệ với Iran - đã bắn nhiều rocket về phía các đơn vị của Israel tại miền nam Lebanon, gọi đây là hành vi "vi phạm trắng trợn" lệnh ngừng bắn.

Lebanon đã bị kéo vào xung đột Mỹ - Israel với Iran vào đầu tháng 3, sau khi lực lượng Hezbollah tiến hành tấn công Israel để ủng hộ Tehran, dẫn đến các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.

Hai bên đã đạt được lệnh ngừng bắn 10 ngày, có hiệu lực từ 17-4, dưới sự trung gian của Mỹ. Tuy nhiên, Israel vẫn triển khai lực lượng tại một dải đất sâu 5 - 10km dọc biên giới Lebanon, với mục tiêu tạo vùng đệm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công.

Diễn biến ngày 21-4 diễn ra chỉ hai ngày trước khi Lebanon và Israel dự kiến sẽ tổ chức đàm phán cấp đại sứ tại Mỹ.

Dòng chảy dầu qua đường ống Druzhba đã bị gián đoạn sau cuộc tấn công của Nga vào một trạm bơm dầu ở Ukraine hồi tháng 1. Các nước Liên minh châu Âu (EU) vốn phụ thuộc vào dầu Nga qua đường ống này, như Hungary và Slovakia, đã cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn sửa chữa, dù Kiev phủ nhận.

Ngày 21-4, một nguồn tin của Reuters cho biết Ukraine sẽ nối lại việc bơm dầu qua đường ống Druzhba từ ngày 22-4. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó cũng cho biết công tác sửa chữa đã hoàn tất và kêu gọi EU dỡ bỏ việc phong tỏa gói vay 90 tỉ euro dành cho nước này, cho rằng không còn lý do gì để trì hoãn.

Bên cạnh đó, Kiev cũng thúc giục châu Âu đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào tuyến Druzhba.

Theo phóng viên TTXVN tại Hong Kong (Trung Quốc), sau những biến động và giảm giá gần đây trên thị trường dầu mỏ quốc tế, Trung Quốc ngày 21-4 thông báo hạ giá trần xăng và dầu diesel trong nước, đánh dấu lần giảm giá dầu thành phẩm lần đầu tiên của nước này trong năm nay.

Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc thông báo từ ngày 22-4, giá trần xăng và dầu diesel trong nước sẽ giảm lần lượt 555 nhân dân tệ (NDT) và 530 NDT mỗi tấn.

Sau đợt điều chỉnh giá này, trung bình trên toàn quốc, giá xăng 92 và 95 sẽ giảm lần lượt 0,44 NDT và 0,46 NDT mỗi lít, trong khi giá dầu diesel loại 0 sẽ giảm 0,45 NDT/lít.

Giá dầu thành phẩm của Trung Quốc được liên kết với giá dầu thô quốc tế, giá xăng và dầu diesel được điều chỉnh 10 ngày làm việc/lần dựa trên sự thay đổi của giá dầu thô quốc tế.

Theo cơ chế hiện hành, khi giá dầu thô quốc tế cao hơn 130 USD hoặc thấp hơn 40 USD/thùng 10 ngày làm việc trước khi điều chỉnh giá, chính phủ sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát giá.

Ông Hoàng Tiêu Đình - giám đốc cấp cao về xếp hạng doanh nghiệp khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Fitch Ratings - cho biết theo quy định về giá dầu thành phẩm, tốc độ và biên độ truyền dẫn của giá dầu quốc tế đến người dân Trung Quốc nhìn chung ở mức vừa phải, điều này có thể làm giảm bớt tác động đến sức mua của người dân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Các lãnh đạo từ 40 quốc gia và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) dự kiến họp trực tuyến trong ngày 17/4 để bàn về hỗ trợ lệnh ngừng bắn giữa Iran với Mỹ, cũng như đưa ra kế hoạch đảm bảo eo biển Hormuz mở cửa trở lại cho hoạt động vận tải biển sau khi chiến sự Trung Đông kết thúc.

