Xây dựng mô hình chăm sóc răng miệng tại cộng đồng

Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế địa phương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực điều trị cho các trường hợp nghi ngộ độc, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.

Cục cũng đề nghị tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi gây ngộ độc; đồng thời lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân. Trường hợp phát hiện vi phạm về an toàn thực phẩm sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

Ngoài ra, Sở Y tế được đề nghị phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt với các bếp ăn tập thể; nâng cao trách nhiệm của hiệu trưởng trong công tác này.

Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, sáng 24-4, bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau tổ chức phát suất ăn miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nhụy Cầm. Khoảng 2 giờ sau khi ăn, nhiều em có biểu hiện mệt mỏi, nôn ói kèm đau bụng. Nhà trường đã thông báo cho phụ huynh và cơ quan chức năng.

Tổng cộng 46 học sinh được đưa đến Trung tâm Y tế để thăm khám, theo dõi sức khỏe.

Một lãnh đạo xã Vĩnh Lộc cho biết bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì, với sự tham gia của giáo viên và hội viên, đã duy trì trong thời gian dài nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Kinh phí chủ yếu từ sự đóng góp của các cá nhân hảo tâm.

"Thường ngày các suất ăn do lực lượng tại chỗ tự nấu. Tuy nhiên những ngày gần đây do bận việc, bếp ăn đặt mua các phần gồm bánh bao, bánh mì, bún, cơm từ bên ngoài. Trong ngày, có nhiều suất ăn được phát, nhưng chỉ một số học sinh xuất hiện triệu chứng nên chưa xác định được nguyên nhân từ món ăn nào", lãnh đạo xã Vĩnh Lộc thông tin.

Hiện sức khỏe các em đã ổn định, nhiều trường hợp được xuất viện về nhà. Bước đầu nghi các em bị ngộ độc thực phẩm, song nguyên nhân cụ thể vẫn chờ kết luận từ cơ quan chức năng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 14-5, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết cùng ngày đã tổ chức lễ ký kết chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ phát triển chuyên môn toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa.

Đây là dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển hệ thống y tế TP theo định hướng "đa tầng – đa cực – đa trung tâm", nhằm nâng cao năng lực toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, từng bước xây dựng bệnh viện trở thành bệnh viện khu vực cửa ngõ phía Đông Nam TP.

Theo định hướng của Sở Y tế, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa sẽ không chỉ là bệnh viện đa khoa phục vụ người dân địa phương, mà từng bước phát triển thành "bệnh viện cửa ngõ" chiến lược ở khu vực Đông Nam TP.

Bệnh viện sẽ giữ vai trò tiếp nhận, xử trí cấp cứu ban đầu, điều trị các bệnh lý phổ biến, đồng thời kết nối hiệu quả với mạng lưới bệnh viện chuyên sâu của Thành phố khi cần thiết.

Theo ông Thượng, để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều bệnh viện đa khoa, chuyên khoa đầu ngành của TP đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ cụ thể, đồng bộ và dài hạn cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa.

Bệnh viện Nhân dân 115 hỗ trợ phát triển lĩnh vực cấp cứu, hồi sức tích cực, xây dựng đơn vị đột quỵ, đào tạo quy trình báo động đỏ, cấp cứu đa chấn thương và nâng cao năng lực xử trí các trường hợp nguy kịch ngay tại địa phương.

Đặc biệt, Bệnh viện Nhân dân 115 chịu trách nhiệm hỗ trợ Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa xây dựng mô hình "Trung tâm cấp cứu chấn thương" ngay tại bệnh viện, theo hướng tích hợp đa chuyên khoa, giúp người bệnh đa chấn thương được tiếp cận cấp cứu, hồi sức và can thiệp chuyên sâu ngay trong "thời gian vàng".

Đây được xem là mô hình quan trọng nhằm nâng cao năng lực cấp cứu vùng cửa ngõ, giảm tỉ lệ chuyển viện và tăng khả năng cứu sống người bệnh nặng ngay tại địa phương.

Bệnh viện Bình Dân hỗ trợ phát triển ngoại khoa, đặc biệt là ngoại tổng quát, ngoại niệu và các kỹ thuật phẫu thuật chuyên sâu. Bệnh viện Từ Dũ hỗ trợ lĩnh vực sản phụ khoa, nâng cao năng lực cấp cứu sản khoa, chăm sóc mẹ và trẻ sơ sinh, chuyển giao các kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán và điều trị.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới hỗ trợ phát triển năng lực trong lĩnh vực truyền nhiễm, kiểm soát nhiễm khuẩn và hồi sức truyền nhiễm; đào tạo nhân sự có khả năng tiếp nhận, cấp cứu, điều trị và theo dõi các bệnh truyền nhiễm thường gặp cũng như các tình huống dịch bệnh mới nổi.

