Ngày 15/5, tại Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) diễn ra Lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với thông điệp tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.
Sức khỏe bà mẹ và trẻ em luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước. Đây không chỉ là nền tảng của hạnh phúc mỗi gia đình mà còn là thước đo cho sự phát triển bền vững, văn minh của xã hội và chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
Chia sẻ tại chương trình, bà Nguyễn Thị Nga – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) thông tin về tình hình xâm hại trẻ em trong quý I/2026. Theo đó, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ/649 đối tượng/xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, các hành vi xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỷ lệ rất cao, với 462 vụ, 507 đối tượng và 467 trẻ em bị xâm hại chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc. Theo bà Nga, có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân.
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng với 57 vụ việc, chiếm khoảng 11%.
Theo thống kê, các địa phương ghi nhận nhiều vụ xâm hại trẻ em gồm Đồng Nai với 37 vụ, Tp.HCM 35 vụ, Hà Nội 32 vụ, Vĩnh Long 30 vụ và An Giang 26 vụ.
Trong các nhóm hành vi phạm tội, tội giao cấu với trẻ em theo Điều 145 Bộ luật Hình sự chiếm số lượng lớn nhất với 233 vụ, 246 đối tượng, xâm hại 238 trẻ em. Tiếp đó là tội hiếp dâm trẻ em theo Điều 142 với 176 vụ, 205 đối tượng và 176 trẻ em bị xâm hại.
Ngoài ra, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích đối với trẻ em, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.
Chia sẻ về công tác bảo vệ trẻ em thời gian tới, bà Nga cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là sửa đổi Luật Trẻ em nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phù hợp với mô hình phân cấp chính quyền địa phương.
Theo bà Nga, việc sửa đổi Luật Trẻ em đang được lồng ghép trong chương trình sửa đổi các luật thuộc lĩnh vực y tế, gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Nội dung sửa đổi tập trung vào hai nhóm vấn đề chính là phân cấp cho chính quyền địa phương và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai.
“Đến thời điểm này, nội dung sửa đổi đã qua bước thẩm định của Bộ Tư pháp. Đồng thời, các cơ quan cũng đang rà soát các quy định liên quan đến cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, dự kiến đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, việc này chưa thể giải quyết triệt để nếu chưa sửa đổi luật một cách căn cơ”, bà Nga cho biết.
Theo lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em, trong năm 2026 đơn vị sẽ xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ 5 chương trình nhằm triển khai Chỉ thị 28 năm 2023 của Bộ Chính trị. Trong đó đáng chú ý là Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng sẽ trình Thủ tướng nhiều chiến lược, đề án quan trọng như Chiến lược phát triển toàn diện trẻ em đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Đề án phát triển toàn diện trẻ em; Đề án hỗ trợ trẻ em khuyết tật dựa vào cộng đồng và Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em.
Bà Nga cho biết Cục Bà mẹ và Trẻ em đang trong quá trình sửa đổi hoặc thay thế 4 thông tư trước đây do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành liên quan đến chăm sóc thay thế, tổ chức khám chữa bệnh cho trẻ em, hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV và hướng dẫn tổ chức Diễn đàn trẻ em các cấp.
Song song với đó, Cục Bà mẹ và Trẻ em cũng đang ban hành nhiều công văn, tài liệu chuyên môn liên quan đến chăm sóc trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi, khám sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Trong bối cảnh cả nước hướng tới Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, những chương trình, chính sách và định hướng nêu trên tiếp tục khẳng định quyết tâm của ngành y tế trong việc tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.
Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, Cục Bà mẹ và Trẻ em xác định đầu tư cho bà mẹ và trẻ em chính là đầu tư cho tương lai đất nước.
Theo đó, công tác chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Đáng chú ý, ngành y tế hiện đặc biệt quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe vị thành niên, nhất là trẻ em gái. Việc trang bị kiến thức về dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân, sức khỏe sinh sản và kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ em gái được xem là bước chuẩn bị quan trọng để xây dựng một thế hệ phụ nữ khỏe mạnh, tự tin và hiểu biết trong tương lai.
Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Bích Loan – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em nhấn mạnh: “Đầu tư cho bà mẹ và trẻ em là đầu tư cho tương lai của đất nước. Việc triển khai các hoạt động thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 thể hiện trách nhiệm xã hội và cam kết chung tay vì sức khỏe, sự phát triển toàn diện của trẻ em Việt Nam”.
Theo bà Loan đối với trẻ em, đặc biệt trong 1.000 ngày đầu đời – giai đoạn “vàng” quyết định sự phát triển thể chất và trí tuệ, việc được chăm sóc đầy đủ sẽ giúp trẻ có nền tảng sức khỏe tốt, tăng cường sức đề kháng và phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bên cạnh đó, việc hình thành thói quen vệ sinh đúng cách và sống trong môi trường an toàn, giàu yêu thương cũng là điều kiện quan trọng để trẻ phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc.
