Đây là chặng đua hướng tới vòng chung kết Ngày hội Trạng Nguyên toàn quốc được tổ chức tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi, Trạng Nguyên Nét chữ – Nết người và Trạng Nguyên School Tour toàn quốc là hoạt động thường niên uy tín, năm nay sang tuổi thứ 24.
Đây là sân chơi kiến thức dành cho độc giả của Báo Chăm Học và Báo Thiếu niên Tiền phong cuối tháng (2 ấn phẩm của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng), đồng thời là nơi tôn vinh những gương mặt học sinh ưu tú, nỗ lực trong học tập trên cả nước.
Qua hơn hai thập kỷ tổ chức, ngày hội đã nhận được sự đánh giá cao từ Bộ GD-ĐT, T.Ư Đoàn cũng như sự tin tưởng của đông đảo phụ huynh, giáo viên toàn quốc.
Tại hội thi diễn ra ở Hà Tĩnh, 115 học sinh của 28 trường tiểu học trong tỉnh đã tranh tài ở những nét chữ, nết người. Không khí tại trường Albert Einstein trở nên náo nhiệt khi các “sĩ tử nhí” thể hiện bản lĩnh và tinh thần hiếu học của vùng đất học miền Trung.
Kết thúc chương trình, ban tổ chức đã trao 4 giải Trạng Nguyên, 8 giải Bảng Nhãn, 12 giải Thám Hoa và các giải Hoàng Giáp. Đặc biệt, 8 gương mặt xuất sắc nhất (bao gồm 4 Trạng Nguyên cá nhân và 4 Trạng Nguyên School Tour) đã chính thức được vinh danh và nhận tấm vé đặc cách tham dự Vòng chung kết toàn quốc diễn ra vào cuối tháng 4.2026 tại thủ đô Hà Nội.
Lễ phát động tại Hà Tĩnh được xem là bước khởi đầu, trong khi vòng chung kết sắp tới tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám là nơi tranh tài, là cơ hội để các em trải nghiệm không gian văn hóa, lịch sử và tiếp nối truyền thống khoa bảng vẻ vang của dân tộc.
Ban tổ chức cũng bày tỏ kỳ vọng thế hệ “sĩ tử nhí” này sẽ tiếp tục tỏa sáng, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tài năng và giàu tri thức.
Trên các diễn đàn, hội nhóm, nhiều người chia sẻ kinh nghiệm: "Đừng tắt điều hòa khi ra ngoài vài tiếng đồng hồ, cứ bật điều hòa 24/24 và để nhiệt độ ổn định sẽ tiết kiệm điện hơn". Lý giải được đưa ra là máy lạnh khi khởi động lại sẽ tiêu tốn nhiều điện năng hơn do phải làm mát từ đầu.
Nguyễn Minh Kha (32 tuổi, ngụ ở đường 36, P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước đây là P.Linh Đông, TP.Thủ Đức), cho biết từng thử áp dụng cách này trong một tháng. "Trước đây tôi thường bật điều hòa ban đêm, ban ngày đi làm thì tắt. Sau khi đọc bài chia sẻ, tôi chuyển sang để máy chạy gần như cả ngày, chỉ tăng nhiệt độ lên 28 độ khi ra ngoài. Kết quả là hóa đơn điện tăng gần 30%".
Tương tự, chị Ngô Thị Thu Thảo (25 tuổi, ngụ ở đường Bà Hạt, P.Vườn Lài, TP.HCM; trước là P.9, Q.10), cho hay đã áp dụng cách bật điều hòa 24/24 và tiền điện cao hơn 600.000 đồng so với tháng trước.
Trần Thúy Hải (28 tuổi, làm việc tại đường Cao Thắng, P.Bàn Cờ, TP.HCM; trước là P.4, Q.3), kể: "Nhà tôi có em bé nên gần như phải bật điều hòa suốt. Tôi giữ nhiệt độ ổn định 27 độ, dùng thêm quạt và thấy tiền điện không tăng quá nhiều so với trước".
Những trải nghiệm trái chiều này khiến không ít người băn khoăn đâu mới là cách sử dụng máy lạnh đúng?
Theo kỹ sư điện lạnh Nguyễn Việt Hùng, Công ty cơ điện lạnh Gia Hưng, P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM; trước là P.Hiệp Thành, Q.12), việc bật điều hòa 24/24 không phải là mẹo tiết kiệm điện như nhiều người lầm tưởng.
