Báo Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến các nhà quản lý và các chuyên gia về giải pháp để làm sao xe buýt trở thành phương tiện chủ yếu của người dân.
* PGS.TS Vũ Anh Tuấn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Trường ĐH Việt Đức):
Chính sách miễn vé xe buýt có thể tạo ra “cú hích” ban đầu, giúp người dân tiếp cận và trải nghiệm giao thông công cộng. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng dịch vụ, việc đi lại thuận tiện và khả năng đáp ứng của hệ thống.
Khi người dân đã bắt đầu chuyển sang thử nghiệm xe buýt sẽ là thời điểm cần tận dụng để nâng cấp toàn diện mạng lưới. Việc mở rộng tuyến, tăng số lượng phương tiện và cải thiện chất lượng phục vụ là những yếu tố then chốt để giữ chân hành khách trong trung và dài hạn. Trước khi mở rộng địa giới, TP.HCM có khoảng 300 xe buýt trên mỗi 1 triệu dân. Mức này thấp hơn nhiều so với các đô thị lớn trong khu vực như Bangkok (Thái Lan) hay Jakarta (Indonesia), nơi thường duy trì khoảng 900 – 1.000 xe/1 triệu dân để có thể đáp ứng khoảng 20 – 30% nhu cầu đi lại hằng ngày. Để đạt được tỉ lệ này ngoài việc đủ số lượng phương tiện còn phải bảo đảm mạng lưới tuyến, mật độ điểm dừng, nhà chờ được phân bố hợp lý, tránh tình trạng “vùng trắng” xe buýt.
Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống vé điện tử và một nền tảng dùng chung để người dân có thể tra cứu hành trình, thời gian xe đến, thanh toán và đặt chỗ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển mô hình giao thông thông minh, kết nối đồng bộ giữa xe buýt, metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác.
Trước mắt, TP.HCM chưa nên miễn phí đại trà mà cần thí điểm có kiểm soát, ưu tiên các tuyến còn dư năng lực hoặc đóng vai trò kết nối với metro. Cũng có thể áp dụng miễn phí có điều kiện theo nhóm đối tượng hoặc khung giờ để phân bổ lại nhu cầu, giảm áp lực vào giờ cao điểm.
Song song đó, Nhà nước cũng cần tái cấu trúc mạng lưới xe buýt theo hướng hình thành các tuyến trục, tuyến liên vùng, kết hợp làn ưu tiên cho xe buýt tại các tuyến đường có nhu cầu lớn. Cải thiện khả năng tiếp cận như hạ tầng đi bộ, các bãi đỗ “park and ride” (nơi người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang đi xe buýt, metro – PV), hay kết nối xe đạp.
* Chị Nguyễn Thị Ngọc Tú (TP.HCM):
Để thu hút người dân đi xe buýt thì cần có nhiều cải thiện bên cạnh việc miễn phí. Xe buýt cần sạch sẽ, có nhiều tuyến hơn để người dân có thể đi bộ một khoảng ngắn là có thể đón được xe. Bên cạnh đó, người dân chỉ thực sự “mặn mà” với xe buýt khi hành trình đi bộ đến trạm xe buýt được an toàn và thoải mái.
Ngoài việc cải thiện hạ tầng, tôi mong có một ứng dụng theo dõi hành trình của xe buýt theo thời gian thực. Nếu có một ứng dụng thông minh hiển thị chính xác vị trí xe và thời gian cập bến dự kiến thì người dân sẽ chủ động được kế hoạch khi chọn xe buýt.
* Ông Bùi Hòa An (Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM):
Sở Xây dựng TP.HCM nghiên cứu để nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt, phát triển ứng dụng theo dõi xe buýt, và khả năng làm làn đường riêng để đảm bảo xe chạy nhanh, đúng giờ và người dân theo dõi được hành trình, chủ động thời gian khi đi xe buýt.
Các xe đều có gắn camera theo dõi. Với ứng dụng theo dõi xe buýt, sở đang phát triển tính năng hiển thị vị trí, thời gian thực của xe buýt trên bản đồ để người dân tiện theo dõi, dự kiến sẽ hoàn thành trong ba tháng nữa. Sở cũng đã xin phép và đang tích hợp ứng dụng này lên nền tảng VNeID để tăng tính tiện dụng.
Về làn đường riêng để xe buýt đi nhanh, đến trạm đúng giờ, Sở Xây dựng có nghiên cứu nhưng chưa thể thực hiện bởi khu vực trung tâm có mật độ giao thông cao. Nếu chính sách miễn phí xe buýt hiệu quả, giảm phương tiện cá nhân thì mới có cơ sở thực hiện việc này. Sở cũng đã có kế hoạch tái cơ cấu lại mạng lưới, bố trí thêm các tuyến đan xen để rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến (hiện đang ở mức 8 – 15 phút tùy tuyến).
