Tốt nghiệp ngành truyền thông vào cuối năm 2025, Trần Thị Minh Hoa (23 tuổi, ngụ ở đường Nguyễn Văn Qùy, P.Phú Thuận, TP.HCM; trước là P.Phú Thuận, Q.7) nhanh chóng tìm được công việc tại một công ty với mức lương gần 10 triệu đồng/tháng. Thế nhưng, chỉ sau hơn 2 tháng, Hoa xin nghỉ. Theo Hoa, bản thân đã làm thử rồi nghỉ vì không hợp môi trường làm việc, dù “công việc không tệ, đồng nghiệp vui vẻ” như lời cô gái này kể.
Sau đó, Hoa chuyển sang làm nội dung cho một shop thời trang online. Chưa đầy 3 tháng, Hoa tiếp tục nghỉ. Lý do vẫn quen thuộc: “Không đúng định hướng”.
“Mình nghĩ không cần phải gắn bó lâu. Cứ thử, thấy không hợp thì đổi. Quan trọng là tìm được nơi mình thích”, Hoa thẳng thắn.
Không riêng Hoa, Vũ Thành Khang (24 tuổi, đang làm việc tại một công ty ở đường Phạm Ngọc Thạch, P.Xuân Hòa, TP.HCM; trước là P.Võ Thị Sáu, Q.3), cũng cho biết đã trải qua 5 công việc chỉ trong vòng hơn 1 năm: từ nhân viên bán cà phê, nhân viên chăm sóc khách hàng, nhân viên kho đến sản xuất nội dung. Mỗi nơi, Khang làm từ 1 – 3 tháng. Nơi làm việc hiện tại, Khang đã thử sức được hơn 2 tháng.
“Em gọi là thử nghiệm công việc. Làm thử để biết. Chứ giờ bắt bản thân ngồi một chỗ (ý là làm tại một công ty – PV) vài năm là mình chịu không nổi”, Khang nói.
Chuyên gia xã hội học Đỗ Hồng Tuyên, Công ty TNHH Tư vấn Insight Sociology (P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.19, Q.Bình Thạnh), cho rằng những câu chuyện như Khang hay Khoa đang ngày càng phổ biến với người trẻ. Công việc, với không ít người trẻ, không còn là nơi để “an cư lạc nghiệp”, mà giống một trải nghiệm cần thử, như ăn một món mới hay đi một quán cà phê lạ. “Nói cách khác, công việc trở thành trải nghiệm tiêu dùng với một bộ phận người trẻ”, bà Tuyên nói.
Chị Hoàng Thị Hồng Nhung, phụ trách nhân sự một chuỗi F&B (Food and Beverage, thực phẩm và đồ uống), cho biết tình trạng nhân viên nghỉ việc sau thời gian rất ngắn tăng rõ rệt.
“Có bạn vừa đào tạo xong, làm được vài tuần đã xin nghỉ. Lý do rất nhẹ nhàng: “Em muốn thử cái khác”. Thậm chí có bạn nghỉ mà không báo trước”, chị Nhung nói.
Theo chị Nhung, điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động: “Chi phí tuyển dụng đào tạo tăng lên, trong khi nhân sự không kịp ổn định. Đặc biệt ở ngành dịch vụ, chỉ cần thiếu người là ảnh hưởng ngay đến vận hành”.
Chính vì thế, chị Nhung cho biết không ít doanh nghiệp buộc phải thay đổi cách thích nghi: rút ngắn quy trình đào tạo, chấp nhận nhân sự ngắn hạn…
Lý giải xu hướng này, nhiều chuyên gia cho rằng đây là kết quả của một loạt thay đổi về tâm lý và môi trường sống.
