Sau khi nốc cạn vò rượu, vị “cao thủ túy quyền” bắt đầu lảo đảo, bước chân xiêu vẹo, nhưng quyền pháp cũng trở nên biến hóa khôn lường. Đó là điều khán giả thường xuyên thấy qua những bộ phim võ thuật Trung Quốc.
Từ nhân vật Tô Khất Nhi của Châu Tinh Trì cho đến Thành Long trong Drunken Master. Hay gần gũi hơn nữa là Võ Tòng, Lỗ Trí Thâm trong Thủy Hử, cho đến cả những giai thoại về Lý Bạch, Bát Tiên…, túy quyền trở thành một biểu tượng của nét lãng tử, sự phóng túng trong võ thuật Trung Hoa.
Nhưng sự thật lịch sử lại khác: túy quyền có thật. Nhưng trong tập luyện nghiêm túc, việc uống rượu gần như là điều cấm kỵ.
Về mặt thuật ngữ, túy quyền (Zui Quan) thường được dịch là “quyền say” hay “drunken boxing”. Đây không phải một môn phái độc lập duy nhất, mà là nhóm kỹ thuật xuất hiện trong nhiều hệ võ cổ truyền Trung Quốc.
Điểm chung là người tập mô phỏng dáng vẻ say xỉn: bước chân xiêu vẹo, thân người nghiêng ngả, nhịp điệu rối loạn, tay co lại như đang cầm chén rượu.
Tuy nhiên, tất cả đều nằm trong kiểm soát. Chuyên trang võ thuật Charming China mô tả cốt lõi của túy quyền là dùng chuyển động thất thường để che giấu ý đồ tấn công, khiến đối thủ khó đoán hướng ra đòn.
Nguồn gốc của túy quyền không có một “ông tổ” duy nhất được giới sử học xác nhận. Nhiều nhánh truyền thừa cho rằng phong cách này chịu ảnh hưởng của Thiếu Lâm Tự, nơi các bài quyền kết hợp thân pháp né tránh, ngã lăn và phản kích được phát triển thành hệ thống.
Một tuyến giai thoại khác gắn túy quyền với truyền thuyết Bát Tiên trong Đạo giáo, khi tám vị tiên mang tám dáng say khác nhau để biểu trưng cho sự tự do và biến hóa.
Trong dân gian Hoa Nam, đặc biệt tại Quảng Đông, túy quyền còn gắn với nhân vật huyền thoại Tô Khất Nhi. Hình tượng ăn mày cao thủ ngoài say trong tỉnh, lấy vẻ nhếch nhác để che giấu công phu thượng thừa.
Tô Khất Nhi khó kiểm chứng hoàn toàn về mặt lịch sử, nhưng ảnh hưởng của nhân vật này với văn hóa võ hiệp là rất lớn. Điện ảnh Hong Kong sau đó đưa hình tượng ấy lên màn bạc, khiến nhiều thế hệ mặc định rằng túy quyền phải đi cùng hồ rượu và men say.
Bước ngoặt lớn nhất đến năm 1978, khi Thành Long đóng vai Hoàng Phi Hồng trong Drunken Master. Bộ phim pha trộn võ thuật, hài slapstick và tinh thần nổi loạn tuổi trẻ, tạo ra hiện tượng toàn châu Á rồi lan ra thế giới.
Từ đây, túy quyền trở thành biểu tượng đại chúng. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu điện ảnh và võ thuật đều chỉ ra rằng yếu tố “uống càng nhiều đánh càng hay” chủ yếu là thủ pháp điện ảnh nhằm tăng tính giải trí.
Sự thật chuyên môn lại khác xa hoàn toàn hình tượng phim ảnh. Rượu làm giảm phản xạ thần kinh, suy yếu khả năng giữ thăng bằng, giảm tốc độ ra quyết định và tăng nguy cơ chấn thương. Với bất kỳ môn đối kháng nào, đó đều là bất lợi.
Hãng tin AFP trong phóng sự về những người luyện túy quyền tại Trung Quốc từng dẫn lời võ sư Lưu Húc Lương: người tập “trông như say nhưng thực ra rất tỉnh táo”, các động tác tưởng hỗn loạn nhưng được kiểm soát chặt chẽ.
Nói cách khác, túy quyền không khuyến khích say thật, mà yêu cầu mức tỉnh táo cao hơn bình thường. Người tập phải giữ trọng tâm trong lúc giả mất trọng tâm, phải nhìn rõ trong khi biểu diễn vẻ lờ đờ, phải tính được khoảng cách dù thân pháp có vẻ ngẫu hứng.
