Tại hậu trường lễ trao giải Saturn Awards 2026 của Viện Hàn lâm Phim Khoa học Viễn tưởng, Giả tưởng và Kinh dị (Mỹ) đầu tháng 3, đạo diễn James Cameron cho biết êkíp chưa đưa ra phương án về việc ra mắt phần thứ tư và năm.
“Điều đó có khả năng xảy ra nhưng không chắc chắn 100%. Chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm từ ba phần trước”, ông nói.
Giới chuyên môn cho rằng kế hoạch phát hành cho các phần tiếp khá mơ hồ. Ban đầu, đội ngũ lên kế hoạch thực hiện năm phim và đã quay một phần của phần bốn, dự kiến phát hành ngày 21/12/2029. Tập cuối Avatar 5 lên lịch vào ngày 19/12/2031. Nhưng theo nguồn tin nội bộ của The Wrap, hãng Disney đang thảo luận về cách làm giảm chi phí và rút ngắn thời lượng các phần tiếp theo nhằm tránh rủi ro tài chính khi sản xuất. Không chỉ ở mảng điện ảnh, kế hoạch mở rộng khu chủ đề Avatar tại một trong những công viên giải trí của họ ở California đang được xem xét lại.
Sự thận trọng của hãng phim đến từ việc Fire and Ash – với ngân sách khoảng 350 triệu USD, thêm 150 triệu USD cho hoạt động quảng bá – bị so sánh với những phần trước. Bộ phim đầu tiên Avatar hiện là tác phẩm ăn khách nhất mọi thời với hơn 2,9 tỷ USD, còn Avatar: The Way of Water đạt khoảng 2,3 tỷ USD và đứng trong nhóm phim ăn khách nhất lịch sử phòng vé.
Khi đặt cạnh những cột mốc này, doanh thu 1,4 tỷ USD của phần ba giảm sút đáng kể, dù thực tế đây vẫn là con số rất cao đối với thị trường điện ảnh toàn cầu. So với các dự án khác của Disney, chẳng hạn Zootopia 2 với hơn 1,8 tỷ USD, Fire and Ash bị nhìn nhận như bước lùi, dù quy mô và tính chất của hai phim khác nhau.
Trên The Wrap, ông Paul Dergarabedian – trưởng bộ phận xu hướng thị trường của công ty phân tích truyền thông Comscore – nhận xét thương hiệu đã thiết lập tiêu chuẩn doanh thu phòng vé, nên việc bị đối chiếu là không thể tránh khỏi. “Ngay khi tác phẩm mở màn ở Bắc Mỹ với 89 triệu USD và gần 1,5 tỷ USD toàn cầu, kết quả này – xét ở mọi góc độ – là con số gây thất vọng. Nhận thức ấy xuất phát từ vị thế của loạt phim này”.
Quá trình phát hành Fire and Ash cho thấy một số vấn đề. Chiến dịch quảng bá bị cho là chưa tạo khác biệt, khiến khán giả không cảm nhận rõ tính mới mẻ. Thời lượng gần 200 phút làm người xem mất tập trung, đôi lúc làm nhịp kể chậm lại. Ngoài ra, sự thiếu vắng các sản phẩm ăn theo như đồ chơi, áo thun, poster hoặc đồ lưu niệm – vốn là phần quan trọng trong chiến lược truyền thông của Disney – khiến độ phủ của bộ phim bị hạn chế.
Thách thức lớn khác đến từ chi phí. Avatar nổi tiếng với quy trình thực hiện phức tạp, kết hợp giữa ghi hình chuyển động và xử lý kỹ xảo ở mức cao. Mỗi chi tiết như thiết kế phục trang, tạo hình nhân vật đòi hỏi thời gian và nguồn lực lớn. Việc cắt giảm chi phí mà vẫn duy trì chất lượng là “bài toán” không dễ để đưa ra lời giải. Dù có ý kiến đề xuất áp dụng trí tuệ nhân tạo, Cameron nhiều lần khẳng định ông không sử dụng công nghệ này trong quá trình sản xuất.
