Đó là đề xuất của đại biểu Châu Quỳnh Giao (An Giang) tại phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội về kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước, chiều 20-4.
Bà Giao nhìn nhận xổ số kiến thiết có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội.
Theo Bộ Tài chính, năm 2025, chỉ riêng 21 công ty xổ số kiến thiết khu vực miền Nam đã đạt doanh thu trên 155.500 tỉ đồng, và nộp ngân sách gần 52.000 tỉ đồng.
Số tiền này có ý nghĩa rất lớn giúp địa phương đầu tư phát triển, chăm lo tốt an sinh xã hội.
Dù vậy, đằng sau những con số “biết nói” ấy, ở góc nhìn kinh tế học hành vi, nó có xu hướng đánh vào nhóm thu nhập thấp nhiều hơn (người mua phần đông là người khó khăn có khát vọng đổi đời, người bán là người yếu thế trong xã hội).
Theo bà Giao, để có được hàng nghìn tỉ đồng xây trường học, bệnh viện, cầu đường, chúng ta đang dựa vào lực lượng khoảng hơn nửa triệu lao động, âm thầm, lặng lẽ đi khắp vỉa hè, ngõ xóm…
“Lực lượng ấy chủ yếu gồm những người già neo đơn, người khuyết tật, phụ nữ đơn thân, là những lao động di cư và cả những trẻ em nghèo. Thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã có nhiều chính sách an sinh xã hội chăm lo cho người yếu thế, nhưng đời sống của họ vẫn còn bấp bênh”, bà Giao nói.
Theo bà Giao, nguyên nhân bất cập trên, về khoảng trống pháp lý, căn cứ theo Điều 7 Nghị định 122 năm 2007 quy định về phân phối lợi nhuận, doanh nghiệp kinh doanh xổ số phải thực hiện phân phối lợi nhuận và trích lập các quỹ theo quy định tại Nghị định 91 năm 2015 về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp.
Tuy nhiên hiện nay cơ chế này chưa quy định cụ thể về việc đảm bảo một phần lợi nhuận được dành để hỗ trợ trực tiếp cho người bán vé số dạo.
Mối quan hệ giữa người bán dạo và đại lý chỉ là “mua đứt bán đoạn”. Họ không có hợp đồng lao động, không có bảo hiểm xã hội, không có bảo hiểm y tế. Họ làm việc bất kể nắng mưa, không ngày nghỉ, nhưng lại không được thừa nhận là một mắt xích trong chuỗi giá trị của ngành.
Nữ đại biểu đoàn An Giang cũng cho hay việc nghiêm cấm chi thưởng hoặc hoa hồng vượt mức tối đa theo pháp luật có thể vô tình hạn chế thu nhập của người bán vé số dạo, vốn phụ thuộc chủ yếu vào hoa hồng.
Thực tế, với hoa hồng chỉ khoảng 1.000 đồng mỗi tờ vé số, một người phải bán hết 200 tờ/ngày mới thu về hơn 200.000 đồng. Thu nhập này chênh lệch quá lớn so với lương cán bộ, nhân viên của công ty xổ số, doanh nghiệp, đại lý…
Căn cứ theo điều 11 Nghị định 30 năm 2007, vé số được phân phối qua ba hình thức: bán trực tiếp, qua đại lý và qua thiết bị điện tử. Tuy nhiên người bán vé số dạo thường nằm trong hệ thống đại lý cấp dưới, không được bảo vệ rõ ràng về quyền lợi.
Cùng với đó, Thông tư 75 năm 2013 chưa có quy định cụ thể về chế độ đãi ngộ, bảo vệ quyền lợi cho người bán vé số dạo trong hệ thống đại lý.
“Chúng ta đã có nghị định, thông tư để quản lý kinh doanh xổ số, nhưng chúng ta lại đang thiếu một khung khổ pháp lý đầy đủ bảo vệ quyền lợi tương xứng của những người lao động thuộc nhóm yếu thế trực tiếp đem lại doanh thu cho lĩnh vực này”, đại biểu nhận định.
Để khắc phục những bất cấp trên, bà Giao kiến nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách về lao động, bảo hiểm xã hội, xem họ là lao động tự do đặc thù.
Cùng với đó, tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng lao động này được dễ dàng tiếp cận bảo hiểm xã hội tự nguyện bằng việc hỗ trợ phần nào mức đóng từ nguồn quỹ phúc lợi của công ty xổ số, ngân sách nhà nước.
Tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung những nghị định, thông tư có liên quan theo hướng phân phối lợi nhuận công bằng từ nguồn thu xổ số kiến thiết.
