Trong khuôn khổ Hội nghị Tim mạch thường niên lần thứ 4 do Bệnh viện FV tổ chức ở TP.HCM vừa qua, chủ đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong can thiệp nổi lên như một xu hướng đáng chú ý. Công nghệ này đang hỗ trợ các bác sĩ nâng cao độ chính xác, cải thiện kết quả điều trị và giảm rủi ro cho bệnh nhân.
Nội dung hội nghị thảo luận tập trung vào các thách thức lớn hiện nay như hội chứng tim – thận – chuyển hóa, bệnh mạch vành phức tạp, cùng những cập nhật mới từ nghiên cứu quốc tế CREST-2 trong điều trị động mạch cảnh. Đây là những hướng tiếp cận đang được y học thế giới ưu tiên nhằm giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong tim mạch.
Giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Đỗ Doãn Lợi, Chủ tịch Hội Suy tim Việt Nam, cho biết: “Các bệnh lý tim mạch, đặc biệt suy tim phân suất tống máu bảo tồn, vẫn đặt ra nhiều thách thức trong chẩn đoán và điều trị, với tỷ lệ bỏ sót còn cao. Vì vậy, những diễn đàn như hội nghị này đóng vai trò quan trọng trong cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy phối hợp đa chuyên khoa nhằm nâng cao hiệu quả điều trị”.
Tại hội nghị, Phó giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Phạm Nguyễn Vinh, Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, cập nhật hướng dẫn mới trong điều trị viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu mở rộng chẩn đoán các bệnh lý cơ tim phức tạp như cơ tim phì đại hay amyloid – những bệnh lý dễ bị bỏ sót trong thực hành lâm sàng. Việc nâng cao năng lực chẩn đoán chuyên sâu vì vậy đóng vai trò then chốt, đặc biệt tại các trung tâm có đầy đủ phương tiện và kinh nghiệm.
Một trong những xu hướng nổi bật được đề cập trong hội nghị lần này là việc tích hợp AI đặc biệt trong chẩn đoán hình ảnh và can thiệp.
Tiến sĩ – bác sĩ Hồ Minh Tuấn, Trưởng khoa Tim mạch – Tim mạch can thiệp, Bệnh viện FV, cho biết: “AI đang đóng vai trò như một ‘trợ lý ảo’ đắc lực, giúp bác sĩ phân tích dữ liệu nhanh hơn, chi tiết hơn và giảm thiểu tối đa nguy cơ bỏ sót tổn thương. Tại FV, việc làm chủ công nghệ này đã giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao tính an toàn vượt trội cho người bệnh”.
Tiêu biểu cho làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể kể đến phần mềm 3mensio tích hợp AI, được ví như “kiến trúc sư ảo” cho các ca thay van tim. Thay vì dựa vào các dữ liệu hình ảnh 2D rời rạc, 3mensio tự động dựng mô hình 3D mô phỏng chính xác trái tim của từng bệnh nhân, cho phép bác sĩ “tổng duyệt” toàn bộ quá trình can thiệp trên không gian ảo. Nhờ khả năng lập kế hoạch chuẩn xác đến từng milimet, các bác sĩ, Bệnh viện FV đã thực hiện thành công 100% các ca thay van động mạch chủ qua da (TAVI), kể cả những trường van 2 mảnh phức tạp.
Ngoài ra, hội nghị còn giới thiệu kỹ thuật phá vôi lòng mạch bằng sóng xung kích nội mạch (IVL) trong xử lý các mảng vôi hóa – nguyên nhân thường gây khó khăn hoặc thất bại trong can thiệp tim mạch. Khác với bóng nong hay khoan kim cương, IVL sử dụng sóng âm để làm nứt vỡ mảng vôi hóa mà hạn chế tổn thương mô lành, giúp việc đặt stent thuận lợi hơn và giảm biến chứng.
Bác sĩ Andrew Choong, chuyên gia phẫu thuật mạch máu và động mạch chủ, Trung tâm Tim mạch Quốc gia Singapore, nhận định: “Tôi được biết hội nghị được chuẩn bị bài bản trong nhiều tháng, từ xây dựng chủ đề đến tổ chức chương trình. Quy mô sự kiện ấn tượng và là một trong những hội nghị lớn nhất mà tôi từng tham dự”.
Đây là quy định mới tại Nghị định 90/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15/5. Theo đó, người có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế hoặc phá hoại tài sản cơ sở khám chữa bệnh có thể bị phạt 30-40 triệu đồng.