Nhà sản xuất được cho là tính đến việc chuyển giao series cho đạo diễn khác. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng dấu ấn cá nhân của Cameron là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc. Việc tách ông khỏi series có thể làm suy giảm chất lượng và sức hấp dẫn của loạt phim.
Nhà sản xuất Jon Landau (1960-2024) từng nhiều lần nhấn mạnh tham vọng của series, gồm mở rộng câu chuyện ra ngoài bối cảnh hành tinh Pandora, đưa các nhân vật trở lại Trái Đất khai thác các xung đột quy mô lớn. Hiện đạo diễn Cameron quay trước một phần nội dung của phần bốn và hoàn thiện kịch bản cho hai tập mới. Đội ngũ sáng tạo gồm các tên tuổi hàng đầu Hollywood như biên kịch Rick Jaffa, Amanda Silver, Josh Friedman và Shane Salerno.
Trong cuộc phỏng vấn với Inverse đầu tháng 4, nhà sản xuất Rae Sanchini nói: “Chúng tôi đang nỗ lực hết sức, từ việc lập ngân sách, lên lịch quay, xây dựng hệ thống sản xuất mới cho các phần tiếp theo”.
Dù vậy, quyết định phụ thuộc vào tính toán chiến lược của Disney và hiệu quả tiếp nhận của thị trường. Trong một ngành công nghiệp ngày càng khắt khe về hiệu quả đầu tư, những thương hiệu lớn nhất phải đối mặt những áp lực chưa từng có, nhất là sự phát triển vượt trội của trí tuệ nhân tạo ở lĩnh vực sản xuất phim.
Không chỉ Avatar mà nhiều thương hiệu lớn của Disney đang được rà soát hiệu quả hoạt động. Marvel Studios trải qua giai đoạn khó khăn sau một số dự án phát hành năm ngoái như Captain America: Brave New World, Thunderbolts không đạt kỳ vọng. Lucasfilm đang tìm hướng đi mới cho Star Wars, còn Pixar phụ thuộc các phần phim ăn theo.
Trên The Wrap, một thành viên giấu tên trong êkíp cho biết: “Tôi tin chắc James Cameron sẽ hoàn thành loạt phim năm phần. Đừng bao giờ đánh giá thấp ông ấy”.
Ra mắt năm 2009, Avatar vượt Titanic trở thành phim điện ảnh ăn khách nhất mọi thời. Series dẫn dắt khán giả đến thế giới kỳ ảo, mang tính cảnh tỉnh về các vấn đề toàn cầu trong bối cảnh con người đứng trước cuộc cách mạng AI và ô nhiễm môi trường. James Cameron không đạo diễn phim điện ảnh nào ngoài Avatar mà dành nhiều thời gian nghiên cứu công nghệ và chuẩn bị kịch bản cho các phần kế tiếp.
Cát Tiên (theo The Wrap)
Tối 14/5, trong đêm nhạc True Concert - Tình đất diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), danh ca Bảo Yến xuất hiện trên sân khấu với ca khúc Tình cây và đất của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng.
Ở tuổi 68, giọng hát của nữ danh ca xứ Huế vẫn giữ được chất vang, dày và giàu cảm xúc, điều từng làm nên tên tuổi của bà suốt nhiều thập niên. Màn trình diễn của Bảo Yến nhận được nhiều tràng pháo tay từ khán giả yêu nhạc.
Danh ca Bảo Yến tên thật là Nguyễn Khắc Kim Yến, sinh năm 1958 tại Huế. Bà được xem là một trong những giọng ca nữ nổi bật của nhạc Việt sau năm 1975, đặc biệt ở dòng nhạc trữ tình và nhạc nhẹ thập niên 1980.
