Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, cho biết nam giới duy trì nhiều thói quen “tưởng tốt” nhưng lại âm thầm làm giảm testosterone, giảm chất lượng tinh trùng hoặc gây rối loạn cương.
Tập luyện quá sức, tập sai cách
Nhiều nam giới tập nặng liên tục, không có ngày nghỉ làm tăng cortisol, gây ức chế testosterone, giảm ham muốn. Nhiều trường hợp mong muốn cơ bắp cuồn cuộn nên dùng thuốc tăng cơ bắp (testosterone ngoại sinh, steroid) có thể gây hại cho sức khỏe.
Thực tế, tập gym với cường độ quá mức hoặc không đúng kỹ thuật có thể gây tổn thương và viêm nhiễm tinh hoàn, dẫn đến teo tinh hoàn, giảm khả năng sản xuất tinh trùng và hormone testosterone, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và tình dục. Khi luyện tập với cường độ cao cũng dễ khiến cơ thể và trí óc mệt mỏi, ảnh hưởng tiêu cực tới ham muốn cũng như chất lượng mỗi lần quan hệ.
Cách tập hiệu quả là từ 3–5 buổi/tuần, có ngày nghỉ. Khi tập gym, bạn hãy lắng nghe cơ thể mình, thực hiện ở mức độ hợp lý, phù hợp với tình trạng sức khỏe. Một số bài tập tốt cho nam giới là tập tạ, chạy bộ, squat…Không tự ý sử dụng các sản phẩm kích thích cơ bắp chứa steroid, testosterone ngoại sinh.
Tắm nước quá nóng
Tinh hoàn cần nhiệt độ thấp hơn cơ thể ~2–3°C, nếu ngâm tắm quá lâu trong nước nóng có thể gây hại đến sức khỏe sinh sản.
Theo nghiên cứu công bố trên Journal of Andrology, khi tinh hoàn tăng 1 độ C so với bình thường, mật độ tinh trùng giảm trung bình 40%. Nghiên cứu khác công bố trên Human Reproductioncho thấy nguy cơ tinh trùng di động kém tăng gấp 2,3 lần ở nhóm thường xuyên tiếp xúc nhiệt cao (tắm nước nóng, nghề nghiệp tiếp xúc với lò nung). Tỷ lệ đứt gãy DNA tinh trùng cũng tăng 35% sau 3 tháng thường xuyên tắm nước nóng, theo nghiên cứu công bố trên Fertility and Sterility.
Ngủ đủ nhưng lệch khung giờ
Theo nguyên tắc, các cơ quan nội tạng như gan – thận sẽ thải độc tốt nhất từ sau 10 giờ tối, đặc biệt là khi cơ thể trong trạng thái ngủ say. Lúc này, bạn cần đi ngủ để cơ thể được nghỉ ngơi, đào thải độc tố. Nhiều nam giới ngủ đủ 8 tiếng nhưng ngủ lúc 2–3h sáng, đây là thời gian testosterone được tiết ra mạnh nhất.
“Kể cả ngủ bù cũng không làm cơ thể hồi phục, lấy lại năng lượng mà gây đảo lộn nhịp sinh học”, bác sĩ nói. Ngủ không đủ giấc còn khiến tinh thần mệt mỏi, giảm trí nhớ và sự tập trung, khả năng phán đoán, thị lực…
Để bảo vệ sức khỏe, mọi người nên sắp xếp công việc, thời gian nghỉ ngơi hợp lý, từ bỏ thói quen thức khuya, đi ngủ trước 23h và ngủ đủ 6-8 tiếng mỗi ngày. Không nên sử dụng chất kích thích (cà phê, trà, rượu bia, thuốc lá) vào buổi tối, gây căng thẳng thần kinh, mất ngủ. Bạn có thể đọc sách, nghe nhạc không lời, uống nước ấm; hoặc tập thiền, yoga, đi bộ nhẹ nhàng trước khi lên giường 1-2 tiếng để giấc ngủ ngon hơn.
Nhiều người ăn Eat clean gồm ức gà, rau và bỏ hết mỡ để giảm cân, tăng cơ bắp. Điều này có thể gây thiếu cholesterol và giảm testosterone. Do đó, bạn không nên ăn kiêng cực đoan, ép bản thân quá mức gây stress mạn tính, gây hại sức khỏe.
Đạp xe quá lâu
Hiện chưa có một nghiên cứu cụ thể nào khẳng định việc đạp xe cường độ cao dẫn đến vô sinh nam, song ngồi nhiều và ma sát trực tiếp “vùng kín” với yên xe cứng có thể ảnh hưởng sức khỏe sinh sản nam giới.
Đạp xe có thể làm tăng nhiệt độ khu vực tinh hoàn do áp lực và ma sát. Nhiệt độ cao có thể gây tổn thương tinh trùng và làm giảm chất lượng. Đạp xe quá lâu hoặc quá mạnh có thể tạo áp lực lớn lên khu vực chậu, ảnh hưởng đến tinh trùng.
Khi đạp xe, nam giới nên lưu ý chọn kiểu dáng, kích thước xe phù hợp với cơ thể, tránh tì ép bộ phận sinh dục. Tránh ngồi trên xe quá lâu và chọn loại yên xe có thiết kế mềm mại, bằng phẳng đủ diện tích tiếp xúc với vùng chậu hông.
Nam giới muốn cải thiện sinh lý nên ăn đầy đủ dinh dưỡng, hạn chế thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ, nội tạng động vật, các chất kích thích. Ngoài ra, chú ý tới lối sống, tâm lý. Trong trường hợp mắc các bệnh lý nam khoa ảnh hưởng đời sống tình dục và sinh sản cần thăm khám tại các cơ sở y tế, không nên quá tin vào các phương pháp cải thiện được truyền tai.
Ngày 13/5, nguồn tin của phóng viên Dân trí cho biết, các bác sĩ tại Bệnh viện Chợ Rẫy đang tiếp nhận cấp cứu, điều trị một trường hợp bị biến chứng nặng sau phẫu thuật thẩm mỹ.
Bệnh nhân là người phụ nữ 53 tuổi, ngụ tại TPHCM, được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy ngày 8/5. Theo thông tin ban đầu, trước đó bệnh nhân thực hiện thủ thuật hút mỡ vùng hông lưng và vùng cằm tại một phòng khám ở TPHCM. Sau thủ thuật, bệnh nhân xuất hiện tình trạng co giật và hôn mê.
Thời điểm vào viện, bệnh nhân đã hôn mê độ 3 (thang đo glasgow đạt 6 điểm), phải duy trì thuốc an thần để kiểm soát co giật, tụt huyết áp, phải hỗ trợ hô hấp bằng bóp bóng qua nội khí quản.
Bệnh nhân được các bác sĩ khoa Cấp cứu xử lý ổn định về huyết áp, hô hấp và tuần hoàn, sau đó chuyển lên khoa Bệnh Nhiệt đới để tiếp tục theo dõi, với chẩn đoán ngộ độc thuốc tê Lidocaine.
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Khánh, Phó khoa Bệnh Nhiệt đới chia sẻ, ê-kíp điều trị đã xử trí cho bệnh nhân theo đúng phác đồ giải độc Lidocaine, đồng thời sử dụng đầy đủ các trang thiết bị y tế hiện đại, phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa liên quan để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị cho người phụ nữ.
Sau vài ngày điều trị, bệnh nhân có cải thiện tri giác nhẹ, không còn xuất hiện các cơn co giật, huyết áp tạm thời được kiểm soát nhưng vẫn duy trì thở máy qua nội khí quản.
Phía Bệnh viện Chợ Rẫy đã báo cáo trường hợp tai biến thẩm mỹ này đến Sở Y tế TPHCM.
Trước đó, tại hội thảo liên quan vấn đề an toàn thẩm mỹ diễn ra ngày 12/5 ở TPHCM, BSCKII Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM cho biết, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời.
Một vấn đề khác cần nhìn nhận thẳng thắn là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động "chui", núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TPHCM chia sẻ, một trong những bất cập lớn hiện nay là chế tài các cơ sở thẩm mỹ vi phạm chưa đủ sức răn đe. Nhiều cơ sở dù bị xử phạt vẫn tiếp tục hoạt động bình thường, bởi mức phạt không tương xứng với lợi nhuận rất lớn từ hoạt động thẩm mỹ.
Có những người không có kiến thức y khoa nhưng vẫn tiêm filler, làm phẫu thuật, thậm chí livestream dạy người khác làm.
Luật sư Vi Thị Phường, Đoàn Luật sư TP Đồng Nai nhận định, cơ quan chức năng cần có giải pháp phải đảm bảo các spa không được đặt tên gây nhầm lẫn, tạo hiểu lầm cho khách hàng.
Để phân biệt spa "chui", người dân có thể kiểm tra giấy phép, chứng chỉ hành nghề của các bác sĩ trên cổng thông tin của Sở Y tế, UBND tỉnh. Ngoài ra, cần tăng mức xử phạt hành chính, tăng trách nhiệm hình sự với những sai phạm trong lĩnh vực thẩm mỹ gây ảnh hưởng sức khỏe, tính mạng người dân.
Theo ThS.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, thời điểm ăn uống quan trọng không kém chất lượng bữa ăn. Cơ thể vận hành theo nhịp sinh học, trong đó khả năng chuyển hóa năng lượng thay đổi theo từng thời điểm trong ngày.
Vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, cơ thể xử lý glucose kém hiệu quả. Nếu ăn muộn, đặc biệt là nhiều tinh bột hoặc chất béo, phần năng lượng dư thừa dễ chuyển thành mỡ tích trữ.
Nghiên cứu trên Cell Metabolism cho thấy người ăn muộn sẽ giảm cân kém hiệu quả hơn dù cùng chế độ ăn. Nghiên cứu khác trên Obesity cũng ghi nhận việc tiêu thụ nhiều năng lượng vào buổi tối làm tăng đề kháng insulin và nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Không chỉ ảnh hưởng cân nặng, ăn tối muộn còn tác động xấu đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ. Ăn sát giờ ngủ khiến dạ dày vẫn phải hoạt động khi cơ thể nghỉ ngơi, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đầy bụng và khó ngủ. Theo American Journal of Gastroenterology, ăn trong vòng 3 giờ trước khi ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ trào ngược.
Về lâu dài, thói quen ăn muộn còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính. Báo cáo của Endocrine Society cho thấy ăn muộn có thể làm tăng đường huyết, giảm khả năng đốt mỡ, từ đó góp phần gây hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Bác sĩ khuyến cáo nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 2-3 giờ. Tránh bữa tối quá nhiều năng lượng, đặc biệt là đồ chiên, nhiều đường. Hạn chế ăn sau 22h.
Chanh là nguồn cung cấp vitamin C và các chất chống oxy hóa. Theo USDA FoodData Central, 100 g chanh chứa khoảng 53 mg vitamin C, giúp hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa. Uống nước chanh buổi sáng đang được nhiều người theo đuổi với kỳ vọng "thải độc", "giảm cân", "làm đẹp da", song cần hiểu đúng bản chất của thói quen này.
Theo Ths.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, lợi ích rõ ràng nhất của nước chanh buổi sáng là giúp bổ sung nước sau một đêm dài và cung cấp một lượng nhỏ vitamin C. Tuy nhiên, không nên kỳ vọng đây là phương pháp giảm cân hay "thải độc".
Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh nước chanh có thể đốt mỡ hoặc giảm cân trực tiếp. Hiệu quả giảm cân (nếu có) chủ yếu đến từ việc thay thế các loại đồ uống nhiều đường như nước ngọt, trà sữa bằng nước chanh ít năng lượng. Một số người cảm thấy tiêu hóa tốt hơn khi uống nước chanh do acid citric kích thích tiết dịch vị, nhưng điều này không phù hợp với tất cả mọi người.
Theo American Dental Association, việc tiêu thụ thường xuyên các đồ uống có tính acid như nước chanh có thể làm mòn men răng nếu không được pha loãng hoặc chăm sóc răng miệng đúng cách. Ngoài ra, với những người có bệnh lý dạ dày như viêm dạ dày hoặc trào ngược, uống nước chanh khi đói có thể làm tăng kích ứng niêm mạc, gây khó chịu.
Bác sĩ Duyên khuyến nghị nên uống nước chanh pha loãng (nửa quả chanh với 200-300 ml nước), không thêm nhiều đường. Có thể dùng ống hút hoặc súc miệng sau khi uống để bảo vệ men răng. Người có bệnh dạ dày cần thận trọng.
Lưu ý, những thói quen như ăn tối muộn hay uống nước chanh buổi sáng chỉ là những yếu tố nhỏ trong toàn bộ chế độ ăn uống. Không có thực phẩm hay thói quen đơn lẻ nào có thể quyết định hoàn toàn sức khỏe. Điều quan trọng là chế độ ăn cân bằng, thời điểm ăn hợp lý và lối sống lành mạnh.
Thay vì tìm kiếm các "mẹo nhanh", người dân nên chú trọng ăn đúng giờ, phù hợp nhịp sinh học. Phân bố năng lượng hợp lý trong ngày, ưu tiên ban ngày hơn ban đêm. Tăng cường rau xanh, protein chất lượng cao, hạn chế đường, đồ chế biến sẵn.
