Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, Nông nghiệp – Môi trường) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là vai trò, cơ chế hoạt động cũng như mối quan hệ giữa luật sư công và luật sư tư. Đây là mô hình hoàn toàn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi, cơ chế vận hành cũng như khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM.
Phóng viên: Bà có thể nói rõ sự khác biệt cơ bản giữa luật sư công và luật sư tư hiện nay là gì?
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc: Nhìn chung, về phạm vi công việc của luật sư công cơ bản giống phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư tư.
Luật sư tư là luật sư hành nghề tại các tổ chức hành nghề luật sư, luật sư hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định của luật Luật sư.
Luật sư công: là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hằng tháng.
Tại sao không thuê luật sư tư mà lại phải có thêm luật sư công? Bởi nếu thuê luật sư tư thì có thể chọn được luật sư đáp ứng nhu cầu từng vụ việc cụ thể, vì không phải ai cũng giỏi hết tất cả các lĩnh vực?
Tôi cho rằng đây là cách để đảm bảo tính chủ động, thường xuyên, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả trong việc. Dự thảo quy định về thuê luật sư tư và có cơ chế phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa luật sư công với luật sư tư nhằm nhằm bổ trợ cho nhau và tận dụng thế mạnh của cả hai.
Dự thảo quy định cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư. Đây cũng là cách để thu hút đội ngũ luật sư tư giỏi, có kinh nghiệm tham gia vào công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, cùng với luật sư công bảo vệ lợi ích công.
Theo dự thảo, luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Đề xuất này liệu có khả thi, bởi thực tiễn có nhiều vụ việc khó, phức tạp và mang tính quốc tế?
Để trở thành luật sư công phải có trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật; đã qua khóa đào tạo luật sư công và hoàn thành thời gian tập sự luật sư công.
Ngoài ra, luật sư công còn được tuyển chọn từ các luật sư không phải là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Các tiêu chí về vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của luật sư công khắt khe hơn so với tiêu chuẩn luật sư hiện hành.
Đồng thời, dự thảo quy định cơ chế phối hợp của luật sư công với luật sư tư trong giải quyết vụ việc. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên, hoặc theo vụ việc với tổ chức hành nghề luật sư để chỉ định luật sư có năng lực tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích công.
Với những quy định này, về cơ bản luật sư công có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện các hoạt động pháp lý của nhà nước.
Thưa bà, công việc đặc thù của luật sư công đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và có kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, với mức thu nhập của nhà nước liệu có khả năng thu hút được chuyên gia giỏi, luật sư có “thương hiệu” trong xã hội vào làm?
Xét đặc thù công việc, cần có chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.
Do vậy, dự thảo quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đối với luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm, khi được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp, hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trường hợp luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác. Họ còn được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Vậy có luật sư công rồi thì trợ giúp pháp lý hiện nay sẽ ra sao? Có ý kiến cho rằng tại sao chúng ta không nâng tầm trợ giúp pháp lý lên làm luật sư công?
Luật sư công và trợ giúp pháp lý có mục tiêu chính sách và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, nên không thể thay thế cho nhau.
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đối tượng được thụ hưởng là người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, trẻ em, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo…
Hoạt động này hướng đến bảo vệ lợi ích tư, cụ thể là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có công với cách mạng và nhóm yếu thế trong xã hội.
Trong khi đó, luật sư công thực hiện các công việc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công, tức là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Ngày 2/4, Bộ Chính trị ban hành kết luận về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16. Kết luận đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Đến năm 2045, hệ thống pháp luật phải đạt chất lượng cao, hiện đại, phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Cùng với yêu cầu nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013, Bộ Chính trị nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật để phát triển nhanh, bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp.
Công tác lập pháp được yêu cầu tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực chính.
Bộ Chính trị cũng định hướng hoàn thiện pháp luật để phát triển văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục hiện đại; quản lý hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu; xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan trong hệ thống chính trị được yêu cầu kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, trong đó tập trung hoàn thành ngay trong năm các nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội Đảng 14 và các nghị quyết chiến lược.
Bộ Chính trị yêu cầu sớm khơi thông các điểm nghẽn pháp lý để phát huy nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số; đồng thời xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo.