Ở lĩnh vực nhi khoa, Bệnh viện Nhi Đồng 1 hỗ trợ toàn diện công tác khám chữa bệnh trẻ em, cấp cứu nhi, hồi sức nhi và đào tạo nguồn nhân lực chuyên khoa nhi.

Bên cạnh đó, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM và Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM cũng tham gia hỗ trợ phát triển các chuyên khoa sâu, góp phần giúp người dân khu vực được tiếp cận nhiều dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương, hạn chế phải chuyển lên các bệnh viện nội đô khi không thật sự cần thiết.

Việc đồng loạt các bệnh viện tuyến cuối của TP tham gia hỗ trợ Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa không chỉ là hoạt động chuyển giao kỹ thuật đơn thuần, mà còn thể hiện mô hình phát triển y tế mới: "Hệ thống bệnh viện đồng hành".

Trong mô hình này, các bệnh viện chuyên sâu giữ vai trò hạt nhân chuyên môn, hỗ trợ nâng cao năng lực cho các bệnh viện cửa ngõ, tạo nên mạng lưới liên kết vùng chặt chẽ, hiệu quả và bền vững.

"Đây cũng là bước đi cụ thể nhằm giảm tải cho khu vực nội đô, rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu và điều trị cho người dân khu vực phía Đông Nam TP. Về lâu dài, việc phát triển Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa thành bệnh viện cửa ngõ sẽ tạo nền tảng hình thành một cực y tế mới, gắn với khu vực cảng biển, logistics, công nghiệp và đô thị đang phát triển mạnh của TP.

Với sự đồng hành của các bệnh viện tuyến cuối, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa được kỳ vọng sẽ từng bước nâng cao toàn diện năng lực chuyên môn, quản trị và chất lượng phục vụ, trở thành điểm tựa y tế tin cậy của người dân khu vực đông nam Thành phố trong giai đoạn phát triển mới", bác sĩ Thượng cho hay.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Người phụ nữ ở Đống Đa tự trấn an bằng đủ lý do như tuổi tác, thời tiết, làm việc nhiều. Điều thực sự giữ bà lại không phải là sự chủ quan, mà là nỗi sợ. "Thà không biết còn hơn", bà nghĩ.

Đầu năm 2026, khi cơn đau vượt ngưỡng chịu đựng, bà không thể nằm nghiêng hay cúi người. Người phụ nữ đến bệnh viện, hai tay đan chặt trong phòng chờ siêu âm. Kết quả chỉ là lắng cặn đài bể thận, không nghiêm trọng, điều trị được nếu thay đổi lối sống.

Tuấn, 32 tuổi, cũng coi đi khám là "lãng phí thời gian", còn lo lắng rằng một tờ chẩn đoán bệnh sẽ "đặt dấu chấm hết cho những năm tháng thăng tiến". Anh chịu đựng stress, mất ngủ và đau đầu mãn tính mà không kiểm tra. Chỉ đến kỳ khám định kỳ bắt buộc tại cơ quan, bác sĩ mới phát hiện anh bị mỡ máu cao, tăng huyết áp và béo phì. Kết quả kiểm tra chuyên sâu sau đó cho thấy cơ thể anh đang vận hành như một người 50 tuổi.

Khám định kỳ được giới chuyên môn ví như tấm khiên bảo vệ cơ thể. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo người từ 18 tuổi trở lên cần kiểm tra huyết áp thường xuyên để tầm soát rủi ro. Tuy nhiên, tâm lý e dè và xu hướng né tránh sự thật khiến tỷ lệ người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng tại Việt Nam vẫn ở mức thấp. Các nghiên cứu dịch tễ học và báo cáo y tế công cộng chỉ ra rằng việc trì hoãn tầm soát sớm làm tăng gấp nhiều lần chi phí điều trị giai đoạn cuối, đồng thời làm giảm đáng kể tỷ lệ sinh tồn của bệnh nhân.

"Sự chủ quan này đang đẩy một bộ phận lớn người trưởng thành vào vùng nguy hiểm, đánh mất thời điểm vàng trong y khoa", bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế thuộc Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, nói.