Những năm gần đây, áp lực tại bệnh viện ngày càng lớn khi nhân viên y tế đối mặt quá tải công việc, thường xuyên chịu bạo lực tinh thần và thể chất từ người nhà bệnh nhân. Nhiều vụ bác sĩ bị đe dọa, tấn công ngay tại khoa cấp cứu gây lo ngại về an toàn nghề nghiệp và nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp chất lượng điều trị.
Bộ Y tế ghi nhận hầu hết vụ bạo hành thầy thuốc xảy ra ở cơ sở y tế tuyến tỉnh, 70% người bị tấn công là bác sĩ, 15% là điều dưỡng. Có bác sĩ phải chịu thương tật suốt đời, thậm chí mất mạng.
Năm 2025 xảy ra 6 vụ nhân viên y tế bị hành hung trên cả nước. Gần đây nhất là vụ tại Bệnh viện Sản nhi Nghệ An - một nữ điều dưỡng bị đâm 11 nhát dao, trong đó 4 vết thấu ngực làm đứt hai nhánh động mạch dưới đòn. Bộ Y tế đánh giá vụ việc là "giọt nước tràn ly, là hồi chuông báo động" nếu không có biện pháp mạnh mẽ hơn, bạo lực với nhân viên y tế sẽ không dừng lại.
Ngoài hình thức phạt tiền, Bộ Y tế cũng đề nghị Quốc hội bổ sung quy định xử lý hình sự người tấn công nhân viên y tế khi đang khám chữa bệnh, nhằm bảo vệ đội ngũ thầy thuốc và môi trường bệnh viện an toàn.
Ngoài ra, hành vi đăng tải thông tin mang tính quy kết trách nhiệm người hành nghề y hoặc cơ sở y tế khi chưa có kết luận của cơ quan chức năng cũng nằm trong nhóm bị xử phạt nặng. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lan truyền thông tin một chiều, kích động dư luận sau các sự cố y khoa chưa được xác minh đầy đủ.
Một trào lưu mới mang tên "bài tập treo cổ" nhằm mô phỏng liệu pháp kéo giãn cột sống cổ tại bệnh viện đang nổi lên trong giới trẻ Trung Quốc, theo SCMP ngày 7/4. Phương pháp này đòi hỏi người tập phải treo cổ lên cành cây để kéo giãn cơ thể, nhằm chữa trị chứng thoái hóa cột sống cổ.
Số liệu từ Sách trắng về Sức khỏe Cột sống cổ Trung Quốc năm 2024 cho thấy quốc gia này có hơn 200 triệu người đang gặp các vấn đề về cột sống cổ, trong đó nhóm bệnh nhân dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ hơn 40%.
Trào lưu tập luyện mới này vốn phổ biến ở người cao tuổi từ lâu nhưng nay đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng khi ngày càng có nhiều người trẻ bắt chước làm theo. Tại các công viên, hình ảnh người già treo mình trên cây bằng dây đai cổ, chân không chạm đất và đung đưa như quả lắc rất phổ biến. Họ tin rằng bài tập có tác dụng tương tự liệu pháp kéo giãn cột sống trong y khoa, giúp giảm đau cổ và chữa bệnh hiệu quả.
Một người đàn ông họ Tôn, 57 tuổi, ở thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, kể từng khổ sở vì nhiều bệnh về cột sống cổ nhưng nhờ thiết bị kéo giãn tự chế mà ông đã đỡ bệnh và giảm đau nhức cổ vai gáy. Tuy nhiên, một sự việc đau lòng xảy ra vào tháng 5/2024 khi một người đàn ông ở Trùng Khánh tử vong do ngạt thở trong lúc tập bài tập này.
Trong một cuộc phỏng vấn với Đài phát thanh Nhân dân Trung ương (CNR) năm 2024, giáo sư Hứa Võ Cơ, chuyên gia đầu ngành về cột sống tại Bệnh viện Trung y tỉnh Hồ Nam, cho hay liệu pháp kéo giãn cột sống cổ là phương pháp chữa bệnh trong y học cổ truyền Trung Quốc.
