“Mỹ và Israel đã rơi vào giai đoạn tuyệt vọng, yêu cầu ngừng bắn cho thấy họ đã thất bại Những tuyên bố của họ rằng Iran sẽ hạn chế chương trình làm giàu uranium chỉ là mong muốn hão huyền”, giám đốc Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami cho biết hôm 9/4.
Ông tuyên bố tất cả kế hoạch lẫn hành động của Mỹ – Israel, trong đó có chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng và Sư tử gầm, đều không mang lại kết quả. “Giờ đây họ đang tìm cách đạt điều gì đó thông qua đàm phán”, lãnh đạo AEOI cho hay.
Phát biểu được đưa ra trước thềm cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, dự kiến diễn ra ngày 10/4 do Pakistan làm trung gian. Washington và Tehran hôm 8/4 đồng ý ngừng bắn hai tuần để mở đường cho đàm phán, dù đưa ra cách diễn giải khác nhau về điều khoản liên quan.
Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Tổng thống Donald Trump tuyên bố “sẽ không có chuyện Iran làm giàu hạt nhân”, Mỹ sẽ hợp tác với nước này để “đào và loại bỏ toàn bộ bụi hạt nhân đang bị chôn vùi” sau các cuộc không kích năm ngoái. Ông cũng khẳng định vệ tinh Mỹ giám sát rất chặt chẽ và không có gì thay đổi tại các cơ sở hạt nhân Iran từ ngày bị tấn công.
Vấn đề làm giàu uranium trở thành trọng tâm trong quan hệ giữa phương Tây và Tehran suốt hai thập kỷ qua. Mỹ và đồng minh cáo buộc Iran tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân, còn Tehran khẳng định chương trình của họ chỉ phục vụ mục đích dân sự.
Mỹ – Israel ngày 28/2 mở chiến dịch tấn công Iran giữa lúc hai bên vẫn đàm phán, trong đó có thảo luận về vấn đề hạt nhân.
Trong xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025, Mỹ và Israel đã tấn công các cơ sở hạt nhân, tuyên bố đã phá hủy khả năng làm giàu uranium của Iran. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa rõ hàng trăm kg uranium đã làm giàu của Iran đang ở đâu.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đánh giá trước khi bùng phát chiến sự tháng 6/2025, Iran đã làm giàu uranium đến mức 60%, cao hơn nhiều so với giới hạn 3,67% của thỏa thuận ký với các cường quốc năm 2015. IAEA nhận định Iran đã gần đạt mức 90%, đủ để chế tạo bom hạt nhân.
Trước thông tin Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần rạng sáng 8/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho hay động thái này là "bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng, tiến tới khôi phục hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn ở khu vực Trung Đông".
"Việt Nam kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, hành động trách nhiệm, không làm phức tạp tình hình; tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia", bà Hằng nói.
Người phát ngôn thêm rằng Việt Nam cũng kêu gọi các bên bảo đảm an ninh, an toàn cho dân thường, các cơ sở hạ tầng dân sự cũng như an toàn và tự do giao thông hàng hải ở khu vực; tích cực đối thoại tìm kiếm giải pháp hòa bình bền vững cho các bất đồng trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, vì lợi ích của các bên, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Theo thỏa thuận tạm thời, các bên liên quan sẽ ngừng tấn công trong lúc đàm phán diễn ra. Trong thời gian này, tàu thuyền sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của lực lượng vũ trang Iran và chịu một số "hạn chế kỹ thuật". Hiện chưa rõ các hạn chế kỹ thuật mà Iran áp đặt với tàu thuyền ở eo biển Hormuz là gì.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif hôm nay xác nhận rằng Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào ngày 10/4.
Theo Hãng thông tấn Reuters ngày 23-4, Đài Loan cho biết Seychelles, Mauritius và Madagascar đã đơn phương rút lại giấy phép bay qua không phận đối với máy bay chở lãnh đạo Lại Thanh Đức, chỉ một ngày trước khi ông bắt đầu chuyến công du tới Eswatini.
Eswatini là một trong 12 quốc gia còn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với vùng lãnh thổ Đài Loan, đồng thời là nước duy nhất ở châu Phi có quan hệ này.
Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo của Đài Loan phải hủy toàn bộ chuyến thăm nước ngoài vì không được cấp quyền quá cảnh - cho thấy một bước leo thang mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm thu hẹp không gian hoạt động quốc tế của Đài Bắc.
"Một số quốc gia đang hành động theo chỉ đạo của Trung Quốc khi can thiệp vào sự an toàn và phẩm giá của các chuyến công du thông thường của quan chức Đài Loan", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ phát biểu ngày 22-4, không nêu đích danh ba nước trên.
