Ngày 10/4, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đã nghe tranh luận của các bên trong các vụ kiện khởi xướng bởi 24 bang tại Mỹ và các doanh nghiệp nhỏ. Nhóm này nộp đơn kiện đầu tháng trước, về thuế nhập khẩu bổ sung 10% mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp lên toàn bộ đối tác thương mại kể từ ngày 24/2.
Họ cho rằng động thái của ông Trump là cách lách phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ. Ngày 20/2, Tòa Tối cao bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gồm thuế đối ứng và thuế riêng áp lên Mexico, Canada, Trung Quốc.
Để đáp trả, cùng ngày, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10%, viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Mục đích là giải quyết “tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán” nghiêm trọng, hoặc ngăn chặn nguy cơ đồng USD mất giá trong ngắn hạn.
Theo đơn kiện, các bang và doanh nghiệp nhỏ cho rằng đạo luật ông Trump viện dẫn chỉ được thiết kế để giải quyết các tình huống khẩn cấp, ngắn hạn về tiền tệ. Thâm hụt thương mại thông thường không phù hợp với định nghĩa kinh tế của “thâm hụt cán cân thanh toán”.
Trong hơn 3 giờ tranh luận, hội đồng gồm 3 thẩm phán đã xem xét cách định nghĩa “thâm hụt cán cân thanh toán”. Thẩm phán Timothy Stanceu đặt câu hỏi về lập luận của chính quyền Trump, rằng thâm hụt thương mại có thể là lý do duy nhất để viện dẫn đạo luật năm 1974.
“Chúng tôi không chắc về cách diễn giải luật năm 1974 trong bối cảnh năm 2026, nhưng chúng tôi biết ‘thâm hụt thương mại’ không đồng nghĩa với ‘thâm hụt cán cân thanh toán’”, Stanceu nói.
Đáp lại, Brett Shumate – luật sư của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết thâm hụt thương mại góp phần nới rộng thâm hụt cán cân thanh toán, và tạo ra vấn đề thanh toán quốc tế “lớn, nghiêm trọng” cho nước này.
Brian Marshall – luật sư đại diện bang Oregon cho biết hiện tại đồng đôla cũng không có nguy cơ mất giá nhanh. Ông kêu gọi tòa chặn mức thuế 10% thay vì để thuế này tự hết hiệu lực sau 150 ngày. Việc này nhằm ngăn ông Trump sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì thuế vô thời hạn. “Nếu thuế mới cứ liên tiêp được áp dụng, đó sẽ là vấn đề”, ông nói.
Bên cạnh đó, kể cả khi áp các mức thuế cũ, vốn cao hơn nhiều mức 10%, thâm hụt thương mại của Mỹ năm 2025 vẫn là 901,5 tỷ USD – gần như không thay đổi so với năm trước đó.
Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ chưa thông báo khi nào sẽ ra phán quyết. Kết quả của vụ kiện này cũng sẽ không ảnh hưởng đến các loại thuế nhập khẩu khác mà ông Trump đang áp dụng, như thuế với nhôm, thép và đồng, vì dựa trên các đạo luật khác.
Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và Ủy ban chính quyền tỉnh Champasak (nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào) mới đây đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư dự án phát triển 5.000ha cà phê.
Dự lễ ký kết có lãnh đạo Ủy ban chính quyền tỉnh Champasak (tỉnh Champasak), Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại thành phố Đà Nẵng và lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai, đại diện Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai.
Theo nội dung ký kết, hai bên sẽ hợp tác phát triển trồng 5.000ha cà phê trên cao nguyên Bolaven và xây dựng nhà máy chế biến tại huyện Paksong, đều thuộc tỉnh Champasak. Nơi đây được đánh giá là một trong những vùng trồng cà phê chất lượng cao của Đông Nam Á.
Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hoàng Anh Gia Lai, cho biết ngoài việc phát triển cà phê tại tỉnh Champasak, doanh nghiệp đang đặt mục tiêu mở rộng vùng nguyên liệu lên hơn 20.000ha tại Lào, Campuchia và Việt Nam.
"Cùng với phát triển nông nghiệp, đơn vị sẽ hỗ trợ các mảng đào tạo thể thao, xây nhà cộng đồng tại tỉnh Champasak. Tôi mong muốn, với sự hỗ trợ từ tỉnh Champasak dự án sẽ nhanh chóng được triển khai", ông Đức cho hay.
Ông Alounxay Sounnalath, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Champasak, khẳng định địa phương sẽ chỉ đạo các ngành tạo điều kiện thuận lợi và phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và UBND tỉnh Gia Lai trong lĩnh vực đầu tư nông nghiệp công nghệ cao.
“Tỉnh kỳ vọng doanh nghiệp sớm thúc đẩy triển khai dự án, tạo động lực cho sự phát triển của địa phương”, ông Alounxay Sounnalath nhấn mạnh.
Tại lễ ký kết, ông Nguyễn Hữu Quế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đánh giá cao việc hợp tác giữa Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và tỉnh Champasak. Theo ông Quế, thời gian qua Gia Lai không ngừng đẩy mạnh việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hướng đến mô hình trang trại hữu cơ.
Phó Chủ tịch UBND Gia Lai nhấn mạnh, việc ký kết biên bản ghi nhớ này không chỉ là sự hợp tác đầu tư đơn thuần mà còn thể hiện mối quan hệ đồng hành lâu dài giữa tỉnh Gia Lai và tỉnh Champasak trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Dự án này cũng kỳ vọng sẽ góp phần tạo nguồn thu ngân sách và giải quyết việc làm cho lao động ở Champasak.
