Gia Lai: Cháy nhà ở Cát Tiến, phát hiện nhiều thi thể

Đầu tháng 5, giữa cái nắng gay gắt miền Trung, anh Cường nhận tin báo từ người làng về ba ngôi mộ vô danh bị mắc kẹt giữa những bức tường rào trong khu nghĩa địa. Phần mộ được phát hiện từ hơn 20 năm trước khi một gia đình đào móng nhà, sau đó chôn cất tạm bợ. Không người thân, không bia, không lối vào, ba ngôi mộ gần như bị quên lãng.

Chọn lúc sáng sớm, anh Hùng mang cuốc xẻng đến cẩn trọng đào bới, cất bốc ba ngôi mộ. Đến trưa, anh dùng xe tang, đưa hài cốt về nghĩa trang do chính mình xây dựng suốt nhiều năm qua.

Anh Cường sinh ra và lớn ở Cảnh Dương - làng biển cổ gần 400 tuổi, rộng chưa đầy 1,5 km2, từng được biết đến là một trong "bát danh hương", tức là tám địa danh văn vật nổi tiếng của Quảng Bình cũ. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây được phong danh hiệu "Làng chiến đấu kiểu mẫu", với hàng nghìn người dân kiên cường bám trụ, chiến đấu qua hàng trăm trận càn lớn nhỏ.

Qua nhiều thế hệ, chiến tranh sơ tán, bom đạn, bão và những chuyến tha hương khiến không ít ngôi mộ thất lạc chủ nhân. Có người ngã xuống trong chiến tranh, có thi thể trôi dạt từ biển vào, được dân làng chôn cất tạm. Nhiều phần mộ vô chủ nằm rải rác dưới đồi cát, mép biển hay trong khu dân cư.

Gia đình làm nghề mai táng, từ năm 17 tuổi, anh Cường đã theo cha cùng người dân di dời 970 ngôi mộ vô chủ để giải phóng mặt bằng xây dựng làng nghề. Sau những cuộc di dời, nhiều ngôi mộ được chôn rải rác trên các đồi cát, ven nghĩa địa, không người chăm sóc. Qua thời gian, cát biển vùi lấp, mưa gió xói mòn, nhiều phần mộ dần biến mất.

"Nếu không cất bốc, họ sẽ mất dấu", suy nghĩ ấy thôi thúc anh theo đuổi quy tập mộ vô chủ về nghĩa trang.

Sau ba năm lên ý tưởng, cuối năm 2017, anh Cường phát hiện 5 ngôi mộ vô chủ nằm chênh vênh trên triền cát, phía dưới là ruộng lúa, có nguy cơ bị xóa sổ bởi nạn khai thác cát. Anh bắt đầu xây dựng nghĩa trang, quy tập mộ vô chủ để những người đã khuất có nơi an nghỉ.

Được lời ủng hộ của vợ "việc tâm đức chồng cứ làm", anh Cường bỏ ra 30 triệu đồng san gạt khu đất cát rộng hơn 1.500 m2, xây dựng nghĩa trang riêng cho những ngôi mộ không người thờ tự.

Từ 5 ngôi mộ ban đầu, sau gần 9 năm, nơi đây trở thành chốn an nghỉ của 259 ngôi mộ vô danh, được quy hoạch ngay hàng thẳng lối. Trong đó, 61 ngôi mộ được một chủ cơ sở lăng mộ hỗ trợ ốp đá, số còn lại được xây bằng xi măng hoặc xây tường xung quanh đắp cát.

Mỗi khi người dân đào móng nhà, dựng hàng rào hay phát hiện hài cốt vô chủ, họ đều gọi anh Cường. Gia chủ có thể hỗ trợ mua tiểu, còn anh tự nguyện lo toàn bộ công cất bốc, di dời. Tổng chi phí xây dựng nghĩa trang đến nay khoảng 150 triệu đồng. Trong đó người dân trong làng, cả những người con xa quê, chung tay hỗ trợ khoảng 100 triệu đồng.

"Làng Cảnh Dương trải qua chiến tranh, biết bao người mất đi, nhiều mộ thất lạc. Tôi làm được gì cho họ thì cố gắng. Người sống cần có nhà, người đã khuất cần nơi yên nghỉ", anh giải thích.