Đối với người mẹ, chăm sóc toàn diện không chỉ giúp bảo đảm sức khỏe trong thai kỳ và giai đoạn nuôi con nhỏ mà còn giúp các bà mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc gia đình, bảo vệ con trước những thông tin thiếu kiểm chứng và các xu hướng chăm sóc phản khoa học đang ngày càng phổ biến.
Một đoạn video ghi lại tình huống kém duyên tại tiệc cưới ở Sơn Đông (Trung Quốc) đang khiến cộng đồng mạng bàn tán xôn xao.
Nhân vật chính là một người phụ nữ tham dự đám cưới của bạn thân. Đáng nói, người này có hành động khiến cô dâu và quan khách không khỏi ngỡ ngàng: liên tục ăn miếng đầu tiên của mọi món ăn được dọn lên bàn.
Theo đó, ngay khi món ăn vừa được mang ra, người phụ nữ đã nhanh chóng dùng đũa gắp trước, nếm thử rồi nhận xét món ăn "quá mặn", "quá nhạt", thậm chí còn tuyên bố "không thích". Hành động diễn ra liên tục khiến không khí bàn tiệc trở nên gượng gạo.
Cô dâu - bạn thân của người này dù tỏ ra ngượng ngùng nhưng vẫn giữ im lặng, trong khi chú rể và những người xung quanh không giấu được sự khó xử.
Thêm vào đó, người phụ nữ còn tranh cãi với nhân viên phục vụ khi yêu cầu phải được nếm món ăn đầu tiên. Khi không nghe rõ câu trả lời do người phục vụ đeo khẩu trang, cô tiếp tục yêu cầu đối phương tháo khẩu trang vì cho rằng "thiếu tôn trọng khách". Trước tình huống căng thẳng, nhân viên phục vụ buộc phải xin lỗi, dù ánh mắt thể hiện rõ sự bất bình.
Đỉnh điểm, người phụ nữ còn lớn tiếng đòi khiếu nại vì cho rằng mình bị "xúc phạm", khiến cả bàn tiệc rơi vào trạng thái "đứng hình".
Nhiều người ví ánh nhìn của cô dâu chú rể lúc đó như đang chứng kiến một tình huống khó tin ngay trong ngày vui của mình.
Sau khi được chia sẻ, đoạn video nhanh chóng thu hút nhiều bình luận trái chiều. Một số ý kiến cho rằng nếu bữa tiệc có sự hiện diện của người lớn tuổi, hành vi này có thể đã bị phản ứng gay gắt hơn.
Bên cạnh những lời chỉ trích, cũng có quan điểm cho rằng không nên quá khắt khe với những quy tắc bàn ăn, bởi việc ai ăn trước thực chất không phải vấn đề quá lớn. Tuy nhiên, phần đông vẫn đồng tình rằng điều quan trọng nằm ở sự tinh tế và tôn trọng không khí chung, đặc biệt trong những dịp quan trọng như đám cưới.
Trước đó dân mạng Trung Quốc từng xôn xao trước câu chuyện vì nghe lời bạn thân đòi tiền xuống xe hoa, cô dâu biến đám cưới thành ngày buồn.
Một đám cưới diễn ra ở Thương Khâu (Hà Nam) hồi tháng 5/2024 đã trở thành tâm điểm mạng xã hội bởi hành động đòi tiền xuống xe hoa của cô dâu.
Video ghi lại không khí vui nhộn trong ngày trọng đại, quan khách đã đến đông đủ. Cô dâu họ Cao diện trang phục cưới truyền thống màu đỏ. Chú rể mặc bộ vest đen lịch lãm.
Cô Cao nở nụ cười tươi, đón chờ khoảnh khắc hạnh phúc. Thế nhưng, khi cô định bước xuống xe hoa thì người bạn thân đi cùng thì thầm vào tai, khiến cô lập tức thay đổi quyết định, theo Sohu.
Người bạn thân nói với cô dâu hãy đòi thêm 28.800 Nhân dân tệ (khoảng 100 triệu đồng) làm quà xuống xe. Con số này có ý nghĩa là hạnh phúc viên mãn, đủ đầy, tài lộc cho gia đình.
Nghe lời bạn thân, cô Cao đề nghị chú rể chuẩn bị đủ số tiền mới chịu xuống xe.
Chú rể nghe xong hết sức bất ngờ. Trước đám cưới, hai bên không nói phải có món quà xuống xe giá trị lớn như vậy. Vả lại lúc đó, chú rể không có nhiều tiền mặt. Anh cũng không thể chuẩn bị đủ trong thời gian ngắn.
