Xôi là lựa chọn quen thuộc của nhiều người nhờ tiện lợi và tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, thành phần chính là gạo nếp – loại tinh bột có chỉ số đường huyết cao – khiến món ăn này cần được tiêu thụ hợp lý.
Gạo nếp chứa nhiều amylopectin – loại tinh bột dễ tiêu hóa nhanh. Điều này khiến đường huyết tăng sau ăn.
Ông Hiroyasu Iso, giáo sư y tế công cộng tại Đại học Osaka (Nhật Bản), cho biết chế độ ăn giàu tinh bột tinh chế có liên quan đến nguy cơ cao hơn của bệnh tim mạch và tiểu đường.
Ngoài ra, xôi thường ăn kèm mỡ, thịt, đậu… làm tăng lượng calo đáng kể.
Các chuyên gia cho rằng xôi không chỉ có “mặt trái” về đường huyết mà nếu ăn đúng cách, đây vẫn là món có nhiều điểm tích cực, đặc biệt trong bữa sáng.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), điều quan trọng không nằm ở một thực phẩm riêng lẻ mà ở tổng thể khẩu phần và cách kết hợp thực phẩm.
Cung cấp năng lượng nhanh và “bền”. Xôi từ gạo nếp giàu carbohydrate, giúp bổ sung năng lượng nhanh cho buổi sáng. Nhờ kết cấu dẻo và đặc, xôi cũng giúp duy trì cảm giác no lâu hơn một số món tinh bột khác, phù hợp với người làm việc nặng hoặc cần di chuyển nhiều.
Ít qua chế biến công nghiệp. So với nhiều món ăn sáng hiện đại (đồ chiên, đồ đóng gói), xôi truyền thống thường ít phụ gia hơn, chủ yếu là gạo nếp và nguyên liệu tự nhiên.
Dễ kết hợp thành bữa ăn cân bằng. Xôi có thể “linh hoạt” khi kết hợp với đạm (trứng, thịt, đậu) và rau, từ đó tạo thành bữa sáng đủ chất nếu biết điều chỉnh hợp lý.
Phù hợp với người cần tăng cân hoặc năng lượng cao. Với người gầy, người lao động nặng hoặc vận động nhiều, xôi có thể là nguồn năng lượng tiện lợi và hiệu quả.
Để phát huy mặt tích cực của xôi và hạn chế rủi ro, các chuyên gia khuyến nghị:
Theo Liên đoàn Tiểu đường thế giới (IDF), việc kết hợp tinh bột với protein và chất xơ giúp giảm tốc độ tăng đường huyết sau ăn và cải thiện kiểm soát chuyển hóa.
Như vậy, khi kiểm soát khẩu phần và kết hợp hợp lý, xôi vẫn có thể là một lựa chọn bữa sáng tiện lợi, đủ năng lượng và phù hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên, người thừa cân, tiểu đường hoặc ít vận động nên hạn chế ăn xôi thường xuyên. Nếu ăn, nên coi đây là bữa phụ thay vì bữa chính lớn.
Chưa đầy 30 phút đi câu cá vào sáng sớm, một người đàn ông 66 tuổi (ở TP.HCM) bất ngờ xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau tức ngực dữ dội, vã mồ hôi, khó thở. Tình trạng nhanh chóng trở nặng khiến ông không thể đứng vững.
Lúc này, ông cố gắng quay về nhà nghỉ ngơi. Khi về nhà, ông bị đau ngực ngày càng dữ dội, khó thở tăng dần. Gia đình lập tức đưa ông đến Bệnh viện đa khoa Xuyên Á (TP.HCM) cấp cứu.
Ngày 3.5, bác sĩ chuyên khoa 1 Phan Văn Học, Khoa Can thiệp Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á, cho biết kết quả chụp mạch vành bằng hệ thống mạch số hóa xóa nền (DSA) cho thấy, 1 nhánh mạch vành phải bị tắc hoàn toàn, trong khi 2 nhánh còn lại cũng đã hẹp nặng khoảng 70 - 80%.
Các bác sĩ tiến hành can thiệp khẩn cấp, tái thông nhánh mạch vành bị tắc để khôi phục dòng máu nuôi tim, qua đó giúp ổn định lại nhịp tim và cải thiện chức năng tim mạch. Sau thủ thuật, bệnh nhân được theo dõi tại Khoa Hồi sức tích cực (ICU).
Chỉ sau một ngày can thiệp, ông B. đã tỉnh lại, dấu hiệu sinh tồn ổn định và được chuyển về Khoa Can thiệp tim mạch để tiếp tục theo dõi điều trị. Hiện tại, sức khỏe bệnh nhân đã hồi phục khoảng 80%, có thể sinh hoạt gần như bình thường.
Dự kiến thời gian tới, bệnh nhân sẽ tiếp tục được điều trị nội khoa và lên kế hoạch can thiệp thêm 2 nhánh mạch vành còn hẹp.