“Trước hết là nỗi sợ chọn sai. Trong bối cảnh có quá nhiều lựa chọn nghề nghiệp, người trẻ lại càng khó đưa ra quyết định lâu dài. Thử trước rồi tính trở thành cách để giảm rủi ro”, anh Đào Thanh Tuấn, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH sản xuất thương mại Hưng Gia Phát (P.Long Trường, TP.HCM; trước là P.Long Trường, TP.Thủ Đức) phân tích.
Người trẻ cũng thừa nhận điều này. Nguyễn Thế Hoan (27 tuổi, ngụ ở 74 Bà Hạt, P.Vườn Lài, TP.HCM; trước là P.9, Q.10) kể: “Tôi sợ gắn bó lâu rồi mới phát hiện không hợp thì mất thời gian. Nên chọn thử nhanh, sai thì sửa sớm”.
Anh Vương Kim Sơn (34 tuổi, chủ một cơ sở kinh doanh ẩm thực tại địa chỉ 240 – 242 Phạm Văn Đồng, P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước là P.Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức), cho rằng một phần lý do là từ ảnh hưởng của mạng xã hội. Khi mà những nội dung về bỏ việc để tìm đam mê, tự do tài chính, làm điều mình thích xuất hiện khá nhiều, phần nào khiến việc nghỉ việc trở nên bình thường hóa.
“Ngoài ra, khả năng chịu áp lực của một bộ phận người trẻ cũng là vấn đề. Áp lực KPI, deadline… khiến nhiều người trẻ nhanh chóng mất rời đi”, anh Sơn chỉ ra thêm.
Theo chị Hoàng Thị Hồng Nhung, không thể phủ nhận, việc thử nhiều công việc giúp người trẻ có thêm trải nghiệm và hiểu bản thân nhanh hơn. Tuy nhiên, mặt trái của xu hướng này cũng dần lộ rõ.
“Đó là khi đi xin việc lại, người trẻ sẽ gặp khó khăn vì CV thiếu tính ổn định. Nếu nhà tuyển dụng mới thắc mắc vì sao nghỉ việc liên tục, sẽ không có câu trả lời thuyết phục. Một hệ lụy khác là thu nhập khó tăng. Khi chưa kịp tích lũy kỹ năng, người lao động khó đạt mức lương cao hơn, dễ rơi vào vòng lặp việc mới nhưng mức lương cũ”, chị Nhung nói.
Hoàng Vũ Quốc Tiến (26 tuổi, ngụ ở đường Phan Văn Trị, P.Bình Thạnh, TP.HCM; trước là P.12, Q.Bình Thạnh), cho biết sau gần 3 năm nhảy việc liên tục bắt đầu cảm thấy chênh vênh. “Lúc đầu tôi thấy vui vì được thử nhiều thứ. Nhưng giờ nhìn lại, tôi không có gì thật sự sâu. Mỗi thứ biết một chút, nhưng không giỏi hẳn cái nào”, Tiến chia sẻ.
Vậy thì thử việc đến khi nào thì đủ? Theo anh Đào Thanh Tuấn, việc thử nhiều công việc ở giai đoạn đầu sự nghiệp là điều bình thường, nhưng cần có giới hạn. “Trải nghiệm là cần thiết, nhưng không thể thay thế tích lũy. Nếu chỉ dừng ở mức thử cho biết, người trẻ sẽ rất khó xây dựng năng lực cốt lõi”, anh Tuấn nhận định.
Anh Tuấn nói thêm: “Việc liên tục rời bỏ công việc cũng có thể phản ánh nỗi sợ cam kết hoặc thiếu kiên nhẫn trước khó khăn. Không phải công việc nào cũng hợp ngay từ đầu. Có những giá trị chỉ xuất hiện khi người trẻ làm việc đủ lâu”.
Bà Đỗ Hồng Tuyên cho rằng trong một thị trường lao động nhiều biến động, làm thử cho biết có thể là bước khởi đầu để người trẻ tìm đường đi. Nhưng nếu mọi công việc chỉ dừng lại ở mức trải nghiệm, thì hành trình nghề nghiệp rất dễ trở thành những mảnh ghép rời rạc. “Thiết nghĩ, người trẻ cần có định hướng rõ ràng trong công việc và kiên nhẫn với một lựa chọn nào đó, thay vì liên tục làm thử rồi nghỉ”, bà Tuyên nói.
