Không chỉ chờ đến khi có lộ trình từ cơ quan chức năng, nhiều người dân cũng dần chuyển đổi để phù hợp với xu hướng và tiết kiệm trước thực tế giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao.
UBND TP.HCM vừa phê duyệt kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn. Kế hoạch tập trung vào hàng loạt giải pháp siết nguồn phát thải và thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng sạch.
Trước đó, trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề kiểm soát khí thải, ông Bùi Hòa An – Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM – cho biết Sở Xây dựng TP cùng các đơn vị liên quan đã có quá trình chuẩn bị tương đối đầy đủ các bước thẩm định đề án kiểm soát khí thải giao thông tại TP.HCM.
Cũng theo ông An, TP.HCM làm từng bước, có lộ trình bài bản dựa trên sự đồng thuận của bà con nhân dân.
Cụ thể kế hoạch hành động, TP.HCM đặt mục tiêu 100% phương tiện tham gia giao thông gồm ô tô, mô tô, xe máy sẽ được kiểm soát khí thải theo lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. TP phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.
Cùng với đó là việc ban hành và triển khai các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách, bao gồm xe công nghệ, chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch.
Sở Xây dựng TP.HCM được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan để thiết lập, triển khai “vùng phát thải thấp” (LEZ), tiến tới hạn chế các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải lưu thông trong khu vực.
Đồng thời sở sẽ nghiên cứu quy hoạch các tuyến đường chuyên dụng dành cho xe tải trọng lớn, xe chở vật liệu xây dựng và tổ chức điều tiết giao thông tại các phường vào giờ cao điểm.
Bên cạnh đó, TP.HCM xây dựng các chính sách khuyến khích chuyển đổi phương tiện sang sử dụng năng lượng sạch đối với các tuyến vận tải hành khách liên tỉnh bằng xe buýt và các tuyến vận tải cố định. Hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển đổi mô tô, xe máy cũ.
Áp dụng chính sách miễn, giảm phí cho học sinh, sinh viên sử dụng giao thông công cộng và phát triển hệ thống xe đạp công cộng theo hướng xã hội hóa. TP cũng nghiên cứu, thí điểm việc lắp đặt thiết bị định vị và theo dõi phát thải đối với các phương tiện vận chuyển vật liệu phục vụ xây dựng.
Trong giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM đặt mục tiêu nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm giảm dần qua từng năm. Tỉ lệ số ngày có chỉ số chất lượng không khí ở mức trung bình trở lên được duy trì trong khoảng 75 – 80%.
Đồng thời, 95% người dân được tiếp cận thông tin về chất lượng không khí thông qua các nền tảng công nghệ số của TP. Tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM hướng đến duy trì chất lượng không khí ở mức trung bình đến tốt, với chỉ số AQI dưới 100.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, anh Lê Đình Long (tài xế công nghệ, ngụ xã Bà Điểm, TP.HCM) cho hay sau khoảng 2 năm chạy xe xăng, anh đã chuyển hẳn sang dùng xe điện từ khoảng nửa năm nay.
Anh bắt đầu công việc từ 8h sáng và sẽ trở về nhà vào khoảng 18h – 19h tối. Di chuyển với quãng đường trung bình hơn 100km mỗi ngày, anh chi khoảng 20.000 – 30.000 đồng tiền sạc pin cho xe điện. Trong khi với tài xế xe xăng, nhiều người phải chi từ 70.000 – 100.000 đồng tiền nhiên liệu. Nhờ đó, anh có thể tiết kiệm thêm chút đỉnh chi phí mỗi ngày.
“Nghe tin sắp tới TP có chủ trương kiểm soát lượng khí thải, khuyến khích giao thông xanh, cộng với gần đây giá xăng lên cao quá, nên tôi thấy việc mình chuyển sang xe điện là hợp lý”, anh Long nói.
Ngoài ra, anh cũng lên kế hoạch làm hồ sơ chuyển sang chạy loại xe điện có thể đổi pin, nhằm tối ưu hơn nữa quỹ thời gian. Theo anh Long, trước đây thời gian sạc lâu hoặc thiếu trạm sạc là những rào cản lớn khiến cánh tài xế như anh và nhiều người dân e ngại khi sử dụng xe điện.
