Hồ Salton Sea được đánh giá sở hữu một trong những trữ lượng lithium lớn nhất thế giới, đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong nhiều thập kỷ. Năm 2022, Thống đốc California Gavin Newsom từng ví khu vực này như “Arab Saudi về lithium”, nhằm nhấn mạnh nguồn tài nguyên dồi dào tương tự trữ lượng dầu mỏ của quốc gia Trung Đông.
Lithium là nguyên liệu quan trọng để sản xuất pin cho điện thoại thông minh, xe điện, hệ thống lưu trữ điện và AI. Vì vậy, nguồn tài nguyên này được ví như “cơn sốt vàng hiện đại”, với tiềm năng mang lại việc làm, nguồn thu thuế và thúc đẩy phục hồi kinh tế cho hạt Imperial, một trong những khu vực nghèo nhất nước Mỹ.
Hiện có ba công ty đang tìm cách khai thác lithium tại hồ Salton Sea, dù chưa dự án nào bước vào giai đoạn sản xuất thương mại.
Theo báo cáo của tổ chức phi lợi nhuận RAND Corporation, nếu các dự án được triển khai, ngành lithium có thể trở thành động lực tạo việc làm lớn nhất tại Imperial trong nhiều thập kỷ. Báo cáo ước tính các dự án lithium sẽ mang lại khoảng 1.000 việc làm xây dựng và 700 việc làm vận hành lâu dài. Ngoài ra, mỗi việc làm dài hạn còn có thể kéo theo hai việc làm khác trong các lĩnh vực như bán lẻ, nhà ở và dịch vụ.
Chính quyền địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch quản lý ngành lithium. Ông Rod Colwell, CEO của công ty Controlled Thermal Resources, cho biết doanh nghiệp dự kiến bắt đầu khai thác lithium ở quy mô thương mại vào năm 2028, đồng thời bác bỏ lo ngại rằng dự án sẽ tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn dự kiến.
Ông cho rằng mọi quy trình pháp lý đã được tuân thủ đầy đủ, nhấn mạnh Imperial đang cần một cú hích phát triển.
Những người ủng hộ dự án cho rằng địa phương sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc khai thác kho lithium này. Theo luật bang California năm 2022, lithium khai thác bị đánh thuế 400-800 USD mỗi tấn tùy sản lượng, trong đó 80% nguồn thu dành cho các cộng đồng ở hạt Imperial và 20% cho bang để phục hồi môi trường Salton Sea.
Ông Ryan Kelley, ủy viên giám sát hạt Imperial, cho biết địa phương rất cần nguồn thu này để sửa chữa cầu cống, hệ thống nước thải và các hạ tầng thiết yếu.
Các quan chức hy vọng kế hoạch tái định vị Imperial thành “thung lũng Lithium” trong thế kỷ 21 sẽ mở ra cơ hội phát triển mới. Tuy nhiên, nhiều cư dân lo ngại cộng đồng địa phương có thể phải gánh chịu rủi ro môi trường, trong khi lợi ích kinh tế lại chảy về những nơi khác.
“Chúng tôi cần tiền, nên xét về mặt kinh tế, đây là ý tưởng tốt”, ông Jordon Salyards, một cư dân địa phương, nói. “Nhưng cái giá của ô nhiễm và những hệ lụy khác không nên đổ lên cộng đồng”.
Các công ty dự kiến áp dụng công nghệ chiết tách lithium trực tiếp để thu lithium từ lòng hồ Salton Sea. Theo phương pháp này, nước muối giàu lithium được bơm từ các tầng chứa nước sâu lên bề mặt, sau đó tách lấy kim loại.
Cách làm này được quảng bá là ít gây tổn hại môi trường hơn so với khai thác đá cứng truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ này chưa được chứng minh ở quy mô công nghiệp, và một số nghiên cứu cho thấy nó có thể cần gấp đôi lượng nước ngọt so với các mỏ truyền thống, theo các nhóm phản đối.
Hai tổ chức môi trường là Comité Cívico del Valle và Earthworks đã đệ đơn kiện nhằm phản đối cấp phép cho các dự án. Họ lập luận rủi ro môi trường có thể lớn hơn lợi ích kinh tế từ việc khai thác lithium.
Theo các nhóm này, hồ Salton Sea đang thu hẹp nhanh chóng, trong khi việc khai thác lithium đòi hỏi lượng nước ngọt lớn, làm dấy lên lo ngại nguồn nước vốn đã khan hiếm của khu vực sẽ bị cạn kiệt.
Hồ Salton Sea từ lâu đã là một “vùng thảm họa” về môi trường. Trong hàng thập kỷ, hồ Salton Sea đóng vai trò là “bể chứa” nước thải nông nghiệp từ các cánh đồng xung quanh. Nông dân dùng rất nhiều thuốc trừ sâu và phân hóa học, khiến thuốc trừ sâu lắng xuống và tích tụ đậm đặc trong lớp bùn ở đáy hồ. Khi mặt hồ co lại, những vùng trước đây nằm sâu dưới nước giờ bị lộ ra, trở thành những bãi bùn khô. Dưới nắng nóng, lớp bùn chứa hóa chất này vỡ ra thành bụi.