Bởi việc chọn nghề vẫn cần dựa trên năng lực thực tế, trải nghiệm và sự hiểu rõ bản thân thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trio1 tuệ nhân tạo (AI).
AI không còn đơn thuần là một công cụ công nghệ mà dường như đã đi sâu vào đời sống. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm thông tin, AI còn trở thành "cố vấn", "chuyên gia gỡ rối" trong chuyện tình cảm, công việc, chọn nghề hay gợi ý phong cách ăn mặc, ăn gì cho hợp với tâm trạng... Điều gì chưa rõ, chưa biết hoặc cần tư vấn, không ít người tìm đến ChatGPT hay Gemini. Trong đó, việc hỏi AI về nghề nghiệp phù hợp đang trở thành một xu hướng được nhiều bạn trẻ hưởng ứng.
Nguyễn Nhất Huy, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), cho biết bản thân không thể bỏ qua trào lưu nhờ ChatGPT tư vấn chọn nghề, nhất là khi Huy cũng đang định hướng nghề nghiệp tương lai cho mình. Huy nhập sở thích, tính cách cùng nguyện vọng 1 là Trường ĐH Bách khoa TP.HCM - trường yêu thích và khá gần nhà, rồi hỏi AI đâu là ngành học phù hợp nhất để xem thế nào.
Huy gõ: "nguyện vọng 1 của em với tính cách thích khám phá, vui vẻ, gợi ý cho tôi nghề (ngành) phù hợp theo học". Kết quả, ChatGPT gợi ý một loạt ngành như: "logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kỹ thuật hàng không hay quản lý công nghiệp".
Nhưng thực tế Huy lại thích Khoa học máy tính. "Dù em đã định hướng sẵn ngành muốn theo học nhưng vẫn muốn thử xem AI có đoán đúng nghề mà mình đang thích hay không, vừa vui vừa gợi mở thêm", Huy nói.
Cũng chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, Nguyễn Trần Bảo Hân, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), dự định đăng ký vào Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, theo học ngành ngôn ngữ Nhật vì yêu thích ngôn ngữ này và văn hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, Hân vẫn "nhờ" ChatGPT phân tích xem bản thân có phù hợp với ngành này không như một cách để "bắt trend" và giải trí.
Hân nhập: "Yêu văn hóa Nhật Bản, hãy gợi ý cho tôi nghề phù hợp nhất". Kết quả không có ngành ngôn ngữ Nhật mà lại ra biên – phiên dịch tiếng Nhật, hướng dẫn viên du lịch…". Hân chỉ biết cười.
Là một lập trình viên, anh Mai Thiên Vũ (26 tuổi, ngụ P.Vĩnh Hội, TP.HCM), cho biết ChatGPT hỗ trợ rất nhiều trong việc tìm hiểu kiến thức mới cũng như phục vụ công việc hằng ngày. Công cụ AI nói chung cũng giúp anh đưa ra một số giải pháp trong quá trình lập trình và xử lý thông tin.
Theo Vũ, các công cụ AI có khả năng tổng hợp dữ liệu và đưa ra nhiều gợi ý khá thú vị, gợi mở để tham khảo. "Mình cũng có quan tâm đến các trend nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hay phong cách cá nhân như ăn mặc, mua sắm, tuy nhiên việc lựa chọn nghề nghiệp vẫn phải dựa trên sự thấu hiểu bản thân và định hướng cá nhân, bởi mỗi người đều có đam mê khác nhau ở từng giai đoạn cuộc sống", Vũ chia sẻ.