Đây là lý do nhiều võ sư xem túy quyền là một trong những bài khó của kung fu, đòi hỏi lưng hông linh hoạt, cổ chân khỏe, khả năng phối hợp tay mắt tốt và cảm giác cơ thể tinh tế.
Và để so sánh với một số môn võ khác, luyện túy quyền cảng cần phải tỉnh táo, phải vững vàng tuyệt đối. Việc có men rượu là điều cấm kỵ.
Về thực chiến, túy quyền tuy không đến mức là môn võ “chuyển bại thành thắng” vào những lúc khẩn yếu quan đầu, nhưng vẫn có giá trị rõ rệt.
Các kỹ thuật giả sơ hở để nhử đòn, đổi nhịp tấn công, hạ thấp người bất ngờ rồi phản công từ góc lạ đều có thể ứng dụng trong giao đấu.
Một số động tác lắc vai, đổi trục, ngả người né đòn cũng tương đồng với nguyên lý đánh lừa nhịp trong boxing hay sanda hiện đại. Dĩ nhiên, phần nhào lộn, ngã lăn cầu kỳ thường phù hợp biểu diễn hơn là thi đấu đối kháng.
Ngày nay, túy quyền tồn tại chủ yếu trong wushu biểu diễn, các trường võ cổ truyền và điện ảnh. Số võ sinh không nhiều như Thái Cực quyền hay Vịnh Xuân quyền, nhưng sức ảnh hưởng văn hóa lại vượt xa quy mô cộng đồng tập luyện.
Túy quyền vì thế là nghịch lý thú vị của võ học Trung Hoa. Đây là trường phái võ thuật có thật, có bề dày lịch sử và kỹ thuật hẳn hòi. Nhưng điều nổi tiếng nhất về túy quyền – càng uống rượu càng biến hóa, mạnh mẽ – lại chỉ mãi mãi là giai thoại.
Tối 6.5 trong trận bán kết lượt đi Cúp vô địch CLB Đông Nam Á 2025 - 2026, Percy Tau đã chơi rất nổi bật khi CLB Nam Định làm khách trên sân Petaling Jaya của CLB Selangor FC, tiếc là người đồng đội Xuân Son không được như thế.
Trong trận đấu HLV Vũ Hồng Việt chỉ sử dụng 4 cầu thủ nội (bao gồm Xuân Son), phần lớn vị trí là các thủ môn bao gồm cả Caique bắt thay cho đội trưởng Nguyên Mạnh, những phút đầu tiên đội bóng thành Nam đã nhận sức ép rất lớn từ đội chủ nhà Malaysia.
Tuy nhiên sau khoảng hơn 10 phút, thế trận dần trở nên cân bằng khi CLB Nam Định bắt đầu tạo ra được những cơ hội của mình, trong đó nổi bật nhất là ngoại binh Percy Tau rất năng nổ bên cánh phải.
Trong hiệp 1, Percy Tau đã một lần sút dội cột dọc ra ngoài, liên tục quấy phá và xộc thẳng vào khu vực cấm địa. Chính anh là người đã có đường đi bóng lắt léo và sút vào góc xa để Văn Vĩ rất nhanh chớp thời cơ đệm lòng gỡ hòa 1-1 ở phút 45.
Trước đó, hàng thủ CLB Nam Định đã bị xuyên thủng khá dễ từ một tình huống Selangor FC tấn công tương đối cơ bản, bóng được dễ dàng phát triển từ biên phải đối thủ và căng vào để Chrigor trong vòng cấm chớp thời cơ ghi bàn ở phút 37.
Chính Chrigor trong đầu hiệp 2 tiếp tục ghi tên mình vào bảng điện tử ở phút 58, cũng từ một đường phát triển bóng dài ra biên phải và căng vào trong, chỉ gặp phải sự cản phá quyết liệt rất yếu ớt từ hàng thủ đội khách.
Sau bàn thua này, HLV Vũ Hồng Việt có cùng lúc đến 3 sự thay đổi người khi những nhân tố tấn công như Tuấn Anh, Hoàng Anh và Văn Kiên được tung vào sân với mục tiêu tăng cường hỏa lực, khi chuyển từ sơ đồ 3 trung vệ sang 4 hậu vệ.
Ý đồ đó của CLB Nam Định đã vấp phải hàng thủ chơi phòng ngự số đông dày đặc của Selangor FC. Đã có thêm một vài cơ hội, nhưng hàng công đội bóng thành Nam lại lần lượt bỏ lỡ khá đáng tiếc trong cảnh Xuân Son mờ nhạt.
