Ngày 17.4, tại xã Ia Băng, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, chủ trì cuộc họp kiểm tra tiến độ thực hiện dự án và công tác giải phóng mặt bằng tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku.
Theo báo cáo, tổng nhu cầu sử dụng đất toàn dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku khoảng 942,1 ha, trong đó có gần 257 ha đất lâm nghiệp và gần 190 ha đất trồng lúa, trải dài trên tuyến dài 125 km.
Khối lượng công việc lớn khiến tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ước tính hơn 4.700 tỉ đồng. Đây là áp lực không nhỏ đối với các địa phương trong việc vừa đảm bảo tiến độ, vừa giữ ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng.
Đối với dự án thành phần 1 (Km0 – Km22) dài 22km, đến ngày 16.4, công tác kiểm đếm đã hoàn thành 100% với 1.550 hộ bị ảnh hưởng; phê duyệt phương án cho 1.313 hộ và chi trả cho 1.084 hộ. Tổng chiều dài mặt bằng đã bàn giao đạt 14,5/22 km.
Trong khi đó, dự án thành phần 2 (Km22 – Km90) dài 68 km, có quy mô ảnh hưởng lớn hơn với hơn 576,7 ha đất thu hồi, liên quan 1.699 hộ và 11 tổ chức. Đến nay, đã kiểm đếm được 1.358/1.712 hộ, xác nhận nguồn gốc đất cho 1.132 hộ và phê duyệt phương án bồi thường cho 435 hộ.
Một số địa phương đang bứt tốc như xã Ya Hội, phường An Bình, xã Đăk Pơ và xã Hra, với tỷ lệ kiểm đếm, lập phương án và bàn giao mặt bằng tăng nhanh theo chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai.
Tuy nhiên, vướng mắc lớn vẫn tập trung ở các khu vực có đất rừng. Tại xã Bình Phú và Bình Khê, khoảng 33 ha đất rừng sản xuất và rừng phòng hộ đang được phối hợp xử lý. Xã Ya Hội còn vướng 42,8 ha đất rừng phòng hộ; xã Đăk Pơ còn khoảng 28 ha thuộc rừng phòng hộ Bắc An Khê chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Đối với dự án thành phần 3 (Km90 – Km125), dài 35 km, tổng diện tích giải phóng mặt bằng hơn 340,8 ha với 1.540 hộ và 3 tổ chức bị ảnh hưởng.
Song song với giải phóng mặt bằng tuyến chính của cao tốc Quy Nhơn – Pleiku, tỉnh Gia Lai đang triển khai 9 khu tái định cư để phục vụ di dời hàng trăm hộ dân. Cụ thể, khoảng 488 hộ thuộc dự án thành phần 1 và 2, cùng 123 hộ thuộc dự án thành phần 3 sẽ được bố trí tái định cư.
Hiện 6 khu tái định cư của dự án thành phần 1 đã có nhà thầu thi công từ tháng 3.2026, tập trung vào các hạng mục hạ tầng thiết yếu như thoát nước, hố ga tại các vị trí ưu tiên.
Các khu tái định cư thuộc dự án thành phần 3 tại xã Ia Băng (11,7 ha, 123 lô) và Mang Yang (3,1 ha, 64 lô) đã được khởi công từ đầu tháng 4, dự kiến hoàn thành trong tháng 7.2026.
Trong toàn tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku, xã Lơ Pang là địa phương đầu tiên hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng với 1,26 km đã bàn giao. Xã Kdang cũng đạt tiến độ cao khi phê duyệt phương án đạt 89,2% và bàn giao 72% chiều dài.
Xã Ia Băng đã bàn giao 7,4/10,16 km sau khi phê duyệt phương án bồi thường cho diện tích 55,9 ha. Tuy nhiên, xã Mang Yang đang là điểm nghẽn khi tỷ lệ bàn giao mới đạt 45,5%, thấp nhất toàn tuyến.
Ông Nguyễn Trường Sinh, Chủ tịch UBND xã Ia Băng, cho biết địa phương đã cơ bản hoàn thành chi trả bồi thường đất nông nghiệp, hiện tập trung xử lý phần khó nhất là đất ở, nhà ở và công trình kiến trúc của khoảng 100 hộ dân.
“Chúng tôi đang nỗ lực vừa đảm bảo quyền lợi người dân, vừa đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng”, ông Sinh nói.
Theo kế hoạch, các địa phương đặt mục tiêu bàn giao 100% mặt bằng trước ngày 30.4. Tuy nhiên, áp lực thời gian là rất lớn khi mùa mưa đang đến gần.
Dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku được đầu tư hoàn chỉnh theo quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/giờ, nền đường rộng 24,75 m; dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2029. Tổng mức đầu tư khoảng 43.734 tỉ đồng.
Toàn tuyến được chia thành 3 dự án thành phần, trong đó Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư dự án thành phần 1 và 2; Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư dự án thành phần 3.
Hiện một số địa bàn phía tây Gia Lai chỉ còn khoảng 2 tháng nữa sẽ bước vào mùa mưa, gây nhiều khó khăn cho công tác thi công. Các đơn vị thi công cho biết, ngay khi được bàn giao mặt bằng, sẽ huy động tối đa nhân lực, thiết bị để triển khai, nhằm hạn chế nguy cơ công trình bị đình trệ do mưa kéo dài.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Tự Công Hoàng yêu cầu các chủ đầu tư, sở ngành và địa phương phải nâng cao quyết tâm, đẩy nhanh tiến độ để biến toàn tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku thành “đại công trường 3 ca, 4 kíp”.