Các nhóm trích dẫn số liệu từ Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường California, cảnh báo các cộng đồng sống gần hồ như Calipatria nằm trong nhóm 1% khu vực có tỷ lệ hen suyễn cao nhất và 8% khu vực có tỷ lệ bệnh tim mạch cao nhất bang.
Ông Luis Olmedo, giám đốc điều hành Comité Cívico del Valle, cho rằng dự án cần được điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ cộng đồng và môi trường.
Aaron Cantú, phóng viên chuyên đưa tin về các vấn đề năng lượng và ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch ở California, lưu ý hạt Imperial không xa lạ với những kế hoạch phát triển đầy hứa hẹn nhưng cuối cùng mang lại ít lợi ích cho người dân địa phương.
Nhiều cư dân cho biết họ không phản đối việc phát triển ngành lithium, nhưng mong muốn quá trình triển khai diễn ra thận trọng và minh bạch. “Chúng tôi chỉ muốn nó được thực hiện đúng cách,” ông Jared Naimark, quản lý cấp cao về khai khoáng khu vực phía tây của tổ chức Earthworks, nói.
Cơ quan tình báo quốc phòng Ukraine (HUR) cho biết lực lượng Nga đã tiến hành một cuộc tập kích hỗn hợp kéo dài nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và trọng yếu của Ukraine vào trưa, chiều 13.5.
Theo Kyiv Independent, còi báo động không kích đầu tiên vang lên vào khoảng 11:00 sáng 13.5 (giờ địa phương) tại một số khu vực của Ukraine. Sau đó, giới chức ở miền trung, miền tây và miền nam Ukraine báo cáo đã ghi nhận các vụ nổ tại khu dân cư, có thương vong và hoạt động của lực lượng phòng không.
Hệ thống cảnh giới của Ukraine phát tín hiệu có khoảng 200 máy bay không người lái (UAV) hoạt động trong không phận Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng Nga có thể đã phóng hơn 800 UAV trong đợt tấn công tối 12.5 và ngày 13.5.
Kênh quan sát chiến sự "Monitor" ở Ukraine đã công bố đồ họa cho thấy các nhóm UAV tầm xa tiến vào không phận Ukraine từ phía Belarus. Một nhóm UAV khác tiến vào Ukraine từ biển Đen và hướng về phía tây đến các tỉnh Ivano-Frankivsk, Chernivtsi và Ternopil.
Tại tỉnh Rivne ở phía tây Ukraine, giới chức thông báo một cuộc tấn công bằng UAV của Nga đã đánh trúng một tòa nhà dân cư, khiến 3 người thiệt mạng và 4 người khác bị thương, theo lời Thống đốc Rivne Oleksandr Koval. Các tỉnh Odessa, Cherkasy cũng ghi nhận thương vong.
Giới chức Ukraine thời gian qua đánh giá lực lượng Nga đang gia tăng tần suất các đợt tấn công UAV vào ban ngày, so với trước đây thường chỉ tập kích vào ban đêm và rạng sáng.
Cũng trong ngày 13.5, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo đã tấn công các cơ sở năng lượng trên lãnh thổ Nga, bao gồm kho cảng dầu Tamanneftegas ở tỉnh Krasnodar và nhà máy khí đốt ở tỉnh Astrakhan. Các cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại các bể chứa. Một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Yaroslavl, nằm ở phía đông bắc Moscow, cũng bị tấn công.
Trong tuyên bố ngày 13.5, Bộ Quốc phòng Nga nói rằng các lực lượng nước này đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải được quân đội Ukraine sử dụng, các khu vực lắp ráp, lưu trữ và phóng UAV, các khu vực triển khai tạm thời của các lực lượng vũ trang Ukraine tại 147 địa điểm. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn 572 UAV Ukraine.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 13.5 tuyên bố rằng Moscow sẽ tiếp tục hiện đại hóa lực lượng hạt nhân chiến lược và phát triển các hệ thống tên lửa mà ông cho rằng có khả năng vượt qua tất cả các hệ thống phòng thủ hiện tại và tương lai.
Trước đó, ông Putin ngày 12.5 thông báo về vụ thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Sarmat, với tầm bắn hơn 35.000 km. Tổng thống Nga khẳng định “đây là tên lửa mạnh nhất thế giới, có thể xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ hiện tại và tương lai” và dự kiến được đưa vào biên chế cuối năm nay.
AFP ngày 13.5 dẫn báo cáo từ Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), có trụ sở tại Mỹ, cho thấy nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga vào Liên minh châu Âu (EU) đã chạm mức cao nhất trong quý 1/2026, mức cao nhất trong cùng kỳ kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát đầu năm 2022.
IEEFA cho biết các chuyến hàng khí đốt của Nga qua đường ống đến EU phần lớn đã dừng lại, tuy nhiên các quốc gia vẫn đang tiếp tục mua LNG của Nga thông qua các tàu chở dầu, với những bên mua hàng đầu gồm Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ.