Ông Mạnh nhận định văn hóa y tế hiện hành vẫn mang nặng tư duy chờ có triệu chứng mới đi khám. Người dân thường phản ứng nhanh với các bệnh cấp tính như sốt hay khó thở. Đối với những bệnh mạn tính phát triển âm thầm, họ lại duy trì tâm lý phủ nhận. Nhiều bệnh nhân chỉ thực sự tìm kiếm sự trợ giúp y khoa khi tình trạng đã biến chứng nặng nề.

Theo PGS Đỗ Văn Dũng, nguyên Trưởng khoa Y tế Công cộng tại Đại học Y Dược TP HCM, căn nguyên của sự e dè này xuất phát từ những trải nghiệm tiêu cực trong quá khứ. Quy trình hành chính rườm rà, thời gian chờ đợi kéo dài và gánh nặng chi phí điều trị tạo ra tâm lý né tránh. Nỗi sợ hãi về việc một chẩn đoán y khoa có thể làm đảo lộn vị thế xã hội đã hình thành nên cơ chế phòng vệ tâm lý độc hại.

Thay vì đến cơ sở y tế, nhiều người lại tìm đến các nền tảng trí tuệ nhân tạo hoặc mạng xã hội để tự chẩn đoán. Việc áp dụng các phác đồ không được cá thể hóa dựa trên cơ địa và bệnh lý nền tiềm ẩn rủi ro biến chứng nghiêm trọng.

Hậu quả của sự né tránh này là sự trẻ hóa đáng báo động của nhiều căn bệnh hiểm nghèo. Theo dữ liệu năm 2023 từ Bộ Y tế, nhóm dưới 45 tuổi chiếm khoảng 5% đến 7% tổng số ca đột quỵ, với tốc độ tăng trung bình 2% mỗi năm.

Tại Viện Tim mạch Quốc gia, bệnh nhân dưới 40 tuổi chiếm tới 17% số ca can thiệp hằng năm. Thống kê của Tổ chức Ung thư Thế giới (Globocan) năm 2020 ghi nhận Việt Nam có hơn 17.000 ca ung thư dạ dày và 14.000 ca ung thư đại tràng mới mỗi năm. Ở nhóm dưới 40 tuổi, tỷ lệ mắc ung thư đại tràng đã chạm mốc gần 30%.

Để xóa bỏ rào cản tâm lý sợ phát hiện bệnh và ngăn chặn thói quen tự chẩn đoán mù quáng trên mạng, hệ thống y tế cần những thay đổi thực tế mang tính cá thể hóa. Thay vì áp dụng một quy trình đại trà dễ gây tâm lý e ngại, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhấn mạnh khám sức khỏe không thể làm cho có. Ngành y tế cần phân nhóm người dân theo độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp và bệnh lý nền.

Cách tiếp cận này giúp mỗi cá nhân nhận được phác đồ tầm soát sát với nguy cơ thực tế, giảm bớt nỗi sợ hãi mơ hồ trước một danh sách xét nghiệm rườm rà. Nhóm người lao động hay viên chức cần được siết chặt chuyên môn khám và quản lý qua hồ sơ điện tử. Bệnh nhân mạn tính phải được theo dõi định kỳ sáu tháng một lần để kịp thời chặn đứng biến chứng.

Với lao động tự do và nhóm dưới 18 tuổi, các cơ sở y tế nên thiết kế gói khám tập trung vào bệnh lý phổ biến như sỏi thận, tuyến giáp hay u xơ tử cung. Những người khỏe mạnh sẽ được cấp phiếu khám thường niên, bắt đầu từ mốc 18 tuổi theo khuyến cáo tầm soát huyết áp của Hiệp hội Tim mạch Mỹ.

Bên cạnh việc tinh gọn quy trình khám để giảm áp lực tâm lý, rào cản tài chính cũng đang được tháo gỡ nhằm triệt tiêu lý do né tránh đến viện. Bộ Y tế đã vạch ra lộ trình đến năm 2030 đảm bảo 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ hằng năm. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế sẽ đạt 100%, đi kèm với việc mở rộng quyền lợi chi trả cho các dịch vụ tầm soát và chẩn đoán sớm.

Tới năm 2045, người dân sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế sẽ không phải chi trả thêm tiền túi. "Việc giải quyết triệt để gánh nặng chi phí và thiết kế lại quy trình khám gọn gàng chính là chìa khóa để người bệnh gạt bỏ nỗi sợ, chủ động giành lấy cơ hội sống khỏe mạnh", bác sĩ Mạnh cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress