Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc, tối 15-4 tại Bắc Kinh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân đã có buổi gặp gỡ thân nhân các tướng lĩnh, chuyên gia, nhân sĩ hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ xúc động khi gặp mặt đại diện gia đình, thân nhân của các cựu chuyên gia, cố vấn Trung Quốc từng giúp đỡ Nhân dân Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước, cùng thân nhân các lão thành cách mạng Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ trong những năm tháng chiến tranh gian khổ, các cố vấn, chuyên gia Trung Quốc, trong đó có Đại tướng Trần Canh, Thượng tướng Vi Quốc Thanh, đã đồng cam cộng khổ cùng Nhân dân Việt Nam.
Các tướng lĩnh đã chiến đấu kiên cường bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các nhà cách mạng tiền bối của Việt Nam, cùng giành được những thắng lợi mang tính quyết định của cuộc kháng chiến.
Khẳng định Việt Nam không bao giờ quên câu nói của Chủ tịch Mao Trạch Đông là “Đất nước Trung Quốc bao la là hậu phương lớn của Nhân dân Việt Nam”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước một lần nữa gửi lời cảm ơn sâu sắc Trung Quốc đã giúp Việt Nam cả sức người, sức của, là hậu phương lớn của cách mạng Việt Nam.
Vui mừng thông báo về những kết quả nổi bật trong hợp tác giữa hai nước Việt Nam – Trung Quốc thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết cùng với việc duy trì các cuộc tiếp xúc, trao đổi mật thiết giữa lãnh đạo hai Đảng, hai nước, hợp tác an ninh – quốc phòng ngày càng hợp tác thực chất hơn.
Hợp tác kinh tế – thương mại, đầu tư, kết nối giao thông có nhiều đột phá mới, với Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Trung Quốc trên toàn cầu.
Bên cạnh đó, hợp tác địa phương, giao lưu nhân dân sôi động và có thể nói, quan hệ hai Đảng, hai nước đang ở giai đoạn tốt đẹp, sâu sắc, thực chất, toàn diện nhất trong nhiều thập kỷ qua.
Một lần nữa nhấn mạnh Việt Nam và Trung Quốc là nước láng giềng, bạn bè truyền thống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, phát triển quan hệ với Trung Quốc là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, tự nhiên và ưu tiên hàng đầu, nhất quán trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gửi lời cảm ơn và cho biết luôn trân trọng và coi các đồng chí, các bạn như người thân trong gia đình của Nhân dân Việt Nam, là nhân chứng cho lịch sử hữu nghị giữa hai nước.
Ông bày tỏ mong muốn thời gian tới thân nhân các tướng lĩnh, chuyên gia, nhân sĩ hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc sẽ tiếp tục “giữ lửa”, kế thừa, nuôi dưỡng và không ngừng phát triển tình hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc, truyền cảm hứng cho các thế hệ kế cận viết tiếp những trang sử hữu nghị của quan hệ hai nước.
Đến tối qua (4.4, theo giờ VN), số phận phi công điều khiển máy bay tiêm kích F-15 của Mỹ vẫn chưa rõ.
Trước đó, chiều tối 3.4 (theo giờ VN), Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn rơi thêm một máy bay tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ, nhưng kết quả xác minh sau thì chiến đấu cơ bị bắn hạ là dòng F-15. Chiến đấu cơ này được điều khiển bởi 2 thành viên phi hành đoàn. Trong đó, người phụ trách điều khiển vũ khí của chiến đấu cơ đã được giải cứu thành công, còn phi công trực tiếp điều khiển máy bay thì chưa rõ số phận giữa bối cảnh người này đang bị Iran ra sức truy lùng. Vụ việc tạo ra những thách thức quân sự và ngoại giao cho Mỹ. Vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn nếu phi công Mỹ bị Iran bắt làm tù binh.
Tiếp đến, Iran cũng đã bắn trúng 2 trực thăng UH-60 Blackhawk tham gia tìm kiếm và cứu nạn thành viên phi hành đoàn chiếc F-15. Một số binh sĩ trên 2 trực thăng UH-60 Blackhawk bị thương nhẹ nhưng tất cả đều an toàn.