Theo ông Hoàng, yếu tố then chốt là công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng phải được thực hiện nhanh, đúng, trúng và hiệu quả. Các địa phương cần chủ động nắm bắt vướng mắc, xử lý kịp thời và đảm bảo minh bạch để tránh khiếu nại, tranh chấp.
“Trước 30.4 phải cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng. Đến 30.6 phải cấp đất tái định cư cho người dân, đồng thời đảm bảo nước sạch sinh hoạt. Không để người dân thiếu nước”, ông Hoàng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, các đơn vị cần hoàn thiện hồ sơ đất rừng, thực hiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế, quy hoạch bãi thải và mỏ vật liệu. Chủ đầu tư phải chỉ đạo nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công nhưng vẫn đảm bảo chất lượng công trình.
Theo Công an tỉnh Hưng Yên, việc kiểm tra trong quý 2 nhằm thực hiện kế hoạch số 795 ngày 12.2 của công an tỉnh về việc kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước của lực lượng công an tại các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong năm 2026.
Trong danh sách dự kiến kiểm tra trong quý 2 được công bố, công an sẽ kiểm tra trực tiếp 1.974 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên địa bàn toàn tỉnh. Quá trình kiểm tra, cảnh sát sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và các sở, ngành liên quan.
Đối với các cơ sở kinh doanh lưu trú như nhà nghỉ, nhà trọ, khách sạn, công an sẽ kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong kinh doanh có điều kiện, kiểm tra lưu trú.
Các cơ sở karaoke, cảnh sát sẽ kiểm tra công tác phòng cháy chữa cháy; trường mầm non thì kiểm tra về vệ sinh an toàn thực phẩm; các hộ kinh doanh kiểm tra về gian lận thương mại, phòng cháy chữa cháy…
Trong danh sách, cảnh sát sẽ kiểm tra giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh trật tự quản lý cư trú, công tác phòng cháy chữa cháy đối với một số cá nhân kinh doanh, cửa hàng xăng dầu, nhà nghỉ, chung cư, doanh nghiệp…
Tại một số doanh nghiệp, cảnh sát cũng kiểm tra về chế độ chính sách đối với người lao động. Ở các cửa hàng điện máy, lực lượng chức năng kiểm tra về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa…
Trước đó, ngày 8.1, Bộ Công an đã ban hành kế hoạch triển khai trên toàn quốc nhằm kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật thuộc phạm vi quản lý nhà nước của lực lượng này tại các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh trong năm 2026.
Kế hoạch được Bộ Công an ban hành với 5 mục đích và yêu cầu, trong đó việc kiểm tra đảm bảo vừa giúp phòng ngừa, phát hiện những sơ hở, thiếu sót, tồn tại, hạn chế, sai phạm xảy ra để kịp thời chấn chỉnh, khắc phục, xử lý nghiêm, vừa đồng hành, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh… hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và góp phần cải thiện môi trường đầu tư.
Kế hoạch cũng yêu cầu việc kiểm tra phải làm đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, đảm bảo khách quan, công khai, minh bạch, hiệu quả… tránh gây phiền hà, làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết và tuyệt đối đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cũng như hoạt động bình thường của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Bộ Công an nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi tiêu cực, lạm dụng kiểm tra để nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là "tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp" theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm - chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: "lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến".
"Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân", luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp - Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ "gỗ vườn nhà" hay "cây vườn nhà", nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là "lâm sản" và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với "gỗ vườn nhà" hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
"Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát", luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi "đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản".
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
"Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26", luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là "lâm sản" theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Chiều 6-4, thông tin từ UBND xã Tân Kỳ, Nghệ An cho biết lực lượng cứu hộ cứu nạn địa phương và người dân đã tìm thấy thi thể ông Lê Văn D. (56 tuổi, ngụ xóm Phượng Kỳ, xã Tân Kỳ) trong khu vực rừng Lèn Rỏi.
Vị trí tìm thấy thi thể ông D. cách nhà ông D. khoảng 10km. Khu vực này có địa hình đồi núi hiểm trở, cây cối rậm rạp.
Cơ quan chức năng đang khám nghiệm hiện trường và làm thủ tục bàn giao thi thể nạn nhân cho gia đình mai táng.
Trước đó, Công an xã Tân Kỳ tiếp nhận tin báo từ gia đình cung cấp khoảng 6h sáng 3-4, ông D. đi khỏi nhà rồi mất liên lạc. Dù gia đình tổ chức tìm kiếm nhưng không có kết quả.
Tiếp nhận tin báo, Công an xã Tân Kỳ phối hợp lực lượng quân sự địa phương, các tổ bảo vệ an ninh trật tự cơ sở và người dân tổ chức tìm kiếm.
Tới chiều 4-4, lực lượng chức năng phát hiện xe máy của ông D. để lại gần khu vực chùa Tân Kỳ.
Một số thợ xây làm việc gần đó cho hay họ thấy một người có đặc điểm nhận dạng giống ông D. đi bộ vào khu vực rừng núi phía sau chùa.
Suốt bốn ngày qua, địa phương đã huy động hơn 200 người tham gia tìm kiếm, đồng thời sử dụng flycam để rà soát khu vực rừng núi phía sau chùa Tân Kỳ.
Theo gia đình, trước khi xảy ra sự việc, người thân không phát hiện ông D. có biểu hiện bất thường. Ông D. làm việc tại một xưởng điêu khắc lăng mộ ở địa phương.