Theo báo cáo, EU đã nhập khẩu 6,9 tỉ m3 khí đốt của Nga trong 3 tháng đầu năm nay, tăng 16% so với quý 1/2025 và là mức cao nhất kể từ năm 2022.
Xu hướng này tiếp tục diễn ra trong tháng 4, với lượng nhập khẩu tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái, đại diện IEEFA cho biết.
Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia trên toàn thế giới đang nỗ lực tìm kiếm nguồn cung năng lượng để thay thế cho các chuyến hàng bị gián đoạn trong thời gian diễn ra chiến sự ở Trung Đông.
EU đã cam kết chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt và dầu mỏ của Nga vào cuối năm 2027. Cũng theo báo cáo, các quốc gia EU ngày càng chuyển hướng sang Mỹ, với lượng LNG nhập khẩu từ Mỹ tăng hơn 3 lần trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2025.
Vào khoảng 10h sáng 14-5 theo giờ Bắc Kinh (9h sáng cùng ngày theo giờ Việt Nam), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump bằng nghi thức long trọng khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Đại lễ đường nhân dân.
Theo Tân Hoa xã, nhận lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Trump có chuyến thăm cấp nhà nước Trung Quốc từ ngày 13 đến 15-5. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ trong gần 9 năm và cũng là chuyến thăm thứ hai của ông Trump kể từ tháng 11-2017.
Hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung dự kiến sẽ thảo luận các vấn đề gai góc trong quan hệ hai nước khi họ gặp nhau tại Bắc Kinh, với vấn đề Iran, thương mại, Đài Loan... dự kiến nằm trong chương trình nghị sự.
Tổng thống Mỹ đã đến Bắc Kinh trên chuyên cơ Air Force One vào tối 13-5, cùng các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ như giám đốc điều hành Jensen Huang của Tập đoàn Nvidia và tỉ phú Elon Musk.
Các nhà quan sát Trung Quốc kỳ vọng cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo sẽ định hình phương hướng phát triển quan hệ Trung - Mỹ trong giai đoạn tới, đồng thời hy vọng hai cường quốc có thể mở rộng đối thoại và hợp tác, thúc đẩy các chương trình nghị sự tích cực, thu hẹp các vấn đề tiêu cực và quản lý đúng đắn các khác biệt, theo Thời báo Hoàn Cầu.
Hãng thông tấn IRNA chiều 24.4 đưa tin Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ bắt đầu chuyến công du gồm nước Pakistan, Oman và Nga trong ngày. Ông Araghchi sẽ sang Islamabad, Muscat và Moscow với mục đích là tham vấn song phương và thảo luận về những diễn biến thời sự trong khu vực cũng như tình hình xung đột Iran và Mỹ - Israel.
Theo CNN, ông Araghchi dự kiến đối thoại với các đại diện Pakistan mà không phải là đại diện Mỹ. Phía Pakistan kỳ vọng cuộc gặp sẽ dẫn đến vòng đàm phán giữa hai nước tham chiến.
Chuyến thăm diễn ra giữa lúc các quan chức Pakistan đang cố gắng kết nối Mỹ và Iran cho vòng đàm phán trực tiếp thứ hai. Hồi đầu tuần này, phái đoàn Mỹ được cho là đã dự tính lên đường sang Islamabad nhưng sau cùng hoãn lại do Iran từ chối tham gia đàm phán dưới sự đe dọa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn thời gian ngừng bắn để các bên tìm kiếm một thỏa thuận lâu dài. Hôm 23.4, ông Trump nói không vội trong việc chốt thỏa thuận, giữa lúc Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran còn Tehran đóng cửa eo biển Hormuz.
Cũng trong ngày 24.4, các lãnh đạo Lầu Năm Góc có cuộc họp báo cung cấp thông tin về tình hình xung đột với Iran. Tại sự kiện, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nói rằng việc phong tỏa các cảng biển Iran đang mở rộng ra toàn cầu. Ông tuyên bố sẽ không ai được phép di chuyển từ eo biển Hormuz đến bất cứ đâu trên thế giới nếu không có sự cho phép của Hải quân Mỹ.
Ông nói rằng thêm một tàu sân bay sẽ tham gia phong tỏa trong những ngày tới. Trước đó, quân đội Mỹ xác nhận tàu sân bay USS George H.W. Bush đã đến Ấn Độ Dương vào ngày 23.4. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Ả Rập trong khi tàu USS Gerald R. Ford đang hoạt động tại biển Đỏ.
Mặt khác, ông Hegseth ca ngợi việc bắt giữ các tàu trong tuần này tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương - những tàu đã rời khỏi cảng Iran trước khi lệnh phong tỏa có hiệu lực.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine nói rằng quân đội Mỹ đã bắn 5 phát cảnh cáo và 9 phát pháo để vô hiệu hóa tàu hàng Touska treo cờ Iran vào hôm cuối tuần do tàu này không tuân thủ yêu cầu quay đầu. Con tàu bị bắn trúng buồng động cơ và lực lượng Mỹ sau đó lên tàu để kiểm soát.