Tuy nhiên, hạ tầng cho giao thông xanh ngày càng phát triển. Bằng chứng dễ thấy là hiện nay TP đã lắp đặt nhiều trụ đổi pin dọc vỉa hè, công viên, bãi đậu xe… giúp tài xế càng thêm dễ dàng tiếp cận.
Không chỉ mới sử dụng xe điện gần đây, chị Ngọc Tú (ngụ TP Thủ Đức cũ) cho biết cơ duyên khiến chị bắt đầu sử dụng xe điện là do năm 2019 thì được tặng 1 voucher giảm giá mua xe. Bản thân chị cũng khá quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường nên đã mua và đi thử thì thấy rất ưng bụng, phù hợp với nhu cầu cá nhân.
“Đến nay đã gần 7 năm mình sử dụng xe điện, chi phí mỗi tháng cho xe điện của mình cũng khá ít nên rất tiết kiệm”, chị Tú kể.
Là một người sử dụng xe điện lâu năm, chị Tú kỳ vọng cơ sở hạ tầng dành cho xe điện sẽ được phát triển mạnh, các trạm sạc phủ cả ở ngoại thành. “Mình nghĩ trạm sạc pin mà phủ sóng như trạm xăng thì người dân sẽ dần chuyển đổi qua sử dụng xe điện nhiều”, chị Tú nói.
Về sự chuẩn bị cho kiểm soát khí thải mô tô, xe máy, Sở Xây dựng TP cho biết đã có văn bản triển khai thực hiện thông tư số 92 của bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe máy.
Theo đó sở đề nghị các cơ sở đăng kiểm chủ động tổ chức rà soát, sắp xếp lại toàn bộ mặt bằng cơ sở đăng kiểm hiện có, xem xét bố trí khu vực có diện tích phù hợp để tổ chức kiểm định và cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải cho mô tô, xe máy.
Đối với thiết bị đo khí thải phục vụ kiểm định mô tô, xe máy phải có phần mềm quản lý kiểm định. Đồng thời bố trí khu vực riêng biệt để phục vụ hoạt động này. Khuyến khích các cơ sở đăng kiểm xây dựng kế hoạch đầu tư, mua sắm phương tiện, trang bị đầy đủ các dụng cụ, thiết bị đo cần thiết phục vụ cho công tác kiểm định khí thải mô tô, xe máy ngoài cơ sở đăng kiểm theo quy định.
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc ký Quyết định số 738 ngày 25-4 của Thủ tướng Chính phủ, chấm dứt hiệu lực thi hành Quyết định số 893 ngày 26-7-2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Trước đó ngày 28-2, tại Quyết định số 363, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Quy hoạch này được ban hành nhằm phù hợp với sự điều chỉnh mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; sự thay đổi, điều chỉnh địa giới hành chính cũng như sự phát triển của khoa học, công nghệ…
Theo đó điều chỉnh quy hoạch năng lượng quốc gia bao gồm các phân ngành: dầu khí, than, điện, năng lượng mới và tái tạo với các nhiệm vụ từ điều tra cơ bản, tìm kiếm thăm dò, khai thác, sản xuất, tồn trữ, phân phối đến sử dụng và các hoạt động khác có liên quan.
Đối với phân ngành than, điều chỉnh quy hoạch năng lượng quốc gia bao gồm các nội dung về dự báo cung - cầu than, phát triển hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, vận chuyển, tồn trữ, xuất, nhập khẩu than.
Mục tiêu nhằm bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, cung cấp năng lượng đầy đủ, ổn định, chất lượng cao, giảm phát thải. Từ đó đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống của Nhân dân, bảo vệ môi trường sinh thái.
Khai thác nhanh và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên năng lượng trong nước kết hợp với xuất nhập khẩu năng lượng hợp lý; năng lượng được sử dụng tiết kiệm và hiệu quả hơn.