Không những vậy, đến rạng sáng 4.4, 1 chiếc máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II đã bị Iran bắn trúng. Tuy nhiên, phi công đã kịp điều khiển chiếc A-10 ra khỏi lãnh thổ Iran, rồi nhảy dù và được giải cứu. Quân đội Iran tuyên bố chiếc máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư sau khi bị hệ thống phòng không của nước này bắn ở gần eo biển Hormuz.
Tờ The Washington Post dẫn lời chuẩn tướng không quân về hưu Houston Cantwell (Mỹ) cho biết lần cuối cùng một chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là chiếc A-10 Thunderbolt II. Vụ việc xảy ra trong cuộc chiến Iraq năm 2003. Chính vì thế, việc chiếc F-15 vừa bị bắn hạ được cho là điều chưa từng xảy ra với không quân Mỹ trong hơn 20 năm qua.
Nhận xét về vụ việc, ông Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Quỹ bảo vệ dân chủ - một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington (Mỹ), đánh giá nhiều khả năng phía Iran đã sử dụng tên lửa đối không vác vai để bắn hạ chiếc F-15. Khi tác chiến, chiến đấu cơ có thể phải bay rất thấp.
Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1.4 công bố quân đội nước này đã tiến hành hơn 13.000 lượt không kích trong cuộc tấn công Iran từ ngày 28.2, và đã đánh trúng 12.300 mục tiêu.
Mỹ cũng đã tự tin rằng đã vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không Iran. Cách đây vài ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy đến mức Mỹ triển khai máy bay ném bom B-52 dễ dàng tấn công lãnh thổ nước này. Ra đời và chiến đấu hơn 70 năm, oanh tạc cơ B-52 có ưu thế mang lượng vũ khí lớn, nhưng tốc độ bay chậm hơn các dòng oanh tạc cơ hiện đại và cũng thiếu khả năng tàng hình. Việc tăng cường triển khai B-52 trực tiếp tấn công cho thấy Mỹ tự tin đã phá hủy năng lực phòng không của Iran.
Chính vì thế, việc F-15 bị bắn hạ là lời cảnh báo cho không quân Mỹ trong cuộc chiến chưa hạ nhiệt ở Iran, nhất là khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ sử dụng không quân để đưa đối phương "về thời kỳ đồ đá".
Bên cạnh đó, một điểm nghẽn khác của cuộc chiến là eo biển Hormuz - nơi Iran đang phong tỏa để gây áp lực với Mỹ. Để "mở cửa" Hormuz, Mỹ nhiều khả năng có thể sử dụng sức mạnh quân sự. Với giải pháp này, máy bay cường kích A-10 đóng vai trò quan trọng để có thể triệt hạ các ổ tấn công di động mà Iran có thể triển khai ở vùng núi dọc eo biển Hormuz. Các máy bay này cần tiến hành các phi vụ liên tục và đảm bảo một chuỗi tiêu diệt chặt chẽ để có thể nhanh chóng vô hiệu hóa các mục tiêu. Dòng máy bay cường kích này cũng là vũ khí hữu hiệu để hỗ trợ lực lượng Mỹ nếu đổ bộ lên đảo Kharg của Iran. Thực tế, từ ngày 1.4, tờ The New York Times dẫn lời quan chức Mỹ Lầu Năm Góc đang điều động thêm 18 cường kích A-10 để gia nhập 12 chiếc A-10 hiện có ở Trung Đông.
Song song là lớp phòng thủ với trực thăng vũ trang để thiết lập lực lượng yểm trợ chống lại tàu tấn công nhanh, tàu không người lái của Iran. Có như thế, Mỹ mới hạn chế việc các tàu chiến bị tập kích ở vùng biển này. Tuy nhiên, với việc 2 chiến đấu cơ bị bắn hạ và 2 máy bay trực thăng bị tấn công chỉ trong 1 ngày khiến các toan tính trên của Washington gặp thách thức lớn.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) trong những ngày qua đã xây dựng kế hoạch sơ tán các tàu thương mại và thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Iran. Natasha Brown, người phát ngôn của IMO, ngày 24/4 nói với báo Izvestia của Nga rằng 40 quốc gia thành viên đã tán thành kế hoạch này.
