Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5.
Một trong các nội dung đang được đề xuất là nâng mức phạt tù ở một số loại tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người. Ngoài ra, tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn cũng được đề xuất tăng án tù.
Dưới đây là các tội đang được đề xuất tăng hình phạt và mức phạt hiện tại. Dự thảo chưa đề xuất mức tăng cụ thể.
Vì sao phải tăng mức phạt với các tội này
Qua tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự thời gian qua, Bộ Công an đánh giá, loại tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm diễn biến ngày càng phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những mâu thuẫn bột phát, mâu thuẫn cá nhân; người thực hiện hành vi ở nhóm độ tuổi thanh thiếu niên từ 16 đến 29 tuổi có xu hướng gia tăng.
Đặc biệt, vi phạm về y tế, an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ kinh doanh, lưu giữ, tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không bảo đảm.
Một số tội liên quan lĩnh vực tài chính, kinh tế, thuế, bảo hiểm…. đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Song nhìn chung, Bộ Công an đánh giá, mức phạt hiện nay với các tội danh trên còn thấp, chưa tương xứng, chưa đảm bảo răn đe và tính công bằng.
Do đó, việc tăng hình phạt là cần thiết để tạo môi trường xã hội an toàn, ổn định, bảo vệ tốt hơn quyền con người. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, các quyền về bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm con người rất dễ bị xâm hại trên không gian mạng.
Bổ sung hình phạt bổ sung lao động công ích
Theo quy định hiện hành tại Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015, “lao động phục vụ cộng đồng” không phải là một hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ áp dụng cho người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm.
Thời lượng tối đa 4 giờ/ngày và 5 ngày/tuần, miễn trừ cho nhóm yếu thế như phụ nữ mang thai hoặc người khuyết tật nặng.
Trong Dự thảo lần này, Bộ Công an đề xuất lao động công ích thành một hình phạt bổ sung chính thức trong hệ thống hình phạt.
Điều này đồng nghĩa, đây sẽ là nghĩa vụ pháp lý buộc người bị kết án phải thực hiện theo phán quyết của Tòa án, không quan trọng họ có việc làm hay không (vì “lao động phục vụ cộng đồng” hiện chỉ áp dụng cho người không có việc làm).
Bộ Công an đánh giá biện pháp này tăng tính hướng thiện, giúp người phạm tội nhận thức trách nhiệm với cộng đồng và giảm nguy cơ tái phạm. Đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho hình phạt tiền, với người phạm tội không có khả năng tài chính.
Lao động công ích cũng giảm chi phí giam giữ và quản lý trại giam, đồng thời tạo ra lợi ích trực tiếp từ thành quả lao động cho xã hội. Đây cũng là hình phạt đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Ngày 1-5, Công an tỉnh Quảng Ninh thông tin Phòng cảnh sát hình sự - Công an tỉnh đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Đỗ Ngọc Ninh (sinh năm 1983, trú tại tổ 1, khu Liên Phương, phường Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh) để điều tra về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.
Theo Công an tỉnh Quảng Ninh, qua công tác nắm tình hình địa bàn, lực lượng chức năng phát hiện một người đàn ông có biểu hiện hoạt động cho vay lãi nặng, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các vụ việc phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh trật tự.
Phòng cảnh sát hình sự đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ, thu thập tài liệu, đưa người đàn ông này vào diện theo dõi, giám sát, làm rõ phương thức, thủ đoạn hoạt động.
Trên cơ sở các tài liệu thu thập được, ngày 23-4, cơ quan công an triệu tập Đỗ Ngọc Ninh đến làm việc.
Tại cơ quan công an, Ninh khai nhận, từ tháng 4-2025 đến tháng 4-2026, Ninh đã cho 4 học sinh vay tiền với mức lãi từ 3.000 đến 5.000 đồng/triệu/ngày, theo hình thức trả lãi hằng ngày.
Mỹ Anh, 19 tuổi, trú phường Hoàng Liệt, vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội khởi tố về tội Trộm cắp tài sản.
Sự việc khởi nguồn từ trình báo của người phụ nữ với Công an phường Từ Liêm về việc bị mất nhiều đồ trang sức kim cương, đồng hồ Rolex, túi xách hàng hiệu. Tổng giá trị tài sản ước tính khoảng 10 tỷ đồng.