Thực hiện từng bước chuyển đổi năng lượng góp phần quan trọng đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và cam kết quốc tế, hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Ngành năng lượng phát triển hài hòa giữa các phân ngành với hạ tầng đồng bộ và thông minh, đạt trình độ tiên tiến của khu vực ASEAN, phù hợp với xu thế phát triển khoa học công nghệ của thế giới.
Thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Phát triển ngành công nghiệp năng lượng độc lập tự chủ đảm bảo vật tư thiết bị chính trong các ngành năng lượng được sản xuất trong nước.
Hình thành hệ sinh thái công nghiệp năng lượng tổng thể dựa trên năng lượng tái tạo, năng lượng mới, hướng tới trở thành một trung tâm công nghiệp năng lượng sạch và xuất khẩu năng lượng tái tạo của khu vực.
Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) tăng 220 đồng, lên 23.760 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 thêm 250 đồng, có giá mới 22.590 đồng.
Ngược lại, các mặt hàng dầu giảm 1.920-2.280 đồng một lít tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut có giá mới lần lượt 31.040 đồng và 20.330 đồng.
Tại kỳ điều hành này, liên Bộ tiếp tục cho trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu, cụ thể diesel 400 đồng, xăng và mazut 800 đồng một lít, kg.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Theo Nghị quyết của Quốc hội, từ 16/4 đến 30/6, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là "biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt", để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Ngoài đưa các loại thuế về 0, Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này...
Nhưng đằng sau những khoản hỗ trợ tiền mặt, ăn trưa,... không chỉ là câu chuyện "đi họp có quà", mà với nhiều doanh nghiệp, đó là bài toán thực tế về tỉ lệ tham dự, yếu tố quyết định đại hội cổ đông có thể diễn ra hay không.
Năm nay, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) trở thành tâm điểm của câu chuyện này khi công bố tổ chức đại hội cổ đông (ĐHCĐ) nhưng dừng chính sách hỗ trợ chi phí đi lại và ăn trưa cho cổ đông. Quyết định này ngay lập tức được chia sẻ dày đặc trên các hội nhóm, diễn đàn chứng khoán bởi đây như một "thông lệ" của MB các năm trước.
Ở kỳ đại hội năm ngoái, ĐHCĐ ngân hàng này ghi nhận con số kỷ lục hơn 4.700 cổ đông tham dự, mỗi người nhận 500.000 đồng. MB tiết lộ, kinh phí hỗ trợ khoảng 2,2 tỉ đồng. Tuy nhiên, bối cảnh năm nay có phần thay đổi khi số lượng cổ đông của MB đã vượt 200.000 người, tăng hàng chục nghìn người chỉ sau một năm.
Động thái của MB và cách phản ứng từ nhà đầu tư trở thành phép thử đủ sức tác động đến cách các doanh nghiệp nhìn nhận lại câu chuyện quà mùa ĐHCĐ.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán phát triển nhanh, đặc biệt là sự gia tăng mạnh của nhà đầu tư cá nhân, nhiều doanh nghiệp lựa chọn hỗ trợ chi phí đi lại, ăn uống hoặc tặng quà như một cách tri ân cổ đông.
Không ít ĐHCĐ còn trở nên "sôi động" hơn khi doanh nghiệp mời cổ đông trải nghiệm sản phẩm mới, hoặc tổ chức bốc thăm trúng thưởng với giá trị lớn hàng trăm triệu đồng, điện thoại cao cấp, chỉ vàng... Như Masan từng "lấy lòng" cổ đồng bằng cách tận dụng ĐHCĐ để giới thiệu sản phẩm mới, cho cổ động trải nghiệm nấu cơm tự chín và lẩu bắp bò ngay tại đại hội.
Theo thời gian, những đãi ngộ này dần hình thành một "lệ quen". Mức hỗ trợ phổ biến dao động từ 200.000 - 500.000 đồng mỗi cổ đông, thậm chí có thể hơn, tùy quy mô và điều kiện tài chính doanh nghiệp. Thực tế, với nhiều doanh nghiệp, yếu tố "quà" không chỉ mang ý nghĩa tri ân, mà còn là bài toán đảm bảo tỉ lệ tham dự cho ĐHCĐ có thể tiến hành.
