“Trước cuộc đàm phán, tôi đã nhấn mạnh rằng Iran có thiện chí và quyết tâm cần thiết, song chúng tôi không tin tưởng phía bên kia do những kinh nghiệm từ hai cuộc chiến trước đó”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf viết trên mạng xã hội hôm nay.
Ông Ghalibaf dẫn đầu phái đoàn Iran đến Pakistan để đàm phán với các đại diện Mỹ do Phó tổng thống JD Vance đứng đầu. Ông tiết lộ Iran đã đưa ra 168 đề xuất “mang tính xây dựng và hướng tới tương lai”, song cho rằng phía Mỹ đã “không tạo được sự tin tưởng trong vòng đàm phán lần này”.
“Mỹ hiểu logic và nguyên tắc của Iran. Giờ là lúc để họ quyết định có thể giành được sự tin tưởng từ chúng tôi hay không”, Chủ tịch Quốc hội Iran cho hay.
Ông Ghalibaf cho biết ngoại giao là một trong những phương pháp bảo vệ quyền lợi của Iran, bên cạnh hành động quân sự, và khẳng định Tehran sẽ “không bao giờ ngừng nỗ lực củng cố những thành quả đạt được” trong hơn một tháng xung đột.
Phó tổng thống Vance trước đó thông báo đàm phán kết thúc mà không đạt thỏa thuận do Iran từ chối những điều khoản “khá linh hoạt” từ Mỹ, cho rằng vấn đề mấu chốt chính là Iran từ chối chấm dứt chương trình hạt nhân.
“Chúng tôi cần thấy cam kết rằng họ sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và không tìm kiếm các công cụ cho phép nhanh chóng sở hữu được vũ khí hạt nhân. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó và hy vọng sẽ thấy”, ông nói khi được CNN hỏi cụ thể về những điều khoản mà Iran từ chối.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho rằng bất đồng về “hai hoặc ba vấn đề chính” là điều ngăn cản Tehran đạt được thỏa thuận với Washington trong cuộc đàm phán ở Pakistan. Ông tiết lộ hai bên đã đạt được đồng thuận về một số nội dung, song vẫn còn “khoảng cách về quan điểm” trong các vấn đề khác.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran không có kế hoạch tiến hành vòng đàm phán mới, nhưng ông Baqaei lại đưa ra phát biểu mơ hồ hơn. “Không nên kỳ vọng rằng chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận chỉ trong một phiên họp. Tôi không nghĩ có người mong điều đó xảy ra”, ông nói.
Phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán suốt 21 giờ và kết thúc vào rạng sáng 12/4, với sự tham gia của bên trung gian là Pakistan. Khác với thông lệ, các quan chức Mỹ và Iran gặp mặt trực tiếp cùng với giới chức Pakistan, chứ không thông qua trung gian đi lại giữa các phòng.
Một quan chức Pakistan nhận định đàm phán “tiến triển theo đúng hướng”, thêm rằng các cuộc thảo luận diễn ra tích cực với bầu không khí thân thiện. Sự kiện diễn ra sau khi Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhằm tạo điều kiện để đối thoại.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết động đất xảy ra lúc 16h53 hôm nay (14h53 giờ Hà Nội) ở độ sâu 10 km, ngoài khơi bờ biển phía đông đảo chính Honshu. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Dư chấn của động đất làm rung lắc các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách đó hàng trăm km. Tàu cao tốc trên tuyến Tokyo - Aomori đã ngừng hoạt động.
"Hãy lập tức sơ tán khỏi các khu vực ven biển và ven sông, đến nơi an toàn hơn như vùng đất cao hoặc trung tâm sơ tán. Sóng thần có thể ập vào theo nhiều đợt. Không nên rời khu vực an toàn cho đến khi cảnh báo được dỡ bỏ", Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cho hay và nhận định sóng thần sẽ gây ra thiệt hại.
Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cho biết đã thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng.
Công ty Điện lực Tokyo đang đánh giá liệu động đất có gây vấn đề gì tại các nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi và Daini hay không. Công ty Điện lực Tohoku cũng tiến hành kiểm tra tương tự tại nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi và Higashidori tại tỉnh Aomori.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản năm 2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.
Giới chính khách tại Washington đang đưa ra những lập trường khác nhau liên quan vấn đề pháp lý trong việc Mỹ kéo dài xung đột với Iran. Cụ thể, phe Dân chủ cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ phạm luật nếu tiếp tục cuộc chiến mà không được quốc hội phê duyệt, dựa theo Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh. Trong khi đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho rằng hạn chót theo nghị quyết trên có thể thay đổi trong thời gian ngừng bắn.
Trong ngày 30.4, thượng viện Mỹ đã không thông qua nghị quyết do đảng Dân chủ đề xuất nhằm hạn chế quyền hạn chiến tranh của Tổng thống Trump, đánh dấu thêm một nỗ lực bất thành của phe Dân chủ trong việc chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, CBS News đưa tin.
Các tranh cãi pháp lý xoay quanh Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh năm 1973. Đây là một luật liên bang, nêu rõ trong trường hợp tổng thống Mỹ đưa quân đội tham gia xung đột mà không được quốc hội phê duyệt, chính phủ sẽ không được triển khai quân tham gia các hành động thù địch quá 60 ngày kể từ khi thông báo quốc hội.