Theo bác sĩ Học, qua khai thác bệnh sử, ghi nhận bệnh nhân mắc các bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, mỡ máu cao và đặc biệt là thói quen hút thuốc lá suốt 50 năm qua. Đây đều là những yếu tố làm tổn thương thành mạch máu theo thời gian, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch - nguyên nhân hàng đầu gây tắc nghẽn mạch vành và nhồi máu cơ tim. Đáng lo ngại, các bệnh lý này thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện cho đến khi xảy ra biến cố nguy hiểm. Vì thế, người bệnh cần kiểm soát tốt bệnh nền và ngưng hút thuốc lá.
"Nhồi máu cơ tim có thể xảy ra đột ngột, ngay cả khi đang sinh hoạt bình thường, hoặc thực hiện những hoạt động nhẹ. Những dấu hiệu như đau ngực, khó thở, vã mồ hôi tuyệt đối không nên chủ quan, đặc biệt ở người có bệnh nền. Việc đến bệnh viện sớm đóng vai trò quyết định trong việc cứu sống bệnh nhân và hạn chế tổn thương cơ tim không hồi phục", bác sĩ khuyến cáo.
Tăng cơ không chỉ phụ thuộc tập luyện mà còn cần chế độ ăn hợp lý, đặc biệt trước và sau vận động. Cơ thể cần protein, carbohydrate, chất béo lành mạnh cùng vitamin và khoáng chất để xây dựng và phục hồi cơ bắp hiệu quả. Dưới đây là 7 thực phẩm hỗ trợ tăng cơ.
Ức gà chứa nhiều protein nhưng ít chất béo, phù hợp cho quá trình phục hồi và phát triển cơ sau tập luyện. 85 g ức gà có thể cung cấp 26-31 g protein. Bạn có thể chế biến bằng cách nướng, áp chảo hoặc xào cùng rau củ. Kết hợp ức gà với gạo lứt hoặc khoai lang còn giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ phục hồi tốt hơn.
Tăng cơ không chỉ phụ thuộc tập luyện mà còn cần chế độ ăn hợp lý, đặc biệt trước và sau vận động. Cơ thể cần protein, carbohydrate, chất béo lành mạnh cùng vitamin và khoáng chất để xây dựng và phục hồi cơ bắp hiệu quả. Dưới đây là 7 thực phẩm hỗ trợ tăng cơ.
Ức gà chứa nhiều protein nhưng ít chất béo, phù hợp cho quá trình phục hồi và phát triển cơ sau tập luyện. 85 g ức gà có thể cung cấp 26-31 g protein. Bạn có thể chế biến bằng cách nướng, áp chảo hoặc xào cùng rau củ. Kết hợp ức gà với gạo lứt hoặc khoai lang còn giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ phục hồi tốt hơn.
Sữa chua Hy Lạp chứa cả whey protein và casein - hai loại protein giúp cơ bắp được cung cấp axit amin liên tục. Hàm lượng protein trong loại sữa chua này gần gấp đôi sữa chua thông thường. Bạn có thể dùng sau buổi tập hoặc trước khi ngủ, kết hợp thêm trái cây, các loại hạt hoặc mật ong để tăng hương vị.
Sữa chua Hy Lạp chứa cả whey protein và casein - hai loại protein giúp cơ bắp được cung cấp axit amin liên tục. Hàm lượng protein trong loại sữa chua này gần gấp đôi sữa chua thông thường. Bạn có thể dùng sau buổi tập hoặc trước khi ngủ, kết hợp thêm trái cây, các loại hạt hoặc mật ong để tăng hương vị.
Trứng chứa đầy đủ axit amin cần thiết cho cơ bắp, đồng thời cung cấp vitamin B12, vitamin D và chất béo tốt hỗ trợ phục hồi sau vận động. Các món như trứng luộc, chiên hoặc chần đều phù hợp. Theo các chuyên gia, ăn cả lòng đỏ giúp cơ thể hấp thụ protein hiệu quả hơn nhờ nhiều dưỡng chất có trong phần này.
Trứng chứa đầy đủ axit amin cần thiết cho cơ bắp, đồng thời cung cấp vitamin B12, vitamin D và chất béo tốt hỗ trợ phục hồi sau vận động. Các món như trứng luộc, chiên hoặc chần đều phù hợp. Theo các chuyên gia, ăn cả lòng đỏ giúp cơ thể hấp thụ protein hiệu quả hơn nhờ nhiều dưỡng chất có trong phần này.
Các loại hạt rất giàu protein, chất béo lành mạnh và magie - dưỡng chất quan trọng cho hoạt động cơ, thần kinh. Dù không chứa quá nhiều protein như thịt hay cá nhưng chúng giúp bổ sung năng lượng ổn định, nhiều vi chất có lợi. Bạn có thể ăn nhẹ giữa các bữa, thêm vào sữa chua, yến mạch hoặc phết bơ hạt lên bánh mì nguyên cám.