Kết luận nêu rõ tư duy xây dựng pháp luật cần chuyển từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo phát triển; dứt khoát từ bỏ quan điểm không quản được thì cấm, xóa bỏ cơ chế xin - cho, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Công tác quản lý nhà nước được yêu cầu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Từ năm 1945 đến nay, Việt Nam đã ban hành 5 bản Hiến pháp vào các năm 1946, 1959, 1980, 1992 và 2013. Tháng 6/2025, Quốc hội đã thông qua nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 để phục vụ việc tinh gọn bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trước đó, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội tháng 5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu định hướng nghiên cứu sửa đổi căn bản Hiến pháp trong nhiệm kỳ mới trên cơ sở đánh giá toàn diện sau 40 năm đổi mới. Tháng 12/2025, khi chủ trì họp Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục đề nghị nghiên cứu tổng kết việc thực hiện Hiến pháp năm 2013, làm cơ sở đề xuất sửa đổi phù hợp, đồng bộ với những tổng kết lớn của Đảng.
Trong báo cáo đề xuất chủ trương dự án và đang được các sở, ban ngành TP.HCM thẩm định, Công ty cổ phần Masterise hạ tầng cao tốc Long Thành - Hồ Tràm cho biết đường cao tốc đô thị Hồ Tràm - sân bay Long Thành có tổng chiều dài hơn 42km.
Điểm đầu dự án kết nối vành đai 4 TP.HCM và đường ĐT.991 thuộc phường Tân Thành, điểm cuối nối với ĐT.994 (trục ven biển Vũng Tàu - Bình Châu) thuộc xã Xuyên Mộc.
Về hướng tuyến, từ khu vực giao với vành đai 4 TP.HCM và đường tỉnh 991, tuyến đi thẳng về phía tây, cách hồ Đá Đen khoảng 300m, đồng thời vòng tránh qua khu tái định cư Châu Đức khoảng (Km6+500).
Tuyến sau đó bám theo đường Bình Ba hiện trạng, cách đường Bình Đa khoảng 20m để tận dụng làm đường song hành một bên. Tuyến giao với quốc lộ 56 khoảng Km11+500 tại khu vực dân cư Bình Ba, Châu Đức.
Tiếp đó, tuyến đi đến vòng xoay Bình Giã - Đá Bạc khoảng Km13+500, giao với ĐT.996 (đường Bình Trung - Đá Bạc) tại khoảng Km16. Sau đó đi về phía tây hồ Suối Rao, cách hồ khoảng 1km và giao với đường ĐT997 (đường Xuân Sơn - Đá Bạc) tại Km22.
Tuyến tiếp tục đi thẳng giao với ĐT.998, cách vòng xoay Suối Rao - Phước Tân với ĐT.998 khoảng 1km. Tại khu vực này, tuyến đi về phía nam của hồ Sông Ray quy hoạch.
Ở đoạn cuối, tuyến vòng tránh qua khu dân cư thị trấn Xuyên Mộc tại khoảng Km31- Km34, giao với quốc lộ 55 tại khoảng Km36, sau đó đi qua khu vực rừng bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu. Tuyến tiếp tục đi theo quy hoạch qua khu vực rừng và kết thúc tại điểm giao với ĐT994.
Về quy mô, dự án đầu tư hoàn thiện theo quy hoạch với quy mô 8 làn xe cao tốc, kèm đường song hành hai bên (mỗi bên 2 làn). Riêng đoạn cuối tuyến qua khu vực rừng Bình Châu - Phước Bửu sẽ làm cầu cạn, đi trên cao với quy mô 8 làn xe như quy hoạch. Toàn tuyến sẽ xây dựng 7 nút giao.
Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 51.516 tỉ đồng, bao gồm giải phóng mặt bằng 9.155 tỉ đồng, thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) - loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Theo đề xuất của nhà đầu tư, dự án sẽ khởi công vào quý 3-2026, hoàn thành năm 2029.
Ngày 14.5, tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã trao quyết định bổ nhiệm bác sĩ chuyên khoa 2 Phạm Thanh Việt giữ chức vụ giám đốc bệnh viện này. Thời gian giữ chức vụ là 5 năm, kể từ ngày 24.4.2026.
Phát biểu sau khi trao quyết định, Bộ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao năng lực bác sĩ Phạm Thanh Việt. Ông được đào tạo bài bản, nhiều năm công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy, từng đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý. Từ tháng 8.2025, bác sĩ Việt phụ trách điều hành bệnh viện và đã thể hiện năng lực chuyên môn, bản lĩnh quản lý, tinh thần đoàn kết, được tập thể tín nhiệm cao.
Bộ Y tế tin tưởng với năng lực của bác sĩ Phạm Thanh Việt cùng truyền thống, Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bộ trưởng đề nghị Ban giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cùng toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao chất lượng điều trị và phục vụ người bệnh.
"Từ một cậu học sinh lớn lên ở vùng hải đảo xa xôi, cách trở với đất liền (đặc khu Phú Quốc - PV), tôi chưa từng nghĩ một ngày mình sẽ trở thành bác sĩ. Nhưng cuộc đời có những nấc thang và sau đó tôi trở thành bác sĩ", bác sĩ Phạm Thanh Việt chia sẻ khi nhận nhiệm vụ.