Bảo Yến sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật. Cha bà là nghệ sĩ Thủy Triều - người trực tiếp rèn luyện và định hướng âm nhạc cho con gái từ nhỏ. Em gái bà là ca sĩ Nhã Phương.
Năm 1981, Bảo Yến được Đài Truyền hình TPHCM mời cộng tác ghi âm, thu hình cho các chương trình ca nhạc. Một năm sau, ở tuổi 24, bà lần đầu xuất hiện trên sân khấu chuyên nghiệp tại Nhà hát Hòa Bình trong chương trình do nhạc sĩ Dương Thụ biên tập.
Sự kết hợp của chị em Nhã Phương - Bảo Yến nhanh chóng gây chú ý bởi phong cách biểu diễn mới lạ cùng chất giọng đặc biệt. Từ đây, Bảo Yến trở thành hiện tượng của làng nhạc với hàng loạt ca khúc nổi tiếng như Hương thầm, Mưa trên phố Huế, Ở hai đầu nỗi nhớ, Chiều hạ vàng, Thư tình cuối mùa thu, Hoa sứ nhà nàng...
Trong giai đoạn hoàng kim thập niên 1980, Bảo Yến được khán giả gọi là “Nữ hoàng sân khấu” hay “Nữ hoàng nhạc nhẹ”.
Trong nhiều ca khúc gắn liền với tên tuổi, nữ danh ca từng chia sẻ bà đặc biệt yêu thích Mắt lệ cho người của nhạc sĩ Từ Công Phụng. Theo bà, giai điệu và ca từ của bài hát giống như tâm sự của một người nghệ sĩ đã đi qua nhiều thăng trầm cuộc đời.
Thành công trong nghệ thuật nhưng cuộc sống riêng của Bảo Yến từng trải qua không ít sóng gió. Bà kết hôn với nhạc sĩ Quốc Dũng - tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng như Cơn gió thoảng, Chuyện ba người, Điệp khúc mùa xuân, Hoang vắng...
Trong một chương trình truyền hình phát sóng năm 2019, Bảo Yến từng thẳng thắn chia sẻ về tính đào hoa của chồng. Bà kể có thời điểm người yêu cũ của nhạc sĩ Quốc Dũng tìm đến tận nhà để tâm sự, thậm chí có người còn đề nghị được làm “vợ bé” nhưng bà kiên quyết từ chối.
Theo chia sẻ của Bảo Yến, dù trải qua nhiều tổn thương, bà vẫn chọn nhẫn nhịn và chờ chồng “hồi tâm chuyển ý”. Có giai đoạn, bà đưa 2 con ra ngoài sống riêng, dành thời gian tụng kinh, niệm Phật và tránh xa ánh đèn sân khấu.
Năm 2013, khi nhạc sĩ Quốc Dũng gặp tai nạn giao thông phải điều trị dài ngày, Bảo Yến trở về chăm sóc chồng. Sau biến cố này, mối quan hệ của hai người dần hàn gắn.
Danh ca từng tiết lộ, ở tuổi 57, nhạc sĩ Quốc Dũng viết ca khúc Trái tim tội lỗi như lời tự sự sau nhiều năm trải qua biến động tình cảm.
Những năm gần đây, Bảo Yến sống kín tiếng hơn, chồng bà đã qua đời. Bà cho biết cuộc sống hiện tại giản dị, chủ yếu gắn với gia đình. Tuy nhiên, âm nhạc vẫn là điều bà chưa thể buông bỏ. Thỉnh thoảng, nữ danh ca vẫn đi hát vì nhớ sân khấu, nhớ cảm giác được sống trong âm nhạc.
Sau nhiều thập niên làm nghề, mỗi lần Bảo Yến cất giọng, khán giả vẫn nhận ra chất riêng rất khó trộn lẫn, một giọng hát sâu lắng, nhiều trải nghiệm, chất chứa nỗi niềm và dấu ấn của cả một thời kỳ nhạc Việt.