"Đúng là khi khởi động, máy lạnh có giai đoạn tiêu thụ điện cao hơn bình thường để kéo nhiệt độ phòng xuống. Nhưng thời gian này rất ngắn, thường chỉ vài phút. Trong khi đó, nếu bật liên tục cả ngày, tổng điện năng tiêu thụ chắc chắn sẽ cao hơn so với việc chỉ sử dụng khi cần thiết", anh Hùng phân tích.
Theo anh Hùng, sự nhầm lẫn xuất phát từ việc nhiều người chưa hiểu rõ nguyên lý hoạt động của máy lạnh, đặc biệt là dòng inverter (công nghệ biến tần được áp dụng rộng rãi trên các thiết bị điện lạnh, có thể biến dòng điện 1 chiều thành dòng điện xoay chiều, giúp thiết bị kiểm soát được công suất hoạt động, tránh tiêu hao nhiều năng lượng khi hoạt động).
"Máy lạnh inverter có khả năng điều chỉnh công suất để duy trì nhiệt độ ổn định. Khi phòng đã đủ mát, máy sẽ chạy ở mức công suất thấp hơn, giúp tiết kiệm điện. Nhưng điều đó không có nghĩa là bật 24/24 sẽ tiết kiệm hơn. Nó chỉ hiệu quả khi thật sự cần duy trì nhiệt độ trong thời gian dài, ví dụ như ban đêm hoặc khi trong phòng luôn có người", anh Hùng nói.
Cùng quan điểm, kỹ sư điện lạnh Vũ Thành Trí, Công ty TNHH Frost Tech (P.Cầu Ông Lãnh, TP.HCM; trước là P.Cầu Kho, Q.1), cho rằng việc bật điều hòa liên tục cần được cân nhắc dựa trên nhu cầu thực tế.
"Nếu ra khỏi nhà 6 – 8 tiếng đồng hồ mỗi ngày mà vẫn để điều hòa hoạt động, dù ở mức nhiệt cao hơn, thì lãng phí điện năng. Không có cơ sở khoa học nào chứng minh việc bật 24/24 giúp tiết kiệm điện trong trường hợp này", anh Trí khẳng định.
Anh Trí cũng nói, sở dĩ một số trường hợp cho rằng bật điều hòa liên tục giúp tiết kiệm điện thực chất là do thay đổi thói quen sử dụng theo hướng hợp lý hơn.
"Ví dụ thay vì bật 22 – 23 độ C trong vài giờ rồi tắt, họ chuyển sang duy trì 27 – 28 độ C trong thời gian dài. Chính việc tăng nhiệt độ cài đặt này mới là yếu tố giúp giảm điện năng tiêu thụ, chứ không phải việc bật liên tục. Ngoài ra, việc hạn chế bật và tắt liên tục trong thời gian ngắn (ví dụ tắt rồi bật lại sau 10 – 15 phút) cũng giúp giảm hao phí điện do máy phải khởi động lại nhiều lần. Tuy nhiên, điều này khác hoàn toàn với việc để máy chạy suốt ngày", anh Trí nói.
Theo các chuyên gia, có nhiều thói quen tưởng chừng tiết kiệm điện nhưng thực tế lại khiến tiền điện tăng cao.
Anh Hùng chỉ ra: "Đừng đặt nhiệt độ quá thấp. Nhiều người có thói quen chỉnh 18 – 20 độ C để làm lạnh nhanh. Điều này khiến máy phải hoạt động hết công suất trong thời gian dài. Cũng đừng bật rồi tắt liên tục trong thời gian ngắn, sẽ khiến máy phải khởi động lại nhiều lần, tiêu tốn điện năng. Cũng có nguyên nhân đến từ việc không vệ sinh máy định kỳ. Lưới lọc bẩn làm giảm hiệu suất làm lạnh, khiến máy chạy lâu hơn. Hay vì phòng ở không kín, hơi lạnh thất thoát ra ngoài khiến máy phải hoạt động liên tục".
