Anh Phương (tốt nghiệp Trường ĐH Nông Lâm Huế với chuyên ngành quản lý dự án) cho biết trong quá trình học tập và quan sát thị trường, anh nhận thấy xu hướng tiêu dùng sản phẩm tự nhiên, ít hóa chất, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe ngày càng rõ nét.
“Dược liệu không chỉ là cây trồng, mà gắn với nhu cầu sống khỏe, phòng bệnh chủ động. Nếu làm bài bản, đây là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng phát triển, không gian tăng trưởng”, anh Phương nhận định.
Theo anh Phương, nhiều loại cây thuốc dân gian vốn quen thuộc ở nông thôn đang dần được thị trường quan tâm trở lại. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất là thiếu vùng trồng đạt chuẩn, sản xuất còn manh mún, chưa có chiến lược thương hiệu và đầu ra ổn định. Chính khoảng trống này khiến anh quyết định thử sức, dù hiểu rõ rủi ro khi gần như phải bắt đầu từ con số 0.
Sau những năm đầu loay hoay với kỹ thuật và đầu ra, anh Phương xác định cần giải quyết bài toán dòng tiền trước khi nghĩ đến mở rộng. Thay vì dồn toàn lực cho dược liệu, lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài, anh Phương triển khai mô hình “lấy ngắn nuôi dài”, trồng xen các loại rau màu để tạo nguồn thu ngắn hạn. Hiện các loại rau củ mang lại doanh thu trung bình khoảng 15 triệu đồng/tháng.
Trong quá trình thử nghiệm nhiều loại cây dược liệu như dành dành, dòi thân tím, dâu tằm…, anh Phương quyết định chọn cây khúng khéng làm sản phẩm trọng tâm cho giai đoạn hiện tại. Lý do, theo anh Phương, là cây phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương, dễ thích nghi và có tiềm năng phát triển thành sản phẩm chế biến.
Từ nguyên liệu thô, anh Phương phát triển trà khúng khéng tự nhiên nhằm gia tăng giá trị thay vì chỉ bán dược liệu tươi hoặc khô.
Hiện anh Phương lựa chọn kênh bán hàng trực tuyến, truyền thông qua mạng xã hội kết hợp phân phối truyền thống. Nhóm khách hàng mục tiêu là người từ 30 tuổi trở lên, thu nhập từ 10 triệu đồng/tháng, quan tâm đến chăm sóc sức khỏe chủ động.
Trong 3 – 5 năm tới, anh Phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng khúng khéng, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và tiến tới chế biến chuyên sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Thay vì bán nguyên liệu thô, định hướng dài hạn là chuẩn hóa quy trình canh tác, từng bước hướng đến các tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Sau 6 năm kiên trì trên đất đồi nắng gió, mô hình của anh Phương bắt đầu “cho trái ngọt”, dẫu còn ở quy mô khiêm tốn. Thay vì chạy theo tốc độ, người thanh niên này chọn cách đi chậm, đặt nền tảng chất lượng trước mở rộng.
Theo anh Võ Đức Trinh, Bí thư Đoàn xã Trường Giang, tỉnh Quảng Ngãi: “Anh Phương từng bước vượt qua thất bại, tích lũy kinh nghiệm, cải tạo đất, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp. Đến nay, anh đã xây dựng được vùng trồng dược liệu phát triển ổn định, mang lại nguồn thu nhập khá, đồng thời góp phần tạo sinh kế và thúc đẩy kinh tế địa phương. Trong thời gian tới, Đoàn xã sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm hỗ trợ anh Phương tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tăng cường kết nối thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ, đặc biệt thông qua các nền tảng số”.
Giữa một khối lượng lớn từ vựng tiếng Anh, nếu không có phương pháp học sẽ khó nắm hết được. Với điểm 10 tuyệt đối (9,6 điểm thi tốt nghiệp THPT, sau khi quy đổi điểm IELTS thì điểm xét tuyển môn tiếng Anh là 10), trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay 9.5, Đinh Trung Quốc Anh, thủ khoa Trường ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM, sẽ bật mí những phương pháp mà cậu bạn đã áp dụng khi học từ vựng tiếng Anh.