* Ông Nguyễn Minh Tuấn (Phó giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông Hà Nội):
Xe buýt hiện vẫn chưa thực sự thu hút được người dân. Nguyên nhân đầu tiên là thói quen đi lại của người dân, họ muốn đi xe cá nhân đến tận cửa nhà. Bên cạnh đó, hạ tầng dành riêng cho xe buýt còn thiếu, phần lớn xe buýt vẫn phải đi chung với các phương tiện khác, làm giảm khả năng lưu thông và hiệu quả vận hành.
Xe đi chậm và thời gian không ổn định cũng khiến người dân không ưu tiên chọn xe buýt. Hiện vận tốc trung bình của các tuyến xe buýt nội đô Hà Nội chỉ đạt khoảng 14 – 15km/h. Để xe buýt đi nhanh và đúng giờ, Nhà nước cần có những giải pháp hạ tầng đột phá như thiết lập các “luồng xanh” và làn đường dành riêng cho xe buýt.
* Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải):
Hà Nội và TP.HCM đã có hàng ngàn xe buýt và đang tiếp tục bổ sung các tuyến để tiếp cận tất cả các khu dân cư. Đây là “hướng đi đúng” nhưng nhìn vào đến nay vẫn chưa đảm bảo chất lượng, chưa đảm bảo các điều kiện để người dân “mặn mà” với xe buýt.
Để người dân thật sự lựa chọn xe buýt là phương tiện ưu tiên, cần đảm bảo 5 tiêu chí: xe buýt phải đi đúng giờ hơn, đi lại phải nhanh hơn, phương tiện chất lượng tốt hơn, thái độ phục vụ của nhân viên phải chu đáo, tận tình hơn và cuối cùng là giá cả phải hợp lý hơn. Thực tế thì các tuyến xe buýt nhanh ở Hà Nội chưa hiệu quả vì thực tế cũng không nhanh hơn bình thường là bao.
Ở một số nước, xe buýt chỉ sai số thời gian trong khoảng ± 3 phút. Tại các trạm xe buýt gần như đều có đồng hồ báo giờ, mấy phút nữa thì xe buýt tới, để người dân biết, chờ đợi, từ đó sẽ ràng buộc người lái xe phải đến đúng giờ so với quy định, chỉ sai sót trong vòng 5 phút đổ lại.
* Ông Minh Khuê (phường Đức Nhuận, TP.HCM):
Tuần trước, tôi có cuộc hẹn ở đường Nguyễn Cửu Vân (quận Bình Thạnh cũ, thuộc TP.HCM) lúc 14h. Nếu tôi đi xe máy thì chừng 20 phút đến nơi nhưng lần này, tôi quyết định ngồi xe buýt. Sau khi nghiên cứu kỹ “đường đi nước bước” trên App GoMo (trước đây là Busmap), tôi chọn đón xe ở “trạm Tháp nước” (đường Hồ Văn Huê) tới đường Nguyễn Cửu Vân.
13h20 đón xe ở trạm Tháp nước. Một lúc sau, xe số 3 (Thạnh Xuân – Bến Thành) dừng tại trạm. Cảm giác đầu tiên của tôi là xe đến khá đúng giờ. Bước lên xe, sàn sạch sẽ, máy lạnh mát rượi. Xuống trạm công viên Lê Văn Tám lúc 13h40, tôi chờ xe số 10 (bến xe miền Tây – Đại học Quốc gia) để đi Nguyễn Cửu Vân. App báo xe số 10 khoảng 3 phút nhưng 10 phút cũng chưa thấy xe tới. Đến 13h50, tôi đành đặt xe ôm công nghệ để đi và tới điểm hẹn trễ 5 phút.
Tôi đã có ý định chuyển qua đi xe buýt. Tôi cũng đã tra cứu đường để đưa con đi học ở trung tâm thành phố, đi Nhà thiếu nhi thành phố bằng xe buýt. Và “mong ước” đầu tiên của tôi là xe buýt phải đúng giờ.
Sáng 7.4, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi nghiên cứu bao trùm toàn bộ địa giới hành chính và không gian biển với tổng diện tích gần 12.000 km².
Quy hoạch xác định mục tiêu đến năm 2050 xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị hiện đại, thông minh, sinh thái, giàu bản sắc; đồng thời là cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, trung tâm lớn về logistics, tài chính, kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, du lịch, đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực và quốc tế.