Thay vì chạy theo những mẹo trên mạng mà chưa có cơ sở khoa học, anh Trí cho rằng nên áp dụng các hành động đơn giản nhưng hiệu quả. Anh Trí nói: "Đặt nhiệt độ hợp lý từ 26 – 28 độ C. Đây là mức nhiệt được khuyến nghị vừa đảm bảo thoải mái vừa tiết kiệm điện. Cần kết hợp quạt giúp luồng không khí lưu thông tốt hơn, tạo cảm giác mát mà không cần hạ nhiệt độ quá thấp. Nên tắt khi không sử dụng lâu. Nếu rời khỏi phòng trên 1–2 giờ, nên tắt điều hòa. Với thời gian ngắn hơn, có thể tăng nhiệt độ thay vì tắt hẳn. Sử dụng chế độ tiết kiệm như Eco, Sleep... giúp máy tự điều chỉnh công suất phù hợp, giảm tiêu thụ điện. Che nắng phòng ở...".
Tin Gốc: Thanh Niên
Những ngày đầu tháng 4, TP.HCM và nhiều tỉnh Nam bộ bước vào cao điểm nắng nóng, có thời điểm nhiệt độ lên tới 40°C. Không chỉ gây mệt mỏi về thể chất, cái nóng còn khiến không ít người trẻ cảm thấy dễ bực bội, mất kiên nhẫn hơn thường ngày.
Chia sẻ với người viết, Cao Lê Bảo Ngọc, sinh viên Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM, cho biết bản thân cảm nhận rõ sự thay đổi cảm xúc trong những ngày thời tiết oi bức.
"Thường khi ra ngoài trời nóng là em thấy rất khó chịu, mồ hôi, mùi cơ thể lẫn lộn nên dễ bực hơn. Những lúc kẹt xe dưới nắng nóng là dễ cáu gắt hơn bình thường", Ngọc nói.
Theo Ngọc, nắng nóng còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày. "Cơ thể dễ mất nước nên em chán ăn, chỉ muốn uống nước mát. Tối mà không có máy lạnh thì gần như không ngủ nổi, mà thiếu ngủ thì hôm sau lúc nào cũng mệt và dễ khó chịu", Ngọc chia sẻ.
Dù tự nhận là người ít khi cáu gắt, nhưng Ngọc cho biết khi đã nóng tính thì thường là do cơ thể đang quá khó chịu. "Sau đó em lại thấy có lỗi vì bình thường mình không như vậy", Ngọc nói thêm.
Phạm Thị Thảo Vân, nhân viên văn phòng Công ty FC Future (TP.HCM), cho biết thời tiết nắng nóng ảnh hưởng khá rõ đến cảm xúc và sinh hoạt hằng ngày của bản thân.
"Dạo này trời nóng nên mình dễ gắt gỏng, khó chịu hơn bình thường", Vân chia sẻ.
Theo Vân, những tình huống nhỏ trong ngày cũng dễ khiến cô trở nên mất kiên nhẫn hơn. "Có hôm đi làm về đã mệt, mà điều khiển điều hòa lại hết pin là thấy bực liền. Hoặc đơn giản là có người đứng quá gần, cảm giác nóng nực càng khó chịu hơn", cô nói.
Không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng, nắng nóng còn khiến thói quen sinh hoạt của Vân thay đổi. "Mình và bạn bè hầu như không đi chơi ban ngày vì quá nóng, trang điểm cũng dễ trôi. Buổi tối thì thời tiết oi bức nên ngủ khó hơn", Vân cho biết.
Theo thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, cựu giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, dù chưa có nhiều nghiên cứu khẳng định mối liên hệ trực tiếp giữa thời tiết và hành vi, nhưng trên thực tế, nắng nóng kéo dài có thể tác động rõ rệt đến trạng thái cảm xúc của con người.
"Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể buộc phải điều chỉnh để cân bằng thân nhiệt, kéo theo hàng loạt thay đổi sinh lý như tim đập nhanh hơn, tăng tiết mồ hôi và hệ thần kinh rơi vào trạng thái căng thẳng. Não bộ liên tục xử lý các kích thích từ môi trường, dẫn đến quá tải và tiêu hao năng lượng", anh An phân tích.
Trong trạng thái này, anh An cho biết con người dễ rơi vào kiệt sức về thể chất, từ đó suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Những mâu thuẫn nhỏ trong đời sống thường ngày cũng dễ bị "thổi phồng".
Bên cạnh đó, theo anh An, nắng nóng còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Việc ngủ không sâu hoặc thiếu ngủ khiến hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn, làm giảm hiệu quả làm việc và dễ phát sinh xung đột trong các mối quan hệ.
Ở góc nhìn y khoa, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 1 Đoàn Nhật Trung, Bệnh viện Xuyên Á cơ sở Vĩnh Long, cho rằng nắng nóng không chỉ là yếu tố thời tiết mà còn là một dạng "stress môi trường" tác động đồng thời lên cả thể chất và tinh thần.