Bà cho biết sống cùng con trai ở căn hộ chung cư trên địa bàn phường Từ Liêm 4 năm nay nhưng chưa một lần mất đồ. Các trang sức, phụ kiện thời trang bà thường để trong hộp, trên hộc tủ kính gần giường ở phòng ngủ riêng.
Lần gần nhất bà lấy đồ sử dụng là hôm 31/1 và đến ngày 20/3 thì phát hiện mất hai chiếc nhẫn có đính nhiều viên kim cương, một vỏ nhẫn trơn vàng trắng. Bà cũng tá hỏa thấy mất một lắc tay 41 viên kim cương, một lắc 29 viên, một vỏ lắc trơn vàng trắng, một vòng tay bằng vàng hồng, một chiếc đồng hồ Rolex.
Vào cuộc điều tra, công an xác định Mỹ Anh là nghi phạm số một nên khoanh vùng đấu tranh. Cô gái thừa nhận từng thường xuyên đến nhà người phụ nữ với danh nghĩa "người yêu của con trai bà", thấy có nhiều đồ trang sức, tài sản giá trị lớn để ở tủ kính không có khóa nên nảy sinh ý định trộm cắp. Lợi dụng lúc bạn trai xuống sảnh mua đồ hoặc không chú ý, cô đã 8 lần thực hiện hành vi trộm cắp.
Lần đầu tiên vào ngày 31/1, Mỹ Anh trộm chiếc dây đeo nhãn hiệu Chanel rồi bán lấy 14 triệu đồng. Đến ngày 24/2, cô lấy một túi xách nhãn hiệu Chanel màu hồng và một thắt lưng Chanel và bán được 36 triệu đồng.
Thấy "ngon ăn", ngày 25/2, 2/3 và 3/3, Mỹ Anh trộm một vòng đeo tay Cartier, một ví đựng thẻ LV, một đôi khuyên tai màu vàng nhãn hiệu Cartier, một đồng hồ Rolex, một vòng Tiffany, một túi Hermes Birkin và một chiếc nhẫn Cartier. Những ngày sau vào giữa tháng 3, cô trộm thêm nhiều vòng, nhẫn kim cương và một số túi xách đem đi bán được hơn một tỷ đồng.
Người mua hàng của Mỹ Anh trong các lần đều bán ra với giá cao hơn để hưởng lợi, kiếm được khoảng 800 triệu đồng. Còn Mỹ Anh thu được khoảng 1,7 tỷ đồng từ việc bán hàng trộm được. Mỗi lần giao dịch, cô đều nói đó là quà bố mẹ cho nhưng không thích, nên bán.
Công an xác định, số tiền bán đồ trộm cắp được, Mỹ Anh giữ để chi tiêu cá nhân và chuyển cho bạn trai mới hơn 1,4 tỷ đồng.
Ngày 8/5, Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đã bắt tạm giam Hiển, trú phường Phan Thiết, để điều tra hành vi Môi giới mại dâm.
Trước đó, cảnh sát hình sự phát hiện một số người tại khu vực Phan Thiết sử dụng mạng xã hội để môi giới mại dâm trực tuyến. Các tài khoản này thường đăng hình ảnh, video các cô gái ăn mặc gợi cảm kèm thông tin giá dịch vụ để tìm khách mua dâm.
Qua theo dõi, công an xác định Hiển cùng một số người giữ vai trò điều phối. Khi có khách liên hệ, nhóm này thỏa thuận giá rồi điều các cô gái đến nhà nghỉ, khách sạn trong khu vực để bán dâm.
Đêm 17/4, nhiều tổ công tác của Phòng Cảnh sát hình sự đồng loạt kiểm tra hai khách sạn tại phường Hàm Thắng, bắt quả tang 3 cặp nam nữ đang mua bán dâm. Những người liên quan khai hoạt động dưới sự môi giới, điều hành của Hiển và đồng phạm.
Theo công an, đường dây này có mức giao dịch cao, khách trong nước trả khoảng 2 triệu đồng, còn khách nước ngoài từ 6 đến 8 triệu đồng mỗi lượt.