Đêm nhạc True Concert - Tình đất nằm trong hành trình nghệ thuật True Concert, từng gây chú ý với chủ đề “Nước” năm 2019 và “Thanh âm của thiên nhiên” năm 2021.
Năm nay, chương trình lựa chọn hình tượng “Đất” làm trung tâm xuyên suốt, khai thác những chiêm nghiệm về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên, về sự khởi sinh, nuôi dưỡng và nâng đỡ của đất với đời sống.
Ngày 9-4, Variety đưa tin Walt Disney sẽ tiến hành sa thải khoảng 1.000 nhân viên trong vài tuần tới. Đây là một trong những động thái cắt giảm nhân sự mới nhất của "ông lớn" giải trí, diễn ra trong giai đoạn chuyển giao lãnh đạo và tái cấu trúc hoạt động.
Theo các báo cáo, phần lớn các vị trí bị ảnh hưởng thuộc bộ phận marketing, liên quan đến kế hoạch hợp nhất các hoạt động tiếp thị giữa mảng phim ảnh, truyền hình và nền tảng trực tuyến nhằm tiết kiệm chi phí.
Disney hiện có khoảng 230.000 nhân viên trên toàn cầu, trong đó phần lớn là lao động bán thời gian tại các công viên giải trí. Số lượng nhân sự dự kiến bị cắt giảm lần này chiếm chưa tới 1% tổng lực lượng lao động của công ty.
Theo Wall Street Journal, kế hoạch sa thải đã được chuẩn bị từ trước khi ông Josh D'Amaro chính thức đảm nhiệm vị trí CEO.
Ông Josh D'Amaro từng giữ vai trò Chủ tịch Disney Experiences. Ông được bổ nhiệm vị trí CEO vào đầu tháng 2 và chính thức tiếp quản vị trí điều hành vào ngày 18-3 sau khi nhận được sự đồng thuận của hội đồng quản trị.
Disney từ chối bình luận về các thông tin liên quan khi được các hãng tin liên hệ.
Reuters cho biết chưa thể xác minh toàn bộ báo cáo, trong khi Deadline và Variety dẫn nguồn tin nội bộ, khẳng định kế hoạch đang được triển khai.
Đợt cắt giảm này diễn ra trong bối cảnh ngành giải trí toàn cầu đang đối mặt với áp lực tiết giảm chi phí và tối ưu hóa vận hành. Trước Disney, Sony Pictures Entertainment cũng xác nhận kế hoạch cắt giảm hàng trăm vị trí.
Quy mô đợt sa thải hiện tại vẫn nhỏ hơn đáng kể so với các chương trình cắt giảm trước đây của Disney. Trong giai đoạn từ 2023 đến 2025, công ty đã thực hiện nhiều đợt tinh giản, loại bỏ khoảng 7.000 - 8.000 vị trí, tiết kiệm hàng tỉ USD chi phí vận hành.
Riêng trong năm 2024, một số đợt cắt giảm đã ảnh hưởng đến nhiều bộ phận của Disney Entertainment, bao gồm marketing phim và truyền hình, quan hệ báo chí, tuyển chọn diễn viên và hoạt động tài chính doanh nghiệp.
Trong bối cảnh thị trường điện ảnh ưu tiên yếu tố giải trí, việc theo đuổi đề tài tình báo, lịch sử luôn bị xem là "đường khó". Không chỉ đòi hỏi độ chính xác về bối cảnh, tư liệu, dòng phim này còn đặt ra bài toán cân bằng giữa sự thật lịch sử và ngôn ngữ điện ảnh.
Với Tận hiến, lấy cảm hứng từ cuộc đời chiến sĩ tình báo Nguyễn Thành (bí danh P1) vào thập niên 1960, đạo diễn Trần Ka My không chọn cách kể theo kiểu tái hiện sự kiện một cách tuần tự. Thay vào đó, anh tập trung vào điều mà anh gọi là "tinh thần của sự thật", tức là đi sâu vào tâm lý và những giằng xé bên trong con người trong bối cảnh khắc nghiệt.