Anh cố gắng thuyết phục nhưng cô Cao không hề lay chuyển. Chú rể đưa ra đề nghị làm lễ cưới trước, rồi sau đó ra ngân hàng lấy tiền. Anh mong cô dâu hiểu được khó khăn của gia đình.
Nghe lời này, cô dâu cũng mủi lòng và định xuống xe cùng chú rể. Nhưng người bạn thân đi cùng lại ngăn cản. Cô này cho rằng, tiền xuống xe hoa mà lấy sau thì đám cưới sẽ xui xẻo và lúc đó đã là tài sản chung của hai người.
Nghe vậy, cô Cao khựng lại, không bước xuống nữa. Chú rể có vẻ bực bội, nhưng vẫn cố gắng kìm nén cảm xúc.
Những người lớn tuổi đứng cạnh mắng cô bạn thân kia gây sự, cản trở đám cưới của cặp đôi. Cô gái nghe xong ôm mặt khóc nức nở. Thấy bạn khóc, cô dâu bức xúc, tuyên bố hủy bỏ đám cưới.
Cuộc hôn nhân tưởng hạnh phúc lại thành một ngày buồn vô hạn. Chú rể đứng thẫn thờ không hiểu tại sao mọi chuyện lại ra nông nỗi như vậy.
Câu chuyện sau khi được chia sẻ lên mạng xã hội đã nhận về nhiều bình luận trái chiều. Đa số phê phán người bạn thân và cô dâu đã có cách hành xử trẻ con.
Siu H'tam sinh ra trong một gia đình người Jrai ở xã Ia Dơk, huyện Đức Cơ. Bố em, anh Rơ Mah Nam, 42 tuổi, trước làm cán bộ xã. Từ năm 2025, khi xã sáp nhập theo Nghị định 178, anh nhận trợ cấp nghỉ việc rồi về làm rẫy. Mẹ em, chị Siu H'ơch, phải cắt cụt một chân sau bạo bệnh 10 năm trước nên chỉ quanh quẩn lo nội trợ. Thu nhập của cả nhà phụ thuộc vào rẫy cà phê.
Đầu năm 2026, H'tam liên tục sốt cao, đau nhức xương khớp về đêm. Sau thời gian tự mua thuốc uống không giảm, gia đình đưa em đến Bệnh viện Nhi tỉnh Gia Lai, rồi chuyển tuyến vào Bệnh viện Nhi đồng 2, TP HCM. Bác sĩ chẩn đoán em mắc ung thư máu (bạch cầu cấp dòng lympho B). Phác đồ điều trị dự kiến kéo dài gần ba năm.
"Nghe hai chữ ung thư, vợ chồng tôi bủn rủn, suy sụp nhưng quyết định giấu con", anh Nam kể. Tuy nhiên, qua những lần tình cờ nghe bố mẹ bàn bạc về chi phí điều trị lấy từ khoản tiền trợ cấp nghỉ việc, H'tam dần biết chuyện.
Trong chuyến xe khách vào TP HCM nhập viện, nhìn mẹ trở mình vì vết thương ở chân đau nhức, H'tam nói với bố mẹ rằng em thấy mình là một gánh nặng, xin được về nhà và khuyên bố mẹ sinh em bé khác thay vì chữa trị cho em. Nghe con nói, anh Nam cho biết hai vợ chồng chỉ biết im lặng.
Đầu tháng 4, H'tam trải qua đợt hóa trị đầu tiên khiến cơ thể suy kiệt, nôn ói và rụng tóc. Có lúc đau đớn, cô bé 12 tuổi lại hỏi lý do bố mẹ sinh mình ra. "Con là sinh mạng của bố mẹ", anh Nam xoa đầu con gái nói.
Đến đợt vào thuốc thứ hai, chị H'ơch về quê, anh Nam ở lại viện một mình chăm con. Hàng ngày, anh cho con xem video, kể chuyện bản làng để con quên mệt mỏi, động viên con sớm khỏe để về đi học. Dần dần, H'tam chịu ăn uống và bắt đầu đáp ứng phác đồ.
Tuy nhiên, gia đình đang đối mặt với khó khăn lớn về kinh tế. Khoản tiền tiết kiệm và trợ cấp hơn 50 triệu đồng đã cạn. Chi phí các xét nghiệm ban đầu hết 12 triệu đồng, chưa kể một số thuốc đặc trị giá 20 triệu đồng mỗi mũi tiêm. Trong lúc bế tắc, người bố 42 tuổi cho biết đang rao bán căn nhà mái tôn - tài sản cuối cùng ở quê để tiếp tục chữa trị cho con.
Trường hợp đau lòng xảy ra ở Trung Quốc gầy đây được cộng đồng mạng chia sẻ thu hút sự chú ý. Cụ thể ông Trương 62 tuổi, Trung Quốc suy thận giai đoạn cuối đã khiến nhiều người trong khu phố không khỏi bàng hoàng.