Khi nói về các xu hướng nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hoặc phong cách phù hợp, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho biết Dũng cũng tham gia trend này nhưng chỉ xem chúng là thông tin tham khảo. "Con người vẫn phải là người tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình thay vì phụ thuộc vào AI", Dũng nói.
Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ hiện nay đang thay đổi để thích ứng với thời đại AI. Sự tiện lợi của các công cụ như ChatGPT giúp người dùng nhanh chóng nhận được câu trả lời cho những thắc mắc hay nhu cầu tư vấn làm đẹp, đi chơi, mua sắm, học hành, chọn nghề... Tuy nhiên, ông cho rằng AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không nên tin tưởng tuyệt đối.
"Phải luôn đối chiếu và hoài nghi các thông tin do AI cung cấp để tránh bị sai lệch hoặc phụ thuộc vào công nghệ. Hơn nữa sở thích, cảm xúc của mình vẫn quan trọng nhất. Dù giải trí hay cần kiến thức, người dùng cần biết chọn lọc thông tin và đối chiếu với thực tế thay vì tin tưởng tuyệt đối vào những gợi ý mà AI đưa ra. Bởi AI có thể cung cấp những dữ liệu thiếu chính xác hoặc bị 'phóng tác'", ông Long nhấn mạnh.
Về xu hướng chọn nghề theo gợi ý của ChatGPT, ông Long cho rằng AI chỉ nên là công cụ tham khảo. Mỗi người đều có năng lực và sở trường riêng, vì vậy việc lựa chọn nghề nghiệp cần dựa trên sự phù hợp giữa khả năng cá nhân và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. "Khi "cung" là năng lực bản thân và "cầu" là nhu cầu thị trường gặp nhau, đó sẽ là lựa chọn nghề nghiệp phù hợp và bền vững nhất", ông Long nói.
PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp cần dựa trên nhu cầu của thị trường lao động và triển vọng tương lai của ngành đó. Người trẻ nên chọn trường, ngành nghề phù hợp với khả năng cũng như nhu cầu của bản thân.
"Các bạn trẻ nên có lựa chọn phù hợp với từng giai đoạn của bản thân chứ không nên chạy theo số đông mà không tính đến khả năng chính mình và tương lai nghề nghiệp. Gợi ý của Chat GPT chỉ nên để tham khảo, vui vẻ vì đây là xu hướng của giới trẻ hiện nay. AI hữu ích và cung cấp nhiều kiến thức, thông tin, nhưng dù sao nó cũng chỉ là công cụ, không thể hiểu chính xác mình muốn gì hay cần gì", bà Hương nói.
Lễ phát động diễn ra tại cảng Tân Cảng Cát Lái, TP.HCM. Đại tá Đoàn Văn Uẩn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Binh đoàn 20 dự, phát biểu chỉ đạo.
Nội dung phong trào gồm: Tiên phong triển khai các trụ cột kinh doanh mới của Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, phấn đấu xây dựng Tổng công ty trở thành tập đoàn kinh tế biển, phát triển sản xuất kinh doanh trên 5 trụ cột: Khai thác cảng; dịch vụ logistics; vận tải và các ngành dịch vụ biển; đầu tư, kinh doanh khu công nghiệp, khu thương mại tự do; dịch vụ du lịch biển đảo và phát triển năng lượng tái tạo.
Tiên phong nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ động học tập, nghiên cứu, nâng cao nhận thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt là khoa học công nghệ thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin, ứng dụng trong khai thác cảng, logistics, đáp ứng yêu cầu phát triển của Tổng công ty trong tình hình mới.
Tiên phong phát huy giá trị văn hoá doanh nghiệp Tân Cảng Sài Gòn trong thời kỳ mới, phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong lan tỏa giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ", bộ quy tắc văn hoá ứng xử của Tân Cảng Sài Gòn lan tỏa đến người lao động, đối tác, khách hàng, địa phương nơi đơn vị đứng chân. Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân và các quan điểm sai trái…
Về chỉ tiêu, Đoàn thanh niên Tân Cảng Sài Gòn xác định: 100% cơ sở đoàn, đội ngũ cán bộ, đoàn viên, thanh niên số hóa hành chính Đoàn ứng dụng phần mềm quản lý đoàn viên, hồ sơ điện tử, quản lý phong trào qua nền tảng số.