Đây là một bài tập vật lý trị liệu bài bản nhằm chữa trị các bệnh lý về đốt sống cổ. Giáo sư giải thích thêm "treo cổ" thực chất là mô phỏng liệu pháp kéo giãn lâm sàng để điều trị thoái hóa cột sống cổ thể rễ thần kinh. Cơ chế chính của nó là dùng ngoại lực làm giãn khoảng cách giữa các đốt sống, từ đó giảm áp lực nội đĩa đệm và giải phóng các dây thần kinh hoặc tủy sống đang bị chèn ép. Đồng thời, phương pháp cũng giúp thư giãn cơ cổ, tăng cường lưu thông máu và tiêu viêm, giúp giảm đau rõ rệt.
Tuy nhiên, ông khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý bắt chước các bài tập treo cổ trên mạng, tránh nguy cơ chấn thương nghiêm trọng. Theo Lichi News, liệu pháp kéo giãn cột sống cổ đúng cách phải được thực hiện dưới sự giám sát của nhân viên y tế, với các thông số về góc độ, trọng lượng và thời gian được kiểm soát chính xác.
Thông thường, lực kéo chỉ duy trì ở mức 10% đến 15% trọng lượng cơ thể người bệnh. Bệnh nhân phải giữ nguyên tư thế trong suốt quá trình kéo giãn và các thông số kỹ thuật sẽ được bác sĩ điều chỉnh riêng sao cho phù hợp với tình trạng bệnh của mỗi người.
Ngược lại, cái gọi là bài tập "treo cổ" bắt vùng cổ phải chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể, kết hợp với các động tác đung đưa hay vặn xoắn, dễ gây trật khớp cổ đột ngột, thậm chí là gãy xương. Các chuyên gia cảnh báo cột sống cổ là một trong những bộ phận dễ bị tổn thương nhất trên cơ thể người bởi đây là nơi tập trung các dây thần kinh và mạch máu trọng yếu.
"Việc treo mình với trọng lượng lớn trong trạng thái không được kiểm soát rất dễ gây áp lực lên mạch máu và dây thần kinh. Ở mức độ nhẹ, người tập có thể bị chóng mặt, buồn nôn, trong khi mức độ nặng có thể dẫn đến tổn thương tủy sống, thậm chí liệt tứ chi", Thẩm Á, chuyên gia trị liệu cấp cao của Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Không quân Chiến khu Đông Bộ, cho biết.
Các chuyên gia y tế cho hay thay vì đánh cược sức khỏe với trò "treo cổ" mạo hiểm, người dân nên bắt đầu từ những thói quen hàng ngày như điều chỉnh tư thế ngồi và hạn chế tối đa việc cúi đầu quá lâu. Ngoài ra, họ cũng có thể áp dụng cách chườm nóng và massage để giảm cơn đau. Việc lựa chọn một chiếc gối phù hợp và đảm bảo giấc ngủ ngon cũng quan trọng không kém trong việc bảo vệ cột sống cổ.
Là đơn vị thuộc Bộ Y tế, phòng khám đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân, đồng thời hỗ trợ chuyên môn cho nhân lực trạm y tế phường. Phòng khám trang bị nhiều trang thiết bị, hệ thống chẩn đoán hình ảnh như X-quang, CT Scanner, siêu âm, xét nghiệm… mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân, đồng thời quản lý các bệnh mạn tính, giúp người dân thuận lợi trong theo dõi, chăm sóc y tế ngay tại cộng đồng.
Cũng trong tháng 5 này, 7 bệnh viện công lập và ngoài công lập, trong đó có các bệnh viện thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế Hà Nội như: Nhi T.Ư, Thận Hà Nội và UBND P.Láng, đã ký kết thỏa thuận hợp tác y tế giai đoạn 2026 - 2030. Đây là chương trình phối hợp toàn diện, bám sát yêu cầu thực tiễn như: hỗ trợ chuyên môn y tế cơ sở, phòng chống dịch bệnh, chuyển đổi số y tế, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, chăm sóc các đối tượng yếu thế và triển khai các hoạt động cộng đồng.
Thông qua chương trình phối hợp, trạm y tế phường được hỗ trợ chuyên môn từ các bệnh viện tuyến trên, nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn; các hoạt động khám tư vấn, sàng lọc bệnh lý, chăm sóc đối tượng chính sách và hỗ trợ xử lý các tình huống y tế cộng đồng sẽ được triển khai đồng bộ, hiệu quả hơn. Các bệnh viện sẽ triển khai chương trình khám sức khỏe cộng đồng, nhằm phát hiện sớm nguy cơ, bệnh mạn tính và kiểm soát bệnh hiệu quả.