Có những hôm mưa lớn, nước xói lở làm lộ thiên hài cốt; có những ngôi mộ ven biển bị sóng đánh bật gốc, anh lại tới gom nhặt từng mảnh xương cốt đưa về nghĩa trang. Công việc nặng nhọc, ám mùi tử khí, nhưng anh không e ngại.

Một người dân từng đào móng nhà phát hiện ba ngôi mộ cho biết nếu không có anh Cường, những ngôi mộ ấy có thể tiếp tục bị bỏ quên hoặc chôn cất sơ sài. "Cường làm việc này vì cái tâm, chẳng ai bắt buộc", người này nói.

259 ngôi mộ không còn cô quạnh vì ngày rằm, mùng một được anh Cường hương khói. "Làng vẫn còn nhiều ngôi mộ vô danh, tôi tiếp tục cất bốc, quy tập cho tới già", anh chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó phòng văn hóa xã hội xã Hòa Trạch, cho biết anh Cường là đảng viên, nhiều năm qua đã quy tập mộ vô chủ về thờ cúng tại nghĩa trang. Đây là việc làm nhân văn, quan tâm đến những mộ không có người thân hương khói, đồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan khang trang, sạch đẹp. Phòng tham mưu UBND xã đã hỗ trợ anh Cường một phần kinh phí.

Tin Gốc: Vnexpress

Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (đoạn Km123-Km244) trên địa bàn Lào Cai đang được thi công mở rộng làn đường, phần đường xe chạy hiện tại bị thu hẹp. Thời gian qua nhiều tài xế đã lao vào rào chắn công trường, gây thương tích, có người mất mạng.

Để bảo đảm an toàn giao thông trong quá trình thi công, Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Bắc, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã yêu cầu các nhà thầu bổ sung tiêu phản quang bên ngoài hàng rào để tăng khả năng nhận biết cho người lái.

Đối với các đoạn đường cong bán kính nhỏ, nhà thầu cần lắp đặt hai hàng tiêu phản quang, bổ sung hệ thống dây cáp tại các điểm mở để ngăn chặn phương tiện và người dân tự ý ra vào.

Bên cạnh đó, các đơn vị còn bổ sung đèn chiếu sáng tại các đoạn đường cong bán kính nhỏ để tăng cường tầm nhìn ban đêm, đèn xoay cảnh báo tại các vị trí đường cong và đầu đoạn thu hẹp từ 4 xuống 2 làn; gia cố các thanh thép hộp chạy dọc giữa các mảng hàng rào nhằm nâng cao độ ổn định, giảm thiểu thiệt hại khi xảy ra va chạm.

Đơn vị quản lý dự án khuyến cáo phương tiện khi lưu thông qua khu vực thi công cần tuân thủ nghiêm tốc độ cho phép theo biển báo, đi đúng làn đường quy định, không lấn làn, không chuyển làn đột ngột; giữ khoảng cách an toàn và tuân thủ hiệu lệnh của lực lượng chức năng tại hiện trường.

Ban Quản lý dự án cũng kiến nghị cảnh sát giao thông tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là vi phạm tốc độ tại khu vực thi công, đi sai làn, quá tải trọng.

Hiện đoạn đường mở rộng trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai chỉ có hai làn xe (mỗi chiều một làn), không có dải phân cách cứng ở giữa, có làn dừng khẩn cấp. Tốc độ phương tiện giảm xuống 50 km/h, thay vì 80 km/h trước đây.

Trường hợp phương tiện gặp sự cố, tài xế cần đưa xe vào làn dừng khẩn cấp, bật đèn cảnh báo nguy hiểm, đặt vật cảnh báo phía sau xe cách tối thiểu 150 m, gọi vào số điện thoại 19008099 để được hỗ trợ.

Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai có tổng mức đầu tư gần 7.700 tỷ đồng, trong đó 3.000 tỷ đồng từ ngân sách, gần 940 tỷ đồng vốn tự có của VEC. Đến nay, nhiều hạng mục móng cọc, cọc khoan nhồi, bệ móng xây dựng các cầu trên tuyến đã cơ bản hoàn thành.

Trong tháng 3-4, trên cao tốc qua Lào Cai đang thi công xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông. Gần nhất ngày 20/4, người đàn ông lái xe bán tải chạy trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng đi Nội Bài, khi tới xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai, thì đâm vào rào tôn bảo vệ công trình, lao ra khu vực đang thi công mở rộng đường. Tài xế tử vong tại chỗ, xe bán tải nát đầu, kính rạn nứt.