Brown cho biết IMO sẽ lập danh sách các tàu cần rời khỏi khu vực và điều phối quá trình sơ tán. Theo IMO, kế hoạch sơ tán này không có bất cứ biện pháp cưỡng chế nào, hoàn toàn mang tính chất phối hợp.
Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez hôm 21/4 nói rằng kế hoạch này tập trung vào việc thiết lập một "hành lang hàng hải an toàn", ưu tiên sơ tán khoảng 800 tàu đang mắc kẹt do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Các tàu sẽ rời đi theo một trình tự có tổ chức, một phần dựa trên khoảng thời gian mà các thủy thủ đoàn đã bị mắc kẹt.
Ông Dominguez tuyên bố chiến dịch sơ tán chỉ có thể được tiến hành nếu xung đột hạ nhiệt và khu vực này được xác nhận là an toàn, đặc biệt là không còn các mối đe dọa như thủy lôi.
Tổng Thư ký IMO cho hay khoảng 20.000 thủy thủ đã mắc kẹt ở vùng Vịnh kể từ khi nổ ra xung đột Mỹ - Israel với Iran và chưa biết khi nào có thể về nhà. Các chuyên gia tin rằng cơ chế sơ tán tàu và thủy thủ đoàn chỉ có thể hiệu quả khi có dấu hiệu giảm leo thang, đảm bảo an toàn hàng hải.
Theo bà Brown, mục tiêu của IMO là đảm bảo cho các tàu có thể rời khỏi khu vực an toàn, bằng cách áp dụng hệ thống phân luồng giao thông hiện nay, với điều kiện là các yếu tố an toàn được đảm bảo.
Phó giáo sư Mikhail Khachatryan thuộc Đại học Tài chính Nga nhận định rằng trong điều kiện hiện tại, việc đảm bảo an toàn cho tàu rời khỏi vùng Vịnh chỉ có thể được thực hiện thông qua các thỏa thuận trực tiếp hoặc gián tiếp giữa chủ tàu và chính quyền Iran.
Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Sau khi chiến sự nổ ra, Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, chỉ cho phép tàu thuyền của các nước "thân thiện" hoặc nộp phí đi qua. Mỹ đáp trả bằng cách thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở khu vực.
Chuyến tàu lửa chở hàng đầu tiên chở đầy sầu riêng từ Thái Lan, nguồn cung sầu riêng lớn nhất của Trung Quốc, đã bắt đầu hành trình về phía bắc qua Lào đến Trung Quốc vào cuối tuần qua, theo tờ South China Morning Post (SCMP) mới đây dẫn lại thông tin từ Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV).
Trung Quốc đã và đang nỗ lực xây dựng mạng lưới đường sắt kết nối với các quốc gia Đông Nam Á trong nhiều năm. Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đã đi vào hoạt động từ năm 2021 và cũng đã được tích hợp với các dịch vụ hiện có đến Thái Lan.
Tuyến đường sắt vận chuyển hàng trữ lạnh mới, với các toa tàu được làm lạnh đến 13 độ C, chạy từ cảng Laem Chabang của Thái Lan qua Lào đến Côn Minh, thủ phủ của tỉnh Vân Nam, theo CCTV.
Theo Nhân dân Nhật báo, giờ đây, các chuyến tàu chở sầu riêng Thái Lan sẽ đến Côn Minh mỗi sáng, dự kiến vận chuyển hơn 200.000 tấn trong năm nay. Chuyến tàu chở sầu riêng đến Côn Minh mất 3 ngày.
Nhờ tuyến đường sắt này, việc vận chuyển sầu riêng từ Thái Lan đến Thành Đô, một thành phố lớn ở phía tây nam Trung Quốc, giờ chỉ mất 5 ngày, so với khoảng một tuần trước đây. Giá sầu riêng nhập khẩu ở Trung Quốc đã giảm 30% do nguồn cung tăng, theo CCTV.
Hồi năm ngoái, SCMP đưa tin sầu riêng tươi được bán ở Trung Quốc với giá lên tới 200 nhân dân tệ (hơn 770.000 đồng, tính theo tỷ giá hiện nay) cho mỗi 6 kg. Một số người tiêu dùng ở Trung Quốc coi trọng sầu riêng đến mức họ tặng loại quả này trong những dịp trang trọng.