"Khi cơ thể phải liên tục tản nhiệt, sẽ xảy ra tình trạng mất nước, thay đổi nhịp tim, nhịp thở và gia tăng hormone stress như cortisol. Những biến đổi này khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, làm giảm khả năng thích nghi", bác sĩ Trung cho biết.
Theo bác sĩ Trung, cảm nhận về nhiệt độ không chỉ dừng lại ở xúc giác mà còn kéo theo chuỗi phản ứng liên hoàn từ sinh lý đến tâm lý. Vì vậy, nắng nóng có thể được xem là một tác nhân gây stress "đa tầng", âm thầm nhưng mạnh mẽ.
Theo thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Nhật Trung, nếu tình trạng khó chịu, cáu gắt kéo dài, cơ thể có thể rơi vào trạng thái stress tích lũy.
"Về lâu dài, điều này có thể gây rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc. Nếu không điều chỉnh, thậm chí có thể dẫn đến rối loạn lo âu nhẹ hoặc suy giảm động lực sống", bác sĩ Trung cảnh báo.
Để hạn chế tác động tiêu cực của nắng nóng, bác sĩ Trung khuyến nghị người trẻ nên chủ động điều chỉnh lối sống. Cụ thể, cần hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ, ưu tiên không gian mát, mặc trang phục thoáng nhẹ và sắp xếp công việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn (nếu có thể).
Bên cạnh đó, việc điều hòa cơ thể từ bên trong cũng rất quan trọng. Thói quen thở chậm và đều giúp ổn định hệ thần kinh; duy trì ăn uống, ngủ nghỉ hợp lý giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Ở góc độ tâm lý, thạc sĩ Đặng Hoàng An cho rằng mỗi người cần "nhìn sâu" vào chính mình để nhận diện nguyên nhân cảm xúc.
"Nếu chỉ trở nên cáu gắt khi thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiều khả năng nguyên nhân đến từ môi trường. Ngược lại, nếu trạng thái này xuất hiện thường xuyên ngay cả khi điều kiện dễ chịu, thì cần xem xét các yếu tố tâm lý nền tảng", anh An khuyên.
Giữa nhịp sống hiện đại, ngày càng nhiều bạn trẻ chú trọng đến ngoại hình. Thế nhưng, các bạn trẻ rơi vào tình cảnh “ăn mãi không mập”. Họ tự điều chỉnh khẩu phần ăn nhiều bữa để tìm ra cách tăng cân cho người gầy, mọi cố gắng dường như vẫn chưa mang lại kết quả như mong muốn. Không còn là câu chuyện cá nhân, tình trạng ăn nhiều không tăng cân đang trở thành thực trạng khá phổ biến ở một bộ phận giới trẻ hiện nay.
Lê Đặng Đình Thanh, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang thuê trọ đường Nguyễn Văn Lượng, P. An Nhơn, TP.HCM, chia sẻ mình luôn cố gắng ép bản thân ăn uống đầy đủ mỗi ngày 3 bữa, thường ưu tiên tự chế biến các món giàu chất đạm, đổi vị mỗi ngày. Hiện nặng khoảng 53kg cao 1m79, mỗi khi đi học mình cảm thấy tự ti về bản thân lắm.
“Bên cạnh ăn uống, thì tôi luôn duy trì chạy bộ đều đặn vào buổi xế chiều trong suốt 3 tháng, để kích thích sự thèm ăn, vừa giúp cơ bắp săn chắc. Dù nỗ lực ăn rất nhiều, nhưng kết quả cân nặng trong thời gian qua không thay đổi, nhiều lúc thấy nản”, Thanh nói.
Để biết về tình trạng sức khỏe của mình, Thanh cho biết đã đi khám và được bác sĩ chẩn đoán mắc một số vấn đề về bệnh lý đường ruột. Theo Thanh, khi có kết quả mới biết hệ tiêu hóa hoạt động không được tốt, làm giảm hấp thu dinh dưỡng dù có ăn nhiều.