Trước đó, ông được xem là hình mẫu của lối sống khoa học: sinh hoạt điều độ, chăm tập thể dục và duy trì thói quen uống trà mỗi ngày.
Điều đáng nói đằng sau vẻ ngoài khỏe mạnh ấy lại là một diễn biến bệnh lý âm thầm. Ông Trương nhập viện trong tình trạng nặng, các bác sĩ xác định chức năng thận của ông đã suy kiệt nghiêm trọng, không còn khả năng hồi phục.
Theo người thân, ông Trương-giáo viên nghỉ hưu 62 tuổi, từng được cả khu phố ngưỡng mộ vì lối sống "chuẩn mực" đã không qua khỏi do suy thận giai đoạn cuối. Sự ra đi của ông khiến gia đình bàng hoàng: vì sao một người ngủ sớm, dậy sớm, chăm tập thể dục lại có thể gục ngã nhanh đến vậy?
Bác sĩ điều trị chia sẻ với Sina rằng sai lầm của ông không nằm ở việc lười vận động, mà ở hai chữ "quá mức". Ông tin trà càng đậm càng tốt, uống càng nhiều càng khỏe; tập luyện càng nhiều thì cơ thể càng dẻo dai.
Theo chuyên gia, thói quen uống trà đặc mỗi ngày chính là "thủ phạm" hàng đầu. Trà đặc chứa hàm lượng caffeine và theophylline cao, khiến thận phải làm việc liên tục để đào thải, lâu dài gây tổn hại chức năng thận.
Không chỉ vậy, việc nạp quá nhiều còn ảnh hưởng hệ tim mạch, làm tăng nhịp tim, dao động huyết áp-đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, dễ dẫn tới đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Bên cạnh đó, ông Trương còn duy trì cường độ tập luyện quá sức, cố gắng vận động như thời trẻ, bất kể tình trạng cơ thể. Ông thường tập từ sáng sớm khi bụng đói và tiếp tục tập sau bữa tối.
Câu chuyện của ông là lời cảnh báo về sự cực đoan trong chăm sóc sức khỏe: không phải làm càng nhiều càng tốt, mà quan trọng là đúng và điều độ. Các bác sĩ khuyến cáo, đặc biệt với người trung niên và cao tuổi, cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt kịp thời để tránh những hệ lụy đáng tiếc.
Theo các chuyên gia tập thể thao quá sức có thể tác động đến tâm trạng và năng lượng khiến người tập khó chịu, tức giận, khó ngủ, khó khăn trong học tập hoặc làm việc, thiếu hứng thú với những sở thích bình thường của mình.
- Tăng nhịp tim khi nghỉ ngơi.
- Mất/thay đổi cảm giác thèm ăn hoặc thay đổi tâm trạng.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Làm tăng nguy cơ chấn thương, như gãy xương do căng thẳng, căng cơ, đau khớp, viêm gân và viêm bao hoạt dịch.
Điều đáng nói về lâu dài, tập thể dục quá sức có thể gây:
- Gây tiêu cơ vân: Tiêu cơ vân có thể xảy ra khi tập luyện quá nhiều. Tiêu cơ vân là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng, có khả năng gây tử vong, trong đó các mô cơ bị tổn thương sẽ giải phóng protein và chất điện giải vào máu, từ đó có thể gây hại cho tim và thận.
- Ở nữ giới có thể bị mất kinh hoặc loãng xương sớm khi tập thể dục quá sức liên tục.
- Ở nam giới có thể bị giảm ham muốn tình dục.
- Tập thể thao quá sức cũng có thể làm tổn hại đến hệ thống miễn dịch, đặc biệt khi tập các bài tập sức bền như chạy marathon hoặc tập gym cường độ cao.
- Tập thể thao quá sức làm trầm trọng thêm tình trạng trầm cảm, lo lắng...
- Nên nghỉ ngơi điều độ: Nghỉ tập hoàn toàn từ 1 đến 2 tuần, thời gian này có thể đủ lâu để tâm trạng, mức năng lượng và động lực trở lại bình thường. Nếu sau khi nghỉ ngơi, người tập vẫn gặp phải các triệu chứng tập luyện quá sức, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và chỉ định hướng giải quyết.
- Chú ý ăn đủ dinh dưỡng: Cần có chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng.
- Uống đủ nước đủ: Hydrat hóa rất quan trọng đối với cơ thể, do đó cần bổ sung đủ nước khi tập thể dục.
- Nên ngủ đủ giấc: Ngủ nhiều vào ban đêm giúp đảm bảo cơ thể có đủ năng lượng cần thiết để hoàn thành các bài tập luyện. Nên ngủ từ 7 đến 8 giờ mỗi đêm.
- Tránh tập thể thao ở nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh.