Không còn cách nào khác, CLB Nam Định chấp nhận thua 1-2 và đặt mọi kỳ vọng vào trận bán kết lượt về sẽ diễn ra trên sân nhà Thiên Trường sau 1 tuần nữa, với niềm tin Xuân Son sẽ tỏa sáng trở lại để thầy trò HLV Vũ Hồng Việt bước vào trận chung kết Cúp CLB Đông Nam Á 2025 - 2026.
"Tôi ý thức được áp lực khi kế nhiệm huyền thoại Mai Đức Chung. Tuy nhiên, làm nghề huấn luyện, tôi đã quen với áp lực rồi", HLV Hoàng Văn Phúc trả lời câu hỏi của Thanh Niên trong ngày ra mắt công chúng với cương vị mới: HLV trưởng đội tuyển nữ VN. Chiến lược gia sinh năm 1964 ký hợp đồng có thời hạn 1 năm rưỡi, đáo hạn sau SEA Games 34 tại Malaysia (tháng 9.2027). Bản hợp đồng dù không dài, nhưng đánh dấu giai đoạn chuyển mình quan trọng. Sau 10 năm, đội tuyển nữ VN không còn "tướng" già Mai Đức Chung trên băng ghế chỉ đạo. Ông Chung đã kiến thiết giai đoạn thành công nhất lịch sử bóng đá nữ VN với 6 HCV SEA Games, 1 chức vô địch AFF Cup cùng tấm vé dự World Cup từ những ngày vượt khó phi thường. Đội tuyển nữ VN tiến tới vũ đài thế giới trên đôi chân trần, với nghị lực và bản lĩnh của tập thể biết nhìn nhau mà cố gắng.
Tuy nhiên, không chu kỳ thành công nào kéo dài được mãi. Thất bại ở Asian Cup 2026, SEA Games 33 và AFF Cup 2025 cho thấy đội tuyển nữ VN đã đi hết giai đoạn vàng son. Sự thay đổi là bắt buộc, dẫu những cách tân ấy có mang lại thành công hay không. Người được chọn là HLV Hoàng Văn Phúc, một gương mặt lạ với bóng đá nữ, nhưng đã quen mặt với bóng đá nam sau hơn 2 thập niên huấn luyện bền bỉ từ cấp đội tuyển quốc gia, U.23 đến CLB. Ông Phúc là đại diện cho thế hệ HLV cũ: dẫn dắt bằng kinh nghiệm, sở hữu tính cách điềm đạm, ôn hòa, cực kỳ kỹ lưỡng trong chiến thuật và có lối sống chuẩn mực.
"Tôi đã có 40 năm kinh nghiệm làm bóng đá, nên có chuyên môn để làm việc. Tôi cũng thấy được sự cầu thị, ham học hỏi của đội nữ. Tôi sẽ phân tích trận đấu, làm công tác tâm lý thi đấu. Tâm lý cầu thủ nữ yếu hơn nam một chút. Ngoài ra, trong bóng đá nữ, sự chuyển đổi và tấn công nhanh rất quan trọng. Tôi sẽ tập trung duy trì thế mạnh chuyên môn cho đội. Các cầu thủ luôn rất nỗ lực làm việc, đó là lợi thế", HLV Hoàng Văn Phúc nhấn mạnh. Ở tuổi 62, ông Phúc vẫn tìm kiếm sự mới mẻ cho chính mình. Đó là sự cố gắng đáng trân trọng mà HLV Mai Đức Chung và Liên đoàn Bóng đá VN (VFF) đã nhìn ra, để tin tưởng giao ông Phúc đứng "đầu sóng ngọn gió" trong giai đoạn chuyển giao đầy khó khăn của đội tuyển nữ VN.
Trả lời Thanh Niên trong buổi lễ ký hợp đồng ngày 17.4, VFF đã đặt ra 3 mục tiêu cho HLV Hoàng Văn Phúc: cọ xát và tích lũy kinh nghiệm ở ASIAD 20 (diễn ra tháng 9 năm nay), lọt vào chung kết hoặc có huy chương tại AFF Cup 2027, lọt vào chung kết và phấn đấu đoạt HCV SEA Games 34.
Theo Phó chủ tịch VFF Trần Anh Tú, không thể đặt cứng mục tiêu cho bóng đá nữ VN, bởi các đối thủ đã mạnh hơn trước nhiều, trong đó nổi bật có Philippines với dàn cầu thủ con lai (mới truất ngôi hậu SEA Games của nữ VN), hay Thái Lan, Myanmar cũng có nhiều gương mặt trẻ chất lượng. Còn bước ra châu Á, khoảng cách với nhóm "chị đại" như Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, CHDCND Triều Tiên vẫn rất xa, trong khi nhóm 2 với Đài Loan, Ấn Độ, Uzbekistan đều đang trỗi dậy.