Điểm đột phá của quy hoạch lần này nằm ở việc chuyển đổi mô hình phát triển: từ đơn cực sang cấu trúc đa trung tâm, đa cực. Không gian đô thị được tổ chức lại theo hướng liên kết chặt chẽ giữa các vùng ven biển - đồng bằng - miền núi, giữa đô thị - công nghiệp - dịch vụ - sinh thái, tạo nên một hệ sinh thái phát triển cân bằng và bền vững.
Tầm nhìn đến năm 2075, Đà Nẵng được định hướng trở thành thành phố sinh thái, hiện đại, thông minh và giàu bản sắc; là điểm đến hấp dẫn, an toàn và đáng sống mang tầm quốc tế.
Quy hoạch cũng khẳng định vai trò của thành phố như một đầu mối giao thông chiến lược, kết nối hành lang kinh tế đông - tây, hệ thống cảng biển, sân bay và các trục liên vùng, gia tăng năng lực hội nhập toàn cầu.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là chiến lược hình thành chuỗi đô thị biển liên hoàn giữa Đà Nẵng - Hội An - Điện Bàn. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành cực phát triển du lịch - văn hóa - kinh tế độc đáo của khu vực miền Trung.
Trong đó, Hội An được định hướng là đô thị "sinh thái - văn hóa - di sản", chú trọng bảo tồn giá trị truyền thống và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Điện Bàn đóng vai trò kết nối, phát triển các hành lang ven sông, ven biển, đặc biệt dọc tuyến Cổ Cò - Vĩnh Điện nhằm liên thông không gian đô thị - du lịch giữa Đà Nẵng và Hội An.
Ở phía nam, khu vực Tam Kỳ và Núi Thành sẽ phát triển thành trung tâm công nghiệp, logistics, đô thị và dịch vụ, gắn với động lực từ sân bay Chu Lai và hệ thống cảng biển.
Vùng phía tây được định hướng phát triển bền vững, bảo tồn thiên nhiên, thúc đẩy kinh tế xanh. Nổi bật là phát triển công nghiệp dược liệu với sâm Ngọc Linh làm sản phẩm chủ lực, kết hợp du lịch cộng đồng và bảo tồn văn hóa bản địa.
Việc tổ chức lại không gian theo hướng đa cực không chỉ mở rộng quy mô đô thị mà còn tạo ra một hệ sinh thái phát triển linh hoạt, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn giá trị tự nhiên - văn hóa.
Theo kế hoạch, UBND thành phố Đà Nẵng sẽ hoàn thiện đồ án quy hoạch trong vòng 15 tháng, đưa tầm nhìn chiến lược này sớm trở thành hiện thực.
Ngày 12.5, Báo Tiền Phong tổ chức hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành chuẩn y khoa”.
Nhà báo Lý Thành Tâm, Trưởng cơ quan đại diện Báo Tiền Phong tại TP.HCM, cho biết chương trình hướng đến việc nhìn nhận thẳng thắn, toàn diện thực trạng thị trường thẩm mỹ hiện nay, từ góc độ pháp lý, chuyên môn đến nhận thức xã hội.
Hội thảo là dịp để các chuyên gia đề xuất giải pháp hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng chuẩn chuyên môn và tăng cường truyền thông, hướng đến thị trường thẩm mỹ minh bạch, an toàn, phát triển bền vững.
PGS-TS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP.HCM, nhấn mạnh tai biến thẩm mỹ tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng, trở thành vấn đề đáng lo ngại của y tế công cộng.
Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, với số biến chứng từ 25.000 - 35.000 ca. Biến chứng thường gặp ở các thủ thuật xâm lấn, nhất là tại cơ sở hoạt động “chui”, không phép hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa.
Các biến chứng có thể từ nhẹ như bầm tím, tụ dịch, tụ máu, sẹo xấu đến nặng như nhiễm trùng, hoại tử, biến dạng chức năng, tắc mạch, tổn thương nội tạng, thuyên tắc phổi, sốc phản vệ, thậm chí tử vong. Với các thủ thuật như tiêm filler, nếu thực hiện sai kỹ thuật hoặc dùng vật liệu không rõ nguồn gốc, người bệnh có thể bị tắc mạch, hoại tử, đột quỵ hoặc mù mắt.
Trong các vị trí ghi nhận biến chứng thẩm mỹ, vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là vùng mặt 20% và ngực 18%. Đáng lo ngại, xu hướng “phi y khoa hóa” thẩm mỹ đang diễn ra khi nhiều spa, cơ sở làm đẹp không phép thực hiện tiêm filler, nâng mũi, nâng ngực hoặc các thủ thuật xâm lấn như một dịch vụ làm đẹp thông thường.
Ông dẫn chứng một phụ nữ 36 tuổi bị viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng. Khi chuyển đến Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM), bệnh nhân sốc nhiễm trùng, phải trải qua nhiều lần phẫu thuật cắt lọc hoại tử, ghép da và điều trị hơn 100 ngày mới qua nguy kịch nhưng để lại di chứng nặng.
Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân 64 tuổi tử vong sau khi thực hiện cùng lúc nhiều thủ thuật như cắt mí, đặt túi ngực, hút mỡ và tạo hình thành bụng, sau đó bị thuyên tắc phổi, suy đa cơ quan.
Theo PGS-TS Nguyễn Thanh Vân, để giảm biến chứng, cần siết chặt quản lý hoạt động thẩm mỹ, sàng lọc kỹ khách hàng, tuân thủ quy trình chuyên môn và nâng cao trách nhiệm người hành nghề. Các cơ sở thẩm mỹ phải có năng lực cấp cứu, phác đồ xử trí biến chứng rõ ràng và không được bỏ rơi người bệnh khi xảy ra sự cố.
Theo luật sư Vi Thị Phường, Đoàn luật sư tỉnh Đồng Nai, "vùng xám" pháp lý trong lĩnh vực thẩm mỹ xuất phát từ tình trạng spa không có giấy phép hoạt động khám, chữa bệnh nhưng vẫn thực hiện dịch vụ xâm lấn như cơ sở y tế.
Để bảo vệ người dân, cần siết chặt việc đặt tên, treo bảng hiệu, không để các spa sử dụng tên gọi dễ gây nhầm lẫn như "viện thẩm mỹ quốc tế", "công nghệ chuẩn y khoa", "thẩm mỹ chuyên sâu"...
Luật sư Vi Thị Phường cho rằng cần phân định rõ trách nhiệm quản lý giữa các ngành, các cấp, kịp thời phát hiện, xử lý các cơ sở làm đẹp, đặc biệt là spa hoạt động vượt phạm vi cho phép, thay vì chỉ vào cuộc khi có tố cáo hoặc khi hậu quả đã xảy ra.
Để phân biệt spa "chui", người dân có thể kiểm tra giấy phép hoạt động của cơ sở, giấy phép hành nghề và phạm vi hành nghề của người trực tiếp thực hiện kỹ thuật trên cổng thông tin của Sở Y tế.
Bác sĩ Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP.HCM, cho biết Bộ Y tế xác định phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi an toàn và tuân thủ pháp luật.
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý, rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến cấp phép, hành nghề và quản lý hoạt động thẩm mỹ, đảm bảo phù hợp với thực tiễn.
Thứ hai, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các cơ sở hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép.
Thứ ba, nâng cao chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ, bởi trong mọi trường hợp, bác sĩ vẫn là “người gác cổng cuối cùng” đảm bảo an toàn cho người dân.
Thứ tư, đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp người dân lựa chọn cơ sở uy tín và không chạy theo những quảng cáo thiếu kiểm chứng.
UBND tỉnh Đăk Lăk xử phạt ông Lê Văn Ánh (34 tuổi), chủ tiệm bánh mì Quốc Hùng tại xã Ea Drăng, do vi phạm quy định an toàn thực phẩm, gây ngộ độc cho nhiều người nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài tiền phạt, cơ sở bị đình chỉ hoạt động 3 tháng, đồng thời phải chi trả toàn bộ chi phí xử lý vụ việc, khám và điều trị cho các nạn nhân.
Theo cơ quan chức năng, hôm 27/3, tiệm đã bán khoảng 300 ổ bánh mì. Tối cùng ngày, những ca ngộ độc đầu tiên xuất hiện với các triệu chứng sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn.
Những ngày sau đó, số người nhập viện tăng lên, tổng cộng 86 ca.
Kết quả xét nghiệm của Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên cho thấy, trong 10 mẫu bệnh phẩm có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella. Mẫu thực phẩm phát hiện hai mẫu nhiễm Salmonella (rau và dăm bông), một mẫu rau nhiễm vi khuẩn E.coli.
Salmonella và E.coli là các tác nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm và nhiễm trùng đường ruột, thường xuất hiện trong các vụ việc liên quan thực phẩm không đảm bảo vệ sinh. Người nhiễm thường có triệu chứng tiêu chảy, sốt và đau bụng.