Cụ thể, sửa đổi, bổ sung Nghị định 122 theo hướng quy định rõ tỉ lệ lợi nhuận trích lập nhằm hỗ trợ an sinh cho người bán vé số dạo. Cùng với đó, cho phép doanh nghiệp trích một phần lợi nhuận để xây dựng quỹ phúc lợi, đào tạo, bảo hiểm y tế hoặc hỗ trợ rủi ro cho người bán vé số dạo.
Sửa đổi, bổ sung Nghị định 30 để ghi nhận người bán vé số dạo là một thành phần hợp pháp trong hệ thống phân phối.
Quy định trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh xổ số trong việc bảo đảm điều kiện lao động, mức hoa hồng công bằng và minh bạch cho người bán vé số dạo.
“Cùng với đó, ban hành thông tư hướng dẫn hoạt động kinh doanh xổ số, trong đó cần bổ sung quy định về hợp đồng mẫu, minh bạch hoa hồng, hỗ trợ công cụ bán hàng (túi, bảng hiệu, ô dù…). Đồng thời có cơ chế giải quyết tranh chấp giữa người bán vé số dạo và đại lý/doanh nghiệp”, bà Giao kiến nghị.
Một số phường tại Hà Nội tiếp tục công bố danh sách các cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, trong số các cơ sở bị xử phạt có các thương hiệu đồ uống, quán ăn nổi tiếng.
Cụ thể, UBND phường Nghĩa Đô công bố danh sách các cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm tính đến ngày 15/4.
Trong đó, chi nhánh Hà Nội - Công ty cổ phần Phê la - đơn vị vận hành cửa hàng Phê La trên phố Trần Quốc Hoàn bị xử phạt 8 triệu đồng do "sử dụng nhân viên chế biến thức ăn không đeo khẩu trang, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay".
Quán mì cay Bosan trên phố Tô Hiệu cũng bị phạt 8 triệu đồng và cửa hàng bún bò Huế Ngự Uyển trên đường Nguyễn Khánh Toàn bị phạt 4 triệu đồng vì "sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn không đội mũ, không đeo khẩu trang khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay".
Ngoài ra 8 cơ sở khác bị xử phạt 2-32,5 triệu đồng với nhiều lỗi vi phạm như: Không có đủ dụng cụ chế biến, bảo quản riêng cho thực phẩm tươi sống và thực phẩm đã qua chế biến; không bảo đảm ngăn ngừa nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín trong khu vực bếp ăn.
Một số cơ sở còn vi phạm quy định về đăng ký hộ kinh doanh, kinh doanh dịch vụ ăn uống không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Trước đó, UBND phường Kim Liên cũng đã xử phạt nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm, trong đó có nhà hàng Dookki, Golden Gate và một số hàng quán trên địa bàn.
Cụ thể, nhà hàng Dookki tại một trung tâm thương mại thuộc địa điểm kinh doanh số 3 của Công ty TNHH Tập đoàn Vina C&D bị phạt 8 triệu đồng do hệ thống cống rãnh thoát nước tại khu vực bếp và cửa hàng bị ứ đọng, không được che đậy.
Tương tự, Công ty cổ phần dịch vụ Sen Hồng (chi nhánh căng tin Bệnh viện Bạch Mai) cũng bị xử phạt 8 triệu đồng vì không bố trí đầy đủ dụng cụ thu gom và chứa rác thải đảm bảo vệ sinh.
Công ty cổ phần Tập đoàn Golden Gate - Chi nhánh miền Bắc (căng tin Tô Hoa, nhà A11, Bệnh viện Bạch Mai) cũng bị xử phạt với cùng mức tiền do tình trạng hệ thống thoát nước không đảm bảo.
Hay hồi đầu năm, UBND phường Láng đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trà sữa La Boong. Địa điểm kinh doanh vi phạm tại P101 B1 TT Nam Thành Công. Cơ sở này bị phạt vì không có dụng cụ chứa đựng rác thải đảm bảo vệ sinh, mức phạt 4 triệu đồng.
UBND phường Láng cũng ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống Phở Hào tại địa chỉ 102 C10, tập thể Nguyên Hồng.
Theo quyết định, cơ sở này vi phạm quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm khi cống thoát nước thải khu vực nhà bếp bị ứ đọng, không được che kín, tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Với hành vi vi phạm nêu trên, Phở Hào bị xử phạt hành chính số tiền 4 triệu đồng theo quy định hiện hành...
Ngày 22-4, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định của Chính phủ thay thế Nghị định số 60 về phát triển và quản lý chợ.
Theo đại diện Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước, việc xây dựng nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hệ thống chợ, tạo thuận lợi để phát triển hệ thống chợ theo hướng hiện đại, bền vững, phù hợp với xu thế chuyển đổi số, tiêu dùng xanh và đẩy mạnh tiêu dùng nội địa.