Sau khi tốt nghiệp ra trường gần 30 năm trước, ông được gắn bó với Bệnh viện Chợ Rẫy - một môi trường lớn của ngành y tế. Chính nơi đây đã cho ông nghề nghiệp, cho ông cơ hội trưởng thành. Từ một bác sĩ chuyên môn đến giữ chức vụ Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Phó giám đốc quản lý, điều hành và trở thành Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy.
"Trong gần 30 năm công tác tại bệnh viện, tôi may mắn được làm việc cùng những người thầy tận tụy, những đồng nghiệp đầy trách nhiệm và giàu y đức. Chính tinh thần nhân văn, học hỏi không ngừng và sự tận tâm với người bệnh đã tạo nên sức mạnh của Bệnh viện Chợ Rẫy hôm nay", bác sĩ Phạm Thanh Việt nói.
Tân Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy nhấn mạnh, trong thời gian tới, bệnh viện sẽ tập trung xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo; phát triển công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và khám chữa bệnh. Bệnh viện Chợ Rẫy đã được đưa vào chương trình chuyển đổi số của ngành y tế và quyết tâm đến năm 2030 trở thành bệnh viện thông minh kiểu mẫu để triển khai rộng trong cả nước.
Bệnh viện cũng sẽ tích cực ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý và khám chữa bệnh nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ người dân. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển kỹ thuật chuyên sâu, kỹ thuật mới đạt chuẩn khu vực và quốc tế, qua đó nâng cao chất lượng điều trị và chất lượng sống cho người bệnh.
Song song đó, bệnh viện tiếp tục tăng cường đào tạo, chỉ đạo tuyến và chuyển giao kỹ thuật, góp phần nâng cao năng lực y tế cho các tỉnh, thành khu vực phía nam. Qua đó, từng bước xây dựng môi trường bệnh viện văn minh, hiện đại, nghĩa tình, lấy người bệnh làm trung tâm.
Đặc biệt, trong năm nay, bệnh viện quyết tâm đưa cơ sở 2 (dự án Bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở 2 tại TP.HCM do Bộ Y tế giao Bệnh viện Chợ Rẫy phụ trách) đi vào hoạt động hiệu quả. Đồng thời, nỗ lực rút ngắn tối đa thời gian triển khai cơ sở mới theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Y tế để sớm phục vụ người dân.
Trước đó, trong phần phát biểu, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, Chợ Rẫy là bệnh viện đa khoa hạng đặc biệt trực thuộc Bộ Y tế, trung tâm y tế hàng đầu khu vực phía nam với hơn 125 năm hình thành và phát triển. Bệnh viện giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặc biệt tại khu vực phía nam và Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật uy tín. Bệnh viện đã được Đảng, Nhà nước trao nhiều phần thưởng cao quý.
Hiện bệnh viện có hơn 3.200 giường bệnh, gần 4.300 cán bộ, viên chức, người lao động; trong đó có khoảng 840 bác sĩ, 13 giáo sư - phó giáo sư cùng hàng trăm tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II. Đây là nguồn lực quan trọng, góp phần khẳng định vị thế chuyên môn của bệnh viện.
"Có thể khẳng định, nguồn lực quý giá nhất của ngành y tế là đội ngũ nhân lực y bác sĩ. Chợ Rẫy không chỉ là nơi điều trị chuyên sâu mà còn là cái nôi đào tạo nhiều thế hệ cán bộ y tế, trong đó có những người đã giữ trọng trách tại Bộ Y tế", Bộ trưởng Bộ Y tế nói.
Ngoài ra, mỗi năm, bệnh viện tiếp nhận gần 2 triệu lượt khám, hơn 143.000 ca điều trị nội trú và khoảng 45.000 ca phẫu thuật, với hơn 30% là ca đặc biệt, đòi hỏi kỹ thuật cao. Bệnh viện cũng tiếp nhận nhiều bệnh nhân quốc tế đến khám và điều trị.
Sau đại dịch Covid-19, ngành y tế và bệnh viện đối mặt nhiều khó khăn như thiếu thuốc, vật tư y tế và áp lực tinh thần. Tuy nhiên, tập thể bệnh viện đã vượt qua, giữ vững chất lượng điều trị và uy tín chuyên môn.
Theo bà Đào Hồng Lan, ngành y tế đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ: nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phát triển trung tâm chuyên sâu, chuyển đổi số, triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử và mô hình bệnh viện thông minh.
Và Bộ Y tế cũng đang tháo gỡ nhiều khó khăn để triển khai các dự án mở rộng cơ sở hạ tầng bệnh viện, trong đó có các cơ sở mới tại cửa ngõ TP.HCM nhằm giảm tải và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