Theo quy định, ĐHCĐ lần thứ nhất chỉ được tiến hành khi có cổ đông tham dự đại diện trên 50% tổng số phiếu biểu quyết. Nếu không đạt, doanh nghiệp buộc phải tổ chức lại, kéo theo chi phí hội trường, hậu cần, thời gian và cả rủi ro chậm trễ các quyết định quan trọng.
Không ít doanh nghiệp gặp khó trong việc mời cổ đông đến họp. Như trường hợp của C.E.O Group là ví dụ điển hình. Năm nay, trong khoảng 66.000 cổ đông, chỉ có 162 người tham dự, tương ứng 30,6% cổ phần có quyền biểu quyết, không đủ điều kiện tổ chức đại hội lần đầu, và tình trạng này lặp lại nhiều năm ở doanh nghiệp này.
Ngược lại, những doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ mạnh tay cũng chưa chắc "chắc suất". CII từng áp dụng hình thức chuyển tiền cho cổ đông theo số lượng cổ phần nắm giữ, nhưng vẫn không phải lúc nào đại hội cũng thành công ngay từ lần đầu.
Năm nay, CII đổi cách "mời" cổ đông bằng cách ra thông báo cổ đông chỉ cần đăng ký tham dự (trực tiếp hoặc ủy quyền) là được nhận tiền chuyển khoản từ công ty. Theo đó, một cổ đông nắm hơn 2,23 triệu cổ phiếu có thể nhận hơn 22,3 triệu đồng chỉ với việc hoàn tất đăng ký tham dự đại hội.
Thậm chí, có doanh nghiệp còn "tăng liều" để thu hút cổ đông tham dự. Năm nay, DIC Corp (DIG) cho biết cổ đông ủy quyền dự họp đại hội sẽ được phát quà bằng tiền mặt, giá trị lên tới 20 triệu đồng/người. Những năm trước doanh nghiệp địa ốc này cũng từng tổ chức đại hội thất bại vì không đủ cô đông đi dự.
Khi "quà" trở thành động lực chính, một bộ phận cổ đông tham dự vì khoản hỗ trợ trước mắt hơn là quan tâm đến nội dung thảo luận, khiến chi phí doanh nghiệp gia tăng nhưng chất lượng đại hội chưa chắc được cải thiện tương xứng.
Thử tính, với thị giá khoảng 27.000 đồng/cổ phiếu, nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra 130.000 - 270.000 đồng để sở hữu 5 - 10 cổ phiếu là đã đủ điều kiện tham dự đại hội. Nếu nhận mức hỗ trợ 500.000 đồng, khoản "lợi suất tức thì" có thể đạt từ 185% đến gần 370%.
Trong khi đó, những nội dung được thông qua tại đại hội như kế hoạch tăng vốn, phát hành cổ phiếu hay định hướng chiến lược mới là yếu tố có tác động trực tiếp đến giá trị đầu tư dài hạn, lại không phải lúc nào cũng nhận được sự quan tâm tương xứng từ nhóm cổ đông nhỏ lẻ.
Thực tế thị trường cũng cho thấy, số lượng cổ đông đông không đồng nghĩa với tỉ lệ tham dự cao. Tập đoàn Hòa Phát, với hàng trăm nghìn cổ đông, nhưng số người tham dự đại hội chỉ ở mức hơn 1.000 người. Phần lớn cổ đông cá nhân, do khoảng cách địa lý hoặc mức độ quan tâm hạn chế, không tham gia trực tiếp vào quá trình thảo luận và biểu quyết, dù vẫn nắm giữ cổ phần.
Một chuyên gia tài chính cho rằng, từ góc độ nhà đầu tư cá nhân, việc tham dự ĐHCĐ nên cần được nhìn nhận lại như một quyền và cũng là cơ hội để bảo vệ lợi ích dài hạn, thay vì chỉ dừng lại ở những giá trị ngắn hạn.
Thông qua đại hội, cổ đông có thể tiếp cận trực tiếp ban lãnh đạo, nắm bắt chiến lược kinh doanh, chất lượng quản trị và các quyết định quan trọng như tăng vốn, chia cổ tức hay định hướng phát triển. Đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến giá trị khoản đầu tư trong tương lai.