Phấn đấu mỗi tổ chức Đoàn có ít nhất từ 2 đến 4 đề tài, sáng kiến, ý tưởng, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, các giải pháp chuyển đổi số được ứng dụng vào hoạt động quân sự quốc phòng, sản xuất kinh doanh; từ 1 đến 3 nhóm tác giả, cá nhân có đề tài nghiệm thu sáng kiến cấp Binh đoàn trở lên được công nhận.
Tập trung triển khai hiệu quả 2 trụ cột kinh doanh mới là đầu tư, kinh doanh khu công nghiệp, khu thương mại tự do; dịch vụ du lịch biển đảo và phát triển năng lượng tái tạo. 100% đoàn viên, thanh niên sẵn sàng tham gia triển khai giai đoạn đầu xây dựng bến số 7, 8 khu bến cảng Lạch Huyện (Hải Phòng); đầu tư khai thác cảng tổng hợp Hòn Khoai (Cà Mau),...
Sau buổi phát động thi đua, gần 200 cán bộ, đoàn viên, thanh niên trong hệ thống Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã tổ chức hoạt động Ngày thứ bảy xanh, lao động công sản, vệ sinh môi trường các tuyến đường nội bộ, liên cảng, góp phần tạo cảnh quan môi trường cảng xanh, cảng thông minh, sạch, đẹp, thân thiện với môi trường và đối tác, khách hàng.
Hưởng ứng chủ trương đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn Hà Nội, Ban Thường vụ Thành đoàn Hà Nội đã triển khai nhiều đội hình tình nguyện hỗ trợ người dân di dời chỗ ở, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công các công trình phát triển kinh tế - xã hội của thủ đô.
Theo Thành đoàn Hà Nội, các đội hình tình nguyện được triển khai với tinh thần xung kích, trách nhiệm, trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân trong quá trình di dời tài sản, ổn định cuộc sống và phối hợp cùng chính quyền địa phương thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.
Đoàn viên, thanh niên tham gia nhiều phần việc thiết thực như: hỗ trợ tháo dỡ, đóng gói, vận chuyển đồ đạc cho các hộ dân; tổ chức các hoạt động an sinh xã hội; tham gia cùng các tổ công tác tuyên truyền, vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng; hỗ trợ tổ chức đối thoại với người dân; đồng thời tham gia tiếp nhận ý kiến phản ánh, hỗ trợ phương án bồi thường.
Không quản nắng mưa, nhiều đội hình thanh niên tình nguyện vẫn duy trì hoạt động xuyên suốt trong các ngày nghỉ lễ để đồng hành cùng chính quyền và người dân tại các khu vực triển khai dự án trọng điểm.
Một số địa bàn đang được tuổi trẻ thủ đô tích cực hỗ trợ gồm dự án đường Vành đai 2.5 đoạn nối khu đô thị Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ và đoạn nối Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng tại phường Yên Hòa; dự án cầu Trần Hưng Đạo tại phường Hồng Hà; tuyến đường Quảng Bị - Thượng Vực tại xã Hòa Phú.
Đại diện Thành đoàn Hà Nội cho biết, việc triển khai các đội hình tình nguyện không chỉ góp phần tháo gỡ những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng mà còn lan tỏa hình ảnh đẹp của thanh niên thủ đô trách nhiệm, gần dân, vì cộng đồng.
Thông qua các hoạt động hỗ trợ thực tế, tuổi trẻ Hà Nội tiếp tục khẳng định tinh thần "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên", góp phần cùng các cấp chính quyền đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, hướng tới xây dựng thủ đô văn minh, hiện đại.