Nhưng khó khăn mới làm tỏ tường bản lĩnh của nhà cầm quân. Từ sau khi nghỉ CLB Quảng Nam ở V-League 2019, ông Phúc đã trải qua 7 năm không dẫn dắt chính thức một đội bóng nào, chỉ có 2 lần tạm quyền ngắn ngủi ở Hà Nội. Dù vậy, hiểu biết cặn kẽ về bóng đá cùng sự từng trải vẫn là ưu thế lớn để ông giúp đội tuyển nữ VN giữ được ranh giới an toàn cần thiết trong giai đoạn cách tân. Bóng đá nữ cần thay đổi, nhưng không thể đột ngột, mà cần từng bước từ tốn. Ông Phúc chính là biểu tượng cho sự từ tốn ấy, bằng tính cách trầm lặng, cầu thị và cương nhu linh hoạt.
HLV Hoàng Văn Phúc không cô đơn trên hành trình "lột xác" bóng đá nữ. VFF đã thay đổi thể thức giải VĐQG nữ thành đá sân nhà - sân khách, thay vì đá tập trung như trước đây. "Đội tuyển nữ VN được tạo điều kiện tối đa, từ tập huấn, cơ sở vật chất, phân tích số liệu đến huấn luyện chuyên môn. VFF sẽ hỗ trợ ông Phúc hết mình", Phó chủ tịch Trần Anh Tú khẳng định. Cựu HLV Mai Đức Chung cũng có thể sắm vai cố vấn, giúp ông Phúc có thêm tư liệu vạch đường cho đội. Một kỷ nguyên mới đang chờ đội tuyển nữ VN.
Đội bóng chuyền nữ TP.HCM vừa làm lễ xuất quân tham dự vòng 1 giải bóng chuyền hạng A năm 2026 diễn ra tại Điện Biên từ ngày 16 đến 30.5. Gương mặt đáng chú ý nhất của đội bóng chuyền nữ TP.HCM là đối chuyền Đặng Thị Kim Thanh, đồng đội cũ của Trần Thị Thanh Thúy ở CLB VTV Bình Điền Long An.
Hoa khôi bóng chuyền nữ Việt Nam Đặng Thị Kim Thanh không xa lạ với người hâm mộ khi từng chơi ấn tượng trong màu áo đội VTV Bình Điền Long An vẫn đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam. Năm 2023, tay đập này gây bất ngờ với quyết định nghỉ thi đấu để theo đuổi việc học. Tuy nhiên sau đó cô tái xuất trong màu áo đội bóng chuyền nữ TP.HCM. Tái hợp với CLB VTV Bình Điền Long An ở mùa giải năm ngoái, Kim Thanh tỏa sáng giúp đội bóng này đoạt ngôi vô địch quốc gia. Cũng nhờ đó cô được HLV Nguyễn Tuấn Kiệt gọi trở lại đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam tranh tài ở SEA Games 33 (năm 2025).
Hiện vẫn giữ được phong độ ổn định, Đặng Thị Kim Thanh được kỳ vọng giúp bóng chuyền nữ TP.HCM giành chức vô địch giải bóng chuyền hạng A để quay trở lại giải vô địch quốc gia. Ở mùa giải năm nay, đội bóng chuyền nữ TP.HCM còn có 2 gương mặt mới là chủ công Phan Khánh Vy và chuyền hai Nguyễn Thị Hoài Mi. Ngoài ra lực lượng đội còn có những VĐV đáng chú ý như Đào Thị Nhung, Phan Khánh Vy, Đặng Thị Mỹ Duyên, Dương Thị Yến Nhi, Phan Trần Thanh Mai, Lê Thị Mỹ Xuyên, Trương Mộng Kha, Lê Thị Diễm Phương, Hồ Thị Bích Diệp...
HLV Trần Hiền kỳ vọng Đặng Thị Kim Thanh cũng như từng cầu thủ đội bóng chuyền nữ TP.HCM phát huy hết khả năng trong quá trình tập luyện và có được trạng thái tâm lý vững vàng để chinh phục từng đối thủ, nắm bắt cơ hội hướng đến mục tiêu cao nhất là trở lại giải bóng chuyền vô địch quốc gia.
Giải bóng chuyền nữ hạng A năm 2026 có 11 đội góp mặt tranh tài là TP.HCM, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, Phú Thọ, trẻ Binh chủng Thông tin, trẻ Ninh Bình, Đắk Lắk, Vĩnh Long và trẻ Hà Nội. Sau vòng 1 các đội sẽ tiếp tục thi đấu vòng chung kết vào tháng 12 tại Thái Nguyên nhằm chọn ra đội vô địch cùng tấm vé thăng hạng duy nhất.