Giai đoạn 2015 - 2025 hệ thống chợ đang đối mặt với không ít thách thức. Số lượng chợ có xu hướng giảm dần, song vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong hạ tầng thương mại. Năm 2025, cả nước có 8.150 chợ, 1.099 siêu thị và 281 trung tâm thương mại.
Đáng lưu ý, phần lớn là chợ hạng 3 với cơ sở vật chất còn hạn chế, chiếm tới 86,9%, trong khi chợ hạng 1 và 2 chiếm tỉ lệ thấp. Hiện chợ dân sinh chiếm thị phần lớn trong cung ứng thực phẩm tươi sống nhờ tính tiện lợi, chi phí thấp và phù hợp với thói quen tiêu dùng.
Với khoảng 1,7 - 2 triệu hộ kinh doanh tại chợ đã tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hàng triệu lao động, góp phần vào công tác giảm nghèo, đóng vai trò như một "vùng đệm" của thị trường lao động.
Dự thảo nghị định lần này được xây dựng với nhiều điểm mới đáng chú ý như hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực đầu tư.
Trong đó ngân sách Trung ương ưu tiên cho khu vực khó khăn, ngân sách địa phương chủ động triển khai tại các khu vực khác, kết hợp các nguồn vốn hợp pháp khác. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, làm rõ trách nhiệm của từng cấp quản lý.
Một điểm mới quan trọng là mở rộng đối tượng tham gia đầu tư, cho phép cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng, quản lý chợ, qua đó thúc đẩy xã hội hóa.
Cùng đó là các cơ chế mới như phép khai thác đa mục tiêu, đa công năng, sử dụng tài sản hạ tầng chợ tham gia dự án đối tác công tư, phát triển chợ biên giới.
Đặc biệt, các nội dung về chợ thông minh, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và chuyển đổi xanh cũng lần đầu được đưa vào, hướng tới xây dựng hệ thống chợ văn minh, thân thiện với môi trường và đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới.
Nhiều ý kiến cho rằng trong cấu trúc kinh tế - xã hội, chợ truyền thống vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là nơi giao thương hàng hóa, chợ còn là không gian kết nối cộng đồng, lưu giữ các giá trị văn hóa và tạo sinh kế cho hàng triệu người dân.
Trong nền kinh tế thị trường, hệ thống chợ tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, đặc biệt tại khu vực nông thôn và miền núi, nơi chợ vừa là điểm thu gom nông sản, vừa là kênh phân phối hàng hóa thiết yếu.
Lãnh đạo Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước khẳng định sẽ nghiên cứu tiếp thu các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo nhằm tạo nền tảng pháp lý đồng bộ.
Từ đó thúc đẩy hệ thống chợ phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, phát huy những giá trị văn hóa của chợ truyền thống Việt Nam.
Hàng loạt cơ sở Thuế thuộc các tỉnh đã ban hành Thông báo về việc ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống, theo quy định tại Nghị định số 68/2026 và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Theo thông báo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống không thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử. Việc xác định doanh thu được căn cứ theo dữ liệu năm trước và doanh thu lũy kế trong năm hiện hành.
Cụ thể, trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ trước năm 2025, nếu doanh thu năm 2025 nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng và doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định cũng không vượt quá 500 triệu đồng thì phải ngừng sử dụng hóa đơn. Với các trường hợp mới đăng ký kinh doanh trong năm 2026, nếu doanh thu lũy kế không vượt ngưỡng này cũng thuộc diện phải dừng.
Các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện nêu trên phải ngừng sử dụng hóa đơn điện tử kể từ thời điểm cơ quan thuế thông báo và không được tiếp tục xuất hóa đơn trong thời gian không thuộc đối tượng sử dụng. Trường hợp vẫn tiếp tục sử dụng hóa đơn sẽ bị xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt theo quy định pháp luật.
Sau khi ngừng sử dụng hóa đơn, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải thực hiện ghi chép đầy đủ doanh thu phát sinh vào Sổ doanh thu theo mẫu làm căn cứ kê khai thuế.
Chiều ngược lại, cơ quan thuế cho biết hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ được tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử khi doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 vượt trên 500 triệu đồng. Khi đó, người kinh doanh có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử phải thực hiện đăng ký theo quy định hiện hành.
Trong trường hợp doanh thu quý I đã vượt 500 triệu đồng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vẫn được tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời phải thực hiện nộp tờ khai thuế quý I chậm nhất vào ngày 4/5.
Các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đang sử dụng hóa đơn điện tử nhưng có doanh thu dưới 500 triệu đồng cần liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế để được hướng dẫn thủ tục tạm ngừng theo quy định. Đồng thời, người nộp thuế được khuyến nghị cài đặt ứng dụng eTax Mobile để nhận cảnh báo và thực hiện các thủ tục thuế điện tử.