Quốc Anh cho biết trong năm thi tốt nghiệp THPT của mình (năm 2022), cậu bạn vừa thi môn tiếng Anh, vừa thi chứng chỉ IELTS (để quy đổi IELTS xét tuyển ĐH) và cả hai kỳ thi đều yêu cầu một lượng từ vựng rất lớn. Chính vì thế, trong quá trình ôn, Quốc Anh đã đúc rút được những kinh nghiệm quý báu.
"Mình rất thích phương pháp học bằng flashcard, tức học bằng thẻ ghi nhớ. Đối với một cái flashcard, mọi người sẽ ghi từ vựng tiếng Anh vào một mặt và mặt sau sẽ ghi nghĩa cũng như vài câu ví dụ về cách dùng từ đó. Mình mong khi học từ vựng, mọi người sẽ luôn có một câu ví dụ đi kèm để hiểu được cách sử dụng và ngữ cảnh dùng từ đó, đây là điều rất quan trọng", Quốc Anh nhấn mạnh.
Ngoài ra, anh bạn thủ khoa cũng khuyên thí sinh nên nắm được những nguyên tắc cơ bản của việc cấu thành từ. Chẳng hạn đối với danh từ thường sẽ có những đuôi như thế nào, hoặc với động từ sẽ có những dạng gì?... Theo Quốc Anh, cũng nên quan tâm đến tiền tố, hậu tố vì đây là điều quan trọng và thường xuyên gặp phải khi học từ vựng. Vì thường từ một từ có thể suy ra được danh, động và tính từ, nên việc học tiền tố và hậu tố sẽ giúp mọi người học một từ nhưng thực chất là học được tất cả các dạng từ khác của nó.
Khi học từ vựng, điều mà thủ khoa này mong muốn nhắn gửi đến thí sinh nhiều nhất, đó là đừng nản. Vì đây là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì. Với những bạn không quen với việc học nhiều từ vựng một lần thì có thể bắt đầu bằng từ số lượng nhỏ, chẳng hạn 10 từ mỗi ngày hoặc một tuần đặt mục tiêu học được 20 - 30 từ. Chỉ cần kiên trì, Quốc Anh tin rằng vốn từ vựng của bạn sẽ cải thiện sau hơn một tháng, hoặc là trong khoảng thời gian ngắn.
Tiếng Anh là môn mà Quốc Anh tự tin nhất trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, những gì mà chàng thủ khoa chia sẻ đều được rút ra từ chính kinh nghiệm "dùi mài kinh sử" suốt thời gian dài. Vào thời điểm ôn thi, Quốc Anh cũng như nhiều thí sinh khác, có rất nhiều băn khoăn, thắc mắc cần giải đáp. Có những điều sau khi thi xong, Quốc Anh mới nhìn lại và tự rút ra được bài học. Quốc Anh biết rằng mỗi người sẽ có một phương pháp học khác nhau, và phương pháp của bản thân chưa chắc đã phù hợp với tất cả mọi người. Nhưng cậu bạn vẫn mong thí sinh có thể học được một vài điều gì đó hữu ích từ phương pháp mà mình chia sẻ.
Dự án với cái tên dung dị "Một bức tranh - Nhiều hy vọng" được nhen nhóm từ năm 2014 bởi anh Hồ Dương Đông, giảng viên Trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng. Năm 2016, "hạt mầm" nhân ái này bén rễ tại vùng đất học Hà Tĩnh trong một chuyến đi tình cờ. Khi đó, anh Đông ra Hà Tĩnh công tác và có dịp gặp gỡ, trò chuyện với thầy Biện Văn Quyền, Phó trưởng khoa Sư phạm Trường ĐH Hà Tĩnh (thời điểm đó là Chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Hà Tĩnh).
Bằng sự nhạy cảm của người làm công tác phong trào, khi nghe về dự án "Một bức tranh - Nhiều hy vọng" của anh Đông, thầy Quyền đã bị thuyết phục hoàn toàn và quyết tâm đưa mô hình này về địa phương. Tháng 4.2016, những vệt màu đầu tiên chính thức được vẽ lên tại Bệnh viện đa khoa TP.Hà Tĩnh, mở đầu cho một hành trình nhân văn dài hơi.
Thời điểm đó, những sinh viên tình nguyện Trường ĐH Hà Tĩnh không quản ngại khó khăn, túc trực ngay tại sảnh chờ để hướng dẫn, dìu đỡ người bệnh. Không những thế, các bạn trẻ còn mang đến những "đặc sản" tinh thần vô giá.
Đó là những triển lãm tranh rực rỡ xua tan vẻ lạnh lẽo của bức tường vôi trắng hay những chuyến "Xe sách giường bệnh" đưa tri thức đến tận tay người bệnh. Đặc biệt, các bạn trẻ còn tổ chức những đêm gala "Hát cho bệnh nhân tôi nghe" để kết nối những tâm hồn đang mệt mỏi vì bệnh tật.
"Đều đặn mỗi dịp lễ tết, nhóm còn mang từng hộp bánh, gói quà trao tận tay bệnh nhân nghèo. Niềm vui của chúng tôi là thấy người bệnh nở nụ cười, đó cũng chính là động lực để hành trình "Một bức tranh - Nhiều hy vọng" tiếp tục viết tiếp những chương mới đầy nhân văn", thầy Quyền nói.
Năm 2019, bánh xe của dự án "Một bức tranh - Nhiều hy vọng" tiếp tục lăn bánh, rẽ vào Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Tĩnh. Khác với sự hối hả của những bệnh viện đa khoa, nơi đây mang bầu không khí trầm mặc với những dãy nhà nhuốm màu thời gian. Bệnh nhân đa phần là người già, những người đang trầy trật giành giật lại từng cử động nhỏ nhất sau tai biến, tai nạn. Với họ, cuộc chiến không tính bằng ngày mà vắt kiệt sức lực qua hàng tháng, hàng năm trời.
Giữa không gian trĩu nặng ấy, sự xuất hiện của những sinh viên tình nguyện như một "luồng gió mát". Khi tiếng đàn guitar mộc mạc cất lên dọc hành lang, những ánh mắt mệt mỏi, đờ đẫn vì bệnh tật bỗng chốc bừng sáng.
Chị Nguyễn Thị Hiền (ngụ P.Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh), người từng chăm sóc mẹ già khi điều trị tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Tĩnh, bộc bạch: "Đi viện lâu khổ sở và áp lực lắm, nhiều lúc quay cuồng trong thuốc men, phác đồ điều trị đến kiệt sức. Thời điểm ấy, có mấy đứa sinh viên ghé phòng đàn hát là mẹ tôi vui vẻ hẳn. Nhìn bà cười, người đi chăm như tôi cũng thấy nhẹ lòng, bao nhiêu mệt mỏi như tan biến hết".
Hành trình 10 năm của "Một bức tranh - Nhiều hy vọng" cũng từng gặp trắc trở. Thầy Quyền cho biết khi đại dịch Covid-19 ập đến, các buồng bệnh bị phong tỏa, những đêm nhạc phải tạm dừng. Không để "ngọn lửa" tắt, các tình nguyện viên (TNV) lập tức xoay trục, hối hả huy động nguồn lực hỗ trợ lực lượng y tế tuyến đầu chống dịch. Ngay khi đại dịch đi qua, những đôi chân thanh xuân lại tiếp tục rong ruổi, mang sắc màu đến tặng Bệnh viện Y học cổ truyền và Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Hà Tĩnh.
"Sau một thập niên bền bỉ ươm mầm dưới sự sát cánh của lãnh đạo Trường ĐH Hà Tĩnh, dự án đã thu về những quả ngọt đáng tự hào. Khoảng 5.500 lượt TNV đã biến nhiệt huyết tuổi 20 thành những giọt mồ hôi nơi buồng bệnh. Hơn 100 bức tranh phong cảnh đã thay thế vĩnh viễn cho những mảng tường vôi bong tróc tại 4 cơ sở y tế", thầy Quyền tự hào nói.
Để có kinh phí hoạt động, hàng trăm sinh viên tình nguyện của Trường ĐH Hà Tĩnh đã chia nhau bán từng bông hoa, nén hương trầm, chắt chiu từng đồng tiền quỹ để tặng quà cho bệnh nhân nghèo.
Nhắc đến những ngày đầu gieo mầm, các thế hệ TNV vẫn nhớ mãi cô gái có biệt danh thân thương "Yến lùn". Vóc dáng nhỏ bé nhưng Đậu Hoàng Yến sở hữu nguồn năng lượng và sự lăn xả ít ai sánh kịp. Bất cứ buồng bệnh nào, hoạt động gây quỹ nào cũng in dấu chân thoăn thoắt của cô sinh viên nhỏ nhắn ấy.