Thủ tướng Anh Keir Starmer dự kiến đến Paris vào sáng nay để đồng chủ trì hội nghị cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng sẽ tới Paris tham dự, theo một quan chức chính phủ Đức.

Văn phòng Thủ tướng Anh hôm 16/4 cho biết các lãnh đạo sẽ thiết lập một sứ mệnh quốc tế nhằm mở lại tuyến hàng hải này, khẳng định đây sẽ là nhiệm vụ mang tính phòng thủ thuần túy và các quốc gia sẽ triển khai lực lượng quân sự phối hợp ngay khi điều kiện cho phép.

Hội nghị cũng sẽ thảo luận về hỗ trợ công việc của IMO nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và thủy thủ đoàn.

"Mở lại eo biển Hormuz vô điều kiện và lập tức là trách nhiệm toàn cầu. Chúng ta cần hành động để khôi phục dòng chảy tự do của năng lượng và thương mại", CNN dẫn dự thảo phát biểu của ông Starmer tại hội nghị.

Lãnh đạo Anh cũng sẽ đề cập yêu cầu trấn an các tàu thương mại, hỗ trợ hoạt động rà phá thủy lôi "để đảm bảo sự ổn định và an ninh toàn cầu được khôi phục".

Quan chức Đức cho biết nước này sẵn sàng đóng góp nhằm đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển, với điều kiện phải có cơ sở pháp lý rõ ràng. Đóng góp này có thể bao gồm triển khai tàu rà phá thủy lôi hoặc hoạt động giám sát hàng hải, lĩnh vực mà quân đội Đức có nhiều kinh nghiệm.

Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz theo thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được với Mỹ ngày 8/4, nhưng lưu lượng tàu thuyền qua lại vẫn hạn chế.

Lực lượng Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa các cảng Iran từ 13/4, một ngày sau khi cuộc đàm phán hòa bình ở Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Theo đó, Mỹ sẽ chặn bắt mọi tàu đến hoặc đi từ các cảng Iran ở khu vực vịnh Ba Tư và vịnh Oman, cũng như những tàu đã nộp phí cho Iran để được đi qua eo biển Hormuz.

Tehran tuyên bố Washington đang "gây mất an ninh cho các tàu thương mại và tàu chở dầu của Iran", coi đây là động thái "vi phạm lệnh ngừng bắn". Iran cảnh báo nếu tình trạng này còn tiếp diễn, họ sẽ chặn hoạt động thương mại qua vịnh Ba Tư, biển Đỏ và vịnh Oman để đáp trả.

Tin Gốc: Vnexpress

Đến tối qua (4.4, theo giờ VN), số phận phi công điều khiển máy bay tiêm kích F-15 của Mỹ vẫn chưa rõ.

Trước đó, chiều tối 3.4 (theo giờ VN), Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn rơi thêm một máy bay tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ, nhưng kết quả xác minh sau thì chiến đấu cơ bị bắn hạ là dòng F-15. Chiến đấu cơ này được điều khiển bởi 2 thành viên phi hành đoàn. Trong đó, người phụ trách điều khiển vũ khí của chiến đấu cơ đã được giải cứu thành công, còn phi công trực tiếp điều khiển máy bay thì chưa rõ số phận giữa bối cảnh người này đang bị Iran ra sức truy lùng. Vụ việc tạo ra những thách thức quân sự và ngoại giao cho Mỹ. Vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn nếu phi công Mỹ bị Iran bắt làm tù binh.

Tiếp đến, Iran cũng đã bắn trúng 2 trực thăng UH-60 Blackhawk tham gia tìm kiếm và cứu nạn thành viên phi hành đoàn chiếc F-15. Một số binh sĩ trên 2 trực thăng UH-60 Blackhawk bị thương nhẹ nhưng tất cả đều an toàn.