Thời hạn 60 ngày được tính kể từ khi tổng thống gửi thông báo chính thức cho quốc hội. Ông Trump đã thông báo vào ngày 2.3, đồng nghĩa hạn chót 60 ngày sẽ kết thúc từ 0 giờ ngày 1.5 theo giờ địa phương. Ngoài ra, chủ nhân Nhà Trắng có thể gia hạn thêm 30 ngày để hoàn tất rút quân.
Như vậy, đảng Dân chủ cho rằng việc chính phủ tiếp tục cuộc xung đột sau ngày 1.5 có thể vi phạm luật. Tuy nhiên, trong phiên điều trần trước Ủy ban quân vụ thượng viện Mỹ hôm 30.4, ông Hegseth nói rằng “đồng hồ 60 ngày đã tạm dừng” trong thời gian Mỹ - Iran ngừng bắn ngày 8.4.
Các chuyên gia cho rằng phát ngôn của ông Hegseth nhằm nêu lập trường rằng việc tính 60 ngày theo Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh đã tạm dừng kể từ ngày 8.4.
Tương tự, Reuters ngày 1.5 dẫn lời một quan chức chính quyền ông Trump nói rằng “các hành động thù địch” đã chấm dứt kể từ lệnh ngừng bắn.
Tuy nhiên, đảng Dân chủ đã lập tức bác bỏ luận điểm trên.
“Lệnh ngừng bắn đồng nghĩa các bên dừng ném bom. Nó không mang nghĩa chấm dứt hành động thù địch. Nếu chúng ta vẫn sử dụng quân đội Mỹ để phong tỏa Iran, đó vẫn là hành động thù địch”, Axios ngày 1.5 dẫn lời thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine ở bang Virginia nói.
“Câu trả lời của ông Hegseth cho thấy họ biết rõ vấn đề thời hạn 60 ngày và đang tìm lý lẽ để biện minh”, ông Kaine nêu thêm.
Giới quan sát cho rằng mốc thời gian 1.5 khó có thể làm thay đổi các kế hoạch quân sự của ông Trump. Trong buổi phỏng vấn với Đài Newsmax ngày 30.4, ông Trump tuyên bố “đã giành chiến thắng trước Iran”, song vẫn muốn đạt kết quả quyết định là đảm bảo Tehran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.
Đài Al Jazeera dẫn lời ông Trump nói rằng “Mỹ có thể sẽ cần phải khởi động lại cuộc chiến với Iran”. Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án việc quân đội Mỹ bao vây các cảng Iran là tình trạng “gia tăng các hành động quân sự và không thể chấp nhận”.
Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano ngày 14/5 cho biết, thượng nghị sĩ Ronald dela Rosa, một đồng minh của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, hiện không còn ở trong tòa nhà Thượng viện, nơi ông đã ẩn náu kể từ ngày 11/5.
“Lực lượng hiến binh xác nhận rằng ông ấy không còn ở trong tòa nhà”, ông Alan Peter Cayetano nói với các phóng viên.
Theo một số nguồn tin, ông Rosa đã lẻn ra ngoài trong đêm.
Trong khi đó, sáng sớm ngày 14/5, khi tiến vào tòa nhà Thượng viện đang được canh gác nghiêm ngặt, luật sư của ông Rosa là Jimmy Bondoc cho biết ông đã nói chuyện với thân chủ trong đêm và tin rằng ông ấy vẫn ở bên trong.
“Tôi đã hỏi ông ấy liệu ông có kế hoạch rời đi không, ông ấy nói là không”, ông Bondoc nói với các phóng viên.
Thượng nghị sĩ Ronald Bato dela Rosa, cựu cảnh sát trưởng quốc gia và là người thực thi hàng đầu trong cuộc chiến chống ma túy đẫm máu của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, đang bị ICC truy nã vì tội ác chống lại nhân loại. Ông giám sát một cuộc trấn áp quyết liệt khiến hàng nghìn người bị nghi là buôn bán ma túy bị sát hại.
Thông tin này được đưa ra một ngày sau khi tiếng súng vang lên tại Thượng viện Philippines. Trước đó vài giờ, ông Rosa, 64 tuổi, đã kêu gọi những người ủng hộ huy động lực lượng trên mạng xã hội. Ông cho biết các nhân viên thực thi pháp luật đang đến để bắt giữ mình.
Vụ nổ súng đã gây ra sự hỗn loạn. Cảnh sát và lính gác vũ trang đã hiện diện dày đặc tại tòa nhà Thượng viện, lực lượng thủy quân lục chiến cũng được huy động đến để tăng cường an ninh.
Cảnh sát đã tạm giam một người, thu giữ vỏ đạn và băng đạn súng trường tấn công. Giới chức trách đang tiến hành các cuộc điều tra để xác định những cá nhân cố gắng xâm nhập vào Thượng viện.
ICC đã công bố lệnh bắt giữ ông vào ngày 11/5. ICC xác nhận đã ban hành lệnh bắt giữ ông, viện dẫn các vụ việc khiến 32 người thiệt mạng từ năm 2016 đến năm 2018.
Lệnh này đề ngày từ tháng 11 năm ngoái, trong khi ông đã nộp đơn kháng cáo khẩn cấp lên Tòa án Tối cao, lập luận rằng ICC không có thẩm quyền tại Philippines sau khi nước này rút khỏi thể chế này vào năm 2019.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài DZBB phát sóng sáng sớm ngày 14/5, ông Rosa nói rằng ông sẽ "huy động mọi biện pháp hiện có" để ngăn cản việc giao ông cho ICC. Ông Rosa cũng phủ nhận sự liên quan đến các hoạt động trái pháp luật. Không rõ cuộc phỏng vấn này được thực hiện khi nào.