Việc giá xăng xuống dưới 3 USD một gallon "có thể xảy ra vào cuối năm nay, hoặc năm sau. Nhưng giá nhiều khả năng đã chạm đỉnh và bắt đầu giảm", Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết trên CNN hôm 19/4. Ông khẳng định "chắc chắn khi xung đột được giải quyết, bạn sẽ thấy giá giảm".
Giá xăng tại Mỹ đã tăng tốc sau khi chiến sự tại Trung Đông nổ ra. Giá trung bình ngày 19/4 là 4,05 USD một gallon (1,07 USD một lít), theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA). Cùng kỳ năm ngoái, con số này chỉ là 3,16 USD.
Việc này đang gây sức ép lên Tổng thống Mỹ Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, theo Reuters. Đảng Cộng hòa nỗ lực bảo vệ thế đa số tại Hạ viện và Thượng viện Mỹ.
Các quan chức trong chính quyền ông Trump có quan điểm khác nhau về dự báo giá xăng. Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự báo giá sẽ về quanh 3 USD một gallon vào hè này. Trong khi đó, ông Trump khẳng định giá vẫn ở mức cao đến tháng 11.
Tuy vậy, tất cả đều có chung dự báo là giá sẽ rẻ hơn khi chiến sự chấm dứt. "Dưới 3 USD một gallon là mức rất thấp nếu điều chỉnh theo lạm phát. Chúng ta chắc chắn sẽ quay lại mức đó", Wright nói.
Tác động của chiến sự tới vận chuyển dầu cũng khiến các hãng hàng không liên tục cảnh báo nguy cơ thiếu nhiên liệu. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy cho biết nguồn cung nhiên liệu bay sẽ dồi dào hơn khi xung đột với Iran hạ nhiệt.
"Đúng là có gián đoạn nhỏ, hy vọng chỉ trong thời gian ngắn thôi. Nhưng về dài hạn, chi phí đi lại của người Mỹ giảm nhờ giá nhiên liệu bay thấp hơn", Duffy nói.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran dự kiến hết hiệu lực tuần này, trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông vài ngày qua lại có dấu hiệu leo thang. Hôm qua, ông Trump cáo buộc Iran vi phạm khi tấn công các tàu tại eo biển Hormuz vào cuối tuần.
Các quan chức Mỹ dự kiến đến Pakistan ngày 20/4 để tiếp tục đàm phán. "Chúng tôi đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận. Nếu không, Mỹ phá hủy mọi nhà máy điện và cây cầu tại Iran", ông Trump cảnh báo.
Giá vàng thế giới khởi đầu phiên giao dịch tuần qua ở mức hơn 4.790 USD mỗi ounce, có lúc lên đến 4.830 USD. Tuy nhiên, ngay sau đó áp lực bán gia tăng khiến kim loại quý này lao xuống về 4.672 USD. Đến giữa tuần, giá vàng dần ổn định, phục hồi và chốt tuần quanh ngưỡng 4.700 USD mỗi ounce.
Hiện tại, giới đầu tư vẫn lo ngại bất ổn địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên triển vọng lãi suất và giá dầu duy trì ở mức cao gây ảnh hưởng tới vàng.
Theo khảo sát mới nhất của Kitco News về giá vàng tuần tới, các chuyên gia phố Wall cũng như nhà đầu tư cá nhân đều không rõ về xu hướng ngắn hạn sau một tuần giao dịch kém tích cực.
Trong 16 nhà phân tích tại Phố Wall trả lời khảo sát, 5 người dự báo giá vàng đi lên, 5 người cho rằng sẽ giảm, 6 người còn lại chọn diễn biến đi ngang. Với giới đầu tư cá nhân, 6 người kỳ vọng giá tăng, 5 người dự đoán giảm, 5 người cho rằng giá vàng không biến động nhiều.
Theo Rich Checkan, Chủ tịch, kiêm COO của Asset Strategies International, thị trường vàng thế giới có hai dấu hiệu diễn biến trái với quy luật thông thường. Trong đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang, nhưng thực tế vừa qua cho thấy chiến sự gia tăng thì giá vàng giảm và ngược lại.
Chủ tịch Adrian Day Asset Management thì dự báo giá vàng sẽ tiếp tục biến động khi tình hình ở Iran chưa được giải quyết. "Chúng ta có thể đã thấy vùng đáy sau xung đột, nhưng khó có đỉnh mới cho đến khi căng thẳng kết thúc và các yếu tố tiền tệ, tài khóa quay lại chi phối thị trường", Adrian Day nhận định.
Kevin Grady, Chủ tịch Phoenix Futures and Options cũng cho rằng thị trường đang ở trạng thái chờ đợi vì nhà đầu tư chưa biết diễn biến dài bao lâu, nên chủ yếu đứng ngoài quan sát.
Theo Grady, dòng tiền hiện nghiêng về thị trường cổ phiếu hơn là kim loại quý, trong bối cảnh mùa công bố lợi nhuận doanh nghiệp tích cực. "Khi có tiến triển về vấn đề Iran, thị trường sẽ quay lại tập trung vào lợi nhuận và hiện các con số này khá tốt" ông nói về lý do dòng tiền đổ vào cổ phiếu nhiều hơn vàng.
Ông Marc Chandler, Giám đốc điều hành Bannockburn Global Forex cho rằng giá vàng có thể biến động theo cả hai chiều trong tuần tới. Theo ông, kim loại quý này đã chững lại tuần qua, chấm dứt chuỗi tăng 4 tuần. "Nếu thủng 4.600 USD, triển vọng kỹ thuật sẽ yếu đi, còn nếu vượt 4.915 USD, giá có thể quay lại vùng 5.100 USD", ông Chandler cho hay.