Cùng chung nỗi niềm, Nguyễn Văn Nguyên, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, đang thuê trọ đường số 27, P. An Nhơn, TP.HCM, chia sẻ từng lên kế hoạch chia nhỏ thành 5-6 bữa ăn mỗi ngày, cố nhồi nhét thêm bữa phụ vào buổi tối khuya trước khi ngủ, nghĩ ăn nhiều bữa trong một ngày giúp tăng cân. Sau 4 tháng kiên trì như vậy nhưng cân nặng vẫn không có sự tiến triển, hiện mình khoảng 50kg, chỉ có nhích lên 0,5 - 1 kg, mình nghĩ do cơ địa hấp thu kém.
Tại các phòng gym nằm trên đường Dương Quảng Hàm, Vườn Lài,..P.An Nhơn (Q. Vò Vấp cũ, TP.HCM), không khí tại đây luôn náo nhiệt, nhiều bạn trẻ đang miệt mài tập luyện với quyết tâm cải thiện vóc dáng và sức khỏe. Các bạn trẻ tại phòng gym cho biết ngoài việc ăn uống điều độ để giữ dáng luôn kết hợp với tập gym để muốn cải thiện vóc dáng hiện tại.
Đang nâng tạ tại phòng gym, Nguyễn Phạm Thanh Duy, học sinh Trường THPT Gia Định, cho biết em áp dụng nguyên tắc “calo-in và calo-out”, nói một cách hiểu đơn giản là ăn điều độ và vận động sao cho duy trì vóc dáng.
“Tôi thường theo dõi chỉ số cơ thể bằng cân đo thành phần cơ để biết bao nhiêu, từ đó tính lượng đạm cần thiết. Tôi lấy khoảng 1,6 lần khối lượng cơ để tính lượng protein nạp vào mỗi ngày, như vậy sẽ hỗ trợ tăng cơ tốt hơn”, Duy nói.
Theo Nam, ưu tiên ăn chất đạm, kết hợp bổ sung tinh bột, cân nặng hiện tại của mình khoảng 71kg mong muốn duy trì trong nhiều tháng tới.
Bác sĩ Trần Ngọc Lưu Phương, giảng viên bộ môn nội, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trưởng khoa nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho biết yếu tố di truyền quyết định phần lớn cơ địa gầy hay béo của mỗi người. Cho nên, không thể cho rằng cứ ăn nhiều sẽ tăng cân hay nhịn ăn sẽ giảm cân, mà điều này chỉ đúng tương đối.
Bác sĩ Phương cho rằng có nhiều trường hợp ăn nhiều nhưng không tăng cân do khả năng hấp thu dinh dưỡng kém. Tình trạng này không nhất thiết biểu hiện bằng tiêu chảy, mà có thể vẫn đi tiêu bình thường nhưng hiệu suất hấp thu thấp. Nguyên nhân có thể xuất phát từ tổn thương đường tiêu hóa như viêm loét dạ dày – ruột, nhiễm giun sán hoặc vi khuẩn HP. Bên cạnh đó, thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia, sinh hoạt thiếu khoa học, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài cũng làm tiêu hao năng lượng, rối loạn hoạt động thần kinh và ảnh hưởng đến quá trình tăng cân.
Bác sĩ cũng lưu ý, một số trường hợp có thể tồn tại bệnh lý tiềm ẩn chưa biểu hiện rõ nhưng vẫn gây sụt cân ở người trẻ như cường giáp, lao phổi thể không ho, bệnh thận mạn …
Về giải pháp giúp tăng cân, bác sĩ Phương khuyến nghị duy trì tập luyện thể dục ít nhất 90-120 phút/tuần. Các bài tập nên đạt cường độ ra mồ hôi như chạy bộ, bơi lội, hít đất, hít xà… nhằm tăng cường sức khỏe và phát triển cơ bắp. Sau khi tập, nên bổ sung nước ép trái cây thay cho đường tinh luyện và ăn bữa chính giàu đạm như thịt nạc, cá để hỗ trợ tăng cân theo hướng tăng cơ.
Bác sĩ Phương khuyến nghị, cần tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần, duy trì ăn uống điều độ, đúng giờ và ngủ đủ giấc. Chế độ dinh dưỡng nên cân bằng, hạn chế đồ uống như nước ngọt có gas, ưu tiên đường tự nhiên từ trái cây, tăng cường rau xanh. Việc bổ sung đạm, một lượng chất béo từ thịt, cá, phô mai và sử dụng sữa ít đường giúp cơ thể tăng cân bền vững. Đặc biệt, người trẻ nên đi tầm soát định kỳ để phát hiện bệnh tiềm ẩn.
Tin Gốc: Thanh Niên