Cách làm này, theo chính nam đạo diễn thừa nhận, chẳng khác nào "đâm đầu vào đá". Bởi khi không dựa vào những cao trào dễ thấy hay các chi tiết giật gân, bộ phim buộc phải đứng vững bằng chiều sâu nội tâm và cách kể chuyện.
Sự lựa chọn đó cũng kéo theo một phương pháp làm phim khắt khe. Phần lớn bối cảnh được thực hiện tại các khu vực rừng núi hiểm trở ở Lào. Thay vì né tránh điều kiện khó khăn, ê-kíp điều chỉnh kịch bản và cách dàn dựng ngay tại hiện trường để tận dụng tối đa yếu tố thực tế.
Từ vị trí máy quay đến sự di chuyển của diễn viên đều phải "ăn theo" địa hình. Nhịp phim vì thế cũng được giữ ở mức chậm, chắc, tạo không gian cho diễn xuất nội tâm. Đáng chú ý, những trải nghiệm đời sống cá nhân cũng được đạo diễn đưa vào phim. Nhân vật chính trong Tận hiến là người cha của ba cô con gái. Chính trải nghiệm làm cha ngoài đời giúp Trần Ka My xử lý các cảnh gia đình một cách tự nhiên, tạo điểm lắng cần thiết giữa mạch phim nhiều căng thẳng.
Quyết định giao vai chiến sĩ tình báo Nguyễn Thành cho Hứa Vĩ Văn là một trong những điểm gây chú ý nhất của dự án. Không ít ý kiến cho rằng hình ảnh lịch lãm, điềm đạm của nam diễn viên khó phù hợp với một nhân vật hoạt động trong môi trường nguy hiểm, nhiều biến động.
Tuy nhiên, Trần Ka My cho rằng đây là lựa chọn dựa trên yêu cầu của vai diễn. Theo anh, một chiến sĩ tình báo kỳ cựu không phải là người bộc lộ cảm xúc rõ ràng, mà ngược lại, luôn sống trong trạng thái kiểm soát nội tâm cao độ. "Đó là kiểu nhân vật mà phần chìm quan trọng hơn phần nổi. Diễn viên phải biết giữ lại suy nghĩ, chỉ để lộ cảm xúc qua những chi tiết rất nhỏ như ánh mắt, nhịp thở...", nam đạo diễn lý giải.
Theo Trần Ka My, Hứa Vĩ Văn có sự chín chắn và khả năng tiết chế cần thiết để thể hiện dạng vai này, nơi diễn xuất không nằm ở lời thoại hay hành động lớn, mà ở những chuyển động rất nhỏ.
Trên phim trường, các diễn viên được yêu cầu tiếp cận nhân vật theo phương pháp mà đạo diễn ví như "đánh biệt kích dưới nước". Nghĩa là phải sống trọn trong thế giới nội tâm trước, tích lũy cảm xúc, chỉ biểu đạt ra ngoài khi thật sự cần thiết.
Với anh, sự im lặng trên màn ảnh không phải là khoảng trống, mà là một dạng ngôn ngữ. "Ít lời không có nghĩa là ít diễn. Ngược lại, đó là kiểu diễn khó hơn, vì mọi thứ đều phải được dồn nén", Trần Ka My nói.
Trong bối cảnh khán giả ngày càng quen với nhịp phim nhanh, Trần Ka My thừa nhận áp lực là có thật. Tuy nhiên, anh cho rằng vấn đề không nằm ở đề tài mà ở cách kể. Tận hiến vì vậy được định hình như một nỗ lực tìm điểm cân bằng: giữ được chiều sâu của dòng phim tình báo, nhưng vẫn đủ sức cuốn hút để tiếp cận khán giả trẻ.