Các loại hạt rất giàu protein, chất béo lành mạnh và magie - dưỡng chất quan trọng cho hoạt động cơ, thần kinh. Dù không chứa quá nhiều protein như thịt hay cá nhưng chúng giúp bổ sung năng lượng ổn định, nhiều vi chất có lợi. Bạn có thể ăn nhẹ giữa các bữa, thêm vào sữa chua, yến mạch hoặc phết bơ hạt lên bánh mì nguyên cám.
Cá hồi không chỉ cung cấp protein mà còn giàu axit béo omega-3 giúp giảm viêm và hỗ trợ phục hồi cơ. Omega-3 có thể cải thiện quá trình tổng hợp protein cơ. Bạn có thể ăn hai bữa cá hồi mỗi tuần trong bữa trưa hoặc tối, chế biến bằng cách nướng cùng chanh và thảo mộc.
Cá hồi không chỉ cung cấp protein mà còn giàu axit béo omega-3 giúp giảm viêm và hỗ trợ phục hồi cơ. Omega-3 có thể cải thiện quá trình tổng hợp protein cơ. Bạn có thể ăn hai bữa cá hồi mỗi tuần trong bữa trưa hoặc tối, chế biến bằng cách nướng cùng chanh và thảo mộc.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học The American Journal of Clinical Nutrition đã tìm ra một cách đơn giản có thể mang lại lợi ích cho quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Tufts (Mỹ) dẫn đầu được thực hiện trên 143 người tham gia. Trong đó, nhóm nghiên cứu yêu cầu họ cắt giảm khoảng 25% lượng calo tiêu thụ hằng ngày và duy trì chế độ ăn này suốt 2 năm. Một nhóm khác gồm 75 người vẫn ăn uống như bình thường để đối chứng. Trong suốt quá trình nghiên cứu, các tình nguyện viên được kiểm tra định kỳ về cân nặng, huyết áp và đường huyết.
Hầu hết những người trong nhóm hạn chế calo đã chuyển chế độ ăn của họ từ chất béo sang protein và carbohydrate. Cuối cùng, họ không thể giảm được 25% lượng calo như mục tiêu mà chỉ giảm được khoảng 12% lượng calo - tương đương với khoảng 2 muỗng (muỗng canh) cơm cho mỗi chén cơm.
Tuy nhiên, đáng chú ý, cả huyết áp, cholesterol xấu và nồng độ insulin của họ lại giảm đáng kể so với nhóm đối chứng. Đồng thời, cân nặng cũng giảm 10%, theo trang tin y khoa Medical Express.
Tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Krupa Das, chuyên gia về dinh dưỡng tại Đại học Tufts, cho biết: Điều thú vị nhất là nhóm tham gia nghiên cứu vẫn đạt được những lợi ích này ngay cả với mức giảm calo vừa phải, điều mà hầu hết mọi người có thể thực hiện được. Chỉ cần giảm lượng calo khoảng 10 - 15% là đủ để giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác bằng cách cải thiện sức khỏe tim mạch, hạ huyết áp và cải thiện dung nạp glucose.
Theo các nhà nghiên cứu, việc cắt giảm lượng calo có thể giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra ít gốc tự do hơn. Đây là những phân tử có thể gây tổn thương tế bào và liên quan đến nhiều bệnh lý như ung thư, Parkinson cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác. Kết quả xét nghiệm nước tiểu cho thấy nhóm giảm calo có mức gốc tự do thấp hơn đáng kể so với nhóm ăn uống bình thường.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng giảm calo ở mức vừa phải, thậm chí chỉ khoảng 10%, cũng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho quá trình lão hóa khỏe mạnh mà không cần đến các chế độ ăn cực đoan.
Tiến sĩ Das nhấn mạnh: Không cần phải đặt mục tiêu quá khắt khe, chỉ cần giảm 10% cũng rất hữu ích. Lợi ích này đặc biệt quan trọng khi những tiến bộ y học giúp kéo dài tuổi thọ, thì việc sống thọ khỏe mạnh, không bệnh tật là vấn đề quan trọng.
Có nhiều cách để cắt giảm khoảng 10 - 12% lượng calo nạp vào cơ thể, chẳng hạn chỉ cần bớt khoảng 2 muỗng cơm trong mỗi bữa ăn hoặc đơn giản bỏ qua một món tráng miệng mỗi ngày. Tập uống cà phê đen không đường cũng là một điểm khởi đầu tốt.
Nhóm nghiên cứu đang thực hiện nghiên cứu tiếp theo nhằm xem liệu những thay đổi ban đầu trong lối sống của người tham gia có tác dụng sau một thời gian dài hay không.