Nhìn lại chặng đường một thập niên, cựu sinh viên khoa Sư phạm không giấu được giọt nước mắt nghẹn ngào: "Ngày đó tụi em bắt đầu với đôi bàn tay trắng, tài sản quý giá nhất chỉ là trái tim rực lửa và cây đàn guitar cũ. Có lúc mệt mỏi muốn chùn bước, nhưng chính ánh mắt đợi chờ của bệnh nhân đã níu chân tụi em lại. Nhìn các em khóa sau vẫn tiếp nối ngọn lửa này, em thực sự hạnh phúc".
Sau khi tốt nghiệp ngành nông nghiệp sạch Trường Nông nghiệp, ĐH Cần Thơ, chị Ngô Thị Xuân Thủy (36 tuổi, ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long - trước là xã Thông Hòa, H.Cầu Kè, Trà Vinh) có nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Quá trình làm việc, chị tích lũy được kiến thức, hiểu rõ nhu cầu thị trường và hình thành tư duy phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch.
Những lần về quê, thấy bà con hái trái mù u bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị chưa được khai thác trọn vẹn khiến chị trăn trở. Đến năm 2019, chị xin nghỉ việc, về quê khởi nghiệp từ trái mù u.
Trong quá trình nghiên cứu, chị phát hiện hạt mù u có thể chiết xuất thành loại dầu thảo dược có giá trị cao, thị trường trong nước còn nhiều tiềm năng. Chị bắt đầu mua hạt từ bà con người đồng bào dân tộc Khmer và những hộ dân quanh vùng, vừa tạo nguồn thu ổn định cho họ, vừa chủ động nguyên liệu sạch.
"Sau khi tìm hiểu, tôi biết cây mù u đã được người dân sử dụng từ hơn 30 năm trước như một phương thuốc trị bỏng rất hiệu quả. Tuy nhiên, bà con chỉ trồng mà chưa biết cách khai thác giá trị kinh tế. Vì vậy tôi nảy sinh ý tưởng làm dầu mù u", chị Thủy cho biết.
Năm 2021, chị Thủy chính thức đưa ra thị trường dòng dầu mù u sạch đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp. Chị chọn hướng đi khác biệt, làm dầu sạch theo phương pháp truyền thống, đảm bảo "3 không" (không pha tạp, không hóa chất, không phụ gia), đồng thời kiểm soát quy trình từ hạt đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Tất cả sản phẩm của chị Thủy đều đã được kiểm định chất lượng an toàn tại Trung tâm kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).
Nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dược liệu địa phương, ngoài trái mù u, chị Thủy mở rộng danh mục sản phẩm từ hạt chùm ngây, tinh dầu sả chanh, bạc hà, vỏ bưởi… Sản phẩm không chỉ góp phần chăm sóc sắc đẹp, mà còn mang đến giải pháp phục hồi da tổn thương theo hướng an toàn.
Chị còn giúp 20 hộ đồng bào Khmer và nông dân trong vùng có đầu ra ổn định cho trái mù u. Nhiều hộ dân cho biết trước đây trái mù u rụng đầy vườn nhưng không ai mua. Từ khi có cơ sở của chị Thủy, bà con phơi khô bán được 10.000 - 15.000 đồng/kg. Bà Diêu Thị Thuận (ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long) cho hay: "Hồi trước trồng chơi thôi, trái rụng cũng bỏ. Giờ có cô Thủy mua đều đặn, tới mùa hái bán có thêm thu nhập. Nguồn thu tuy nhỏ nhưng ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào Khmer như tôi có thêm chi phí sinh hoạt".
Hiện mỗi năm cơ sở của chị Thủy cung ứng khoảng 3 - 5 tấn dầu mù u, giá bán từ 500.000 đồng/lít, thu nhập dao động 200 - 300 triệu đồng/năm. Với vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, chị đặt mục tiêu tăng công suất lên 10 tấn dầu/năm; đồng thời dự định thành lập tổ hợp tác, HTX liên kết các nhà vườn trong vùng, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ khâu mua nguyên liệu đến chế biến, tinh luyện, đóng chai, đưa ra thị trường.