Quan chức này nhấn mạnh trách nhiệm quản lý vùng không phận quốc tế vượt ra ngoài không phận chủ quyền của các nước đó "chỉ nhằm đảm bảo an toàn hàng không, chứ không phải để làm công cụ chính trị cho Bắc Kinh".
"Đây là thêm một ví dụ cho thấy Bắc Kinh đang tiến hành chiến dịch đe dọa nhằm vào vùng lãnh thổ Đài Loan và các nước ủng hộ trên toàn thế giới, lạm dụng hệ thống hàng không dân dụng quốc tế và đe dọa hòa bình, thịnh vượng toàn cầu", quan chức này nói thêm.
Mỹ cũng yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các biện pháp gây sức ép quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan.
Một quan chức an ninh cấp cao của Đài Loan cho biết Trung Quốc đã gây sức ép lên ba quốc gia châu Phi nói trên, thậm chí đe dọa trừng phạt kinh tế, bao gồm rút lại các chương trình xóa nợ.
Đáp lại những chỉ trích, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 23-4 kiên quyết bác bỏ cáo buộc của Mỹ, cho rằng Washington "nên chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc thông qua vấn đề Đài Loan". Người phát ngôn Quách Gia Côn cũng khẳng định những tuyên bố từ phía Mỹ là "vô căn cứ".
Bắc Kinh lâu nay luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất.
Chuyến đi của ông Lại dự kiến khởi hành ngày 22-4, nhằm tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc vương Mswati III lên ngôi và sinh nhật lần thứ 58 của nhà vua.
Lần gần nhất một lãnh đạo Đài Loan thăm Eswatini là năm 2023, khi bà Thái Anh Văn thực hiện chuyến công du này.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin thông báo ngày làm việc cuối cùng của quyền Giám đốc Todd Lyons tại Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) sẽ là ngày 31/5. Ông Lyons, quan chức kỳ cựu với 19 năm công tác tại ICE, đã quyết định chuyển sang lĩnh vực tư nhân.
"Quyền Giám đốc Lyons là lãnh đạo tuyệt vời của ICE và là thành viên then chốt trong chính quyền, giúp Tổng thống Donald Trump loại bỏ những kẻ giết người, cưỡng hiếp, ấu dâm, khủng bố và thành viên băng đảng khỏi các cộng đồng tại Mỹ. Ông đã khôi phục cơ quan bị cản trở làm việc suốt 4 năm trước. Nhờ năng lực lãnh đạo của ông, các cộng đồng tại Mỹ đã trở nên an toàn hơn", Bộ trưởng Mullin cho hay.
Trong thư gửi Bộ trưởng Mullin, ông Lyons gọi thời gian đảm nhiệm vị trí lãnh đạo ICE là "vinh dự lớn", đồng thời chia sẻ quyết định từ chức một phần là để dành thời gian cho gia đình.
Lyons giữ cương vị quyền Giám đốc ICE từ tháng 3/2025, sau thời gian đảm nhiệm các vị trí cấp cao trong Cục Thực thi và Trục xuất. Ông trước đó phụ trách các chiến dịch bắt giữ và trục xuất người nhập cư trái phép, cũng như từng đảm nhiệm nhiều vai trò điều hành tại các "điểm nóng" nhập cư.
Nhiệm kỳ của Lyons diễn ra trong giai đoạn xảy ra nhiều tranh cãi, khi ICE triển khai hàng nghìn đặc vụ tới các bang do chính trị gia Dân chủ lãnh đạo, như California, Oregon, Minnesota, Maine và Illinois, để siết chặt thực thi luật nhập cư. Nhiều vụ đụng độ đã xảy ra do căng thẳng leo thang, trong đó có sự kiện đặc vụ ICE nổ súng khiến hai người thiệt mạng tại Minnesota hồi đầu năm.
Một số chính trị gia Dân chủ đã chỉ trích Lyons sau khi có thông tin ông từ chức. Thống đốc Illinois JB Pritzker cáo buộc ông "vi phạm quyền hiến định" trong lúc điều hành ICE, trong khi nghị sĩ Delia Ramirez tuyên bố Lyons vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm trước công chúng sau khi từ chức.
Chính quyền Trump chưa công bố ai sẽ thay thế ông Lyons làm quyền giám đốc ICE. Nỗ lực tìm kiếm người kế nhiệm Lyons sẽ do Bộ trưởng Mullin phụ trách. Thượng viện Mỹ chưa phê chuẩn giám đốc ICE kể từ năm 2017, khiến cơ quan này nhiều năm qua được đặt dưới cơ chế lãnh đạo tạm quyền.