Khoảng 2h ngày 17/4, xe khách giường nằm Ngân Hà chở theo 12 hành khách di chuyển từ Lai Châu đi Hà Nội. Khi tới Km189 cao Tốc Lào Cai - Nội Bài, đoạn qua xã Châu Quế, tỉnh Lào Cai, thì bị lật nghiêng khiến nhiều người bị thương.

Tin Gốc: Vnexpress

Tiếp xúc cử tri tỉnh Lào Cai sáng 5/5, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhận được kiến nghị về phụ cấp chức vụ lãnh đạo cấp xã còn thấp, chưa tương xứng với khối lượng công việc, ảnh hưởng đến động lực làm việc. Cử tri đề nghị điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn, gắn với phân loại đơn vị hành chính, đồng thời đẩy nhanh cải cách tiền lương và có cơ chế hỗ trợ cán bộ kiêm nhiệm.

Phó thủ tướng cho biết chính sách phụ cấp cấp xã được xây dựng trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền đã được tăng cường. Tuy nhiên, thực tiễn còn bất cập, cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh trong tổng thể chung.

Trước mắt, Chính phủ điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7 với mức tăng 8% đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và những người thuộc diện an sinh xã hội, bảo trợ xã hội, người có công, hưu trí. Bộ Nội vụ sẽ hoàn thiện phương án cải cách tiền lương, báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 6 theo hướng cải cách tổng thể, mở rộng quan hệ tiền lương. Trên cơ sở đó, các khoản phụ cấp, trong đó có phụ cấp công vụ và phụ cấp cấp xã, sẽ được xem xét điều chỉnh.

Phó thủ tướng nhấn mạnh cải cách tiền lương là vấn đề lớn, vừa là nguồn lực vừa là động lực phát triển, nhưng phải bảo đảm tương quan chung và khả năng cân đối ngân sách. Việc điều chỉnh cần thực hiện từng bước, phù hợp điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Về biên chế và vị trí việc làm cấp xã, Phó thủ tướng cho biết Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ xây dựng tiêu chí theo phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số, diện tích, quy mô kinh tế để trình Bộ Chính trị xem xét. Nguyên tắc là quản lý biên chế thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.

Ban Tổ chức Trung ương đang hoàn thiện tiêu chí giao biên chế cho địa phương. Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, nhất là cấp xã.

Về vị trí việc làm, Chính phủ đã ban hành nghị định cuối năm 2025, quy định 45 vị trí việc làm ở cấp xã, gồm 8 chức danh lãnh đạo, 3 vị trí hỗ trợ và các vị trí chuyên môn, nghiệp vụ. Các bộ, ngành không còn ban hành hướng dẫn chi tiết riêng lẻ, thay vào đó thực hiện theo khung chung và phân cấp cho địa phương chủ động xây dựng phù hợp thực tiễn.

Đối với cán bộ không chuyên trách cấp xã, lực lượng này chấm dứt hoạt động từ ngày 31/5. Chính phủ cho phép tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, không qua thi tuyển nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, số lượng cán bộ không chuyên trách giảm từ khoảng 100.000-120.000 xuống còn khoảng 60.000.

Với số còn lại, Chính phủ định hướng 3 phương án gồm tuyển dụng vào công chức cấp xã nếu đủ điều kiện; bố trí đảm nhiệm chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố khi có sự đồng thuận; hoặc giải quyết theo chính sách hiện hành.

Nghị quyết 27/2018 của Trung ương đặt mục tiêu áp dụng chế độ tiền lương mới từ năm 2021, nhưng lộ trình phải điều chỉnh do tác động của đại dịch Covid-19. Quốc hội sau đó quyết định trả lương theo vị trí việc làm từ 1/7/2024, song quá trình triển khai còn vướng mắc nên chưa thể bãi bỏ hoàn toàn cơ chế lương cơ sở và hệ số.

Chính phủ đã điều chỉnh lương cơ sở từ 1,8 lên 2,34 triệu đồng/tháng từ 1/7/2024. Dự kiến từ 1/7/2026, mức này tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo các khoản lương hưu và trợ cấp được điều chỉnh tương ứng.

Tin Gốc: Vnexpress