Không những vậy, đến rạng sáng 4.4, 1 chiếc máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II đã bị Iran bắn trúng. Tuy nhiên, phi công đã kịp điều khiển chiếc A-10 ra khỏi lãnh thổ Iran, rồi nhảy dù và được giải cứu. Quân đội Iran tuyên bố chiếc máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư sau khi bị hệ thống phòng không của nước này bắn ở gần eo biển Hormuz.

Tờ The Washington Post dẫn lời chuẩn tướng không quân về hưu Houston Cantwell (Mỹ) cho biết lần cuối cùng một chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là chiếc A-10 Thunderbolt II. Vụ việc xảy ra trong cuộc chiến Iraq năm 2003. Chính vì thế, việc chiếc F-15 vừa bị bắn hạ được cho là điều chưa từng xảy ra với không quân Mỹ trong hơn 20 năm qua.

Nhận xét về vụ việc, ông Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Quỹ bảo vệ dân chủ - một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington (Mỹ), đánh giá nhiều khả năng phía Iran đã sử dụng tên lửa đối không vác vai để bắn hạ chiếc F-15. Khi tác chiến, chiến đấu cơ có thể phải bay rất thấp.

Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1.4 công bố quân đội nước này đã tiến hành hơn 13.000 lượt không kích trong cuộc tấn công Iran từ ngày 28.2, và đã đánh trúng 12.300 mục tiêu.

Mỹ cũng đã tự tin rằng đã vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không Iran. Cách đây vài ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy đến mức Mỹ triển khai máy bay ném bom B-52 dễ dàng tấn công lãnh thổ nước này. Ra đời và chiến đấu hơn 70 năm, oanh tạc cơ B-52 có ưu thế mang lượng vũ khí lớn, nhưng tốc độ bay chậm hơn các dòng oanh tạc cơ hiện đại và cũng thiếu khả năng tàng hình. Việc tăng cường triển khai B-52 trực tiếp tấn công cho thấy Mỹ tự tin đã phá hủy năng lực phòng không của Iran.

Chính vì thế, việc F-15 bị bắn hạ là lời cảnh báo cho không quân Mỹ trong cuộc chiến chưa hạ nhiệt ở Iran, nhất là khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ sử dụng không quân để đưa đối phương "về thời kỳ đồ đá".

Bên cạnh đó, một điểm nghẽn khác của cuộc chiến là eo biển Hormuz - nơi Iran đang phong tỏa để gây áp lực với Mỹ. Để "mở cửa" Hormuz, Mỹ nhiều khả năng có thể sử dụng sức mạnh quân sự. Với giải pháp này, máy bay cường kích A-10 đóng vai trò quan trọng để có thể triệt hạ các ổ tấn công di động mà Iran có thể triển khai ở vùng núi dọc eo biển Hormuz. Các máy bay này cần tiến hành các phi vụ liên tục và đảm bảo một chuỗi tiêu diệt chặt chẽ để có thể nhanh chóng vô hiệu hóa các mục tiêu. Dòng máy bay cường kích này cũng là vũ khí hữu hiệu để hỗ trợ lực lượng Mỹ nếu đổ bộ lên đảo Kharg của Iran. Thực tế, từ ngày 1.4, tờ The New York Times dẫn lời quan chức Mỹ Lầu Năm Góc đang điều động thêm 18 cường kích A-10 để gia nhập 12 chiếc A-10 hiện có ở Trung Đông.

Song song là lớp phòng thủ với trực thăng vũ trang để thiết lập lực lượng yểm trợ chống lại tàu tấn công nhanh, tàu không người lái của Iran. Có như thế, Mỹ mới hạn chế việc các tàu chiến bị tập kích ở vùng biển này. Tuy nhiên, với việc 2 chiến đấu cơ bị bắn hạ và 2 máy bay trực thăng bị tấn công chỉ trong 1 ngày khiến các toan tính trên của Washington gặp thách thức lớn.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tong-thong-trump-ton-them-tien-cuoc-cho-cuoc-chien-iran-185260404220347492.htm